background image

2012-03-05

1

Marketing to proces społeczny i 
zarz

ą

dczy, dzi

ę

ki któremu 

jednostki i grupy poprzez 
wymian

ę

 dóbr i warto

ś

ci uzyskuj

ą

 

to, czego pragn

ą

Poszerzanie zakresu stosowania marketingu

Zmiany w obszarach zainteresowania 

Zmiany w obszarach zainteresowania 

marketingu:

marketingu:

 marketing dóbr konsumpcyjnych (lata 50. XXw.);

 marketing przemysłowy (lata 60. XXw.);

 marketing organizacji non-profit (lata 70. XXw.);

 marketing usług (lata 80. XXw.);

 marketing relacji – partnerski (przełom XX i XXI w.);

 marketing wartości (XXI w.);

 marketing społeczny (XXI w.).

Marketing terytorialny jest 
procesem społecznym i 
kierowniczym inicjowanym przez 
podmioty komunalne, 
zmierzaj

ą

cym do wykreowania 

wymiany warto

ś

ci z ich 

partnerami.

Istota marketingu terytorialnego

Marketing

Marketing terytorialny

terytorialny pojawił

pojawił się

się jako

jako kolejna

kolejna próba

próba przenoszenia

przenoszenia

ii adaptacji

adaptacji koncepcji

koncepcji sprzedaży

sprzedaży ii zarządzania

zarządzania wypracowanych

wypracowanych w

w

sektorze

sektorze prywatnym

prywatnym do

do sektora

sektora publicznego

publicznego..

Jest

Jest to

to wyjście

wyjście naprzeciw

naprzeciw potrzebie

potrzebie profesjonalizacji

profesjonalizacji zarządzania

zarządzania

jednostkami

jednostkami terytorialnymi,

terytorialnymi, która

która jest

jest konsekwencją

konsekwencją odpowiedzi

odpowiedzi na

na

wyzwania

wyzwania globalizacji

globalizacji gospodarki

gospodarki ii narastającej

narastającej presji

presji konkurencyjnej

konkurencyjnej

na

na jakość

jakość otoczenia

otoczenia przestrzenno

przestrzenno--gospodarczego,

gospodarczego, w

w którym

którym działają

działają

producenci

producenci..

Istota marketingu terytorialnego

Współcześnie

Współcześnie

zaobserwować

zaobserwować

można

można

coraz

coraz

częściej

częściej

świadomą

świadomą

implementację

implementację

podejścia

podejścia

marketingowego

marketingowego

przez

przez

jednostki

jednostki

samorządowe

samorządowe nie

nie tylko

tylko jako

jako dodatkowego

dodatkowego instrumentu

instrumentu służącego

służącego

rozwiązywaniu

rozwiązywaniu problemów,

problemów, ale

ale jako

jako filozofii

filozofii zarządzania

zarządzania miejscem

miejscem..

Zmiany

Zmiany w

w zakresie

zakresie kompetencji

kompetencji ii praw

praw samorządów

samorządów lokalnych,

lokalnych, w

w

oddolnym

oddolnym charakterze

charakterze zarządzania

zarządzania terytoriami

terytoriami dodatkowo

dodatkowo wpływają

wpływają na

na

skuteczność

skuteczność wykorzystania

wykorzystania koncepcji

koncepcji marketingowej,

marketingowej, zarówno

zarówno w

w

aspekcie

aspekcie strategicznym,

strategicznym, jak

jak ii operacyjnym

operacyjnym..

Istota marketingu terytorialnego

Etapy

Etapy zmian

zmian orientacji

orientacji jednostek

jednostek terytorialnych

terytorialnych

II..

Orientacja

Orientacja

administracyjno

administracyjno--biurokratyczna

biurokratyczna

to

niemal

mechanistyczne podejście do relacji pomiędzy stronami współpracy;
II

II.. Orientacja

Orientacja obsługowa

obsługowa – charakteryzuje się dążeniem do poprawy i

usprawnienia procedur obsługi klientów w urzędach administracji
lokalnej oraz firmach komunalnych;
III

III.. Orientacja

Orientacja promocyjna

promocyjna – władze lokalne, doceniając znaczenie

informacji

w

procesie

podejmowania

decyzji

przez

różnorodne

podmioty, stawiają na promocję swojego urzędu, miejscowości, rejonu,
regionu.
IV

IV.. Orientacja

Orientacja marketingowa

marketingowa –

– oznacza istotną zmianę koncepcji

działalności wszystkich instytucji świadczących usługi publiczne.
Dominującym elementem tej koncepcji jest uświadomienie i stosowanie
przez wszystkich pracowników „filozofii służby na rzecz klientów”.

background image

2012-03-05

2

Istota marketingu terytorialnego

Ważne jest, aby nadać orientacji marketingowej wymiar 

Ważne jest, aby nadać orientacji marketingowej wymiar 

strategiczny, co w praktyce oznacza:

strategiczny, co w praktyce oznacza:

 orientację na osiąganie celów długofalowych,

 analizowanie wpływów otoczenia na sytuację jednostki 

osadniczej,

 kierowanie się specjalnie opracowanymi planami 

strategicznymi,

 formułowanie celów działalności w ich wzajemnym 

powiązaniu hierarchicznym,

 każdorazowe kontrolowanie stopnia realizacji założonych 

celów,

Istota marketingu terytorialnego

Ważne jest, aby nadać orientacji marketingowej wymiar 

Ważne jest, aby nadać orientacji marketingowej wymiar 

strategiczny, co w praktyce oznacza:

strategiczny, co w praktyce oznacza:

 świadome i celowe kształtowanie budżetu na działalność 

marketingową,

 obserwowanie i badanie zmian potrzeb i oczekiwań 

interesantów w zakresie ilości oraz jakości oferowanych im 

usług publicznych,

 stałe monitorowanie warunków i procedur obsługi 

interesantów w instytucjach publicznych,

 systematyczne komunikowanie się z interesantami.

Cele szczegółowe marketingu 

terytorialnego

Głównym celem marketingu terytorialnego jest wpływanie na 

postawy i sposoby zachowania się zewnętrznych i 

wewnętrznych grup zainteresowanych klientów poprzez 

kształtowanie właściwego zestawu środków i instrumentów 

stymulowania relacji wymiennych

Cele kierunkowe marketingu 

terytorialnego

rozwijanie i umacnianie usług świadczonych przez instytucje 

publiczne, z których korzystanie jest utrudnione dla 

mieszkańców i podmiotów gospodarczych,

kształtowanie pozytywnego wizerunku regionu gminy i 

jednostek lokalnych,

zwiększanie atrakcyjności i polepszanie pozycji 

współzawodniczących ze sobą  regionów, rejonów, miast i 

gmin wiejskich.

Cele kierunkowe marketingu terytorialnego 

o charakterze strategicznym

rozwijanie i umacnianie usług świadczonych przez instytucje 

publiczne, z których korzystanie jest utrudnione dla 

mieszkańców i podmiotów gospodarczych,

kształtowanie pozytywnego wizerunku regionu gminy i 

jednostek lokalnych,

zwiększanie atrakcyjności i polepszanie pozycji 

współzawodniczących ze sobą  regionów, rejonów, miast i 

gmin wiejskich.

Cele operacyjne marketingu terytorialnego 

o charakterze wewnętrznym

poznanie aktualnych potrzeb i pragnień mieszkańców w 

zakresie usług komunalnych świadczonych przez instytucje 

lokalne,

zapewnienie mieszkańcom, lokalnym organizacjom i ich 

grupom sprzyjających warunków korzystania z usług 

publicznych,

przewidywanie zmian preferencji i zachowań podmiotów 

lokalnych korzystających z dóbr i usług publicznych,

podnoszenie wartości oferty komunalnej kierowanej do 

społeczności lokalnej,

background image

2012-03-05

3

Cele operacyjne marketingu terytorialnego 

o charakterze wewnętrznym

poprawa jakości usług administracji lokalnej,

rozpoznanie stopnia przywiązania mieszkańców i przedsiębiorców 

lokalnych do danej jednostki osadniczej,

uruchomienie efektywnych i skutecznych kanałów komunikowania się 

władz ze środowiskiem lokalnym,

poznanie determinant rozwoju indywidualnej przedsiębiorczości na 

terenie danej jednostki osadniczej,

określenie stopnia społecznej akceptacji kierunków polityki społeczno-

gospodarczej wdrażanych przez organy samorządowe,

podnoszenie poziomu zadowolenia jednostek i grup społecznych z 

warunków bytu, pracy, wypoczynku i rozwoju istniejących na terenie 

danej jednostki terytorialnej.

Cele operacyjne marketingu terytorialnego 

o charakterze zewnętrznym

poznanie motywów postępowania oraz kryteriów i preferencji, jakimi 

kierują się adresaci zewnętrzni, oceniając atrakcyjność jednostki 

osadniczej, dokonując wyboru miejsc i wyrażając zadowolenie z 

warunków stwarzanych przez miasto, wieś czy region, 

kompleksowe kształtowanie oferty inwestycyjnej, turystycznej, 

kulturalnej czy handlowej, 

skuteczne komunikowanie się z zainteresowanymi podmiotami,

kształtowanie osobowości, tożsamości i atrakcyjnego wizerunku danego 

obszaru.

Odbiorcy działalności 

w marketingu terytorialnym

 marketing wewnętrzny; 

 marketing zewnętrzny;

 inne grupy odbiorców marketingu 

terytorialnego. 

Marketing wewnętrzny

Wewnętrzny marketing terytorialny

Wewnętrzny marketing terytorialny obejmuje całokształt 

skoordynowanych przedsięwzięć zorientowanych na 

wywołanie oczekiwanych reakcji w grupie osób i instytucji 

stale związanych z daną jednostką terytorialną, a więc jej 

mieszkańców oraz działających na jej obszarze organizacji 

dochodowych i niedochodowych. 

Są to zatem najbliższe podmioty stanowiące niejako rynek 

docelowy, czyli obszar szczególnego zainteresowania 

umożliwiający realizację zamierzonych celów działalności 

publicznej.

Marketing wewnętrzny

Sferę wewnętrznego marketingu wewnętrznego można podzielić 

na kolejne dwie podsfery:

 marketingu wewnętrznego I,

 marketingu wewnętrznego II.

Podstawą tego podziału jest wyróżnienie, spośród grupy 

adresatów, pracowników organów władz samorządowych oraz 

pracowników przedsiębiorstw i instytucji świadczących usługi na 

rzecz wszystkich zainteresowanych grup docelowych. 

Marketing wewnętrzny

Marketing wewnętrzny I odzwierciedla całokształt relacji, 

powiązań oraz działań inicjowanych przez władze jednostki 

terytorialnej, a ukierunkowanych na szeroką grupę pracowników 

instytucji samorządowych i komunalnych, a więc odnosi się do 

osób świadczących pracę na rzecz wymienionych podmiotów. 

Przedsięwzięcia te zmierzają do integracji zespołu 

pracowniczego wokół głównych celów i wartości realizowanych 

na danym terenie, ale także przy pełnym zaspokojeniu jego 

potrzeb oraz oczekiwań. 

background image

2012-03-05

4

Marketing wewnętrzny

Dzięki podejmowaniu w środowisku samorządu terytorialnego 

planowych i celowych działań marketingowych istnieje szansa 

doprowadzenia do koordynacji celów gmin oraz regionów z 

indywidualnymi celami pracowników. Tylko w takich warunkach 

można stawiać przed nimi wysokie wymagania ilościowe i 

jakościowe w procesie obsługi interesantów.

Marketing wewnętrzny I zorientowany na pracowników 

organów samorządowych jest przygotowywany i prowadzony 

systematycznie przez władze wykonawcze oraz ustawodawcze 

gmin, powiatów oraz województw.

Marketing wewnętrzny

Terminem marketing wewnętrzny II w gminie, mieście czy 

regionie określa się te czynności, operacje oraz całościowe 

przedsięwzięcia, które stymulują pożądane zachowania 

mieszkańców, ich grup, a także przedsiębiorstw i instytucji 

niekomercyjnych zlokalizowanych w danej jednostce 

przestrzennej. 

Marketing wewnętrzny

Cele marketingu wewnętrznego II wobec mieszkańców: 

 stworzenie właściwych warunków życia i rozwoju osobistego;

 kształtowanie społecznie akceptowanych wzorców zachowań 

w obszarze działalności gospodarczej i niegospodarczej;

 aktywizowanie społeczności lokalnej wokół ważnych celów 

rozwojowych jednostki terytorialnej;

Marketing wewnętrzny

Cele marketingu wewnętrznego II wobec mieszkańców: 

 rozwój indywidualnej przedsiębiorczości;

 rozwój demograficzny jednostki terytorialnej;

 krzewienie dorobku kulturalnego i historycznego jednostki 

terytorialnej;

 kształtowanie pozytywnego wizerunku jednostki terytorialnej 

jako atrakcyjnego miejsca bytowania.

Marketing wewnętrzny

Cele marketingu wewnętrznego II wobec organizacji: 

 rozwój działalności gospodarczej zgodny z oczekiwaniami 

właścicieli, pracowników oraz władz jednostki terytorialnej;

 rozwój nowych technologii zgodnych z zasadami ochrony 

środowiska naturalnego,

 racjonalne wykorzystanie lokalnych zasobów naturalnych;

 tworzenie nowych miejsc pracy;

 poprawa warunków pracy i płacy pracowników;

Marketing wewnętrzny

Cele marketingu wewnętrznego II wobec organizacji: 

 wspieranie organizacyjne, materialne lub finansowe ważnych 

przedsięwzięć społecznych, ekologicznych, kulturalnych, 

sportowych itp.;

 krzewienie w środowisku zawodowym wartości i zachowań 

społecznych zgodnych z zasadami etyki;

 kształtowanie w środowisku przedsiębiorców pozytywnego 

wizerunku jednostki terytorialnej jako atrakcyjnego miejsca 

inwestowania.

background image

2012-03-05

5

Marketing zewnętrzny

Zewnętrzne rynki docelowe miast i wsi, gmin, powiatów i 

województw to inne jednostki terytorialne dysponujące 

atrakcyjnymi i mobilnymi zasobami czynników wytwórczych, 

których właściciele skłonni są przemieścić je, szukając 

efektywniejszych form i miejsc ich wykorzystania.

Czynniki wytwórcze (rozwojowe), to: 

 kapitał finansowy, 

 technologie, 

 elementy rzeczowe, 

 siła robocza,

 informacje. 

Marketing zewnętrzny

Istotą marketingu terytorialnego zorientowanego zewnętrznie

jest rozpoznanie motywów rządzących decyzjami migracyjnymi 

osób fizycznych i ich grup, właścicieli i menedżerów firm oraz 

organów nadzorczych, a następnie stworzenie na tyle atrakcyjnej 

oferty pod ich adresem opartej na kompozycji walorów 

atrakcyjności danej jednostki terytorialnej i bezpośrednie lub 

pośrednie przedstawienie jej, wraz z argumentacją perswazyjną, 

że prowadzi to do „sukcesu”, rozumianego w tym przypadku 

jako zasilenie obszaru bazowego. 

Marketing zewnętrzny

Zewnętrzny marketing terytorialny obejmuje działania 

adresowane do osób bądź instytucji krajowe lub też na osoby i 

instytucje zagraniczne. W ten sposób zostają wyróżnione dwa 

wymiary tego marketingu, czyli:

 marketing zewnętrzny I (krajowy), 

 marketing zewnętrzny II (międzynarodowy).

Inne grupy odbiorców 

marketingu teryterialnego

Wg formy prawnej podmiotu mamy do czynienia z:

Wg formy prawnej podmiotu mamy do czynienia z:

 osobami fizycznymi – kierującymi się w podejmowaniu decyzji jedynie 

własnym zdaniem i indywidualnymi potrzebami, często pod wpływem emocji;

 przedsiębiorstwami (podmiotami gospodarczymi) – kierującymi się w 

podejmowaniu decyzji głównie czynnikami ekonomicznymi, a zatem 

możliwością maksymalizacji efektów finansowych (zysku), lub też 

minimalizacją ponoszonych nakładów (kosztów);

 instytucjami i organizacjami niedochodowymi – kierującymi się w 

podejmowaniu decyzji dobrem społecznym oraz satysfakcją swoich 

beneficjentów.

Inne grupy odbiorców 

marketingu teryterialnego

Wg efektu oddziaływania marketingowego wyróżniamy:

Wg efektu oddziaływania marketingowego wyróżniamy:

 rynek tworzony przez podmioty (osoby i instytucje), w stosunku do których 

oczekiwane zmiany nie są związane z przemieszczeniami (mobilnością) osób, dóbr 

materialnych, środków pieniężnych, a więc mają charakter „stabilizacyjny”, a ich istotą 

jest zmiana samego sposobu myślenia odpowiednich decydentów;

 rynek tworzony przez podmioty kreujące przemieszczenie (przepływy) osób, 

środków pieniężnych lub dóbr materialnych;

 rynek tworzony przez podmioty (osoby i grupy), które w wyniku działań 

marketingowych same zmieniają miejsce pobytu, przemieszczając się sezonowo lub na 

stałe do danej jednostki terytorialnej.

Inne grupy odbiorców 

marketingu teryterialnego

Wg sposób stymulowania oczekiwanych zmian mamy do 

Wg sposób stymulowania oczekiwanych zmian mamy do 

czynienia z:

czynienia z:

 podmiotami stymulowanymi informacyjnie – w przypadku tych 

odbiorców zdecydowanie większe znaczenie ma komunikacja nastawiona na 

satysfakcję i rozwój podmiotów,

 podmiotami stymulowanymi materialnie (ekonomicznie) – w 

przypadku tych odbiorców zdecydowanie większe znaczenie ma komunikacja 

nastawiona na korzyści materialne i/lub majątkowe.

background image

2012-03-05

6

Inne grupy odbiorców 

marketingu teryterialnego

Wg kompetencji decyzyjnych wyróżniamy 

Wg kompetencji decyzyjnych wyróżniamy 

podmioty

podmioty::

 inicjujące oczekiwane zmiany,

 decydujące o zakresie i formach zmian,

 koordynujące procesy przemian,

 realizujące wprowadzenie zmian,

 kontrolujące procesy przemian.