background image

Zarządzanie kryzysowe

Włodzimierz URBANIAK
Wydział Technologii i In
żynierii Chemicznej UTP, Bydgoszcz
Wydział Chemii UAM, Pozna
ń 

background image

2

Zarządzanie kryzysowe

Zespół przedsięwzięć organizacyjnych, logistycznych i 

finansowych, których celem jest zapobieganie 
powstawaniu sytuacji kryzysowych, zapewnienie 
sprawności struktur decyzyjnych na wszystkich 
szczeblach zarządzania , ciągłej gotowości sił i 
ś

rodków do podjęcia działań, sprawnego reagowania 

oraz likwidacji skutków zaistniałej sytuacji

.

background image

3

Kompleksowe zarządzanie kryzysowe obejmuje:

Wszystkie trzy rodzaje zagrożeń: 



naturalne 



techniczne 



wojenne 

Wszystkie poziomy zarządzania (związane z poziomami władzy)



lokalny 



wojewódzki 



centralny 

Poziom lokalny to poziom wykonawczy. Pozostałe poziomy spełniają przede 

wszystkim rolę koordynującą.

Obejmuje także sektory: 



publiczny 



prywatny 

oraz ogół ludności 

background image

4

Struktura zarządzania kryzysowego

Poziom 1 



Minister Spraw Wewn

ętrznych i Administracji 



Rz

ądowy Zespół Koordynacji Kryzysowej 



Rz

ądowe Centrum Koordynacji Kryzysowej 

Poziom 2 



Wojewoda 



Wojewódzki Zespó

ł Zarządzania Kryzysowego 



Wojewódzkie Centrum Zarz

ądzania Kryzysowego 

Poziom 3 



Starosta Powiatowy 



Powiatowy Zespó

ł Zarządzania Kryzysowego 



Powiatowe Centrum Zarz

ądzania Kryzysowego 

Poziom 4 



Wójt (Burmistrz, Prezydent Miasta) 



Gminny Zespó

ł Zarządzania Kryzysowego 



Gminne Centrum Zarz

ądzania Kryzysowego 

background image

5

Zarządzanie kryzysowe

Zarządzanie kryzysowe funkcjonuje w trzech podstawowych 
obszarach:



Zarządzanie ryzykiem dotyczącym powstania sytuacji 
kryzysowych;



Zarządzanie działaniami związanymi z sytuacją kryzysową;



Zarządzanie skutkami zdarzeń niekorzystnych (odbudowa).

background image

6

Fazy zarządzania kryzysowego 

Zarządzanie kryzysowe przebiega w czterech fazach:



Zapobiegania



Przygotowania (gotowości)



Reagowania



Odbudowy

background image

7

Fazy zarządzania kryzysowego 

Zapobieganie



analiza zagro

żeń i ocena wrażliwości 



wspieranie bada

ń stosowanych i transferu technologii



u

świadamianie społeczeństwa i powszechna edukacja w 

zakresie przeciwdzia

łania zagrożeniom 



stworzenie systemu zach

ęt i restrykcji finansowych oraz 

w

łaściwe wykorzystanie zasobów 



zapewnienie przywództwa i koordynacji 

Zapobieganie odnosi się do działań, które eliminują lub redukują

prawdopodobieństwo wystąpienia katastrofy, albo ograniczają
jej skutki.

background image

8

Fazy zarządzania kryzysowego

Przygotowanie

Kluczowym elementem przygotowań jest opracowanie planów
reagowania kryzysowego, które to plany opisują kto, co i kiedy 
będzie robił, za pomocą jakich sił i środków i na jakiej podstawie 
prawnej - przed, w czasie i natychmiast po zdarzeniu kryzysowym. 

Przygotowanie to także zapewnienie zasobów specjalistycznych sił i 
ś

rodków reagowania, takich jak: stanowisko kierowania, system 

łączności kryzysowej, system alarmowania oraz personel 
reagowania kryzysowego, a także ewidencja zasobów sił i środków 
przydatnych do reagowania kryzysowego.

background image

9

Fazy zarządzania kryzysowego

Reagowanie

następuje po wystąpieniu realnego zagrożenia lub zdarzenia. Jego celem 
jest uruchomienie działań prewencyjnych zapobiegających lub 
minimalizujących możliwość zniszczeń, a po ich wystąpieniu, podjęcie 
akcji ratowniczej celem dostarczenia pomocy poszkodowanym i 
ograniczenia wtórnych szkód i strat.

Faza reagowania wymaga:



przestrzegania dyscypliny obiegu informacji 



gromadzenia informacji i dokumentowania dzia

łań



unikania dzia

łań nieprzemyślanych 



profesjonalnej informacji (rzecznika) 



prognozowania rozwoju wydarze

ń



przewidywania skutków podejmowanych decyzji 



uwzgl

ędniania implikacji prawnych decyzji 



zagwarantowania funkcjonowania instytucji publicznych 



dysponowania odpowiednią liczbą ekspertów 

background image

10

Fazy zarządzania kryzysowego

Odbudowa

jest końcową fazą cyklu zarządzania kryzysowego. Odbudowę
kontynuuje się, aż wszystkie systemy wrócą do stanu 
poprzedniego albo lepszego niż poprzedni. Odbudowę dzieli 
się na krótkoterminową i długoterminową. Krótkoterminowa 
polega na przywróceniu systemów niezbędnych do życia do 
minimalnych standardów operacyjnych. Odbudowa 
długoterminowa może trwać wiele lat, aż do kompletnej 
odbudowy całego obszaru dotkniętego katastrofą. 
Jednocześnie odbudowa ta powinna być realizowana w nowy 
sposób, tak aby rejon dotknięty katastrofą był po odbudowie 
mniej wrażliwy na kolejną katastrofę.

background image

11

Fazy zarządzania kryzysowego

background image

12



Podstawowym działaniem bezpośrednio związanym z 
zarządzaniem ryzykiem sytuacji kryzysowych jest:



Opis społeczności lokalnej



Identyfikacja zagrożeń

Najczęściej wykonywana jest tylko identyfikacja zagrożeń

background image

13



W sprawach bezpieczeństwa obowiązuje zasada:

„Prawo wiedzieć-obowiązek ostrzegać



Dostęp do informacji o bezpieczeństwie jest prawem każdego 
obywatela- wymusza działania redukujące ryzyko.



Informacja i ostrzeżenie to podstawowe zadania władzy 
publicznej

background image

14

Kryteria akceptacji ryzyka

Każda analiza i ocena ryzyka musi odpowiedzieć na 
następujące pytania:



Co złego może się stać?



Jak często może wystąpić?



Jakie mogą być tego skutki? 

background image

15

background image

16

Zasady zarządzania kryzysowego 

Zasada prymatu uk

ładu terytorialnego – uznaje za podstawową konstrukcje 

tego modelu uk

ład terytorialny państwa i sprowadza do funkcji 

pomocniczej uk

ład branżowy. 

Jednoosobowe kierownictwo – decyzje podejmuje si

ę jednoosobowo i się

odpowiada za nie. 

Zasada odpowiedzialno

ści organów władzy publicznej – przyjmują

kompetencje i odpowiedzialno

ść w zakresie podejmowania decyzji w 

sytuacji kryzysowych 

Zasada zespolenia – przyznanie organom w

ładz administracyjnych ogólnej 

kompetencji gwarantuj

ących wywiązanie się z nałożonych na nie 

odpowiedzialno

ści. 

Zasada kategoryzacji zagro

żeń – polega na podziale zagrożeń na grupy wg 

rodzaju i rozmiaru oraz przyporz

ądkowaniu im określonych rozwiązań

prawnych, organizacyjnych i finansowych 

Zasada powszechno

ści – zarządzanie kryzysowe organizują organy władzy 

publicznej we wspó

łdziałaniu z istniejącymi specjalistycznymi instytucjami 

i organizacjami oraz ogó

łem społeczeństwa 

background image

17

Podstawy prawne

USTAWA

z dnia 26 kwietnia 2007 r.

o zarządzaniu kryzysowym

(Dz. U. z 2007 roku, nr 89, poz. 590)

Ustawa określa organy właściwe w sprawach zarządzania 
kryzysowego oraz ich zadania i zasady działania w tej dziedzinie, a 
także zasady finansowania zadań zarządzania kryzysowego.