Pracownik na wychowawczym pod szczególną ochroną
Urlop wychowawczy jest rodzajem bezpłatnego zwolnienia od pracy, którego celem jest sprawowanie przez pracownika
bezpośredniej opieki nad dzieckiem. Urlop ten jest jednym z podstawowych uprawnień pracowniczych związanych z rodzicielstwem,
często wykorzystywanym w praktyce.
Urlop wychowawczy dla wszystkich
Podstawowym warunkiem skorzystania z urlopu wychowawczego jest posiadanie statusu pracownika. Korzysta z niego osoba
ś
wiadcząca pracę na podstawie umowy o pracę, mianowania, powołania, wyboru oraz spółdzielczej umowy o pracę. Drugim
warunkiem jest uzyskanie przez pracownika co najmniej 6-miesięcznego okresu zatrudnienia. Zalicza się do niego wszystkie okresy
pracy oraz tzw. okresy zaliczalne, które podlegają uwzględnieniu w staŜu pracowniczym na podstawie przepisów odrębnych.
Wskazane wymogi zawarte są w art. 186 Kodeksu pracy (Dz. U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.).
Udzielenie urlopu wychowawczego następuje na wniosek uprawnionego pracownika, przy czym pracodawca jest tym wnioskiem
związany. W przypadku gdy oboje rodzice lub opiekunowie są zatrudnieni, z uprawnienia moŜe skorzystać jedno z nich.
Ograniczenie to nie obowiązuje jedynie przez okres 3 miesięcy korzystania z urlopu wychowawczego, kiedy to oboje opiekunowie
dziecka mogą równocześnie na nim przebywać.
Przykład wniosku pracownika o udzielenie urlopu wychowawczego
Mariola Kolasińska
ul. Topolowa 13
69-100 Słubice
Słubice, dnia 8 czerwca 2009 r.
Pan Dyrektor
Andrzej Rostowski
Zakład Komunikacji Miejskiej
ul. Powstańców Śląskich 23/2
69-100 Słubice
WNIOSEK O UDZIELENIE URLOPU WYCHOWAWCZEGO
Proszę o udzielenie mi urlopu wychowawczego na okres od 8 lipca 2009 r. do 7 lipca 2012 r.
w celu sprawowania osobistej opieki nad córką Anną, urodzoną w dniu 27 marca 2008 r.
Jednocześnie informuję, Ŝe do tej pory nie korzystałam z urlopu wychowawczego na to
dziecko. Do wniosku dołączam oświadczenie ojca dziecka Tomasza Kolasińskiego o braku
zamiaru korzystania z urlopu wychowawczego we wskazanym wyŜej okresie.
Mariola Kolasińska
Maksymalny wymiar urlopu wychowawczego wynosi 3 lata na dane dziecko. MoŜna go wykorzystać nie później niŜ do ukończenia
przez nie 4. roku Ŝycia. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy dziecko, ze względu na swój stan zdrowia potwierdzony orzeczeniem
o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności, wymaga osobistej opieki pracownika. W takim przypadku urlop
wychowawczy moŜna wykorzystać do ukończenia przez dziecko 18. roku Ŝycia. NaleŜy zaznaczyć, Ŝe jest to dodatkowy urlop
wychowawczy w wymiarze 3 lat, przysługujący niezaleŜnie od moŜliwości wykorzystania „podstawowego” urlopu wychowawczego
na dziecko niepelnosprawne.
Spokojnie na wychowawczym
Pracownik korzystający z uprawnień rodzicielskich znajduje się pod szczególną ochroną prawa pracy i cieszy się uprzywilejowaną
pozycją w porównaniu do innych pracowników. Ochrona ta wyraŜa się m.in. w zakazie wypowiadania lub rozwiązywania w trybie
natychmiastowym przez pracodawcę stosunków pracy z pracownikami korzystającymi z tych uprawnień. Dotyczy to równieŜ
pracownika na urlopie wychowawczym. Jest jednak kilka sytuacji, w których pracownicy na wychowawczym nie mogą być pewni
swojej posady. Dotyczy to przypadku:
•
upadłości lub likwidacji pracodawcy,
•
przeprowadzania zwolnień w oparciu o tzw. ustawę o zwolnieniach grupowych (patrz: uchwała SN z dnia 15 lutego 2006 r.,
sygn. akt II PZP 13/05),
•
wystąpienia przesłanek do dyscyplinarnego zwolnienia.
