arkusz_jezyk_polski_poziom_p_rok_2008_7707

Pobrano ze strony www.sqlmedia.pl

Przyk

áadowy zestaw zadaĔ z jĊzyka polskiego – poziom podstawowy

Odpowiedzi i schemat punktowania

Zadanie sprawdzaj

ące rozumienie czytanego tekstu Hedonizm kontra hedonizm.

Model zawiera przewidywane odpowiedzi. Odpowiedzi ucznia mog

ą przybieraü róĪną

form

Ċ jĊzykową, ale ich sens musi byü synonimiczny wobec modelu. Oceniając pracĊ

ucznia, nale

Īy stosowaü punktacjĊ z modelu.

Uwaga: Za pe

áną odpowiedĨ przyznaje siĊ maksymalną liczbĊ punktów, za niepeáną –

wskazan

ą w rubryce „punkty cząstkowe”. Nie naleĪy przyznawaü poáówek punktów. Za brak

odpowiedzi lub odpowied

Ĩ báĊdną nie przyznaje siĊ punktów.

Punkty

zad.

Propozycja odpowiedzi

maks. cz

ąstk.

np.:
hedonizm – nurt filozoficzny (i postawa

Īyciowa) uznający

przyjemno

Ğü za najwaĪniejszą wartoĞü w Īyciu, wyraĪający akceptacjĊ

Īycia
anhedonia – stan ducha cechuj

ący siĊ niemoĪnoĞcią przeĪywania

przyjemno

Ğci; objaw chorobowy np. schizofrenii czy depresji

(nie uznajemy odpowiedzi: objaw schizofrenii czy depresji)
konsumpcjonizm – postawa

Īyciowa polegająca na przedkáadaniu dóbr

materialnych nad inne dobra; d

ąĪenie do zaspakajania ciągle nowych

i wykreowanych przez wspó

áczesne media potrzeb

Uwaga: uznajemy odpowiedzi niezawieraj

ące pierwszego czáonu

definicji, tj. nurt filozoficzny, stan ducha, postawa

Īyciowa

1, 2

przyczyny pot

Ċpiania hedonizmu – np. egoizm, odwrócenie siĊ

od warto

Ğci etycznych; odwrócenie siĊ od Boga, grzech; zastąpienie

warto

Ğci duchowych dąĪeniem do posiadania dóbr materialnych

przyczyny braku rado

Ğci z Īycia – np. niemoĪnoĞü przeĪywania

przyjemno

Ğci (anhedonia), frustracja wiąĪąca siĊ z niemoĪnoĞcią

pogodzenia postawy korzystania z

Īycia ze ĞwiadomoĞcią jej

szkodliwo

Ğci, natarczywoĞü wspóáczesnej kultury konsumpcyjnej,

choroba

(za poprawne

wskazanie

dwóch

przyczyn

jednego

zjawiska lub

po jednej

przyczynie

Īdego

zjawiska)

obraca

ü sáowa wte i wewte, spece od reklamy i marketingu

uwaga: uznajemy tak

Īe obracaü sáowa, wte i wewte,

np.:

autor

krytykuje

ą za powierzchownoĞü, sztucznoĞü,

wykorzystywanie hedonizmu do w

áasnych celów; naduĪywanie

terminu

hedonizm,

nadmierne

uleganie

áywowi mediów,

konsumpcjonizm, schizofreniczno

Ğü, nieumiejĊtnoĞü cieszenia siĊ

Īyciem.
Uwaga: nie uznajemy odpowiedzi sformu

áowanych na podstawie

akapitu 2., np. autor krytykuje j

ą za hedonizm, egoizm, odwrócenie siĊ

od Boga

- pytanie retoryczne
- epitet

(za 1

Ğrodek

styl.)

Pobrano ze strony www.sqlmedia.pl

Przyk

áadowy zestaw zadaĔ z jĊzyka polskiego – poziom podstawowy

Odpowiedzi i schemat punktowania

Istot

ą odpowiedzi jest dostrzeĪenie problemu wyboru.

np.
Epikureizm, w odró

Īnieniu od hedonizmu Arystypa, róĪnicując

przyjemno

Ğci na niĪsze i wyĪsze, zmusza czáowieka do wyboru, czyni

áowieka odpowiedzialnym za wybór przyjemnoĞci, powoduje,

Īe czáowiekowi Īal, Īe czegoĞ nie przeĪyá.
Uwaga: nie uznajemy odpowiedzi „Epikureizm, w odró

Īnieniu

od hedonizmu Arystypa, ró

Īnicuje przyjemnoĞci na niĪsze i wyĪsze.”

np.: jest posumowaniem, wnioskiem, konkluzj

ą (dopuszczamy: jest

dope

ánieniem, uzupeánieniem)

liczba pojedyncza – np. autor odwo

áaá siĊ do wáasnych doĞwiadczeĔ

(uwiarygodni

á wypowiedĨ, wyraziá swoje uczucia, zawará subiektywne

spostrze

Īenia)

liczba mnoga – np. autor uto

Īsamiá siĊ z odbiorcą, (pokazaá

powszechne zjawisko; ukaza

á doĞwiadczenia róĪnych pokoleĔ;

uogólni

á przypadek)

10.

np.:
realny

Ğwiat: zjeĪdĪanie na sankach z miejskiej górki, mecz piákarski

lokalnej dru

Īyny, koleĪanka ze szkolnej áawy, wystĊpy estradowego

cha

áturzysty

rzeczywisto

Ğü medialna: zimowe sporty na alpejskich stokach, mecz

ákarski Brazylia – Wáochy, sáawna amerykaĔska aktorka, film

z udzia

áem The Beatles

Uwaga: dopuszczamy cytowanie.

11.

np.
Pod wp

áywem wykreowanego przez media wyidealizowanego Ğwiata

ludzie nie potrafi

ą cieszyü siĊ Ğwiatem rzeczywistym (dostrzegają,

Īe jest on szary).

12.

Epikur
uzasadnienie, np. :
Wspó

áczesny czáowiek tak jak Epikur klasyfikuje i wybiera

przyjemno

Ğci.

13.

np.
Tytu

á odnosi siĊ do róĪnic miĊdzy:

systemem filozoficznym Arystypa z Cyreny i Epikura

hedonizmem staro

Īytnym a wspóáczesnym konsumpcjonizmem

dopuszczamy: Tytu

á odnosi siĊ do róĪnych znaczeĔ pojĊcia hedonizm.

Razem

Pobrano ze strony www.sqlmedia.pl

Przyk

áadowy zestaw zadaĔ z jĊzyka polskiego – poziom podstawowy

Odpowiedzi i schemat punktowania

Temat 1. Cierpi

ące matki. Porównaj ich wizerunki przedstawione w Ğredniowiecznym

wierszu Pos

áuchajcie, bracia miáa... i fragmencie III czĊĞci Dziadów Adama Mickiewicza.

ROZWINI

ĉCIE TEMATU (maksymalnie 25 punktów)

Punktacja

1. Okre

Ğlenie kontekstu utworów, np.:

0-3

a.  kontekst biblijny,
b.  motyw Stabat Mater Dolorosa,
c.  kontekst historyczny III cz. Dziadów,
d.  topos Matki Polki.

2. Ukszta

átowanie wypowiedzi, np.:

0-2

Pos

áuchajcie, bracia miáa...

a. monolog podmiotu lirycznego,
b. po

áączenia liryki bezpoĞredniej z liryką zwrotu do adresata),

Dziady

c. rodzaj literacki: dramat,
d. dialog Pani Rollison z Senatorem.

3. Portret matki w Pos

áuchajcie, bracia miáa..., np.:

0-9

a. Matka Boska op

áakująca cierpienie i Ğmierü syna,

b. poszukiwanie zrozumienia u odbiorcy (czytelnika),
c. wspó

áuczestniczenie w mĊce i cierpieniu syna,

d. ch

Ċü ulĪenia cierpiącemu synowi,

ĞwiadomoĞü daremnoĞci wszystkich wysiáków,

f. zwroty do Chrystusa (apostrofy, zdrobnienia) podkre

Ğlające matczyne uczucia

g. Matka Boska jako zwyczajna kobieta,
h. zarzuty pod adresem archanio

áa Gabriela,

i. zwrot do wszystkich matek, by modli

áy siĊ o zaoszczĊdzenie im widoku

cierpi

ących dzieci,

j. niemo

ĪnoĞü znalezienia jakiegokolwiek pocieszenia po Ğmierci jedynego,

ukochanego syna,

k. odmienno

Ğü sposobu ukazania Matki Boskiej w porównaniu z innymi utworami

Ğredniowiecznymi, np. Bogurodzicą.

4. Portret matki we fragmencie Dziadów, np.:

0-8

a. uboga, niewidoma wdowa (syn stanowi jej jedyn

ą podporĊ),

b. matka interweniuj

ąca w sprawie drĊczonego syna,

c. znoszenie lekcewa

Īenia okazywanego przez Senatora (wyĞmiewającego jej

cierpienie, ukrywaj

ącego wiedzĊ o stanie máodego Rollisona),

d. przyk

áady matczynej miáoĞci (metafora owcy, ucha),

e. znoszenie upokorze

Ĕ z miáoĞci do syna (padniĊcie na kolana przed Senatorem,

brutalne potraktowanie przez stra

Ī, caáonocne wyczekiwanie pod murami ratusza),

f. wychwalanie syna przed Senatorem (dobrze si

Ċ uczącego, pomagającego w nauce

innym, utrzymuj

ącego matkĊ),

g. próba obudzenia w Senatorze ludzkich uczu

ü (zainteresowania sprawą máodego

Rollisona, pozyskania jego wstawiennictwa),

h. m

Ċka i cierpienia dziecka najwiĊkszym bólem dla matki (oskarĪenie sprawców

o brak serca).

Pobrano ze strony www.sqlmedia.pl

Przyk

áadowy zestaw zadaĔ z jĊzyka polskiego – poziom podstawowy

Odpowiedzi i schemat punktowania

5. Podsumowanie

0-3

áne, np. dostrzeĪenie podobieĔstw i róĪnic sposobu wyraĪania matczynych uczuü,

odczuwania cierpienia w obu tekstach.

niepe

áne, np. dostrzeĪenie podobieĔstw lub róĪnic sposobu wyraĪania matczynych uczuü,

odczuwania cierpienia w obu tekstach.

(2)

próba podsumowania, np. lakoniczne stwierdzenie,

Īe portrety matek w obu tekstach są

podobne.

(1)

Temat 2. Co w Ludziach bezdomnych Stefana

ĩeromskiego symbolizują Wenus z Milo

i Rybak Puvisa de Chavannes’a? Odpowiedz, analizuj

ąc poniĪsze fragmenty

oraz wykazuj

ąc związek obu symboli z kreacją bohaterów i innymi symbolami

przedstawionymi w utworze.

ROZWINI

ĉCIE TEMATU (maksymalnie 25 punktów)

Punktacja

1. Wst

Ċpne rozpoznanie fragmentów, np.:

0-2

a. pochodz

ą z rozdziaáu otwierającego powieĞü (wiąĪą siĊ z pierwszym, paryskim

spotkaniem g

áównych bohaterów utworu),

b. narrator przedstawia dzie

áa sztuki widziane oczami bohaterów (gáównie Judyma),

c. rozmowa o Rybaku ujawnia cechy bohaterów (np. wra

ĪliwoĞü Joasi, cháód Natalii

itp.).

Symbolika Wenus z Milo

2. Analiza fragmentu

0-5

pos

ąg Wenus symbolizuje, np.:

a. klasyczne warto

Ğci: piĊkno, dobro, prawdĊ (rozum),

b. rado

Ğü Īycia, akceptacjĊ Ğwiata, poczucie szczĊĞcia,

c. mi

áoĞü,

d. wolno

Ğü,

e. harmoni

Ċ z naturą,

f. doskona

áoĞü duchową

g. pi

Ċkno cielesne.

3. Interpretacja innych symboli wyra

Īających podobne treĞci, np.:

0-1

a. kwiat tuberozy,
b. budz

ąca siĊ do Īycia natura w rozdziale PrzyjdĨ,

c. dom,
d. rozdarta sosna.

4. Interpretacja kreacji bohaterów, np.:

0-4

a. Judym (zauroczenie Natali

ą, miáoĞü do Joasi, poddawanie siĊ urokowi Īycia

towarzyskiego w Cisach itp.),

b. Joasia (marzenia o pi

Ċknym, przytulnym domu),

c. Natalia lub Karbowski (hedonistyczna postawa

Īyciowa),

d. Korzecki (pogl

ądy wyraĪane w dyskusji z Kalinowiczem),

e. robotnicy w stalowni (pi

Ċkno zmagaĔ czáowieka z materią),

f. lekarze ludzi bogatych (salony Czerniszów i Kalinowiczów).

Pobrano ze strony www.sqlmedia.pl

Przyk

áadowy zestaw zadaĔ z jĊzyka polskiego – poziom podstawowy

Odpowiedzi i schemat punktowania

Symbolika Rybaka

5. Analiza fragmentu

0-5

obraz symbolizuje, np.:
a. z

áo, brzydotĊ Ğwiata, niesprawiedliwoĞü spoáeczną, nĊdzĊ,

b. niezawinione cierpienie, krzywd

Ċ,

c. win

Ċ tych, którzy nie reagują, bĊdąc Ğwiadkami záa,

d. destruktywny wp

áyw cywilizacji,

e. duchow

ą i fizyczną degradacjĊ,

f. Jezusow

ą ofiarĊ,

g. ewangeliczn

ą ideĊ miáosierdzia.

6. Interpretacja innych symboli wyra

Īających podobne treĞci, np.:

0-1

a. krzyk pawia,
b. czerwona strza

áka w atlasie anatomicznym Korzeckiego,

c. stoj

ąca gnijąca woda,

d. bezdomno

Ğü,

e. rozdarta sosna.

7. Interpretacja postaci bohaterów, np.:

0-4

a. Judym (poczucie obowi

ązku wobec warstw niĪszych, odrzucenie szczĊĞcia osobistego

itp.),

b. Joasia (cierpienie z powodu poczucia bezdomno

Ğci itp.),

c. Judymowa (wyniszczaj

ąca praca w fabryce; poczucie zagubienia i bezradnoĞci

w obcym

Ğwiecie),

d.  Wiktor (decyzja emigracji),
e.  Korzecki (decyzja samobójstwa),
f.  n

Ċdzarze z Warszawy, Cisów, ZagáĊbia itp. (bardzo záe warunki Īycia, beznadziejnoĞü

egzystencji).

8. Podsumowanie

0-3

áne, np.: dostrzeĪenie, Īe oba dzieáa sztuki symbolizują przeciwstawne wartoĞci

i postawy, dostrze

Īenie związku symboliki obu dzieá z problematyką moralną,

filozoficzn

ą i spoáeczną utworu oraz konfliktem wewnĊtrznym gáównego bohatera, a takĪe

z prezentacj

ą postaci i relacji miĊdzy nimi.

niepe

áne, np.: dostrzeĪenie, Īe oba dzieáa sztuki symbolizują przeciwstawne wartoĞci

i postawy oraz dostrze

Īenie związku ich symboliki z konfliktem wewnĊtrznym gáównego

bohatera.

(2)

próba podsumowania, np. dostrze

Īenie, Īe oba dzieáa sztuki symbolizują przeciwstawne

warto

Ğci i postawy lub dostrzeĪenie związku ich symboliki z konfliktem wewnĊtrznym

áównego bohatera.

(1)

Pobrano ze strony www.sqlmedia.pl

Przyk

áadowy zestaw zadaĔ z jĊzyka polskiego – poziom podstawowy

Odpowiedzi i schemat punktowania

II.

KOMPOZYCJA (maksymalnie 5 punktów)

Kompozycj

Ċ wypracowania ocenia siĊ wtedy, gdy przyznane zostaáy punkty za rozwiniĊcie tematu.

podporządkowana zamysáowi funkcjonalnemu wobec tematu, spójna wewnĊtrznie,

przejrzysta i logiczna; pe

ána konsekwencja w ukáadzie graficznym,

uporządkowana wobec przyjĊtego kryterium, spójna; graficzne wyodrĊbnienie

áównych czĊĞci,

wskazująca na podjĊcie próby porządkowania myĞli, na ogóá spójna.

Uwaga: je

Ğli powyĪsze kryteria nie zostaáy speánione, nie przyznaje siĊ punktów.

III.

STYL (maksymalnie 5 punktów)

jasny, Īywy, swobodny, zgodny z zastosowaną formą wypowiedzi;

urozmaicona leksyka,

zgodny z zastosowaną formą wypowiedzi, na ogóá jasny; wystarczająca leksyka, 3

na ogóá komunikatywny, dopuszczalne schematy jĊzykowe.

Uwaga: je

Ğli powyĪsze kryteria nie zostaáy speánione, nie przyznaje siĊ punktów.

IV.

ĉZYK (maksymalnie 12 punktów)

jĊzyk w caáej pracy komunikatywny, poprawna, urozmaicona skáadnia,

poprawne: s

áownictwo, frazeologia i fleksja,

jĊzyk w caáej pracy komunikatywny, poprawne: skáadnia, sáownictwo, frazeologia

i fleksja,

jĊzyk w caáej pracy komunikatywny, poprawna fleksja, w wiĊkszoĞci poprawne

áadnia, sáownictwo i frazeologia,

jĊzyk w pracy komunikatywny mimo báĊdów skáadniowych, sáownikowych,

frazeologicznych i fleksyjnych,

jĊzyk w pracy komunikatywny mimo báĊdów fleksyjnych, licznych báĊdów

áadniowych, sáownikowych i frazeologicznych.

Uwaga: je

Ğli powyĪsze kryteria nie zostaáy speánione, nie przyznaje siĊ punktów.

ZAPIS (maksymalnie 3 punkty)

bezbáĊdna ortografia;

poprawna interpunkcja (nieliczne b

áĊdy) ;

poprawna ortografia (nieliczne báĊdy II stopnia);

na ogó

á poprawna interpunkcja;

poprawna ortografia (nieliczne báĊdy róĪnego stopnia);

interpunkcja niezak

áócająca komunikacji (mimo róĪnych báĊdów).

Uwaga: je

Ğli powyĪsze kryteria nie zostaáy speánione, nie przyznaje siĊ punktów.

VI.

SZCZEGÓLNE WALORY PRACY

0–4

Pobrano ze strony www.sqlmedia.pl