MINISTERSTWO EDUKACJI NARODOWEJ
Profilaktyka
u
Ŝ
ywania nowych narkotyków tzw. dopalaczy przez młodzie
Ŝ
.
Oferta działa
ń
profilaktycznych adresowanych
do
dyrektorów szkół, kadry pedagogicznej, rodziców, uczniów oraz organów
prowadz
ą
cych
przygotowana przez:
Główny Inspektorat Sanitarny
Komend
ę
Główn
ą
Policji
Krajowe Biuro ds. Przeciwdziałania Narkomanii
O
ś
rodek Rozwoju Edukacji
Warszawa, marzec 2011 r.
2
W zwi
ą
zku z rosn
ą
cym zagro
Ŝ
eniem
Ŝ
ycia i zdrowia dzieci i młodzie
Ŝ
y, wynikaj
ą
cym
z coraz powszechniejszej dost
ę
pno
ś
ci do substancji o działaniu psychoaktywnym,
potocznie nazywanych „dopalaczami", na pocz
ą
tku pa
ź
dziernika 2010 r. Minister
Edukacji Narodowej Pani Katarzyna Hall zwróciła si
ę
z apelem o:
- przeanalizowanie realizowanego przez szkoły i placówki programu profilaktyki
i ewentualne dostosowanie jego tre
ś
ci do zagro
Ŝ
e
ń
zwi
ą
zanych z za
Ŝ
ywaniem
„dopalaczy";
- wł
ą
czenie tej tematyki w tre
ś
ci zaj
ęć
realizowanych z uczniami;
- przygotowanie i przeprowadzenie spotka
ń
i rozmów z rodzicami uczniów, które
pomog
ą
im w poznaniu problemu oraz wskazywanie im miejsc, w których mog
ą
uzyska
ć
dodatkowe informacje.
Nawi
ą
zuj
ą
c do tego apelu Ministerstwo Edukacji Narodowej przekazuje dyrektorom
szkół i placówek systemu o
ś
wiaty materiał zawieraj
ą
cy propozycje działa
ń
w zakresie
profilaktyki narkomanii, w tym u
Ŝ
ywania nowych narkotyków tzw. dopalaczy przez
młodzie
Ŝ
.
Propozycje zostały przygotowane przez Główny Inspektorat Sanitarny, Komend
ę
Główn
ą
Policji, Krajowe Biuro ds. Przeciwdziałania Narkomanii oraz O
ś
rodek Rozwoju
Edukacji. Mog
ą
one słu
Ŝ
y
ć
Pa
ń
stwu dyrektorom szkół i placówek w podejmowaniu
działa
ń
z zakresu profilaktyki narkomanii w ramach szkolnego programu
profilaktyki.
Niniejsze opracowanie ma stanowi
ć
pomoc dla Pa
ń
stwa dyrektorów szkół i placówek
oraz dla nauczycieli. Nale
Ŝ
y mie
ć
nadziej
ę
,
Ŝ
e znajd
ą
Pa
ń
stwo w nim przydatne tre
ś
ci,
które b
ę
dzie mo
Ŝ
na wykorzysta
ć
w codziennej pracy.
Materiał zawarty w cz
ęś
ci pierwszej mo
Ŝ
e pomóc nauczycielom w przygotowywaniu
spotka
ń
z rodzicami i uczniami, mo
Ŝ
e wzbogaci
ć
ich warsztat pracy, a skorzystanie
z przedstawionych tam propozycji pozwoli na skuteczniejsze oddziaływanie
wychowawcze. Nale
Ŝ
y podkre
ś
li
ć
,
Ŝ
e nauczyciel w podejmowaniu tych zada
ń
nie musi
by
ć
zdany tylko na własne siły. Wskazane jest wykorzystanie wsparcia ze strony
wyspecjalizowanych słu
Ŝ
b i instytucji, których oferty zostały przedstawione w cz
ęś
ci
pierwszej opracowania.
W cz
ęś
ci drugiej zamieszczone zostały adresy stron internetowych, na których rodzice
mog
ą
znale
źć
informacje o zagro
Ŝ
eniach, jakie stanowi
ą
dla ich dzieci substancje
psychoaktywne („dopalacze”) oraz scenariusze spotka
ń
z rodzicami.
Cz
ęść
trzecia – dotyczy propozycji działa
ń
skierowanych do uczniów. Tu równie
Ŝ
podane s
ą
przykłady działa
ń
podejmowanych przez instytucje powołane do
wspierania nauczycieli (szkoły) w realizacji zada
ń
z zakresu profilaktyki narkomanii.
Prezentowane opracowanie nie byłoby pełne, gdyby nie zawierało tre
ś
ci dotycz
ą
cych
organów prowadz
ą
cych szkoły i placówki o
ś
wiatowe. Znajduj
ą
si
ę
one w cz
ęś
ci
czwartej.
Ka
Ŝ
da z omawianych cz
ęś
ci zawiera cztery elementy oferty przygotowanej przez
Głównego Inspektora Sanitarnego, Komend
ę
Główn
ą
Policji, Krajowe Biuro ds.
Przeciwdziałania Narkomanii oraz O
ś
rodek Rozwoju Edukacji.
W cz
ęś
ci V – przedstawione zostały działania wspieraj
ą
ce i monitoruj
ą
ce dyrektorów
szkół i placówek przez Ministerstwo Edukacji Narodowej.
W uzupełnieniu zamieszczone zostały informacje dotycz
ą
ce identyfikacji omawianego
problemu oraz obowi
ą
zuj
ą
ce regulacje prawne.
3
Niniejsza publikacja została równie
Ŝ
zamieszczona na portalu Scholaris oraz na
stronie internetowej Ministerstwa Edukacji Narodowej w zakładce Uczniowie i rodzice
w cz
ęś
ci Profilaktyka problemów dzieci i młodzie
Ŝ
y.
4
OFERTA DLA
RADY PEDAGOGICZNEJ i INNYCH PRACOWNIKÓW SZKOŁY
GŁÓWNY INSPEKTORAT SANITARNY (GIS)
1. Strony internetowe GIS na których znajduj
ą
si
ę
wa
Ŝ
ne informacje dotycz
ą
ce
zachowa
ń
zdrowotnych młodzie
Ŝ
y w Polsce, w tym problematyka z zakresu profilaktyki
u
Ŝ
ywania nowych narkotyków.
www.gis.gov.pl
www.stacjazdrowia.gov.pl
2. Główny Inspektorat Sanitarny zakupił Mobilne Punkty Edukacyjne (w pakiecie 19
minutowy film edukacyjny nt. nowych narkotyków), którymi dysponuj
ą
wojewódzkie
stacje sanitarno-epidemiologiczne (16).
Istnieje mo
Ŝ
liwo
ść
podj
ę
cia współpracy z Pa
ń
stwow
ą
Inspekcj
ą
Sanitarn
ą
–
jednostkami terenowymi przy organizacji szkole
ń
dla dyrektorów szkół oraz kadry
pedagogicznej na terenie całego kraju.
3. W wojewódzkiej i powiatowej stacji sanitarno-epidemiologicznej szkoła mo
Ŝ
e
uzyska
ć
film edukacyjny (czas trwania 19 minut).
Film przeznaczony jest dla nauczycieli, rodziców i uczniów. Zawarte w nim elementy –
wywiady z lekarzami toksykologami, terapeutami oraz młodymi osobami u
Ŝ
ywaj
ą
cymi
nowe narkotyki – maj
ą
na celu podniesienie
ś
wiadomo
ś
ci nauczycieli, rodziców
i uczniów na temat skutków zdrowotnych i społecznych u
Ŝ
ywania tych substancji.
.
Dotarcie do młodego człowieka najskuteczniejsze jest przez przykłady, dlatego relacje
osób za
Ŝ
ywaj
ą
cych narkotyki s
ą
motywem przewodnim filmu. Przekaz zbudowany jest
przede wszystkim na kanwie prze
Ŝ
y
ć
i do
ś
wiadcze
ń
młodych chłopców uzale
Ŝ
nionych
od substancji psychoaktywnych.
4. Wojewódzkie i powiatowe stacje sanitarno-epidemiologiczne dysponuj
ą
spotem
telewizyjnym (o długo
ś
ci 40 sek.) gotowym do emisji we wszystkich stacjach
telewizyjnych. Spot przeznaczony jest przede wszystkim do emisji w regionalnych
stacjach telewizyjnych. Spot oraz film mo
Ŝ
na wykorzysta
ć
podczas zaj
ęć
edukacyjnych
lub zamie
ś
ci
ć
na stronie internetowej placówki lub instytucji.
Szczegółowych informacji udzielaj
ą
wła
ś
ciwe terenowe wojewódzkie i powiatowe stacje
sanitarno-epidemiologiczne.
5. Bezpłatna infolinia Pa
ń
stwowej Inspekcji Sanitarnej: 800 060 800
Infolinia daje mo
Ŝ
liwo
ść
szybkiego zgłaszania do wojewódzkich stacji sanitarno –
epidemiologicznych informacji o oferowaniu dopalaczy i uzyskania wszelkiej pomocy
w zakresie bezpiecze
ń
stwa zdrowotnego.
6. Wojewódzkie i powiatowe stacje sanitarno-epidemiologiczne mog
ą
wspiera
ć
szkoły
w organizacji szkole
ń
dla pracowników.
Szczegółowych informacji udzielaj
ą
wła
ś
ciwe terenowe wojewódzkie i powiatowe stacje
sanitarno-epidemiologiczne.
5
KOMENDA GŁÓWNA POLICJI (KGP)
1. Strony internetowe jednostek organizacyjnych Policji na których znajduj
ą
si
ę
wa
Ŝ
ne
informacje dotycz
ą
ce problematyki nowych narkotyków.
www.policja.pl
www.zyjbezpiecznie.policja.pl
Strona
www.zyjbezpiecznie.policja.pl
zawiera:
- informacje dotycz
ą
ce przeciwdziałania ró
Ŝ
nym formom patologii,
- porady dotycz
ą
ce problemu narkomanii.
2. KGP - opracuje materiały informacyjne dotycz
ą
ce problematyki nowych narkotyków
dla policjantów, które zostan
ą
zamieszczone na stronie internetowej Biura Prewencji
KGP.
3. Mo
Ŝ
liwo
ść
udziału policjantów ds. nieletnich i profilaktyki lub policjantów ds.
prewencji kryminalnej z komend powiatowych, miejskich, rejonowych i z komisariatów
na spotkaniach z nauczycielami, wychowawcami, pedagogami nt. zagro
Ŝ
e
ń
zwi
ą
zanych z u
Ŝ
ywaniem nowych narkotyków oraz odpowiedzialno
ś
ci karnej nieletnich
wynikaj
ą
cych z przepisów ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, kodeksu karnego,
ustawy o post
ę
powaniu w sprawach nieletnich.
4. Jednostki organizacyjne Policji maj
ą
swoje strony internetowe, na których znajduj
ą
si
ę
;
- adresy poszczególnych jednostek Policji,
- kontakt do osób zajmuj
ą
cych si
ę
problematyk
ą
nieletnich i prewencj
ą
kryminaln
ą
,
- informacje o prowadzonych działaniach profilaktycznych, kampaniach; porady
skierowane do ró
Ŝ
nych grup odbiorców.
Kontakt do jednostek organizacyjnych Policji mo
Ŝ
na znale
źć
poprzez stron
ę
:
www.info.policja.pl/portal/Jednostki_Policji
KRAJOWE BIURO DS. PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII (KBPN)
1. Strony internetowe na których znajduj
ą
si
ę
wa
Ŝ
ne informacje dotycz
ą
ce zachowa
ń
zdrowotnych młodzie
Ŝ
y w Polsce, w tym problematyki nowych narkotyków oraz ró
Ŝ
nych
formy pomocy.
www.narkomania.gov.pl
www.dopalaczeinfo.pl
www.kbpn.gov.pl
2. Strona Krajowego Biura Przeciwdziałania Narkomanii
www.kbpn.gov.pl
zawiera
kompendium
wiedzy
o
narkotykach
i
narkomanii
pod
adresem
http://www.kbpn.gov.pl/o_narkotykach_i_inarkomanii.htm?id=111489
3. Mo
Ŝ
liwo
ść
skorzystania z informacji dost
ę
pnej w Antynarkotykowym Telefonie
Zaufania Narkotyki – Narkomania 801 199 990 (od 16:00 do 21:00).
4. KBPN we współpracy z Ministerstwem Zdrowia opracowało ulotki dla rodziców
Nasze dzieci i zagro
Ŝ
enia. Ulotka zawiera w pigułce informacje nt. dopalaczy.
Jest
dost
ę
pna
do
pobrania
na
stronie
KBPN
pod
adresem
http://www.kbpn.gov.pl/portal?id=885171
.
6
5. KBPN we współpracy z O
ś
rodkiem Rozwoju Edukacji opracował scenariusz
spotkania z rodzicami w szkole pt. „Nowe zagro
Ŝ
enie – Dopalacze”. Scenariusz
zamieszczony jest na stronie KBPN
www.kbpn.gov.pl
i dost
ę
pny do pobrania pod
adresem http://www.kbpn.gov.pl/wydawnictwa_on_line.htm?id=110707
oraz stronie ORE.
www.ore.edu.pl
.
6. Strona KBPN dedykowana problematyce dopalaczy
www.dopalaczeinfo.pl
zawiera
rzetelnie informacje o dopalaczach.
7.
Strona
Poradni
internetowej
zleconej
i
finansowanej
przez
KPPN
www.narkomania.org.pl
Poprzez e - Poradni
ę
istnieje mo
Ŝ
liwo
ść
skorzystania z:
- anonimowych porad specjalistów: lekarza, prawnika i psychologa,
- bazy o
ś
rodków pomocowych,
- wykazu aktów prawnych dotycz
ą
cych narkomanii,
- fachowych artykułów dla specjalistów i rodziców,
- przegl
ą
du ksi
ąŜ
ek i czasopism dotycz
ą
cych problemu narkotykowego
8. Publikacja b
ę
d
ą
ca scenariuszem krótkiego programu profilaktycznego dla uczniów
szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych „Smak
Ŝ
ycia – czyli debata o dopalaczach”.
9. Baza programów w zakresie profilaktyki narkomanii spełniaj
ą
cych kryteria jako
ś
ci
w ramach systemu rekomendacji
1
dost
ę
pna na stronie KBPN pod adresem
http://www.kbpn.gov.pl/portal?id=105944
10. Lista placówek profilaktyki i terapii uzale
Ŝ
nie
ń
dost
ę
pna jest na stronie
http://www.kbpn.gov.pl/portal?id=110979
Istnieje mo
Ŝ
liwo
ść
nawi
ą
zania kontaktu z terapeutami.
11. Dane kontaktowe wojewódzkich ekspertów ds. informacji o narkotykach
i narkomanii dost
ę
pne s
ą
na stronie Centrum Informacji o Narkotykach i Narkomanii
KBPN pod adresem
http://www.cinn.gov.pl/portal?id=146436
Dodatkowych informacji udziela: sekretariat KBPN
Anna Szczepa
ń
ska tel: (22) 641 15 01
O
Ś
RODEK ROZWOJU EDUKACJI (ORE)
1. Strony internetowe, na których znajduj
ą
si
ę
wa
Ŝ
ne informacje dotycz
ą
ce promocji
zdrowia oraz zapobiegania ryzykownym zachowaniom młodzie
Ŝ
y, w tym problematyki
nowych narkotyków oraz ró
Ŝ
nych formy pomocy:
www.ore.edu.pl
, w zakładkach Promocja Zdrowia w Szkole
oraz Wychowanie
i Profilaktyka. Strona posiada hiperł
ą
cze ze stron
ą
Internetowego Centrum Zasobów
Edukacyjnych MEN
www.scholaris.pl
.
1
System Rekomendacji Programów Profilaktycznych i Promocji Zdrowia Psychicznego,
uwzgl
ę
dnia problematyk
ę
przeciwdziałania narkomanii, w oparciu o kryteria europejskiego
programu European Drug Demand Reduction Action (EDDRA Europejskie Działania
Ograniczaj
ą
ce Popyt na Narkotyki). Umo
Ŝ
liwia ocen
ę
i selekcj
ę
programów profilaktycznych
w oparciu o kryteria dobrej jako
ś
ci. Do systemu rekomendacji mo
Ŝ
na zgłasza
ć
programy, które
s
ą
co najmniej rok realizowane i maj
ą
przeprowadzon
ą
ewaluacj
ę
7
2. Materiały informacyjne i edukacyjne:
E - poradnik „Profilaktyka uzale
Ŝ
nie
ń
w szkole”, jest zbiorem podstawowej, ogólnej
wiedzy o profilaktyce uzale
Ŝ
nie
ń
oraz podpowiedzi
ą
metodologiczn
ą
, jak planowa
ć
działania profilaktyczne w szkole, w ramach szkolnego programu profilaktyki.
W materiałach m.in. artykuł pt.: „ Zagro
Ŝ
enia zwi
ą
zane z dopalaczami”, przedstawiaj
ą
cy
informacje o nowych narkotykach i wynikach bada
ń
epidemiologicznych. Zamieszczony
na stronie
www.ore.edu.pl
w zakładce Wychowanie i Profilaktyka.
3. Scenariusz Spotkania z rodzicami w szkole. Nowe zagro
Ŝ
enie – „Dopalacze”,
przygotowany we współpracy z KBPN.
Celem spotkania jest uwra
Ŝ
liwienie rodziców na nowe zagro
Ŝ
enie jakim s
ą
nowe
narkotyki, tzw. „dopalacze”, oraz dostarczenie podstawowych informacji o tych
ś
rodkach psychoaktywnych.
Wa
Ŝ
nym celem spotkania jest równie
Ŝ
ukazanie rodzicom czynników chroni
ą
cych
dziecko przed u
Ŝ
ywaniem narkotyków, w tym wyra
Ŝ
anie stanowczej dezaprobaty,
prowadzenie rozmów z dzieckiem na temat zagro
Ŝ
e
ń
wynikaj
ą
cych z u
Ŝ
ywania nowych
narkotyków oraz troskliwej kontroli dziecka.
4. Bank programów profilaktycznych spełniaj
ą
cych kryteria dobrej jako
ś
ci.
Zamieszczone w Banku programy zostały poddane ewaluacji. Programy mog
ą
by
ć
wykorzystane przy realizacji działa
ń
profilaktycznych w szkole lub placówce.
Samorz
ą
dy cz
ę
sto w ramach Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwi
ą
zywania
Problemów Alkoholowych lub Gminnego Programu Zapobiegania Narkomanii finansuj
ą
programy profilaktyczne realizowane w szkołach i placówkach zamieszczone w Banku,
gdy
Ŝ
kieruj
ą
si
ę
ich skuteczno
ś
ci
ą
. Nale
Ŝą
do nich miedzy innymi:
A)
Program „Szkolna Interwencja profilaktyczna”, który jest adresowany
bezpo
ś
rednio
do rad pedagogicznych i nauczycieli ze szkół podstawowych,
gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych. Słu
Ŝ
y przede wszystkim przygotowaniu rad
pedagogicznych/nauczycieli do podejmowania działa
ń
interwencyjnych wobec uczniów
si
ę
gaj
ą
cych po substancje psychoaktywne (nikotyna, alkohol, narkotyki, dopalacze).
Interwencja mo
Ŝ
e by
ć
stosowana w momencie podejrzenia lub ujawnienia faktu
eksperymentowania przez ucznia z substancjami psychoaktywnymi i prowadz
ą
j
ą
przeszkoleni nauczyciele lub pedagodzy szkolni.
Program „Szkolna Interwencja profilaktyczna” powinien by
ć
realizowany we współpracy
z rodzicami ucznia. Nauczyciel prowadz
ą
cy interwencj
ę
przekazuje rodzicom wa
Ŝ
ne
informacje na temat kontaktu dziecka z narkotykami i zwi
ą
zanych z tym zagro
Ŝ
e
ń
,
wspiera ich i zawiera z nimi i z uczniem kontrakt. Kontrakt zobowi
ą
zuje ucznia do
zaniechania u
Ŝ
ywania
ś
rodków odurzaj
ą
cych, a rodziców i nauczyciela do wspólnego
monitorowania post
ę
powania dziecka.
ORE organizuje kursy dla instruktorów programu. Instruktorzy w poszczególnych
województwach s
ą
przygotowani do szkolenia nauczycieli.
Lista przeszkolonych instruktorów w poszczególnych województwach znajduje si
ę
na
stronach ORE:
www.ore.edu.pl
, w zakładce Programy.
B)
Program „Szkoła dla Rodziców i Wychowawców”.
Program ma na celu dostarczy
ć
wiedz
ę
z zakresu funkcjonowania psychospołecznego
dziecka, tak
Ŝ
e
w okresie dojrzewania, i umo
Ŝ
liwia podniesienie kompetencji
wychowawczych rodziców i nauczycieli, a w tym budowania prawidłowych relacji,
stawiania dziecku granic, zdrow
ą
kontrol
ę
, wzmacniania prawidłowych zachowa
ń
i wygaszania nieprawidłowych.
III cz
ęść
programu pt. „Nastolatek” przeznaczona jest dla rodziców i wychowawców
młodzie
Ŝ
y w wieku dojrzewania. Porusza problem kontaktu z narkotykami
i przygotowuje dorosłych do prowadzenia rozmów na ten temat z nastolatkami.
ORE prowadzi seminaria dla wojewódzkich koordynatorów oraz kursy dla
bezpo
ś
rednich realizatorów.
8
Na stronie
www.ore.edu.pl
w zakładce Programy dost
ę
pna jest lista 54 edukatorów
i 600 przeszkolonych realizatorów w podziale na województwa:
Realizatorzy prowadz
ą
grupy warsztatowe dla nauczycieli i rodziców, natomiast
edukatorzy szkol
ą
kolejnych realizatorów na terenie swojego województwa.
C)
Program „Golden Five”
przeznaczony jest dla nauczycieli gimnazjum, zwłaszcza
wychowawców I klas, a tak
Ŝ
e dla uczniów. Przygotowuje wychowawców do wspierania
procesu adaptacji młodzie
Ŝ
y w nowej szkole. Efektywne wsparcie na pocz
ą
tku
edukacji w gimnazjum zmniejsza liczb
ę
problemów wychowawczych w nast
ę
pnych
klasach.
W czasie szkolenia nauczyciele poszerzaj
ą
praktyczne umiej
ę
tno
ś
ci w obszarach:
- prowadzenia działa
ń
integracyjnych w klasie,
- sprawnego zarz
ą
dzania klas
ą
,
- budowania dobrych relacji z uczniami,
- tworzenia dobrego klimatu w klasie,
- reagowania na problemy uczniów, udzielania wsparcia w prze
Ŝ
ywanych trudno
ś
ciach,
- budowania dobrych relacji z rodzicami, by zach
ę
ci
ć
ich do współpracy ze szkoł
ą
,
- indywidualizacji podej
ś
cia w nauczaniu, by zwi
ę
kszy
ć
motywacj
ę
uczniów do nauki.
ORE realizuje kursy dla instruktorów. Na stronie
www.ore.edu.pl
w zakładce Programy
jest dost
ę
pna lista przeszkolonych instruktorów w poszczególnych województwach,
którzy mog
ą
szkoli
ć
nauczycieli na swoim terenie:
Dodatkowych informacji udzielaj
ą
:
- Koordynatorzy lub instruktorzy wy
Ŝ
ej wymienionych programów, których wykaz
w podziale na województwa wraz danymi do kontaktu znajduje si
ę
na stronie
www.ore.edu.pl
, w zakładce Programy.
- Pracownia Wychowania i Profilaktyki: tel: (22) 825 44 51
Joanna Szyma
ń
ska tel. wew. 106; e-mail:
joanna.szymanska@ore.edu.pl
;
Dorota Macander tel. wew. 105; e-mail:
dorota.macander@ore.rdu.pl
;
Maria Talar tel. wew. 116; e-mail:
maria.talar@ore.edu.pl
;
9
OFERTA DZIAŁA
Ń
SKIEROWANYCH
DO RODZICÓW W PROBLEMATYCE NOWYCH NARKOTYKÓW
tzw. DOPALACZY
GŁÓWNY INSPEKTORAT SANITARNY (GIS)
1. Strony internetowe GIS na których znajduj
ą
si
ę
wa
Ŝ
ne informacje dotycz
ą
ce
zachowa
ń
zdrowotnych młodzie
Ŝ
y w Polsce, w tym profilaktyki u
Ŝ
ywania nowych
narkotyków.
www.gis.gov.pl
www.stacjazdrowia.gov.pl
2. Film edukacyjny (czas trwania 19 minut) – do wykorzystania na spotkaniach
z rodzicami.
Film przeznaczony jest zarówno dla rodziców oraz nauczycieli i uczniów. Zawarte
w nim elementy – wywiady z lekarzami toksykologami, terapeutami oraz młodymi
osobami u
Ŝ
ywaj
ą
cymi nowe narkotyki – maj
ą
na celu podniesienie
ś
wiadomo
ś
ci
rodziców, nauczycieli i uczniów na temat skutków zdrowotnych i społecznych u
Ŝ
ywania
tych substancji. Film oparty jest na relacjach młodych ludzi uzale
Ŝ
nionych
od narkotyków.
Szczegółowych informacji udzielaj
ą
wła
ś
ciwe terenowe wojewódzkie i powiatowe stacje
sanitarno-epidemiologiczne.
KOMENDA GŁÓWNA POLICJI (KGP)
1. Strony internetowe jednostek organizacyjnych Policji na których znajduj
ą
si
ę
wa
Ŝ
ne
informacje dotycz
ą
ce zachowa
ń
naruszaj
ą
cych porz
ą
dek prawny przez młodzie
Ŝ
w Polsce, w tym problematyki dotycz
ą
cej nowych narkotyków.
www.policja.pl / zakładka: Biuro Prewencji,
www.zyjbezpiecznie.policja.pl
Mo
Ŝ
liwo
ść
zorganizowania spotkania z rodzicami z udziałem przedstawiciela policji z:
- Komendy Powiatowej Policji (KPP),
- Komendy Miejskiej Policji (KMP),
- Komendy Rejonowej Policji (KRP).
KRAJOWE BIURO DS. PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII (KBPN)
1. Strony internetowe na których znajduj
ą
si
ę
wa
Ŝ
ne informacje dotycz
ą
ce zachowa
ń
zdrowotnych młodzie
Ŝ
y w Polsce, w tym problematyki nowych narkotyków oraz ró
Ŝ
nych
formy pomocy:
www.narkomania.gov.pl
www.dopalaczeinfo.pl
www.kbpn.gov.pl
Strona Krajowego Biura
www.kbpn.gov.pl
- Kompendium wiedzy o narkotykach
i narkomanii.
2.
Strona
Krajowego
Biura
dedykowana
problematyce
dopalaczy
www.dopalaczeinfo.pl.
Strona zawiera rzetelnie informacje o dopalaczach.
10
3. Strona Poradni internetowej zleconej i finansowanej przez Krajowe Biuro
www.narkomania.org.pl
Poprzez e-Poradni
ę
istnieje mo
Ŝ
liwo
ść
skorzystania z anonimowych porad
specjalistów (lekarza, prawnika i psychologa).
Strona zawiera ponadto:
-baz
ę
o
ś
rodków pomocowych,
- wykaz aktów prawnych dotycz
ą
cych narkomanii
- przegl
ą
d literatury fachowej dotycz
ą
cej narkomanii, w tym zagro
Ŝ
e
ń
zwi
ą
zanych
z dopalaczami.
4. Telefon zaufania prowadzony przez Krajowe Biuro ds. Przeciwdziałania Narkomanii
pod numerem 801 – 199 – 990.
5. Ulotka dla rodziców „Nasze dzieci i zagro
Ŝ
enia. Dopalacze-wypalacze” – wydana w
ramach Kampanii Ministra Zdrowia i KBPN i dost
ę
pna do pobrania na stronie KBPN
pod adresem
http://www.kbpn.gov.pl/portal?id=885171
.
Ulotka mo
Ŝ
e by
ć
wykorzystana podczas spotka
ń
edukacyjnych z rodzicami w szkole.
6. Do wykorzystania scenariusz spotkania z rodzicami na temat dopalaczy pn. „Nowe
zagro
Ŝ
enia – dopalacze”, dost
ę
pny na stronie:
http://www.kbpn.gov.pl/wydawnictwa_on_line.htm?id=110707
7. W 2011 r. planowane jest przeprowadzenie przez KBPN edukacyjno-informacyjnej
kampanii społecznej po
ś
wi
ę
conej zmianie przekona
ń
normatywnych zwi
ą
zanych
z u
Ŝ
ywaniem substancji odurzaj
ą
cych – skierowanej do młodzie
Ŝ
y i rodziców.
Dodatkowych informacji udziela:
sekretariat KBPN Anna Szczepa
ń
ska
tel: (22) 641 15 01
O
Ś
RODEK ROZWOJU EDUKACJI (ORE)
1. Strony internetowe, na których znajduj
ą
si
ę
wa
Ŝ
ne informacje
i materiały dotycz
ą
ce
kompetencji wychowawczych rodziców, zapobiegania ryzykownym zachowaniom
młodzie
Ŝ
y, w tym problematyki nowych narkotyków oraz ró
Ŝ
nych formy pomocy:
www.ore.edu.pl
w zakładce Wychowanie i Profilaktyka. Strona ORE poł
ą
czona jest
hiperł
ą
czem ze stron
ą
Internetowego Centrum Zasobów Edukacyjnych MEN
www.scholaris.pl
.
2. Scenariusz Spotkania z rodzicami w szkole. Nowe zagro
Ŝ
enie – „Dopalacze”,
przygotowany we współpracy z KBPN.
Celem spotkania jest uwra
Ŝ
liwienie rodziców na nowe zagro
Ŝ
enie, jakim s
ą
nowe
narkotyki tzw. „dopalacze”, oraz dostarczenie podstawowych informacji o tych
ś
rodkach
psychoaktywnych.
Wa
Ŝ
nym celem spotkania jest równie
Ŝ
ukazanie rodzicom czynników chroni
ą
cych
dziecko przed u
Ŝ
ywaniem narkotyków, w tym wyra
Ŝ
anie stanowczej dezaprobaty,
prowadzenie rozmów z dzieckiem na temat zagro
Ŝ
e
ń
wynikaj
ą
cych z u
Ŝ
ywania nowych
narkotyków oraz troskliwej kontroli dziecka.
3. Program „Szkolna Interwencja profilaktyczna” opisany wy
Ŝ
ej powinien by
ć
realizowany we współpracy z rodzicami.
Przeszkolony nauczyciel przekazuje rodzicom wa
Ŝ
ne informacje na temat kontaktu
dziecka z narkotykami i zwi
ą
zanych z tym zagro
Ŝ
e
ń
, wspiera ich i zawiera z nimi
i z uczniem
kontrakt. Kontrakt zobowi
ą
zuje ucznia do zaniechania u
Ŝ
ywania
ś
rodków
odurzaj
ą
cych, a rodziców i nauczyciela do wspólnego monitorowania post
ę
powania
dziecka.
11
4. Program „Szkoła dla Rodziców i Wychowawców”. Głównym celem programu jest
podnoszenie kompetencji wychowawczych rodziców i wychowawców, wspieranie ich
w radzeniu sobie w codziennych kontaktach z dzie
ć
mi i młodzie
Ŝą
. Program przyczynia
si
ę
do budowania silnej wi
ę
zi mi
ę
dzy rodzicami a dzie
ć
mi – najwa
Ŝ
niejszego czynnika
chroni
ą
cego młodzie
Ŝ
przed zachowaniami problemowymi, w tym si
ę
gania
po substancje psychoaktywne.
Na warsztatach pt.„Nastolatek” rodzice ucz
ą
si
ę
, jak radzi
ć
sobie z problemami wieku
dorastania takimi, jak: młodzie
ń
czy bunt, zachowania ryzykowne nastolatków
(narkotyki, przedwczesny seks), wpływ mediów.
ORE prowadzi szkolenia edukatorów oraz realizatorów programu. Na stronie
www.ore.edu.pl/programy
dost
ę
pna jest lista koordynatorów i przeszkolonych
realizatorów w województwach.
5. Poradnik dla rodziców „Jak kocha
ć
i wymaga
ć
” stworzony w oparciu o program
„Szkoła dla Rodziców i Wychowawców”. Zawiera najwa
Ŝ
niejsze wskazania
wychowawcze i podpowiedzi konkretnych zachowa
ń
rodziców i opiekunów, propozycje
ć
wicze
ń
i materiały do refleksji. W praktyczny sposób uczy wła
ś
ciwego komunikowania
si
ę
z
dzieckiem
wzmacniaj
ą
cego
wi
ęź
emocjonaln
ą
,
wyznaczania
granic
i wprowadzania zdrowych zasad dyscypliny, co zabezpiecza dziecko przed
podejmowaniem
zachowa
ń
ryzykownych,
w
tym
u
Ŝ
ywaniem
substancji
psychoaktywnych.
Dost
ę
pny na stronie głównej ORE
www.ore.edu.pl
w zakładce e-poradniki.
Dodatkowych informacji udzielaj
ą
:
- Koordynatorzy lub instruktorzy wy
Ŝ
ej wymienionych programów, których wykaz
z podziałem na województwa wraz danymi do kontaktu znajduje si
ę
na stronie ORE,
w zakładce Programy.
- Pracownia Wychowania i Profilaktyki: tel: (22) 825 44 51
Joanna Szyma
ń
ska tel. wew. 106; e-mail:
joanna.szymanska@ore.edu.pl
;
Dorota Macander tel. wew. 105; e-mail:
dorota.macander@ore.rdu.pl
;
Maria Talar tel. wew. 116; e-mail:
maria.talar@ore.edu.pl
;
12
OFERTA DZIAŁA
Ń
SKIEROWANYCH
DO UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH, GIMNAZJUM, SZKÓŁ
PONADGIMNAZJALNYCH
W PROBLEMATYCE NOWYCH NARKOTYKÓW
GŁÓWNY INSPEKTORAT SANITARNY (GIS)
1. Strony internetowe GIS na których znajduj
ą
si
ę
wa
Ŝ
ne informacje dotycz
ą
ce
zachowa
ń
zdrowotnych młodzie
Ŝ
y w Polsce, w tym problematyki u
Ŝ
ywania nowych
narkotyków.
www.gis.gov.pl
www.stacjazdrowia.gov.pl
2.Film edukacyjny (czas trwania 19 minut) - do wykorzystania na zaj
ę
ciach z uczniami.
Zawarte w nim elementy wywiady z lekarzami toksykologami, terapeutami oraz
młodymi osobami u
Ŝ
ywaj
ą
cymi nowe narkotyki maj
ą
na celu ukazanie skutków
zdrowotnych i społecznych u
Ŝ
ywania tych substancji. Film oparty jest przede wszystkim
na relacjach młodych chłopców uzale
Ŝ
nionych od narkotyków.
3. Spot edukacyjny (o długo
ś
ci 40 sek.). Spot przeznaczony jest gównie do emisji w
telewizyjnych stacjach regionalnych.
Szczegółowych informacji udzielaj
ą
:
- wła
ś
ciwe terenowe wojewódzkie i powiatowe stacje sanitarno-epidemiologiczne.
- Pani Małgorzata Borysiuk - Główny Inspektorat Sanitarny - Departament Promocji
Zdrowia, Biostatystyki i Analiz - Wydział Higieny Dzieci i Młodzie
Ŝ
y - e-mail:
m.borysiuk@gis.gov.pl
KOMENDA GŁÓWNA POLICJI (KGP)
1. Strony internetowe jednostek organizacyjnych Policji na których znajduj
ą
si
ę
wa
Ŝ
ne
informacje dotycz
ą
ce zachowa
ń
naruszaj
ą
cych porz
ą
dek prawny przez młodzie
Ŝ
w Polsce, w tym problematyki nowych narkotyków.
www.policja.pl
/ zakładka: Biuro Prewencji
www.zyjbezpiecznie.policja.pl
2. Mo
Ŝ
liwo
ść
spotkania przedstawiciela policji z KPP, KMP, KRP, z uczniami w ramach
godziny wychowawczej i innych zaj
ęć
zorganizowanych przez dyrekcj
ę
szkoły.
Nawi
ą
zanie kontaktu z przedstawicielami miejscowej jednostki policji przez
wychowawc
ę
w celu zaproszenia na spotkanie z uczniami.
3. Mo
Ŝ
liwo
ść
nawi
ą
zania współpracy z Impresariatem programu PaT oraz liderami
programu „Profilaktyka a Ty” (PaT) realizowanego przez Zespół Promocji
Bezpiecze
ń
stwa Publicznego Gabinetu Komendanta Głównego Policji. „Profilaktyka
a Ty” (PaT) Program obejmuje: działanie dla rodziców PaT/R (60 min. spotkania
ze spektaklem "Dzwonek"), działanie PaT/M (90 min. spotkania z młodzie
Ŝą
ze spektaklem edukacyjno-profilaktycznym "Blackout") oraz mo
Ŝ
liwo
ść
udziału
w 5-dniowej ogólnopolskiej Akcji edukacyjno-profilaktycznej o nazwie: „Przystanek
PaT".
Program nastawiany jest na zwi
ę
kszanie aktywno
ś
ci młodzie
Ŝ
y w tworzeniu form
artystycznych i działalno
ś
ci na rzecz rówie
ś
ników.
Akcentuje zdrowy i twórczy sposób sp
ę
dzania czasu, bez
ś
rodków psychoaktywnych.
13
Informacje o Programie s
ą
dost
ę
pne na stronie:
www.pat.policja.gov.pl
; mail:
pat@policja.gov.pl
,
w tym w zakładce KONTAKT informacje o ogólnopolskim zespole liderów programu Pat
w poszczególnych województwach.
Dodatkowych informacji udziela:
Impresariat programu PaT
pat@policja.gov.pl
tel. (22) 60-117-26
Szef programu Pat: insp. Grzegorz Jach
tel. (22) 60-118-80
KRAJOWE BIURO DS. PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII (KBPN)
1. Strony internetowe na których znajduj
ą
si
ę
wa
Ŝ
ne informacje dotycz
ą
ce zachowa
ń
zdrowotnych młodzie
Ŝ
y w Polsce, w tym problematyki nowych narkotyków oraz ró
Ŝ
nych
formy pomocy.
www.narkomania.gov.pl
www.dopalaczeinfo.pl
www.kbpn.gov.pl
Strona KBPN dedykowana tematyce dopalaczy
www.dopalaczeinfo.pl
. Strona zawiera
rzetelnie informacje o dopalaczach. Mo
Ŝ
na j
ą
poleca
ć
młodzie
Ŝ
y w miejsce stron
prowadzonych przez dystrybutorów artykułów kolekcjonerskich.
Materiały z tej strony mog
ą
by
ć
wykorzystane na zaj
ę
ciach z uczniami
2. Strona Poradni internetowej zleconej i finansowanej przez KBPN pod adresem
www.narkomania.org.pl
Poprzez e-poradni
ę
istnieje mo
Ŝ
liwo
ść
skorzystania z anonimowych porad
specjalistów (lekarza, prawnika i psychologa).
Strona zwiera ponadto:
- baz
ę
o
ś
rodków pomocowych,
- wykaz aktów prawnych dotycz
ą
cych narkomanii
- informacje na temat substancji
3. Telefon Zaufania Narkotyki – Narkomania prowadzony przez Krajowe Biuro
ds. Przeciwdziałania Narkomanii pod numerem 801 – 199 – 990
4. Publikacja b
ę
d
ą
ca scenariuszem krótkiego programu profilaktycznego dla uczniów
szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych „Smak
Ŝ
ycia – czyli debata o dopalaczach”.
Scenariusz jest dost
ę
pny na stronach KBPN i poł
ą
czony hiperł
ą
czem ze stronami ORE.
5. Pozaszkolny program wczesnej interwencji FreD goes net adresowany do osób
u
Ŝ
ywaj
ą
cych narkotyków w wieku powy
Ŝ
ej 14 lat . Program jest upowszechniany
i wspierany przez KBPN. Realizacj
ę
programu wspieraj
ą
równie
Ŝ
organy jednostek
samorz
ą
dowych w ramach Gminnego Programu Zapobiegania Narkomanii.
6. W 2011 r. planowane jest przeprowadzenie przez KBPN edukacyjno-informacyjnej
kampanii społecznej po
ś
wi
ę
conej zmianie przekona
ń
normatywnych zwi
ą
zanych
z u
Ŝ
ywaniem substancji odurzaj
ą
cych – skierowanej do młodzie
Ŝ
y i rodziców.
7. Lista placówek i certyfikowanych realizatorów programu FreD dost
ę
pna jest
na stronie Krajowego Biura
www.kbpn.gov.pl
Dodatkowych informacji udziela: Kierownik Działu Realizacji Zada
ń
Profilaktyczno-
Rehabilitacyjnych Anna Radomska (22) 641 15 01
14
O
Ś
RODEK ROZWOJU EDUKACJI (ORE)
1. Strony internetowe, na których znajduj
ą
si
ę
wa
Ŝ
ne informacje dotycz
ą
ce
zapobiegania ryzykownym zachowaniom młodzie
Ŝ
y, w tym problematyki nowych
narkotyków, oraz ró
Ŝ
nych formy pomocy:
www.ore.edu.pl
,
zakładka Wychowanie
i Profilaktyka. Podobnie strona internetowa
www.scholaris.pl
zawiera wa
Ŝ
ne informacje.
2.Wobec uczniów si
ę
gaj
ą
cych po substancje psychoaktywne (alkohol, papierosy,
narkotyki, w tym tzw. dopalacze), wychowawca mo
Ŝ
e zastosowa
ć
metod
ę
„Szkolnej
Interwencji profilaktycznej”.
Celem metody jest zapobieganie dalszemu u
Ŝ
ywaniu substancji psychoaktywnych
przez ucznia, poprzez podejmowanie przez szkoł
ę
działa
ń
interwencyjnych
nastawionych na udzielenie pomocy oraz wsparcia, z udziałem rodziców.
3. Program „Golden Five”
Program przeznaczony dla klas I szkół gimnazjalnych. Jego celem jest udzielanie
skutecznego wsparcia uczniom w procesie adaptacji w nowej szkole poprzez:
- integracj
ę
klasy,
- popraw
ę
klimatu klasy,
- wspomaganie osi
ą
gni
ęć
szkolnych uczniów,
- wyposa
Ŝ
anie uczniów w kluczowe umiej
ę
tno
ś
ci
Ŝ
yciowe.
Realizacja Programu przyczynia si
ę
do zmniejszania trudno
ś
ci uczniów z adaptacj
ą
.
Zmniejsza wyst
ę
powanie zachowa
ń
problemowych.
Dodatkowych informacji udzielaj
ą
:
- Koordynatorzy, instruktorzy lub realizatorzy wy
Ŝ
ej wymienionych programów których
wykaz w podziale na województwa wraz danymi do kontaktu znajduje si
ę
na stronie
ORE, w zakładce Programy.
- Pracownia Wychowania i Profilaktyki: tel: (22) 825 44 51
Joanna Szyma
ń
ska tel. wew. 106; e-mail:
joanna.szymanska@ore.edu.pl
;
Anna Borkowska tel. wew. 128; e-mail:
anna.borkowska@ore.edu.pl
;
Dorota Macander tel. wew. 105; e-mail:
dorota.macander@ore.edu.pl
;
Maria Talar tel. wew. 116; e-mail:
maria.talar@ore.edu.pl
;
15
OFERTA DZIAŁA
Ń
SKIEROWANYCH DO ORGANÓW PROWADZ
Ą
CYCH SZKOŁY I
PLACÓWKI W PROBLEMATYCE DOPALACZY
GŁÓWNY INSPEKTOR SANITARNY (GIS)
Mo
Ŝ
liwo
ść
nawi
ą
zania współpracy z wojewódzkimi i powiatowymi stacjami sanitarno-
epidemiologicznymi, w zakresie organizowania działa
ń
w ramach profilaktyki u
Ŝ
ywania
przez młodzie
Ŝ
nowych narkotyków oraz innych działa
ń
zwi
ą
zanych z promocj
ą
zdrowia, w tym kampanii społecznych,
Mo
Ŝ
liwo
ść
nawi
ą
zania
ś
cisłej współpracy w nadzorze nad sieci
ą
sklepów
prowadz
ą
cych sprzeda
Ŝ
tzw. dopalaczy.
Szczegółowych informacji udzielaj
ą
wła
ś
ciwe terenowe wojewódzkie i powiatowe stacje
sanitarno-epidemiologiczne.
KOMENDA GŁÓWNA POLICJI (KGP)
Mo
Ŝ
liwo
ść
udziału przedstawicieli jednostek organizacyjnych Policji zajmuj
ą
cych si
ę
problematyk
ą
nieletnich lub prewencji kryminalnej w organizowanych przez samorz
ą
dy
lub organizacje społeczne itp. działaniach/konferencjach/szkoleniach/spotkaniach
merytorycznych.
W sytuacji planowanych wydarze
ń
/działa
ń
nale
Ŝ
y skontaktowa
ć
si
ę
z przedstawicielem
lokalnej jednostki organizacyjnej Policji.
KRAJOWE BIURO DS. PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII (KBPN)
Wsparcie merytoryczne KBPN dla organizowanych przez samorz
ą
dy województw
i gmin, w ramach wojewódzkich i gminnych programów przeciwdziałania narkomanii,
konferencji po
ś
wi
ę
conych tematyce dopalaczy
Współpraca z ekspertem wojewódzkim ds. informacji o narkotykach i narkomanii
(powołani w ka
Ŝ
dym województwie zgodnie z art. 9 pkt. 6 ustawy o przeciwdziałaniu
narkomanii, w art.9 pkt 7 wyszczególnione zadania ekspertów).
Mo
Ŝ
liwo
ść
skorzystania z oferty publikacji KBPN kierowanych do samorz
ą
dów:
1. Publikacja – „Zapobieganie Narkomanii w Gminie. Zasady Tworzenia Gminnych
Programów Przeciwdziałania Narkomanii”. Warszawa 2007 KBPN,
2. Raport krajowy 2009. Sytuacja Narkotykowa w Polsce. Warszawa 2009 KBPN,
(w tym rozdział dot. konsumpcji substancji psychoaktywnych przez młodzie
Ŝ
szkoln
ą
– młodzie
Ŝ
2008),
3. ESPAD European School Survey Project on Alkohol and Drug Addiction –
Europejskie badania ankietowe w szkołach.
Dodatkowych informacji udziela: sekretariat KBPN Anna Szczepa
ń
ska (22) 641 15 01
16
O
Ś
RODEK ROZWOJU EDUKACJI (ORE)
Na
stronie
internetowej
ORE:
www.ore.edu.pl
,
w
zakładce
Wychowanie
i Profilaktyka/Programy profilaktyczne, zamieszczony jest Bank informacji
o programach profilaktycznych spełniaj
ą
cych kryteria dobrej jako
ś
ci. Mo
Ŝ
e on słu
Ŝ
y
ć
pomoc
ą
w wyborze profesjonalnej oferty dla szkół do realizacji w ramach Szkolnego
Programu Profilaktyki.
Bank zawiera przegl
ą
d programów profilaktycznych, które zostały poddane ewaluacji
i jest okre
ś
lona ich skuteczno
ść
.
W opisie ka
Ŝ
dego programu podane s
ą
informacje o autorach/koordynatorach
programów, głównych celach, adresatach, realizatorach i materiałach dydaktycznych,
a tak
Ŝ
e dane tele-adresowe do ewentualnego kontaktu.
Dodatkowych informacji udzielaj
ą
:
Pracownia Wychowania i Profilaktyki: tel: (22) 825 44 51
Joanna Szyma
ń
ska tel. wew. 106; e-mail:
joanna.szymanska@ore.edu.pl
;
Anna Borkowska tel. wew. 128; e-mail:
anna.borkowska@ore.edu.pl
;
Dorota Macander tel. wew. 105; e-mail:
dorota.macander@ore.edu.pl
;
17
DZIAŁANIA WSPIERAJ
Ą
CE I MONITORUJ
Ą
CE
DYREKTORÓW SZKÓŁ I PLACÓWEK
PRZEZ MINISTERSTWO EDUKACJI NARODOWEJ
Działania wspieraj
ą
ce
1. Działanie
Realizacja otwartego konkursu ofert na realizacj
ę
zadania publicznego w zakresie
profilaktyki uzale
Ŝ
nie
ń
„
ś
YJ z PASJ
Ą
!” - programu wspierania uzdolnie
ń
i zdrowego
stylu
Ŝ
ycia dzieci i młodzie
Ŝ
y.
Zadanie w otwartym konkursie ofert realizowane jest w ramach Rz
ą
dowego programu
na lata 2008-2013 „Bezpieczna i przyjazna szkoła”, zgodnie z harmonogramem
wdra
Ŝ
ania programu w 2011 roku, stycze
ń
/luty 2011r.
W wyniku konkursu zostan
ą
wybrane projekty, które uwzgl
ę
dniaj
ą
:
- aktywno
ść
młodzie
Ŝ
y do podejmowania działa
ń
z zakresu profilaktyki uzale
Ŝ
nie
ń
na rzecz rówie
ś
ników, szkoły i
ś
rodowiska lokalnego (m.in. projekty, programy liderów
młodzie
Ŝ
owych, rówie
ś
niczych doradców itp.),
- propagowanie działa
ń
opartych o zdrowy styl
Ŝ
ycia stanowi
ą
cych alternatywn
ą
form
ę
zachowa
ń
i wyborów młodzie
Ŝ
y,
2. Działanie
Przygotowanie materiałów i publikacji w ramach Rz
ą
dowego programu na lata
2008-2013 „Bezpieczna i przyjazna szkoła”.
Etapy działa
ń
- przygotowanie i wydanie publikacji w ramach wydawnictwa „One s
ą
w
ś
ród nas” na
temat profilaktyki uzale
Ŝ
nie
ń
, z uwzgl
ę
dnieniem informacji dotycz
ą
cych nowych
narkotyków.
3. Działanie
Przygotowanie pakietu informacyjno-edukacyjnego dla dyrektorów szkół, nauczycieli,
rodziców.
Etapy działa
ń
- zamieszczenie pakietu informacyjno-edukacyjnego na portalu Scholaris, który jest
poł
ą
czony hiperł
ą
czem ze stronami:
www.stacjazdrowia.gov.pl
;
www.policja.pl
www.zyjbezpiecznie.policja.pl
;
www.narkomania.gov.pl
www.dopalaczeinfo.pl
;
www.ore.edu.pl
;
www.ore.edu.pl
- utworzenie na stronie MEN banera, w którym zostan
ą
zamieszczone informacje
dotycz
ą
ce tej problematyki.
Działania Monitoruj
ą
ce
1. Działanie
Wpisanie do podstawowych kierunków realizacji polityki o
ś
wiatowej przez kuratorów
o
ś
wiaty
w
roku
szkolnym
2010/2011
monitorowania
Realizacji
działa
ń
profilaktycznych w zakresie przeciwdziałania narkomanii, w tym współpraca
z wyspecjalizowanymi instytucjami oraz wykorzystywanie przygotowanych przez
nie ofert i materiałów.
Przekazanie informacji do kuratoriów o
ś
wiaty.
18
2. Działanie:
2a. Monitorowanie realizacji działa
ń
prowadzonych w ramach szkolnego programu
profilaktyki w zakresie przeciwdziałania narkomanii, w tym u
Ŝ
ywania przez dzieci
i młodzie
Ŝ
nowych narkotyków.
Monitoring obejmował b
ę
dzie w szczególno
ś
ci pytania:
-
czy program profilaktyki zawiera tre
ś
ci zwi
ą
zane z zapobieganiem u
Ŝ
ywania
tzw. dopalaczy,
-
czy tematyka została wł
ą
czona do zaj
ęć
realizowanych z uczniami,
-
czy zostały przygotowane i przeprowadzone spotkania i rozmowy z rodzicami
uczniów, które pomog
ą
im w poznaniu problemu oraz wskazywanie miejsc,
w których mog
ą
uzyska
ć
dodatkowe informacje.
2b. Przygotowanie ankiety do monitoringu, przesłanie do kuratoriów o
ś
wiaty
i przekazanie wła
ś
ciwym wizytatorom,
2c. Wybór 10% szkół do przeprowadzenia monitoringu (szkoły: podstawowe,
gimnazja, ponadgimnazjalne),
2d. Przygotowanie w O
ś
rodku Rozwoju Edukacji platformy do przeprowadzenia
monitoringu.
19
Informacje uzupełniaj
ą
ce:
IDENTYFIKACJA PROBLEMU W REGIONIE
Działanie
Etapy działa
ń
Współpraca
mi
ę
dzyresortowa
Terminy
Przygotowanie
Mapy zagro
Ŝ
e
ń
Mapa zagro
Ŝ
e
ń
zostanie
przygotowana w oparciu:
-
o dost
ę
pne statystyki
wszystkich podmiotów
uczestnicz
ą
cych w tym
projekcie
.
- o dost
ę
pne statystyki
policji dotycz
ą
ce
przest
ę
pczo
ś
ci nieletnich.
- informacje o
hospitalizacji dzieci i
młodzie
Ŝ
y w
poszczególnych grupach
wiekowych i z podziałem
na regiony.
- liczb
ę
sklepów na
terenie
miasta/regionu/rejestry
zamykanych punktów
sprzeda
Ŝ
y dopalaczy.
Ministerstwo Edukacji
Narodowej przy
udziale:
- Komenda Główna
Policji,
- Biuro Informacji
Toksykologicznej w
Szpitalu Praskim
Warszawa,
Konsultant krajowy w
dziedzinie toksykologii,
- Główny Inspektorat
Sanitarny,
- Krajowe Biuro ds.
Przeciwdziałania
Narkomanii jednostka
podległa Ministerstwu
Zdrowia
marzec/kwiecie
ń
2011r.
zbieranie
informacji w
oparciu o
dost
ę
pne
raporty i
statystyki.
2. W oparciu o Map
ę
zagro
Ŝ
e
ń
, przekazanie do organów prowadz
ą
cych szkoły i placówki (OP)
informacji o zjawisku u
Ŝ
ywania nowych narkotyków przez młodzie
Ŝ
na ich terenie.
Zwrócenie si
ę
z pro
ś
b
ą
o przekazanie informacji dyrektorom szkół i placówek o podj
ę
cie
nast
ę
puj
ą
cych działa
ń
:
- konieczno
ś
ci przeprowadzenia szkole
ń
nauczycieli w zakresie problematyki nowych
narkotyków,
- mo
Ŝ
liwo
ś
ci otrzymania pomocy i wsparcia ze strony przedstawicieli policji, wojewódzkich
i powiatowych stacji sanitarno-epidemiologicznych na ich terenie,
- podj
ę
cie współpracy z przedstawicielami władz lokalnych na rzecz przeciwdziałania u
Ŝ
ywania
nowych narkotyków przez młodzie
Ŝ
(współorganizacja szkole
ń
dla dyrektorów i nauczycieli,
zaanga
Ŝ
owanie mediów lokalnych do współpracy),
-
podj
ę
cie
współpracy
z
organizacjami
pozarz
ą
dowymi
działaj
ą
cymi
w
obszarze
przeciwdziałania narkomanii,
- tworzenie lokalnych koalicji na rzecz profilaktyki u
Ŝ
ywania nowych narkotyków przez młodzie
Ŝ
.
20
REGULACJE PRAWNE
1. Ustawa z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. Nr 179,
poz. 1485 z pó
ź
n. zm.) wprowadza obowi
ą
zek uchwalania Wojewódzkich
i Gminnych Programów Przeciwdziałania Narkomanii – odpowiednio przez sejmik
województwa lub rad
ę
gminy.
2. Gminne Programy Przeciwdziałania Narkomanii powinny uwzgl
ę
dnia
ć
zadania
własne gminy wymienione w ustawie, kierunki działa
ń
przewidziane do realizacji dla
gmin okre
ś
lone w Krajowym Programie Przeciwdziałania Narkomanii oraz zadania
ogólne z obszaru przeciwdziałania narkomanii okre
ś
lone w art. 2 ust.1 pkt 1-3
ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
3. Organy wykonawcze samorz
ą
du województwa i gminy odpowiadaj
ą
za
przygotowanie
odpowiednich
projektów
programu,
które
powinny
by
ć
skonsultowane z jego realizatorami, w tym z organami prowadz
ą
cymi szkoły
i placówki systemu o
ś
wiaty w szczególno
ś
ci w zakresie zada
ń
dotycz
ą
cych
profilaktyki narkomanii.
4. Znowelizowana w 2005 roku ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii, zmieniła
przepisy ustawy o wychowaniu w trze
ź
wo
ś
ci i przeciwdziałaniu alkoholizmowi,
wskazuj
ą
c w art. 4¹
ź
ródła finansowania zada
ń
z zakresu profilaktyki narkomanii
z opłat i dochodów z opłat za korzystanie z zezwole
ń
na sprzeda
Ŝ
detaliczn
ą
i hurtow
ą
alkoholu.
Oznacza to,
Ŝ
e działania profilaktyczne w szkołach i placówkach mog
ą
by
ć
finansowane w oparciu o zadania wpisane w Gminne Programy Przeciwdziałania
Narkomanii i Gminne Programy Profilaktyki i Rozwi
ą
zywania Problemów
Alkoholowych. Dotyczy to szkole
ń
oraz realizacji programów profilaktycznych m.in.
z Banku programów spełniaj
ą
cych kryteria dobrej jako
ś
ci.