background image

MECHANIKA  BUDOWLI

I  KONSTRUKCJI

wykład nr7 i 8

Pojęcie

momentu

zginającego,

siły

poprzecznej, siły podłużnej.

Analityczne wyznaczanie sił wewnętrznych

w

belce

prostej

i

sporządzanie

ich

wykresów.

background image

SIŁY  WEWN

Ę

TRZNE  W  UKŁADACH  PR

Ę

TOWYCH  PŁASKICH

Przez pr

ę

t, w dowolnym jego miejscu na jego długo

ś

ci, mo

ż

na poprowadzi

ć

przekrój

∝−∝.

Je

ż

eli pr

ę

t przetniemy przekrojem

∝−∝

na dwie cz

ęś

ci, to w celu zapewnienia równowagi obu

cz

ęś

ci wzajemne ich oddziaływanie trzeba zast

ą

pi

ć

odpowiednimi siłami zaczepionymi w tym

przekroju, zwanymi siłami wewn

ę

trznymi.

M e c h a n i k a   B u d o w l i  i K o n s t r u k c j i                                 Wykład nr7 i 8      

background image

SIŁY  WEWN

Ę

TRZNE  W  UKŁADACH  PR

Ę

TOWYCH  PŁASKICH

W dowolnym przekroju pr

ę

ta, którego o

ś

le

ż

y w płaszczy

ź

nie oraz obci

ąż

enia działaj

ą

w tej

płaszczy

ź

nie, wyst

ę

puj

ą

trzy rodzaje sił wewn

ę

trznych:

siła podłu

ż

na

,

siła poprzeczna

(

),

moment zginaj

ą

cy

.

Ka

ż

da z wydzielonych cz

ęś

ci znajduje si

ę

w równowadze pod działaniem sił zewn

ę

trznych

działaj

ą

cych na dan

ą

cz

ęść

i sił wewn

ę

trznych w przekroju

∝−∝

.

M e c h a n i k a   B u d o w l i  i K o n s t r u k c j i                                 Wykład nr7 i 8      

background image

SIŁY  WEWN

Ę

TRZNE  W  UKŁADACH  PR

Ę

TOWYCH  PŁASKICH

Siła podłu

ż

na w my

ś

lowym przekroju

∝−∝ 

równa si

ę

sumie algebraicznej rzutów wszystkich sił

działaj

ą

cych po jednej stronie przekroju na kierunek stycznej do osi pr

ę

ta w tym przekroju.

= 0

+

 

=0

(lewa strona przekroju)

Siła poprzeczna w my

ś

lowym przekroju

∝−∝ 

równa si

ę

sumie algebraicznej rzutów wszystkich sił

działaj

ą

cych po jednej stronie przekroju na kierunek prostopadły do osi pr

ę

ta w tym przekroju.

= 0

=0

(lewa strona przekroju)

Moment zginaj

ą

cy w my

ś

lowym przekroju

∝−∝ 

równa si

ę

sumie algebraicznej momentów

statycznych wszystkich sił poło

ż

onych po jednej stronie przekroju wzgl

ę

dem

ś

rodka ci

ęż

ko

ś

ci tego

przekroju.

 

= 0

= 0

(lewa strona przekroju)

M e c h a n i k a   B u d o w l i  i K o n s t r u k c j i                                 Wykład nr7 i 8      

background image

SIŁY  WEWN

Ę

TRZNE  W  UKŁADACH  PR

Ę

TOWYCH  PŁASKICH

Zasada znakowania sił wewn

ę

trznych

M e c h a n i k a   B u d o w l i  i K o n s t r u k c j i                                 Wykład nr7 i 8      

background image

ZALE

Ż

NO

Ś

CI  RÓ

Ż

NICZKOWE MI

Ę

DZY SIŁMI WEWNETRZNYMI 

I OBCI

ĄŻ

ENIEM

Belka obci

ąż

ona jest obci

ąż

eniem rozło

ż

onym

liniowo q [kN/m].

Z belki tej mo

ż

na wyci

ąć

elementarny odcinek

o długo

ś

ci

 ∆

x le

żą

cy mi

ę

dzy przekrojami a i b.

W przekroju a wyst

ą

pi

ą

: moment zginaj

ą

cy M, siła

poprzeczna V i siła podłu

ż

na N.

W

przekroju

b

wyst

ą

pi

ą

natomiast:

moment

zginaj

ą

cy M+

M, siła poprzeczna V+

i siła

podłu

ż

na N+

N.

Wypadkowa obci

ąż

eniem znajduje si

ę

w połowie

odcinka

x i ma warto

ść

q

x.

M e c h a n i k a   B u d o w l i  i K o n s t r u k c j i                                 Wykład nr7 i 8      

background image

ZALE

Ż

NO

Ś

CI  RÓ

Ż

NICZKOWE MI

Ę

DZY SIŁMI WEWNETRZNYMI 

I OBCI

ĄŻ

ENIEM

Wszystkie

siły:

zewn

ę

trzne

(obci

ąż

enia)

i wewn

ę

trzne, działaj

ą

ce na wyci

ę

tej cz

ęś

ci belki

musz

ą

spełnia

ć

warunki równowagi.

Z warunków rzutów na o

ś

pionow

ą

wynika:

V - (V+

V) - q

x = 0

V = - q

x,

gdy

x d

ąż

y do zera (

x

0), to otrzymuje si

ę

zale

ż

no

ść

:

= - q .

Jest

to

zale

ż

no

ść

ż

niczkowa

mi

ę

dzy

sił

ą

poprzeczn

ą

a obci

ąż

eniem. Zale

ż

no

ść

ta oznacza,

ż

e pierwsza pochodna siły poprzecznej równa si

ę

obci

ąż

eniu

jednostkowemu

w

tym

przekroju

wzi

ę

tym z odwrotnym znakiem.

M e c h a n i k a   B u d o w l i  i K o n s t r u k c j i                                 Wykład nr7 i 8      

background image

ZALE

Ż

NO

Ś

CI  RÓ

Ż

NICZKOWE MI

Ę

DZY SIŁMI WEWNETRZNYMI 

I OBCI

ĄŻ

ENIEM

Warunek

równowagi

momentów

wzgl

ę

dem

przekroju b:

M - (M+

M) +V

x - q

x

 

= 0

M = V

x -

 

q

(∆

x

)

 

,

(

 

q

(∆

x

)

 

- mała warto

ść

, dlatego jest pomijana)

gdy

x d

ąż

y do zera (

x

0), to otrzymuje si

ę

zale

ż

no

ść

:

"

= V .

Jest to zale

ż

no

ść

ż

niczkowa mi

ę

dzy momentem

zginaj

ą

cym

a

sił

ą

poprzeczn

ą

.

Zale

ż

no

ść

ta

oznacza,

ż

e

siła

poprzeczna

jest

pochodn

ą

momentu zginaj

ą

cego.

M e c h a n i k a   B u d o w l i  i K o n s t r u k c j i                                 Wykład nr7 i 8      

background image

GRAFICZNE PRZEDSTAWIENIE SIŁ WEWN

Ę

TRZNYCH

Siły wewn

ę

trzne przedstawia si

ę

w sposób

graficzny – za pomoc

ą

wykresów.

Zgodnie

z

przyj

ę

t

ą

konwencj

ą

,

warto

ś

ci

dodatnie momentów zginaj

ą

cych umieszcza

si

ę

u spodu pr

ę

ta, a ujemne po stronie

przeciwnej.

Wykresy

sił

poprzecznych

(równie

ż

sił

podłu

ż

nych)

o

warto

ś

ciach

dodatnich

zaznacza

si

ę

u

góry

pr

ę

ta,

natomiast

warto

ś

ci ujemne u spodu pr

ę

ta.

M e c h a n i k a   B u d o w l i  i K o n s t r u k c j i                                 Wykład nr7 i 8      

background image

GRAFICZNA INTERPRETACJA ZALE

Ż

NO

Ś

CI RÓ

Ż

NICZKOWYCH

Obci

ąż

enie  sił

ą

  skupion

ą

  P

Je

ż

eli wykres sił poprzecznych jest prost

ą

poziom

ą

,

to wykres momentów zginaj

ą

cych jest opisany

równaniem prostej nachylonej.

W przypadku obci

ąż

enia sił

ą

skupion

ą

P w miejscu

jej przyło

ż

enia wyst

ą

pi nieci

ą

gło

ść

w wykresie sił

poprzecznych.

M e c h a n i k a   B u d o w l i  i K o n s t r u k c j i                                 Wykład nr7 i 8      

background image

GRAFICZNA INTERPRETACJA ZALE

Ż

NO

Ś

CI RÓ

Ż

NICZKOWYCH

Obci

ąż

enie  rozło

ż

one liniowo q

Je

ż

eli

wykres

sił

poprzecznych

jest

prost

ą

o

współczynniku

kierunkowym,

to

wykres

momentów zginaj

ą

cych jest opisany parabol

ą

.

W celu znalezienia ekstremum dowolnej funkcji,

przyrównuje si

ę

pochodn

ą

do zera, a wi

ę

c ekstrema

momentu zginaj

ą

cego znajduj

ą

si

ę

w miejscach

zerowania siły poprzecznej.

M e c h a n i k a   B u d o w l i  i K o n s t r u k c j i                                 Wykład nr7 i 8      

background image

GRAFICZNA INTERPRETACJA ZALE

Ż

NO

Ś

CI RÓ

Ż

NICZKOWYCH

Obci

ąż

enie  momentem skupionym M

W przypadku działania momentu skupionego M,

w miejscu jego przyło

ż

enia wyst

ą

pi nieci

ą

gło

ść

na

wykresie momentów zginaj

ą

cych.

M e c h a n i k a   B u d o w l i  i K o n s t r u k c j i                                 Wykład nr7 i 8      

background image

WYZNACZANIE SIŁ WEWN

Ę

TRZNYCH I SPORZ

Ą

DZANIE ICH WYKRESÓW

Zadanie

Wyznaczy

ć

 warto

ś

ci sił wewn

ę

trznych i sporz

ą

dzi

ć

 ich wykresy w belce jak na rysunku.

M e c h a n i k a   B u d o w l i  i K o n s t r u k c j i                                 Wykład nr7 i 8      

background image

WYZNACZANIE SIŁ WEWN

Ę

TRZNYCH I SPORZ

Ą

DZANIE ICH WYKRESÓW

Zadanie cd

Wyznaczamy warto

ś

ci reakcji podporowych

1.

= 0     

 

= 0 [kN]

2.

= 0     

%

&

- P = 0  

→ ' ()* +ó'-.-/0 1ą 3'/4 -/4'/.35*4

3.

&

=0     

- P

7

 

= 0

                            

∙ l = 

P

7

 

/:l

                            

9

 

[kN]

4.

powracamy do równania nr2 

   

         ∑

= 0 

→ %

&

= -

+ P

%

&

= -

9

 

+ P

%

&

9

 

[kN]

5. sprawdzenie 

=0       -

%

&

P

7

 

0     

%

&

9

 

[kN]

M e c h a n i k a   B u d o w l i  i K o n s t r u k c j i                                 Wykład nr7 i 8      

background image

WYZNACZANIE SIŁ WEWN

Ę

TRZNYCH I SPORZ

Ą

DZANIE ICH WYKRESÓW

Zadanie cd

Wyznaczamy warto

ś

ci sił wewn

ę

trznych (sił podłu

ż

nych, sił poprzecznych i momentów

zginaj

ą

cych) w poszczególnych przedziałach belki.

Przedział AC

, x

(0, 

7

 

)

siły podłu

ż

ne

;

<

= 0 

;

< = −

= 0 [kN]

siły poprzeczne

;

<

= 0

;

<

9

 

[kN]

momenty zginaj

ą

ce

;

<

∙ x

= 0

   

;

<

∙ x

dla x=0 

   

;

0 =  0 [kN

m] 

dla x=

7

 

   

;

C

7

 

9

 

7

 

9∙7

@

[kN

m] 

M e c h a n i k a   B u d o w l i  i K o n s t r u k c j i                                 Wykład nr7 i 8      

background image

WYZNACZANIE SIŁ WEWN

Ę

TRZNYCH I SPORZ

Ą

DZANIE ICH WYKRESÓW

Zadanie cd

Wyznaczamy warto

ś

ci sił wewn

ę

trznych (sił podłu

ż

nych, sił poprzecznych i momentów

zginaj

ą

cych) w poszczególnych przedziałach belki.

Przedział CB

, x

(

7

 

,l)

siły podłu

ż

ne

;&

<

 

= 0 

;&

< = −

= 0 [kN]

siły poprzeczne

;&

<

- P = 0

;&

<

- P = 

9

 

- P = 

9

 

[kN]

momenty zginaj

ą

ce

;&

<

∙ x

- P

(x -

7

 

) = 0

   

;&

<

∙ x

- P

(x -

7

 

dla x=

7

 

   

;&

7

 

- P

∙ 

(

7

 

-

7

 

) = 

9

 

7

  

9∙7

@

[kN

m] 

dla x=l 

   

;&

B

l - P

∙ 

(l -

7

 

) = 

9

 

l - P

7

 

= 0 [kN

m]

M e c h a n i k a   B u d o w l i  i K o n s t r u k c j i                                 Wykład nr7 i 8      

background image

WYZNACZANIE SIŁ WEWN

Ę

TRZNYCH I SPORZ

Ą

DZANIE ICH WYKRESÓW

Zadanie cd

sporz

ą

dzamy wykresy sił wewn

ę

trznych

M e c h a n i k a   B u d o w l i  i K o n s t r u k c j i                                 Wykład nr7 i 8      

background image

WYZNACZANIE SIŁ WEWN

Ę

TRZNYCH I SPORZ

Ą

DZANIE ICH WYKRESÓW

Zadanie

Wyznaczy

ć

 warto

ś

ci sił wewn

ę

trznych i sporz

ą

dzi

ć

 ich wykresy w belce jak na rysunku.

M e c h a n i k a   B u d o w l i  i K o n s t r u k c j i                                 Wykład nr7 i 8      

background image

WYZNACZANIE SIŁ WEWN

Ę

TRZNYCH I SPORZ

Ą

DZANIE ICH WYKRESÓW

Zadanie cd

Wyznaczamy warto

ś

ci reakcji podporowych

1.

= 0     

 

= 0 [kN]

2.

= 0     

%

&

- q

l = 0  

→ ' ()* +ó'-.-/0 1ą 3'/4 -/4'/.35*4

3.

&

=0     

- q

∙ ∙

7

 

= 0

                            

∙ l = q ∙

7

C

 

/:l

                            

D∙7

 

[kN]

4.

powracamy do równania nr2 

   

         ∑

= 0 

→ %

&

= -

+ q

l

%

&

= -

D∙7

 

+ q

l

%

&

D∙7

 

[kN]

5. sprawdzenie 

=0       -

%

&

q

∙ ∙

7

 

0     

%

&

D∙7

 

[kN]

M e c h a n i k a   B u d o w l i  i K o n s t r u k c j i                                 Wykład nr7 i 8      

background image

WYZNACZANIE SIŁ WEWN

Ę

TRZNYCH I SPORZ

Ą

DZANIE ICH WYKRESÓW

Zadanie cd

Wyznaczamy warto

ś

ci sił wewn

ę

trznych (sił podłu

ż

nych, sił poprzecznych i momentów

zginaj

ą

cych) w poszczególnych przedziałach belki.

Przedział AB

, x

(0,l)

siły podłu

ż

ne

&

<

= 0 

&

< = −

= 0 [kN]

siły poprzeczne

&

<

- q

∙ x

= 0

&

<

- q

∙ x

dla x=0 

    

&

A

- 0 = 

D∙7

 

[kN]

dla x=l     

 

&

B

- q

l = 

D∙7

 

- q

l= -

D∙7

 

[kN]

momenty zginaj

ą

ce

&

<

∙ x

- q

∙ x ∙

 

= 0

   

&

<

∙ x

- q

C

 

dla x=0 

   

&

0 - q

E

C

 

=  0 [kN

m] 

dla x=l 

   

&

B

l - q

7

C

 

 

D∙7

 

l - q

7

C

 

 

D∙7

C

 

-

D∙7

C

 

= 0 [kN

m] 

M e c h a n i k a   B u d o w l i  i K o n s t r u k c j i                                 Wykład nr7 i 8      

background image

WYZNACZANIE SIŁ WEWN

Ę

TRZNYCH I SPORZ

Ą

DZANIE ICH WYKRESÓW

Zadanie cd

sporz

ą

dzamy

wykresy sił wewn

ę

trznych

ekstremum w przedziale AB

&

<

0

&

<

- q

x

- q

x = 0

q

x = 

q

x = 

D∙7

 

/:q

x = 

7

 

[m]

   

&

<

∙ x

-

F ∙  

C

 

dla x = 

7

 

[m]

    

&

*.G

7

 

-

F ∙  

7

C

 

=

D∙7

 

7

 

– q 

(

H

C

)

C

 

D∙7

C

@

- q

∙  

HC

I

 

D∙7

C

@

-

D∙7

C

J

 ∙D∙7

C

J

-

D∙7

C

J

D∙7

C

J

[kN

m]

M e c h a n i k a   B u d o w l i  i K o n s t r u k c j i                                 Wykład nr7 i 8      

background image

WYZNACZANIE SIŁ WEWN

Ę

TRZNYCH I SPORZ

Ą

DZANIE ICH WYKRESÓW

Zadanie

Wyznaczy

ć

 warto

ś

ci sił wewn

ę

trznych i sporz

ą

dzi

ć

 ich wykresy w belce jak na rysunku.

M e c h a n i k a   B u d o w l i  i K o n s t r u k c j i                                 Wykład nr7 i 8      

background image

WYZNACZANIE SIŁ WEWN

Ę

TRZNYCH I SPORZ

Ą

DZANIE ICH WYKRESÓW

Zadanie cd

Wyznaczamy warto

ś

ci reakcji podporowych

1.

= 0     

= 0 [kN]

2.

= 0     

%

&

- q

∙ 4

– P = 0  

→ ' ()* +ó'-.-/0 1ą 3'/4 -/4'/.35*4

3.

&

=0     

∙ 5

- q

∙ 4 ∙ 3

- P

1 + M = 0

                            

∙ 5 = 

q

∙ 4 ∙ 3

+ P

1 – M

                            

∙ 5

= 5

∙ 4 ∙ 3

+ 12

1 – 10

                            

∙ 5

= 62

                            

 =

12,4 [kN]

4.

powracamy do równania nr2 

   

         ∑

= 0 

→ %

&

= -

+ q

∙ 4

+ P

%

&

= - 12,4 + 5

∙ 4

+ 12

%

&

=  19,6 [kN]

5. sprawdzenie 

=0       -

%

&

∙ 5

q

∙ 4 ∙ 2

P

∙ 4

0     

%

&

= 19,6 [kN]

M e c h a n i k a   B u d o w l i  i K o n s t r u k c j i                                 Wykład nr7 i 8      

background image

WYZNACZANIE SIŁ WEWN

Ę

TRZNYCH I SPORZ

Ą

DZANIE ICH WYKRESÓW

Zadanie cd

Wyznaczamy warto

ś

ci sił wewn

ę

trznych (sił podłu

ż

nych, sił poprzecznych i momentów

zginaj

ą

cych) w poszczególnych przedziałach belki.

Przedział AC

, x

(0,4)

siły podłu

ż

ne

;

<

= 0 

;

< = −

= 0 [kN]

siły poprzeczne

;

<

- q

x = 0

;

<

- q

dla x=0 

     

;

A

- q

x = 12,4 - 5

0 = 0 [kN]

dla x=

4       

;

C

- q

x = 12,4 - 5

4 = -7,6 [kN]

momenty zginaj

ą

ce

;

<

∙ x

- q

x

 

= 0

   

;

<

∙ x

-

F ∙  

C

 

dla x=0 

   

;

∙ x

-

F ∙  

C

 

= 12,4

∙ 0

- 5

E

C

 

= 0 [kN

m] 

dla x=4 

   

;

C

∙ x

-

F ∙  

C

 

= 12,4

∙ 4

- 5

@

C

 

= 9,6 [kN

m] 

M e c h a n i k a   B u d o w l i  i K o n s t r u k c j i                                 Wykład nr7 i 8      

background image

WYZNACZANIE SIŁ WEWN

Ę

TRZNYCH I SPORZ

Ą

DZANIE ICH WYKRESÓW

Zadanie cd

Przedział CB

, x

(4,5)

siły podłu

ż

ne

;&

<

= 0 

;&

< = −

= 0 [kN]

siły poprzeczne

;&

<

- q

∙ 4

- P = 0

;&

<

- q

∙ 4

- P

dla x=4 

     

;&

C

- q

∙ 4

- P = 12,4 - 5

4 - 12 = -19,6 [kN]

dla x=

5       

;&

B

- q

∙ 4

- P = 12,4 - 5

4 - 12 = -19,6 [kN]

momenty zginaj

ą

ce

;&

<

∙ x

- q

∙ 4 ∙

(x-2) - P

(x-4) = 0

   

;&

<

∙ x

- q

∙ 4 ∙

(x-2) - P

(x-4) 

dla x=4 

   

;&

∙ x

-

F ∙

4

(x-2)-P

(x-4) = 12,4

4 - 5

4

(4-2) -12

(4-4) = 9,6 [kN

m] 

dla x=5 

   

;&

B

∙ x

-

F ∙

4

(x-2)-P

(x-4) = 12,4

5 - 5

4

(5-2) -12

(5-4) = -10 [kN

m]

M e c h a n i k a   B u d o w l i  i K o n s t r u k c j i                                 Wykład nr7 i 8      

background image

WYZNACZANIE SIŁ WEWN

Ę

TRZNYCH I SPORZ

Ą

DZANIE ICH WYKRESÓW

Zadanie cd

Przedział BD

, x

(5,7)

siły podłu

ż

ne

&Q

<

= 0 

&Q

< = −

= 0 [kN]

siły poprzeczne

&Q

<

- q

∙ 4

- P + 

%

&

= 0

&Q

<

- q

∙ 4

- P + 

%

&

dla x=5 

     

&Q

B

- q

∙ 4

- P = 12,4 - 5

4 - 12 + 19,6 = 0 [kN]

dla x=

7       

&Q

D

- q

∙ 4

- P = 12,4 - 5

4 - 12 + 19,6 = 0 [kN]

momenty zginaj

ą

ce

&Q

<

∙ x

- q

∙ 4 ∙

(x-2) - P

(x-4) + 

%

&

(x-5) = 0

   

&Q

<

∙ x

- q

∙ 4 ∙

(x-2) - P

(x-4) + 

%

&

(x-5) 

dla x=5 

   

&Q

∙ x

-

F ∙

4

(x-2)-P

(x-4) + 

%

&

(x-5) = 12,4

5 - 5

4

(5-2) -12

(5-4) + 

+ 19,6

(5-5)= -10 [kN

m] 

dla x=7 

   

&Q

∙ x

-

F ∙

4

(x-2)-P

(x-4) + 

%

&

(x-5) = 12,4

7 - 5

4

(7-2) -12

(7-4) + 

+ 19,6

(7-5)= -10 [kN

m]

M e c h a n i k a   B u d o w l i  i K o n s t r u k c j i                                 Wykład nr7 i 8      

background image

WYZNACZANIE SIŁ WEWN

Ę

TRZNYCH I SPORZ

Ą

DZANIE ICH WYKRESÓW

Zadanie cd

sporz

ą

dzamy

wykresy sił wewn

ę

trznych

ekstremum w przedziale AB

;

<

0

;

<

- q

x

- q

x = 0

q

x = 

5

x = 12,4 /:5

x = 2,48m

   

;

<

∙ x

-

F ∙  

C

 

dla x = 2,48m

    

;

*.G

∙ 2,48

-

F ∙  

 ,@J

C

 

=

12,4

2,48 – 5 

 ,@J

C

 

=

= 15,4 [kN

m]

M e c h a n i k a   B u d o w l i  i K o n s t r u k c j i                                 Wykład nr7 i 8