Małgorzata Bylica 1 TL W10 

Uzupełnianie zapasu w systemie opartym na poziomie 

informacyjnym polega na składaniu zamówień w stałej, 
wcześniej określonej wielkości, gdy zapas którym 
dysponujemy zrówna się lub zejdzie poniŜej tzw. poziomu 
informacyjnego zapasu.

Poziom informacyjny zapasu to zapas 
będący w dyspozycji zamawiającego w 
chwili składania zamówienia , musi 
pokryć zapotrzebowanie ze strony 
odbiorców do momentu, w którym będzie 
moŜna dysponować zamówioną dostawą. 
Poziom ten zaleŜy od:

-Średniego popytu 

-Odchylenia standardowego tego 
popytu(standardowego błędu prognozy)

-Współczynnika bezpieczeństwa, 
zaleŜnego od ustalonego poziomu obsługi 
klienta.

T

T

T

WD

WD

ZI

WD

System oparty na poziomie 

informacyjnym

WD- stała wielkośc zamówień

T- czas

ZI- poziom ponownego zamówienia

Model zamawiania oparty na poziomie informacyjnym 
funkcjonuje w oparciu o proste zasady:
• zamówienie moŜe być złoŜone w dowolnym momencie
• zamówienie zostaje złoŜone w chwili, gdy wolny 
(dysponowany) zapas jest mniejszy lub równy 
wyliczonemu wcześniej poziomowi zapasu 
informacyjnego
• zapas informacyjny wyznaczany jest z następującego 
wzoru:
ZI = P • T + ZB
gdzie:
P – średnie zapotrzebowanie (popyt) w przyjętej jednostce 
czasu (na przykład dzień),
T – średni czas cyklu uzupełnienia zapasu (wyraŜony w 
tych jednostkach),
ZB – zapas zabezpieczający.

• 

zapas zabezpieczający,  w podstawowym modelu, jest 

wyznaczany  zgodnie z formułą:

ZB = ω • σPT

gdzie:
ω – współczynnik  bezpieczeństwa  zaleŜny  od przyjętego 
poziomu obsługi  oraz typu rozkładu częstości występowania 
wielkości popytu,
σPT – odchylenie  standardowe zapotrzebowania  w czasie 
trwania cyklu uzupełnienia  zapasu. 

• wartość σPT zaleŜy od zmienności  zapotrzebowania 
(popytu) i zmienności  czasu cyklu uzupełnienia  zapasu.

W ogólnym  przypadku: 

• zatem ogólna postać wzoru na poziom informacyjny  zapasu 
to: 

Wielkość dostawy jest stała i odpowiada wcześniej  określonej 
wielkości (na przykład ekonomicznej  wielkości zamówienia).

Cechy  systemu opartego na poziomie 
informacyjnym:

•stała wielkość zamówień i dostaw 

•zmienny cykl pomiędzy zamówieniami 

• znajomość stanu zapasu wolnego po kaŜdej 
transakcji magazynowej 

• obliczony poziom informacyjny (poziom 
ponownego zamówienia 

•decyzja o zamówieniu jako wynik 
porównania zapasu wolnego Z  z poziomem 
informacyjnym (ZI); zamówienie następuje w 
przypadku gdy  Z<ZI

•Wielkość  dostawy jest stała i odpowiada 
wcześniej określonej wielkości (na przykład 
ekonomicznej wielkości zamówienia).

Podstawowe elementy systemu odnawiania       
zapasów opartego na poziomie informacyjnym

• Zapas wolny (ZW)
• Zapas informacyjny(ZI)
• Zapas zabezpieczający (ZB)
•Składanie zamówienia (ZW<ZI)
•Wielkość zamówienia (WD)

ZW=ZM+ZZ–ZR

Bardzo waŜne w funkcjonowaniu 
tego systemu jest kontrolowanie 
tzw. zapasu wolnego, które moŜna 
obliczyć następująco:

ZW –zapas wolny
ZM –zapas w magazynie
ZZ –zamówienia będące w realizacji
ZRzapas zarezerwowany

Zapas zabezpieczający to zapas, który przy określonej zmienności 
popytu i czasu cyklu uzupełnienia oraz średniej długotrwałości tego 
cyklu, zapewnia ustalony poziom obsługi, zwiększanie zapasu 
zabezpieczającego powoduje wzrost kosztów utrzymania, ale 
jednocześnie zmniejsza ryzyko wystąpienia braku, co oznacza spadek 
kosztów braku w zapasie.

ω

– współczynnik  bezpieczeństwa,  zaleŜny  od przyjętego poziomu  obsługi  i typu 

rozkładu popytu (dla dóbr szybko  rotujących  będzie to zazwyczaj  rozkład 
normalny,  dla wolno rotujących  – rozkłady: Poissona  lub wykładniczy  [2]), 
Ρ

– średnia wartość losowej składowej popytu w przyjętej jednostce  czasu, 

σP

– odchylenie  standardowe  popytu lub standardowy  błąd prognoz wygasłych, 

T

– średni czas  trwania cyklu uzupełniania  zapasu  (wyraŜony  w tej samej 

jednostce, dla której wyznaczono  popyt P), 
To

– czas cyklu przeglądu  zapasu  (w przypadku systemu  opartego na poziomie 

informacyjnym  To = 0), 
σP

– odchylenie  standardowe  czasu  cyklu  uzupełnienia  zapasu. 

Jeśli chodzi o ustalanie 
optymalnej wielkości dostaw (co 
ma zasadniczy wpływ na poziom 
zapasu cyklicznego), to głównym 
problemem jest tu – obok 
opisywanych w literaturze 
modyfikacjach formuły, 
uwzględniających na przykład 
rabaty cenowe, koszty braku 
zapasu, czy teŜ inflację –właściwe 
określenie wartości: kosztów 
uzupełniania zapasu(koszty 
zamawiania) i kosztów utrzymania 
jednostki w zapasie.

Typowe błędy, popełniane  przy określaniu  poziomu informacyjnego

• błędne  oszacowanie  czasu cyklu uzupełnienia 

• zawyŜenie  rzeczywistej  wartości odchylenia  standardowego

popytu przez  uwzględnienie  w jego  obliczeniach  nie

tylko zmian losowych, ale takŜe zmian systematycznych

(trendów, sezonowości)

• wyznaczanie  wartości współczynnika  bezpieczeństwa

z funkcji właściwych rozkładowi  normalnemu, tam, gdzie

zastosowanie  tego współczynnika  jest nieuzasadnione  (na

przykład  dla pozycji  wolno rotujących)

• nie uwzględnianie  faktu, Ŝe zazwyczaj  nie jest moŜliwe złoŜenie  zamówienia  natychmiast po 
osiągnięciu lub przekroczeniu  poziomu  informacyjnego

• nie uwzględnianie  faktu, Ŝe w przypadku  duŜych wydań

jednostkowych,  po przekroczeniu  poziomu  informacyjnego

wielkością zapasu  dysponowanego  moŜe być znacznie

mniejsza od tego poziomu

• błędnie  interpretowanie  przyjętego  jako wymagany  poziomu

obsługi.