background image

3. KAPITAL SPOLECZNY

 

 
 

SOCJOLOGIA ROZWOJU LOK. I REGION. – CWICZENIA I WYKŁADY 

ZJAZD V 

14.11.2009 

Kapitał społeczny jest podstawowym paradygmatem rozwoju, jest czynnikiem, który silnie wpły-
wa na rozwój układów lokalnych i regionalnych. 

 

Jeśli między przedsiębiorcami, sektorem naukowym i samorządowym dojdzie do porozumienia to 
powstaną stowarzyszenia, które przyczynią się do dynamiki rozwojowej. W taki sposób dochodzi 
do wzmocnienia kapitały społecznego. 

Kapitał społeczny – składa się z wysokiego kapitału ludzkiego, a więc wiedzy i umiejętności po-
szczególnych  ludzi,  z  wysokiego  poziomu  zaufania,  kultury  współpracy  i  umiejętności  związa-
nych z określeniem pola konkurencji i pola współpracy. 

Kapitał  społeczny  wg  Pierra  Bordiera  –  suma  zasobów  przydzielonych  grupie  lub  jednostce  w 
wyniku instytucjonalnej sieci współpracy.  

Kapitał  społeczny  wg  Codemana  –  produkt  ubocznych  działań  jednostkowych  powiązanych  z 
działaniami grup interesów. 

Kapitał  społeczny  wg  Putnama  –  jest  uwewnętrznioną  dyspozycją  do  kooperacji.  Powstanie  tej 
dyspozycji  jest  możliwe  dzięki  socjalizacji  jednostki  przez  stowarzyszenia.  Jednostka  uczy  się 
norm wzajemności. 

Kapitał społeczny wg Wnuka-Lipińskiego – typ relacji między jednostkami a grupami społecz-
nymi. Relacje mogą być oparte na wspólnych wartościach lub interesach.  

 

Klaster – przedsiębiorstwa,  które decydują się na współpracę, po to aby zwiększyć swoje zyski. 
Przykładem może być branża motoryzacyjna, moda w Mediolanie, spółdzielnie związane  z prze-
twórstwem rolno-spożywczym na terenie Lubelszczyzny. W ramach klastra dochodzi do rywali-
zacji wewnętrznej, natomiast na drodze negocjacji może zostać ona przezwyciężona.  

PRZEDSIĘBIORCY

SEKTOR 

SAMORZĄDO

WY

SEKTOR NAUKI

KLASTRY 

background image

3. KAPITAL SPOLECZNY

 

 
 

SOCJOLOGIA ROZWOJU LOK. I REGION. – CWICZENIA I WYKŁADY 

ZJAZD V 

14.11.2009 

Klastry nowego typu: www.lokomotywa.org.pl, Łódź- przemysł filmowy, rozrywkowy.  

Niebezpieczeństwa w tworzeniach klastrów – niebezpieczeństwo sieci współpracy.  

 

Typy kapitału społecznego:   

 

oparty  na  ścisłych  więziach  pomiędzy  jednostkami,  które  tworzą  określoną  grupę  spo-
łeczną. Te więzi wyodrębniają grupę na tle innych (bounding ties). Tworzy się kapitał za-
mknięty (np. mafia).  

 

tzw. kapitał otwarty lub pomostowy – w tym typie mamy do czynienia z luźnymi, opar-
tymi na interesach typami relacji pomiędzy jednostkami. Kapitał otwarty jest mocną pod-
stawą do tworzenia się sieci społecznych i instytucjonalnych, wzmacnia kontakty i współ-
pracę  pomiędzy  ludźmi.  Przy  zamkniętym  kapitale  społecznym  koszty  transakcyjne  są 
wyższe. Natomiast kapitał otwarty może przekształcić się w kapitał zamknięty.  

Kapitał społeczny jest istotny jako czynnik rozwojowy zarówno dla socjologów jak i ekonomistów. 
Na  każdym  poziomie  zarządzania  rozwoju,  ważne  jest  tworzenie  przejrzystych  reguł  działania, 
koncentrowanie się na interakcjach formalnych i wprowadzenie kategorii dobra publicznego. Po-
jęcie dobra publicznego ma mieć większą wartość niż partykularne interesy jednostkowe.  

 

Paradygmat analityczny na gruncie socjologii rozwoju lokalnego i regionalnego: 

• 

Państwo 

• 

Układy regionalne 

• 

Układy lokalne 

• 

Mikrokosmosy