plik

Przedmiot: Ocena ryzyka zawodowego
Tematy: 16-21

Karty przykładowych stanowisk w załączeniu

Oddziaływanie czynników szkodliwych na pracownika, a środowisko pracy i otoczenie

Czynniki szkodliwe dla zdrowia, uciążliwe i niebezpieczne w środowisku pracy.

Urazy ciała lub nawet śmierć pracownika, choroba zawodowa czy obniżenie sprawności

organizmu  powstają  pod  wpływem  czynników  niebezpiecznych,  szkodliwych  i  uciążliwych
w  środowisku  pracy.  Decydujący  jest  tutaj  kontakt  pracownika  z  tymi  czynnikami,  przekroczenia
dopuszczalnych stężeń i natężeń tych czynników, a także czas narażenia. Nazywamy to narażeniem
zawodowym.  Podjęcie  przez  pracodawcę  działań  mających  na  celu  ograniczenie  narażenia
zawodowego  obniży  prawdopodobieństwo  lub  częstość  występowania  niekorzystnych  zmian,  czyli
obniży powstawanie ryzyka zawodowego.

Podziału czynników niebezpiecznych, szkodliwych i uciążliwych:
1) Czynniki niebezpieczne (urazowe), które działając na człowieka w sposób najczęściej nagły

mogą spowodować u niego uraz (wypadek przy pracy). Do grupy tej zaliczamy kilka podstawowych
typów zagrożeń:

- zagrożenia elementami ruchomymi i luźnymi,
- zagrożenia elementami ostrymi i wystającymi,
- zagrożenia związane z przemieszczaniem się ludzi,
- zagrożenia porażeniem prądem elektrycznym,
- zagrożenia poparzeniem,
- zagrożenia pożarem lub/i wybuchem.

Zagrożenia związane z elementami maszyn (ruchome, luźne, ostre, wystające)
Bezpośredni  kontakt  człowieka  z  ruchomymi  elementami  maszyn,  oprzyrządowania  i  wyposażenia
technologicznego  może  doprowadzić  do  urazów  na  skutek  uderzenia,  wciągnięcia  między  ruchome
elementy lub zgniecenia. Zagrożenia urazowe mogą również wystąpić w procesach technologicznych,
w  których  odpryskują  elementy  obrabianego  materiału  i  stosowanych  czynników,  np.  cieczy
chłodzącej,  a  także  odpadające,  obluzowane  lub  zużyte  części  maszyn,  narzędzi,  oprzyrządowania
oraz obrabiane przedmioty. Przyczyną urazów mogą być również spadające z wysokości elementy, np.
na  skutek  wibracji,  naruszenia  równowagi  ułożonych  elementów,  wykonywanych  operacji
(budownictwo).
W  celu  zapewnienia  bezpiecznej  pracy,  szczególnie  niebezpieczne  elementy  maszyn  powinny  być
osłonięte. Używanie maszyny bez wymaganego urządzenia ochronnego lub przy jego nieodpowiednim
stosowaniu jest niedopuszczalne!

Urządzenia ochronne można podzielić na :
  osłony ochronne
  urządzenia ochronne odległościowe
  urządzenia blokujące
Jeżeli w wyniku oceny ryzyka zostanie ustalona konieczność użycia osłon, należy je dobierać biorąc
pod uwagę prawdopodobieństwo i przewidywaną ciężkość każdego urazu, wynikające z oceny ryzyka,
użytkowanie  maszyny  zgodnie  z  przeznaczeniem,  zagrożenia  stwarzane  przez  maszynę,  rodzaj
i częstość dostępu do maszyny.
Maszynę  uważa  się  za  bezpieczną,  jeśli    -  przy  eksploatowaniu  zgodnie  z  przeznaczeniem  –  jest
prawdopodobne,  że  może  być  ona  użytkowana,  regulowana  i  ustawiana,  a  także  utrzymywana
w  sprawności  technicznej,  demontowana  i  złomowana,  nie  narażając  pracownika  na  uraz  lub
pogorszenie stanu zdrowia. Metody prowadzące do tego celu obejmują:
  zmniejszenie ryzyka przez wybór odpowiedniej konstrukcji
  urządzenia ochronne
  informacje dotyczące użytkowania (sygnalizacja, znakowanie, instrukcje)
  środki ochrony indywidualnej
  środki  ochronne  zastosowane  przez  użytkownika  (sposób  pracy,  środki  organizacyjne

zapewniające bezpieczeństwo)

Zmniejszyć  lub  wyeliminować  ryzyko  spowodowane  przez  maszyny  można,  stosując  odległości
bezpieczeństwa umożliwiające sięganie do stref niebezpiecznych. Należy pamiętać, że nie zapewniają
wystarczającej  ochrony  przed  takimi  zagrożeniami,  jak  promieniowanie  czy  emisja  substancji,  dla
których wymagane są dodatkowe lub inne środki ochrony.
Wybór  odpowiedniej  odległości  bezpieczeństwa  zależy  od  oceny  ryzyka,  która  musi  być  oparta  na
prawdopodobieństwie  wystąpienia  urazu  ciała  lub  utraty  zdrowia  i  przewidywanej  ciężkości  tego
urazu  lub  pogorszenia  stanu  zdrowia,  co  oznacza,  że  odległość  bezpieczeństwa  będzie  zależała  od
tego, czy ryzyko będzie małe czy duże.

Zagrożenia związane z przemieszczaniem się ludzi
Poziome  i  pionowe  przemieszczanie  się  ludzi  stwarza  zagrożenie  upadkiem  lub  poślizgnięciem,  co
może spowodować takie urazy jak:

stłuczenia

złamania

zwichnięcia

Przemieszczanie się ludzi podczas pracy związane jest z dojściem do stanowiska pracy i opuszczeniem
go  oraz  wykonywaniem  czynności  roboczych,  konserwacyjnych  i  naprawczych.  Do  tego  celu  służą
wewnątrzzakładowe drogi komunikacyjne i transportowe, otwory przejściowe, otwory dostępu.
Otwór  przejścia  –  umożliwia  przemieszczenie  lub  przejście  całego  ciała  człowieka  w  celu
umożliwienia  mu  wykonania  takich  zadań  jak  np.  operowanie  urządzeniami  sterującymi,
nadzorowanie  procesu  pracy  i  sprawdzanie  wyników  pracy.  Otwory  przejścia  powinny  być
wystarczająco duże aby w przypadku zagrożenia umożliwić szybkie wyjście.
Otwory  dostępu  –  otwory,  przez  które  osoba  może  pochylać  się  do  przodu,  sięgać  do  przodu,
wyprostować górną część ciała, kończynę górną, rękę, palec lub kilka palców, stopę lub nogę  – aby
wykonać czynności w procesie pracy.
Miejsca  w  zakładzie  pracy,  w  których  występują  zagrożenia  dla  pracowników,  powinny  być
oznakowane  widocznymi  barwami  lub  znakami  bezpieczeństwa  i  wyłączone  z  użytkowania
odpowiednim ogrodzeniem lub w inny sposób jeżeli takie oznakowanie jest niewystarczające w celu
zapewnienia bezpieczeństwa pracowników.
Pracodawca jest zobowiązany na terenie zakładu zapewnić:
  drogi komunikacyjne, transportowe, drogi dla pieszych i dojazdy pożarowe
  utrzymanie dróg w stanie nie stwarzającym zagrożeń dla użytkowników
  wymiary dróg i przejść odpowiednie do liczby potencjalnych użytkowników
  równą,  twardą  lub  utwardzoną  nawierzchnię  dróg,  placów  manewrowych,  postojowych

i składowych, dojazdów pożarowych i przejść o odpowiedniej nośności

 na drogach – w miejscach, w których możliwe jest niespodziewane wtargnięcie pieszych należy

ustawić barierki lub stosować inne skuteczne środki ochrony

Zagrożenia porażenia prądem elektrycznym
Porażenie  prądem  elektrycznym  następuje  na  skutek  przepływu  przez  ciało  człowieka  prądu
elektrycznego.
Działanie prądu na człowieka może być:
  bezpośrednie – gdy następuje włączenie ciała lub jego części w obwód elektryczny
  pośrednie – polega na powstawaniu uszkodzeń bez przepływu prądu przez ciało człowieka
Na człowieka może działać:
  prąd stały  – powodujący skutki elektrolityczne (przemieszczanie jonów, co zmienia ich stężenia

po obu stronach błony komórkowej, prowadząc do zaburzeń czynności komórek)

 prąd zmienny – powodujący ujemne skutki przez:

działanie na krążenie krwi i oddychanie

działanie na układ nerwowy

działanie cieplne

uszkodzenie mięśni kości

Stopień i zakres porażenia prądem zależy przede wszystkim od:
 natężenia

  czasu przepływu prądu przez człowieka
  częstotliwości
  drogi przepływu prądu przez człowieka
instalacje  i  urządzenia  elektryczne  powinny  być  tak  wykonane  i  eksploatowane,  aby  nie  narażały
pracowników na porażenie prądem elektrycznym, przepięcia atmosferyczne, szkodliwe oddziaływanie
pól  elektromagnetycznych  oraz  nie  stanowiły  zagrożenia  pożarowego,  wybuchowego  i  nie
powodowały  innych  szkodliwych  skutków.  Przy  eksploatacji  urządzeń  elektrycznych  stosuje  się
techniczne i organizacyjne środki ochrony przed porażeniem prądem elektrycznym.

Zagrożenie poparzeniem
Poparzenie  to  trwałe  uszkodzenie  części  miękkich  organizmu  człowieka  na  skutek  bezpośredniego
działania  (najczęściej  w  krótkim  czasie)  skrajnych  (wysokich  lub  niskich)  temperatur,
skoncentrowania różnego rodzaju energii oraz substancji chemicznych, głównie żrących i parzących.
W zależności od ciężkości oparzenia dzieli się na 3 stopnie:
  oparzenia  powierzchniowe  –  całkowitemu  zniszczeniu  ulega  naskórek,  bez  uszkodzenia  cebulek

włosowych, gruczołów łojowych i potowych

 oparzenia głębokie – zniszczona zostaje znaczna część skóry z gruczołami łojowymi i płytko

położone części mieszków włosowych i gruczołów potowych,

 oparzenia całkowite – zniszczona cała warstwa skóry
do oceny ryzyka oparzenia spowodowanego przez gorącą powierzchnię potrzebna jest znajomość
takich czynników jak:

- temperatura powierzchni
-

materiał powierzchni

bezwładność cieplna materiału

czas trwania kontaktu skóry z powierzchnią

Ryzyko  oparzenia  można  ocenić  mierząc  temperaturę  powierzchni  i  porównując  ją  z  ustalonymi
progami  oparzenia.  Próg  oparzenia  –  temperatura  powierzchni  określająca  granicę  między  brakiem
oparzenia a oparzeniem skóry, spowodowanym jej kontaktem z powierzchnią o tej temperaturze, przy
ustalonym czasie trwania kontaktu.
Źródła  ciepła,  które  mogą  stworzyć  niebezpieczeństwo  poparzenia  w  środowisku  pracy  są  między
innymi:
  gorące powierzchnie o temperaturze powyżej progu oparzenia
  gorące przedmioty znajdujące się w otoczeniu człowieka
  urządzenia energetyczne ponad 60

  źródła promieniowania jonizującego
  niebezpieczne źródła promieniowania ultrafioletowego i podczerwonego
  niebezpieczne źródła promieniowania laserowego
  niebezpieczne źródła promieniowania elektromagnetycznego
  nieprawidłowa obsługa tych źródeł promieniowania
  przechowywanie substancji żrących i parzących w nieodpowiednich opakowaniach i  niewłaściwy

ich transport

Ochronę przed poparzeniami może stanowić:
  odpowiednia konstrukcja maszyn i urządzeń
  dobór odpowiedniego procesu technologicznego
  usunięcie człowieka ze strefy wpływów tych zagrożeń
  odizolowanie człowieka przez zastosowanie technicznych środków ochrony
  stosowanie środków ochrony osobistej

Zagrożenia pożarowe i wybuchowe
Zagrożenie pożarowe  - zespół czynników wpływających na powstanie i rozprzestrzenianie się pożaru,
a przez to zagrażających bezpieczeństwu życia ludzi.
Zagrożenie  wybuchowe  –  możliwość  tworzenia  przez  palne  gazy,  pary  palnych  cieczy,  pyły  lub
włókna  palnych  ciał  stałych  w  różnych  warunkach  mieszanin  z  powietrzem,  które  pod  wpływem
czynnika  inicjującego  zapłon  wybuchają,  czyli  ulegają  gwałtownemu  spalaniu  połączonego  ze
wzrostem ciśnienia.

Ocena zagrożenia wybuchem obejmuje wskazanie pomieszczeń zagrożonych wybuchem, wyznaczenie
odpowiednich stref zagrożenia wybuchem oraz wskazanie czynników mogących w nich zainicjować
zapłon.
Ponieważ warunkiem powstania pożaru jest obecność materiału palnego, czynnika utleniającego
i źródła zapłonu, usuwając jeden z tych elementów, uniemożliwiamy zaistnienie pożaru.
Usunięcie materiałów palnych ze strefy zagrożenia to ważny element prewencji, szczególnie wówczas,
gdy nawet mała ilość substancji palnej może być źródłem przemieszczenia ognia.

2) Czynniki szkodliwe i uciążliwe działające na pracownika przez o dłuższy okres mogą

spowodować obniżenie sprawności fizycznej i psychicznej pracownika lub zmiany
w stanie jego zdrowia a w konsekwencji doprowadzić do choroby zawodowej. Czynniki
te dzielimy na cztery podstawowe typy:

a) Czynniki fizyczne

hałas (ustalony i nieustalony, hałas infradźwiękowy, hałas, ultradźwiękowy),

- mikroklimat,
- promieniowanie optyczne (widzialne, podczerwone i ultrafioletowe),
-

promieniowanie jonizujące,

- promieniowanie laserowe,
-

pole elektromagnetyczne (niskiej i wysokiej częstotliwości),

- pole elektrostatyczne,
-

pyły przemysłowe,

wibracja (ogólna i oddziałująca na organizm człowieka przez kończyny górne).

Promieniowanie  jonizujące  to  promieniowanie  elektromagnetyczne  (np.  rentgenowskie  lub  gamma)
oraz  promieniowanie  korpuskularne  (np.  promieniowanie  α  i  β)  zdolne  do  wywołania  jonizacji  w
substancji, przez którą przechodzi.
Najczęściej spotykane rodzaje promieniowania jonizującego to:
  Promieniowanie  alfa  –  polega  na  emitowaniu  przez  jądro  atomowe  cząsteczek  α  ,

charakteryzujących się dużą zdolnością jonizacji, co powoduje znaczący wpływ na żywy
organizm. Zasięg promieni α jest mały ( np. w powietrzu )

 Promieniowanie beta (β) polegające na emisji cząstek z jądra atomowego elektronów lub

pozytonów. Zdolność cząstek β do jonizacji jest mniejsza niż cząstek α

 Promieniowanie gamma (γ) jest promieniowaniem elektromagnetycznym emitowanym przez

wzbudzone jądro atomu podczas zmiany stanu energetycznego. Jest to najbardziej przenikliwy
rodzaj promieniowania jądrowego, chociaż jego własności jonizujące są najmniejsze

 Promieniowanie rentgenowskie (X) – o małej długości fali, powstaje w lampach rentgenowskich

przez bombardowanie tarczy metalowej strumieniem prędkich elektronów

W  wyniku  wchłonięcia  cząstek  lub  fotonów  promieniowania  dochodzi  bezpośrednio  do  jonizacji
atomów  struktur  komórkowych,  zmian  przepuszczalności  błon  komórkowych,  powstania  toksyn
radiacyjnych  –  przede  wszystkim  następuje  radioliza  wody  prowadząca  do  zaburzenia  kierunków
przemian biochemicznych i składu chemicznego komórek.
W wyniku promieniowania może nastąpić:
  Uszkodzenie i zaburzenie łańcuchów DNA
  Zniszczenie lipoproteidowych składników błon komórkowych
  Zaburzenie syntezy białka
  Zmiana aktywności enzymów katalizujących
  Zaburzenie gospodarki elektrolitami
Wielkość  tych  zmian  zależy  od:    wielkości  dawki  promieniowania,  rodzaju  promieniowania  i  jego
energii, warunków napromieniowania, wrażliwości tkanek na napromieniowanie.
Możliwość  narażenia  zawodowego  na  promieniowanie  jonizujące  występuje  między  innymi  przy
produkcji  i  stosowaniu  izotopów,  w  przemyśle  chemicznym  (w  niektórych  procesach
technologicznych), w wytwórniach lamp rentgenowskich i sprzętu medycznego.
Pracodawca  jest  obowiązany  chronić  pracowników  przed  promieniowaniem  jonizującym
pochodzącym ze źródeł sztucznych i naturalnych występujących w środowisku pracy.

b) Czynniki chemiczne

a. podział w zależności od działania na organizm ludzki

- substancje toksyczne,
-

substancje drażniące,

substancje uczulające,

substancje rakotwórcze,

- substancje mutagenne,
-

substancje upośledzające układ rozrodczy,

b. podział w zależności od rodzajów działania na organizm człowieka:

- przez drogi oddechowe,
-

przez skórę i błony śluzowe,

przez przewód pokarmowy.

Narażenie pracowników na działanie substancji i preparatów chemicznych, a także szkodliwych pyłów
może  występować  na  różnych  stanowiskach  pracy:  w  magazynach,  w  warsztatach  produkcyjnych,
w laboratoriach, w warsztatach remontowych, oczyszczalniach ścieków, stolarniach, fabrykach mebli
itd. Substancje chemiczne w powietrzu na stanowiskach pracy występują w postaci gazów, par, cieczy
lub  ciał  stałych.  W  warunkach  narażenia  zawodowego  wchłanianie  substancji  zachodzi  przede
wszystkim przez drogi oddechowe, ale również przez skórę i z przewodu pokarmowego.
Szczegółowe  zalecenia  dotyczące  ochrony  pracowników  przed  ryzykiem  związanym
z narażeniem na działanie czynników chemicznych zawiera Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia
30

grudnia

2004

sprawie

bezpieczeństwa

higieny

pracy

związanej

z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych. W rozporządzeniu określono obowiązki
pracodawców  dotyczące  m.in.:  systematycznego  dokonywania   oceny  ryzyka  zawodowego
związanego  z  występowaniem  niebezpiecznych  substancji  i  preparatów  chemicznych,
z uwzględnieniem:



właściwości czynnika chemicznego stwarzające zagrożenie,



danych zawartych w kartach charakterystyk substancji szkodliwych,



rodzaju i czasu trwania narażenia,



rodzaj procesu technologicznego

Ponadto do szacowania ryzyka zawodowego powinny zostać uwzględnione środki ochrony zbiorowe
i środki ochrony indywidualnej stosowane w celu zmniejszenia poziomu tego ryzyka.

c) Czynniki biologiczne

Szkodliwe czynniki biologiczne obejmują:



drobnoustroje komórkowe,



pasożyty wewnętrzne,



jednostki bezkomórkowe zdolne do replikacji lub przenoszenia materiału genetycznego,
w tym zmodyfikowane genetycznie hodowle komórkowe, które mogą być przyczyną
zakażenia, alergii lub zatrucia.

Wywierają one niekorzystny wpływ na organizm ludzki i mogą być przyczyną chorób zawodowych,
mogą  wywoływać:  zawodowe  choroby  zakaźne  i  inwazyjne,  schorzenia  układu  oddechowego,
choroby  uczuleniowe.  Należy  zatem  zastosować  wszelkie  dostępne  środki  eliminujące  zagrożenie  –
zastąpienie  szkodliwego  czynnika  biologicznego  mniej  niebezpiecznym.  Ponadto  pracodawca  jest
obowiązany do:

 zapewnienia pracownikom bezpiecznych warunków spożywania posiłków i napojów

w wydzielonych pomieszczeniach

 dostarczenia

pracownikom

aktualnych

pisemnych

instrukcji

postępowania

ze szkodliwym czynnikiem biologicznym

 niezwłocznego informowanie wszystkich pracowników (lub przedstawiciela pracowników)

narażonych w wyniku awarii lub wypadku

 podjęcia natychmiastowych działań mających na celu likwidację przyczyn i skutków

zaistniałej awarii lub wypadku

 prowadzenia rejestru prac narażających pracowników
 prowadzenia rejestru pracowników narażonych na te czynniki

 wyposażenia pracowników w środki ochrony indywidualnej i przechowywanie ich

w wyraźnie oznakowanym miejscu

 zapewnienia właściwych pomieszczeń urządzeń higieniczno – sanitarnych, a także środków

higieny osobistej, a jeśli to konieczne, środków do odkażania skóry lub błon śluzowych

d) Czynniki psychofizyczne

obciążenie fizyczne (statyczne i dynamiczne),

obciążenie psychonerwowe.

Szkodliwe  oddziaływanie  czynników  szkodliwych  i  uciążliwych  na  organizm  człowieka  może
doprowadzić  do  obniżenia  sprawności  organizmu  i  w  konsekwencji  wieloletniego  narażenia  na
chorobę zawodową. Dlatego znajomość czynników szkodliwych, a szczególnie poznanie ich działania
na organizm ludzki, jak i dopuszczalnego stężenia czy natężenia tych czynników na stanowisku pracy,
pozwoli na podjęcie działań eliminujących lub ograniczających wpływ czynników, a także umożliwi
zastosowanie innych, skutecznych działań profilaktycznych.

Obowiązki pracodawcy
W ramach zapobiegania chorobom zawodowym i innym chorobom związanym z wykonywaną pracą
każdy  pracodawca  musi:  utrzymywać  w  stanie  stałej  sprawności  urządzenia  ograniczające  lub
eliminujące szkodliwe dla zdrowia czynniki środowiska pracy i urządzenia służące do pomiarów tych
czynników, wskazać czynniki szkodliwe dla zdrowia w środowisku pracy, dla których wykonuje się
badania  i  pomiary  przeprowadzać,  na  swój  koszt,  badania  i  pomiary  czynników  szkodliwych  dla
zdrowia,  rejestrować  oraz  przechowywać  wyniki  tych  badań  i  pomiarów,  a  także  udostępniać  je
pracownikom.
Natomiast do szczegółowych obowiązków pracodawcy należy:
Na  podstawie  procesów  technologicznych  i  stosowanych  substancji  zidentyfikować  występujące  w
nich czynniki szkodliwe dla zdrowia w celu ich wytypowania do oznaczenia w środowisku pracy,
zlecenie  wykonania  badań  i  pomiarów  czynnika  szkodliwego  dla  zdrowia  w  środowisku  pracy  nie
później niż w terminie 30 dni od rozpoczęcia działalności; poinformowanie pracowników o wynikach
przeprowadzonych  badań  i  pomiarów  czynników  szkodliwych  dla  zdrowia  w  środowisku  pracy  w
sposób  ustalony  w  danym  zakładzie  pracy  oraz  umieszczenie  aktualnych  wyników  na  odpowiednim
stanowisku  pracy;  prowadzenie  na  bieżąco  rejestru  czynników  szkodliwych  dla  zdrowia
występujących  na  stanowisku  pracy;  wpisywanie  na  bieżąco  wyników  badań  i  pomiarów  czynnika
szkodliwego dla zdrowia do karty badań i pomiarów czynników szkodliwych; w przypadku likwidacji
firmy przekazanie rejestru i karty właściwemu miejscowo państwowemu inspektorowi sanitarnemu;
przechowywanie wyników badań i pomiarów przez 3 lata, licząc od daty ostatniego wpisu, a rejestrów
i  kart  przez  40  lat;  udostępnianie  wyników  badań  i  pomiarów  wpisanych  do  kart  oraz  rejestrów
niezwłocznie  na  pisemne  żądanie  pracownika,  byłego  pracownika,  ich  przedstawiciela  ustawowego
lub pełnomocnika.
Jaką rolę ma do spełnienia służba bhp?
Służba bezpieczeństwa i higieny pracy powinna:
rozpocząć działalność już w procesie organizowania produkcji i stanowisk pracy, dbając, aby były one
zgodne  z  wymogami  bhp  oraz  ergonomii,  i  w  miarę  możliwości  zastosować  w  tym  zakresie
bezpieczniejszą technologię, a także odizolować stanowiska pracy niezwiązane z produkcją, w wyniku
której dochodzi do narażenia na czynniki szkodliwe, sprawdzić funkcjonowanie maszyn i urządzeń, w
szczególności  zwiększających  bezpieczeństwo  pracowników  (np.  urządzeń  wentylacyjnych,
klimatyzacyjnych,  wyciągów),  przed  przystąpieniem  do  przeprowadzania  badań  i  pomiarów
czynników  szkodliwych  dla  zdrowia  w  środowisku  pracy  dokonać  analizy  przebiegu  procesów
technologicznych  oraz  organizacji  i  sposobów  wykonywania  pracy,  ustalić  rodzaj  procesu
technologicznego,  przy  którym  stężenie  i  natężenie  czynników  szkodliwych  dla  zdrowia  jest
najwyższe,  oraz  poinformować  o  tym  wykonujących  badania  i  pomiary  (nie  bez  znaczenia  dla
rzetelności ich wyników jest miejsce pobierania próbek, które powinno być wyznaczone w związku ze
sposobem wykonywania pracy), przestrzegać terminów wykonywania badań i pomiarów,
oceniać wyniki badań, czyli porównywać je z aktualnymi wartościami najwyższych dopuszczalnych
stężeń (NDS) i najwyższych dopuszczalnych natężeń (NDN) czynników szkodliwych dla zdrowia
w przypadku istotnego narażenia pracowników na czynniki szkodliwe dla zdrowia opracować strategię
zmniejszenia  ryzyka,  natomiast  w  przypadku  przekroczenia  NDS  i  NDN  -  natychmiast  zmniejszyć

narażenie w sposób możliwy do wykonania w firmie, ustalić sposób przekazywania pracownikom
informacji o wynikach badań i pomiarów oraz ich interpretacji, sporządzać i przechowywać stosowną
dokumentację.

Czynniki uciążliwe w środowisku pracy - to czynniki,

których  oddziaływanie  na  pracownika  może  być  przyczyną  złego  samopoczucia  lub  nadmiernego
zmęczenia,  które  nie  prowadzi  jednak  do  trwałego  pogorszenia  stanu  zdrowia.  Mogą  one  jednak
prowadzić  do  dłuższej  nieobecności  pracownika  z  powodu  choroby  i  obniżenia  wydajności.  Nie
ustalono  dla  nich  NDS,  NDN  ani  czasookresów  badań,  są  jednak  ważnym  elementem  środowiska
pracy,  którego  badanie  lub  pomiary  wymagają  inne  akty  prawne  np.  kodeks  pracy.  Wpływają
znacząco  na  wydajność,  czy  jakość  pracy  i  są  znaczącym  elementem  oceny  stanowiska  pracy.  Do
głównych czynników o charakterze uciążliwym zaliczyć można następujące kategorie:

- Oświetlenie
- Monotonia
- Obciążenie psychiczne
- Obciążenie statyczne
- Wysiłek fizyczny