background image

 

1 | 

S t r o n a

 

 

Polecenie przelewu – polega na złożeniu przez odbiorcę w jego banku polecenia 
przekazania sumy pieniężnej na rachunek dostawcy 

 

 

 

 

 

Czek – dokument wystawiony w formie ustalonej przez prawo zawierający 
skierowanie do banku polecenie wypłacenia przeznaczonej kwoty pieniężnej ze 
środków znajdujących się w tym banku z dyspozycji wystawcy. 

 

 

 

 

 

Czeki: 

 

Gotówkowe – wypłacanie gotówki podczas realizacji czeku 

 

Rozrachunkowe – służy do rozliczenia bezgotówkowego – są przelane na 

rachunek bankowy 

 

Potwierdzony – potwierdzenie że wystawca ma pokrycie w banku 

 

Podrórzowe – używane zamiast gotówki 

Czek musi posiadać: 

 

Nazwa czek na blankiecie 

 

Bezwarunkowe polecenie zapłaty 

 

Kwota czeku 

 

Osoba która ma zrealizować czek 

 

Miejsce płatności 

 

Data i miejsce wystawienia 

 

Podpis wystawcy 

Polecenie zapłaty – wydawanie polecenia by bank wydał polecenie przelewu 
środków. 

Rozliczenia kompensacyjne – (kompensata) pokrycie środków różnicy między 2 
kontrahentami 

Odbiorca  

Dostawca  

Bank odbiorcy 

Bank dostawcy 

Dyspozycja 
polecenia 
przelewu 

Faktura  

Zawiadomienie 
dostawcy o przelanych 
środkach 

Przelew środków 

Odbiorca  

Dostawca  

Bank odbiorcy 

Bank dostawcy 

Wręczenie czeku 

Zawiadomienie klienta o 
realizacji 

Wystawia czek do 
realizacji 

Dokonanie przelewu środków 

Przekazanie czeku do realizacji 

background image

 

2 | 

S t r o n a

 

 

Karty płatnicze: 

 

Karty debetowe – dokonywanie płatności do określonego limitu 

 

Karta kredytowa – korzystanie ze środków jakich mamy i limitu na karcie 

 

Karta bankomatowa 

1.  eBanking – elektroniczne rozliczenie przez Internet 
2.  eLerning – zaciągnięcie pożyczek przez Internet 
3.  eBilling – zarządzanie rachunkami elektronicznymi 
4.  eCasch – wstępnie opłacona karta elektroniczna z możliwością ponownego 

uzupełnienia stanu konta służąca do dokonywania drobnych płatności 
(elektroniczna portmonetka) 

RYNEK KAPITAŁOWY: 

 

rynek pierwotny 

 

rynek wtórny 

rynek regularny (giełdowy, pozagiełdowy) 

nieregularny 

Instrumenty rynku kapitałowego:  

 

akcja – jest papierem wartościowym, stwierdzającym prawo jej posiadacza 

do określonego udziału kapitału spółki która ją wyemitowała. 

 

Obligacja – papier wartościowy emitowany w serii, w którym emitent 

stwierdza, ze jest dłużnikiem wobec właściciela obligacji (obligatoryjna) i 
zobowiązuje się wobec niego do spełnienia określonego świadczenia 

Emitent może zaproponować zamianę obligacji spółki A na spółkę B 

Emitent powinien wykupić obligacje 

Cały kapitał akcji – to kapitał zakładowy 

Ilość akcji x wartość nominalna = wartość kapitału zakładowego 

Wartość nominalna – to pierwsza wartość wydania akcji. Wartość emisyjna – cena 
po której ta akcja jest emitowana. Wartość emisyjna nie może być niższa od wartości 
nominalnej akcji. Wartość nominalna akcji – to 1 grosz. Wartość nominalna akcji 
może być niższa. Wartość akcji może się zmienić natomiast wartość kapitałowa nie 
może się zmienić.  

Rodzaje akcji: 

 

Akcje imienne – dane osoby która nabyła dane akcje 

 

Akcje na okaziciela – są wydawane jak nabywca wpłaci pełną kwotę 

Podział akcji ze względu na uprawnienia przypisane do akcji 

1.  Akcje zwykłe – może być imienne bądź na okaziciela. Mogą być 

przedmiotem w obrocie giełdowym 

2.  Akcje uprzywilejowane – posiadają szczególne uprawnienia 

background image

 

3 | 

S t r o n a

 

 

a.  Np. 1 akcja może mieć max 2 głosy 
b.  Udział w zysku (dywidenda) 
c.  Prawo do udziału w majątku przy likwidacji danej spółki (masy 

upadłościowej) 

Akcje nieme – posiadacz takiej akcji nie posiada prawa głosu (pozostałe prawa 
posiada) 

Podział pokrycia kapitału: 

 

Akcje gotówkowe 

 

Akcje afertowe 

Obligacje maja wartość nominalną – jest to ściśle określona stała kwota, od której są 
naliczane odsetki (emitent ma obowiązek wykupu). 

Wartość emisyjna obligacji może być niższa od wartości nominalnej. 

Podstawowe rodzaje obligacji : 

1.  Ze względu na sposób oprocentowania 

a.  Obligacje o stałym oprocentowaniu – wysokość dochodu jest stała od 

wartości nominalnej np. posiadaną obligację 3 – letnią o wartości 
nominalnej 1000 złotych z odsetkami oprocentowanymi na raz w roku 
stopy rocznej wynoszącej 10 %. Po 3 roku emitent wykupuje obligacje 
za cenę nominalną 1000 złotych 

b.  Obligacje o zmiennym oprocentowaniu są zmienne. Oprocentowanie 

zależy od np. posiadacz obligacji, 3 letni od wartości nominalnej 100 
złotych z odsetkami co pól roku według stopy zmiennej wynoszą VIBOR 
+ 0,5 % 

c.  Zero – kuponowej – są to obligacje sprzedawane z dyskontem obligacji 

1000 złotych razy 10 % = 900 złotych. W momencie wykupu 
otrzymujemy 1000 złotych (całą wartość nominalną) 

2.  Ze względu na rodzaj emitenta: 

a.  Obligacje skarbowe – emitowane są na długi okres 
b.  Obligacje komunalne – gminne – emitują je samorządy (miasta, gminy, 

powiaty) emitowane na długi okres 

c.  Obligacje przedsiębiorstw  - korporacyjne (przedsiębiorstwa w ten 

sposób stabilizuje swoje aktywna) inwestowanie w nie jest dużym 
ryzykiem  zwłaszcza w obligacje skarbowe firm – są to obligacje tzw. 
śmieciowe. 

Prawa i przywileje związane z obligacją 

 

Obyczaje zwykłe 

 

Obligacje zamienne – ich posiadanie daje właścicielowi prawo do dokonania 

zmiany, tych obligacji na określona liczbą, akcji danej spółki w oparciu o 
wcześniej ustalone warunki (zmieniamy na akcje, kiedy nam się opłaca) 

background image

 

4 | 

S t r o n a

 

 

 

Obligacje z prawem pierwszeństwa – uprawniają posiadaczy do 

subsybowania (zapisu) na obligacje z pierwszeństwem przed jej 
akcjonariuszami 

 

Obligacje przychodowe – nie występują w Polsce – emituje się je po to by 

uzdrowić dane instytucje. Zysk ich jest wypłacony od przychodów (ryzyka ich 
wykupu jest bardzo duże) 

 

Ze względu na osobę nabywaną 

Imienne  

Na okaziciela 

 

Ze względu na walutę obligacji 

Zagraniczne emitowane są przez emitenta z innego kraju i 

denominowane w walucie kraju w którym są sprzedawane 

Obligacje chińskie sprzedawane w Polsce na złotówki 

Emitowane są w innej walucie – euro, dolary, funty, jeny itp. 

 

Ze względu na nazwę: 

Buldog – Angielski 

Jankeskie – Amerykańskie 

Samurajskie – Japonia 

Metoda – Hiszpania 

Euroobligacje – emitowane poza kraje pochodzenia waluty, w którym 

są dominowane 

Obligacje globalne – takie obligacje euro obligacje które są 

emitowane w kilku ważnych centrach finansowych (kilku krajach) 

Raching – ocena i analiza danych obligacji (są firmy które to prowadzą – takie 
oceny) do analizy są oceny w formie liter np. A, B, C np.  

 

AAA – bardzo bezpieczne 

 

AA – średnie 

 

A – w miarę bezpiecznie 

 

BBB – Drugiej kategorii 

 

BB – słabsze 

 

B – słabe 

 

C – śmiecie (niebezpieczne) 

Instrukcje rynku kapitałowego – rynek  ten działa przy pomocy 4 ustaw: prawo o 
publicznym obrocie papierami wartościowymi (działa do 2005 roku do momentu 
wejścia do Unii Europejskiej), ustawa z 29.VII. 2005 roku o obrocie instrumentami 
finansowymi, ustawa z 24. VII. 2005 roku o ofercie publicznej i warunkach 
wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowania systemów obrazów, 
oraz spółkach publicznych, ustawa z dnia 29. VII 2005 roku o nadzorze nad rynkiem 
kapitałowym (w jaki sposób nadzór powinien być prowadzony). 

KNF – komisja nadzoru finansów 

GPW – giełda papierów wartościowych w Warszawie 

background image

 

5 | 

S t r o n a

 

 

KDPW – krajowy depozyt papierów wartościowych. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

KNF – zajmuje się nadzorem nad sektorem Bankowym, Rynkiem kapitałowym, 
Sektorem ubezpieczeniowym, sektorem emerytalnym, nad instrumentami pieniądza 
elektronicznego 

Podstawowe zadania: 

1.  Musi podejmować działania w rozwoju i prawidłowe funkcjonowanie rynku 
2.  Podejmowanie działań informacyjnych i edukacyjnych 
3.  Sprawowanie nadzoru nad działalnością podmiotów nadzorowania 
4.  Przygotowywanie projektów, aktów prawnych 
5.  Stworzenie możliwości pojednania podczas sporu 

Nadzór nad komisją sprawuje minister. 

GPW – Giełda Papierów Wartościowych. Giełda posiada formę – Spółki Skarbu 
Państwa 98,1 % udziałów. Giełda zajmuje się obrotem, zachęcaniem do obrotu 
papierami wartościowymi: 

 

Walne zgromadzenie (podejmowane są najważniejsze decyzje – personalne) 

 

Rada giełdowa (5-7) przedstawicieli Banków i firm maklerskich, uchwala 

regulamin giełdy i wszystkie jego zmiany, dopuszcza za wiedzą i wyklucza z 
obrotu giełdowego papiery wartościowe i inne instrumenty finansów 

 

Nadzoruje działania giełdy 

Zarząd giełdy – (3-5) członków na czele z prezesem. 

Bond Spot – rynek pozagiełdowy (spółka) działa przed wejściem na rynek giełdowy, 
przyspiesza wejście na rynek mniejszych firm. Krajowy Depozyt Papierów 
Wartościowych – kontroluje i zarządza działaniem depozytu. 

KNF 

KDPW 

GPW w Warszawie 

NBP 

CZŁONKOWIE GIAŁDY 

EMITENT 

INSTRUMENTY 
INSTYTUCJONALNE 

Bond Spot 

INSTUMENTY 
IDYWIDUALNE 

background image

 

6 | 

S t r o n a

 

 

Podstawowe zadania: 

1.  Rejestrowane zdematerializowanych papierów wartościowych 
2.  Nadzorowanie zgodności wielkości emisji z Giełdą Papierów Wartościowych 

zarejestrowanych w depozycie 

3.  Obsługa realizacji zobowiązań emitentów 
4.  Rozliczenie transakcji na rynku pozagiełdowym 
5.  Organizowanie czynności wycofania papierów z obrotu 

Domy maklerskie – mogą to również prowadzić banki 

Fundusze inwestycyjne – zajmuje się inwestowaniem środków powierzonych w celu 
osiągnięcia zysku (mniejszego lub większego). 

Rynek pieniężny – jest to rynek w którym środki są pozyskiwane na krótki okres czasu 
(okres 1 rok) środki pozyskiwane są na bieżąco) 

Podstawowe funkcje rynku: 

1.  Alokacja zasobów 
2.  Utrzymanie płynności 
3.  Transformacja terminów (zmiana środków pieniężnych na krótki okres, 

możemy rozkładać w czasie) 

Segmenty 

1.  Bankowy (hurtowy) międzybankowy 
2.  Depozytowo – kredytowy (rynek detaliczny) 
3.  Rynek krótkoterminowy papierów okazanych) można skupować bony, na 

krótki okres)  

Rynek międzybankowy – to rynek na którym operacje pieniężne w lokowaniu są 
zależne między bankiem (od 1 dnia do 1 roku) 

WIBOR – obowiązuje na rynku międzybankowym jest to roczna stopa procentowa po 
której banki pożyczają środki innym bankom 

WIBID – stopa po której banki płacą środki przyjęte w depozytach od innych 
banków. Stopy te są ustalane każdego dnia po godzinie 11:00. 

Typowe okresy lokowania środków: 

- 1 dzień 

(O/N) – (owe najt) rozpoczyna się w dniu zawarcia transakcji i zapłata w następnym 
dniu roboczym 

T/N ( tumorrow weak) jest to transakcja która rozpoczyna się w pierwszym dniu 
roboczym po wartości transakcji a zapada w następnym dniu roboczym 

background image

 

7 | 

S t r o n a

 

 

S/N (spot next) – rozpoczyna się w drugim dniu np. zawarcia transakcji i zapada w 
następnym dniu roboczym 

SW – lokaty tygodniowe 

1M – jedno miesięczne 

3M – 3 miesięczne 

9M – 9 miesięczne 

1Y - roczna