background image

1.  Jakie są uwarunkowania rozwoju osadnictwa? 

Rozwój przemysłu, handlu oraz uwarunkowania środowiskowe.  

2. 

Co to jest sieć osadnicza ? 
Sieć osadnicza – zbiór jednostek osadniczych występujący na danym obszarze.  
 

3. 

Jaka jest różnica pomiędzy siecią osadniczą a systemem osadniczym ? 
 
W  systemie  osadniczym  zachodzą  relacje  pomiędzy  osadami.  Wzajemne  związki 
tych jednostek przyjmują formę transferów dóbr, zasobów pracy, informacji, wiedzy i 
kapitału. 

 

4. 

Jakie czynniki wpływały na rozwój sieci osadniczej? 
 
Czynniki - 

historyczne, odziaływania ekonomiczne, społeczne i polityczne. 

 

5.  Wstępna  urbanizacja -  polega  na  zwiększeniu  liczby  koncentracji  ludności  w  mieście, 

szczególnie  w  obszarach  centralnych,  wywołanego  rozwojem  przemysłu  i  usług  w  tym 
regionie (urbanizacja demograficzna i ekonomiczna). 

Suburbanizacja -  polega  na  napływie  dużej  liczby  ludności  ze  wsi  do  miast,  która  zaczyna 
zaludniad  przedmieścia.  Powstają  wtedy  dzielnice  biedy  (slumsy).  Na  tym  etapie  następuje 
również przenoszenie się bogatej ludności z centrum na przedmieścia, w okolice dogodnych 
linii transportowych. 

Dezurbanizacja -  proces  stabilizowania  się  liczby  ludności  miejskiej  połączony  z 
przenoszeniem  się  tej  ludności  z  centrum  na  przedmieścia.  Następuje  wtedy  "kryzys 
śródmieścia", czyli jego wyludnienie. Spowodowane jest to zarówno przenoszeniem się ludzi 
bogatych  w  dogodniejsze  okolice,  jak  i  powstawaniem  ośrodków  przemysłowych  pod 
miastem. Na tym etapie jest większośd miast europejskich. 

Reurbanizacja -  jest  to  koocowa  faza  urbanizacji.  Polega  ona  na  rozroście  terenów 
podmiejski.  Na  tym  etapie  często  następuje  odrodzenie  śródmieścia.  Etap  ten  możemy 
aktualnie obserwowad na terenie USA lub Japonii. 

6. 

Jakie są skutki procesów urbanizacyjnych  ? 
 
Skutki pozytywne dla mieszkaoców: 
-łatwiejszy dostęp do rynku pracy i możliwośd wyboru pracy 
-dostęp do instytucji oświatowych, kulturowych, opieki zdrowotnej, 
-finansowych, ubezpieczeniowych 
-szybkie komunikowanie i przemieszczanie się ludzi 
-dostęp do większej liczby sklepów i innych usług 
 
 
 

background image

Skutki negatywne dla mieszkaoców: 
-przeludnienie 
-patologie społeczne (przestępczośd) 
-deficyt wody pitnej 
-degradacja środowiska 
-może nastąpid obniżenie jakości życia 
-choroby cywilizacji 
 
 

7.  Jakie są ograniczenia rozwoju miast ? 

 

a)  Fizyczne – wynikające ze zróżnicowania cech fizjograficznych terenu, np. rzeźba terenu, 

wytrzymałośd gruntu 

b)  Środowiskowe – związane np. z nadmiernym zanieczyszczeniem 
c)  Funkcjonalne – będące następstwem istniejącego układu użytkowania terenu 
d)  Infrastrukturalne – związane z wyczerpywaniem się możliwości istniejącej infrastruktury 
 
8.  Co oznacza progowy rozwój miast? 

 

Polega ona na tym, że miasto może w miarę  łatwo rozwijad się do pewnego poziomu, przy 
którym następuje wymóg znacznego doinwestowania miasta, by podtrzymad jego rozwój. 

 
Główne tezy teorii progowego rozwoju miast: 

-  wzrost  zaludnienia  wymaga  zwiększenia  powierzchni  terenów  zainwestowanych  na  cele  
mieszkaniowe  i na potrzeby wypełniania innych funkcji 
- wzrost zapotrzebowania na tereny wymusza przekraczanie progów przestrzennych 
-  pokonywanie  progów  wymaga  ponoszenia  dodatkowych  nakładów  nieproporcjonalnie     
wysokich do stosunku „normalnych”  kosztów    (niezależne  od lokalizacji, wiążą się jedynie z 
cechami budowanych obiektów i wzrastają stopniowo) zasiedlenia danej liczby ludności 
- w wyniku pokonywania progu uzyskuje się większy potencjał rozwojowy, niż jest potrzebny 
w danej chwili, co wynika ze specyfiki infrastruktury 
-nakłady na rozwój miasta nie wzrastają stopniowo wraz ze zwiększaniem się zaludnienia, ale 
w sposób skokowy wynikający z pokonywania kolejnych progów rozwojowych 
-  uzyskiwany  potencjał  jest  wykorzystywany  sukcesywnie  w  miarę  rozwoju  funkcji  i 
wynikającego stąd wzrostu zapotrzebowania  
- dojście do następnego poziomu oznacza zużycie całego potencjału rozwojowego 
-  im  większe  jest  miasto,  tym  wyższe  są  nakłady  potrzebne  do  pokonania  ograniczeo 
progowych