21 listopada 2013, M. Nahotko 
 
/PRZYPOMNIENIE: tabelka: element struktury (hasło, opis bibliograficzny, opis rzeczowy, sygnatura) --
-> funkcja/ 
 
2. Opis bibliograficzny 
 
Definicja: Uporządkowany zespół danych o książce lub innym dokumencie służących do jego 
identyfikacji, z reguły przejmowanych z opisywanego dokumentu w niezmienionej postaci oraz 
informacji uzupełniających i interpretujących te dane. 
 
 Międzynarodowe przepisy katalogowania:: 
-pierwsze prace podjęte w IFLA (Międzynarodowa federacja stowarzyszeń bibliotekarskich, powst. w 
1928 r.) w latach 50 XX. w. 
-1961 r. Zasady paryskie (dot. hasła formalnego) 
-w 1968 r. UNESCO porównało 8 bieżących bibliografii narodowych dla wypracowania zasad 
ujednolicenia opisu: propozycję przedstawiono w 1969 r. 
-prace kontynuowane w Kom. Katalogowania IFLA; w 1974 roku umowa o współpracę z UNESCO 
-wspólne prace nad ISBD (International Standard Bibliographic Description) w ramach UBC 
UNIVERSAL BIBLIOGRAPHIC CONTROL (UBC) 
-program rozwijany w l.70 XX wieku 
-w 1974r. IFLA powołała Międzynarodowe Biuro UBC, które zajęło się opracowaniem ISBD 
-w 1977r. : kongres paryski dot. bibliografii narodowych-ustalono minimum wymagań: co najmniej 
rejestracja książek, nowych czasopism i druków urzędowych 
-unikanie dublowania prac (jednorazowy opis), potrzeba EO [egzemplarz obowiązkowy] jako 
podstawy rejestracji 
-W 1987 r. połączono UBC i Intern. MARC Programme (dla UNIMARC) w jeden IFLA UBCIM 
Programme przez co połączono zagadnienia ISBD z MARC. UBCIM zamknięty w 2003 r.  
-Obecnie ISBD zarządzany przez ISBD Review Group, wspieraną przez ICADS (od 2008r.) 
ICADS (IFLA-CNDL Alliance for Digital Strategies) 
-współpraca IFLA z CDNL (Conference of Directors of National Libraries) pd 2088r 
-następca ICABS (IFLA - CNDL Alliance for Bibliographic Standards), działającego od 2003r. 
-ICADS powstał jako odpowiedź na potrzebę tworzenia bibliotek cyfrowych. 
ICADS - zakres prac: 
Tworzenie kolekcji cyfrowych (Digitalizacja, Archiwizacja WEBu, Archiwizacja cyfrowa (modele 
współpracy i biznesowe) 
Zarządzanie kolekcjami cyfrowymi (Gromadzenie i przechowywanie, archiwizacja) 
Udostępnianie kolekcji cyfrowych (Wyszukiwanie zasobów cyfrowych [w tym metadane], Zarządzanie 
pracami autorskimi) 
 
Pozycja bibliograficzna wg ISBD: 
-opis bibliograficzny - główny element pozycji bibliograficznej lub katalogowej, która może też 
zawierać: 
a) hasło 
b) sygnaturę 

c) numer pozycji w zbiorze 
d) charakterystykę rzeczową 
 

ISBD do 2007r: 

części ISBD: 
-ISBD (M) - Międzynarodowy Znormalizowany Opis bibliograficzny książek  
-ISBD (G) - Międzynarodowy Znormalizowany Opis Bibliograficzny 
-ISBD (CR) - Wydawnictwa ciągłe; pierwotnie ISBD (S) 
-ISBD (NMB) - Materiały nieksiążkowe 
-ISBD(CM) - materiały kartograficzne 
-ISBD (PM) - druki muzyczne 
-ISBD (A) - stare druki 
-ISBD(ER) - dokumenty elektroniczne, pierwotnie ISBD (CF) 
-ISBD(CP) - części składowe (artykuły, rozdziały) 
 
ISBD 
-od 2003 r. tworzona była skonsolidowana wersja ISBD, łącząca wszystkie części ISBD w jedną całość. 
-ujednolicona wersja wydana w 2007r. 
-obejmuje dokumenty : tekstowe drukowane, kartograficzne, elektroniczne, filmowe, multimedialne, 
nutowe, dźwiękowe, graficzne. 
 
ISBD (M) [m jak monograf] 
-pierwsza część ISBD (1974) 
-Cel:  ujednolicenie zasad sporządzania opisów bibliograficznych, tak aby: 

- Były zrozumiałe we wszystkich krajach  i językach  
- Sporządzanie w jednym kraju mogły być używane w innym 
- Wykonane w postaci tradycyjnej mogły być przekształcone na formę maszynową 

 
Strefy opisu ISBD: 
1. Strefa tytułu i oznaczenia odpowiedzialności; 
2. Strefa wydania 
3. Strefa specjalna 
4. Strefa publikacji, dystrybucji i produkcji (adresu wydawniczego); 
5. Strefa opisu fizycznego 
6. Strefa serii 
7. Strefa uwag 
8. Strefa identyfikacji i sposobu uzyskania dokumentu 
 
opis bibliograficzny - stopnie szczegółowości 
-Pierwszy stopień: tylko elementy obowiązkowe, niezbędne dla identyfikacji dokumentu; katalogi 
nabytków, kartoteki zagadnieniowe 
-Drugi stopień: obejmuje elementy obowiązkowe i zalecane, bliżej charakteryzujące opisywany 
dokument; katalogi biblioteczne 
-Trzeci stopień: obejmuje wszystkie elementy przewidziane w strukturze opisu bibliograficznego 
bibliografia narodowa. 

Pierwszy stopień szczegółowości: 
Tytuł właściwy / pierwsze oznaczenie odpowiedzialności. - oznaczenie wydania.- miejsce wydania, 
data wydania