background image

Zmienianie właściwości chemicznych wody

Utwardzanie wody (podnoszenie GH i/lub KH)

Podane poniżej ilości i miary są przybliżone, stąd trzeba użyć odpowiedniego testu aby sprawdzić czy
udało się uzyskać zamierzone wyniki. Należy zauważyć, że jeśli woda jest od początku nadzwyczajnie
miękka (1 stopień KH lub mniej), to dodanie roztworu buforowego może doprowadzić do znaczącej
zmiany pH.

Aby podnieść równocześnie GH i KH należy dodć węglan wapnia (CaCO

3

). 1/2 łyżeczki do herbaty na

100 litrów wody zwiększy KH i GH o 1-2 dH. Aby uzyskać podobny efekt należy dodać do filtra kilka
muszli, trochę korali, wapienia, grysu marmurowego, itp.

Aby  podnieść  KH  bez  podnoszenia  GH  należy  dodać  dwuwęglan  sodu  (NaHCO

3

),  znany  jako  soda

oczyszczona. 1/2 łyżeczki do herbaty na 100 litrów podniesie KH o 1 dH. Dwuwęglan sodu ustali pH na
równej wartości 8,2.

Podnoszenie i obniżanie pH

Można podnieść lub obniżyć wartość pH przez dodanie chemikaliów. Z powodu jednakże procesów
buforowania trudno jest w ten sposób uzyskać pożądany efekt. Podnosząc albo obniżając pH (w
stabilny sposób) faktycznie powoduje się zmianę KH. Najbardziej powszechne podejście to dodanie
roztworu buforowego (w poprzedniej sekcji), którego równowaga utrzymuje wymaganą wartość pH.

Kwas solny (chlorowodorowy) może być używany do zmniejszenia pH. Należy zauważyć, że potrzebna
ilość  zależy od  zdolności  buforowania  wody.  W  efekcie  można  dodać  taką  ilość  kwasu,  która  zużyje
całą  zdolność  buforowania.  Kiedy  się  tego  dokona  zmniejszenie  odczynu  pH  jest  łatwe.  Jakkolwiek
należy zauważyć, że wynikły niższy odczyn pH wody powoduje zmniejszenie zdolności buforowania KH
w  porównaniu  ze  stanem  poprzednim,  co  czyni  bardziej  prawdopodobnym  możliwość  rozchwiania
odczynu  pH,  kiedy  (na  przykład)  podniesie  się  poziom  azotanów.  Ostrzegamy:  kwasy  są 

BARDZO

niebezpieczne! Nie należy stosować tego sposobu jeśli nie jest się pewnym co się stanie, a także nie
przetestowano wody 

PRZED dodawaniem jej do akwarium.

Produkty  obniżające  pH  (pH  minus)  są  często  oparte  na  kwasie  fosforowym.  Kwas  ten  dąży  do
utrzymania  pH  na  poziomie  około  6,5,  zależnie  od  tego  ile  go  użyto.  Niestety  użycie  kwasu
fosforowego powoduje 

WIELE efektów ubocznych, a mianowicie podnosi poziom fosforu w akwarium,

pobudzając  wzrost  glonów.  Kontrolowanie  wzrostu  glonów  w akwarium  jest  trudne  jeśli  w  zbiorniku
jest  podniesiony  poziom  fosforu.  Jedyną  jego  zaletą  w  porównaniu  z  kwasem  solnym  jest  to,  że
odczyn pH będzie nieco korzystniej buforowany przy niskich jego wartościach.

Jedynym bezpiecznym sposobem na obniżenie pH 

BEZ zmiany KH jest dodanie CO

2

 (dwutlenku węgla)

do  akwarium.  CO

2

  rozkłada  się  w  wodzie  i  jego  część  tworzy  kwas  węglowy.  Tworzenie  się  kwasu

obniża pH. Oczywiście, aby ten sposób był przydatny, potrzebne jest stałe źródło CO

2

 (np. butla CO

2

)

aby utrzymać stałą wartość pH. Jeśli odłączy się nawożenie CO

2

, odczyn pH powrócić do poprzedniej

wartości.  Wysoki  koszt  urządzeń  do  dozowania  CO

2

  wyklucza  jego  użyteczność  jako  sposobu  na

obniżenie pH w większości akwariów (zob. 

CO

2

 w akwarium

 w rozdziale o 

roślinach

, gdzie informacje o

alternatywnym sposobie, wykonanym własnym sumptem). Dostarczanie CO

2

 jest bardzo popularne w

akwariach z dużą obsadą roślin, ponieważ dodawanie tego gazu stymuluje wzrost roślin.

Zmiękczanie wody (tj. obniżanie GH)

Niektóre ryby (np. paletki, czarne neony, itp.) preferują miękką wodę. Mogą się one jednak utrzymać
przy życiu w wodzie bardziej twardej. W takich warunkach są jednak niezdolne do rozrodu. Tak więc,
można zostać zmuszonym do zmiękczenia wody mimo kłopotów z tym związanych.

Zmiękczacze typowej wody wodociągowej używają techniki znanej jako wymiana jonowa. Polega ona
na  usunięciu  jonów  wapnia  i  magnezu  i  zastąpieniu  ich  jonami  sodu.  Pomimo  tego,  że  proces  ten
technicznie  zmiękcza  wodę,  większość  ryb  nie  zauważa  różnicy.  Ryby,  które  wolą  wodę  miękka  nie
lubią  jednocześnie  sodu  i  dla  nich  zmiękczacze  wody  tego  typu  w  ogóle  nie  pomagają.  Tak  więc

background image

metoda  stosowana  do  zmiękczanie  wody  domowej  nie  jest  odpowiednim  sposobem  na  zmiękczenie
wody używanej w akwarium.

W sklepach akwarystycznych i na giełdach dostępne są tzw. "poduszki" (

wymieniacze jonowe - przyp.

tłum.)  zmiękczające  wodę.  Działają  one  na  tych  samych  zasadach  co  wymiana  jonów.  "Poduszka"
ładuje się, czy też napełnia przez namoczenie jej w słonej wodzie, wtedy umieszcza się ją w zbiorniku
gdzie  jony  sodu  są  wyzwalane  do  wody  i  zastępowane  przez  jony  wapnia  i  magnezu.  Po  kilku
godzinach albo dniach "poduszka" (wraz z wapniem i magnezem) jest usuwana a następnie ponownie
ładowana. "Poduszki" sprzedawane w sklepach są zbyt małe aby dobrze pracować i nie powinny być
używane z tego samego co wyżej powodu.

Torf zmiękcza wodę i zmniejsza jej twardość (GH). Najbardziej efektywny sposób zmiękczania wody za
pomocą  torfu  polega  na  napowietrzaniu  przez  1-2  tygodnie  wiadra  wody  zawierającego  torf.  Należy
postarać  się  o  stosownego  rozmiaru  (plastikowe)  wiadro.  Następnie  przygotować  dużą  ilość  torfu
(około 4 litry albo więcej), gotować go (aż utonie), wypchać torfem poszewkę od poduszki i wszystko
umieścić  w  wiadrze  wody.  Do  napowietrzania  należy  użyć  pompy.  W  ciągu  1-2  tygodni  otrzyma  się
bardziej miękką i bardziej kwasową wodę. Wody tej należy używać w czasie wykonywania częściowej
wymiany wody w akwarium.

Torf kupuje się w sklepach zoologicznych ale jest to kosztowne. O wiele bardziej opłaca się kupowanie
go w blokach (workach) w sklepie ogrodniczym. W takim wypadku należy uważnie przeczytać etykiety!
Nie należy używać torfu zawierającego nawozy albo inne dodatki.

Mimo że niektórzy akwaryści umieszczają torf w filtrach, technika ta ma liczne wady. Po pierwsze, torf
często  zatyka  filtr,  tak  więc  dodawanie  go  nie  zawsze  jest  efektywne.  Po  drugie,  torf  może  być
zanieczyszczony  i  może  zabrudzić  (zmętnić)  wodę  w  akwarium.  Po  trzecie,  trudno  ocenić  jaka
konkretna  ilość  torfu  jest  potrzeba  do  tego  aby  skutecznie  zmiękczyć  wodę.  Używanie  niewłaściwie
ilość kończy się pogorszeniem parametrów chemicznych wody. Wreszcie, kiedy zmienia  się  wodę,  to
zmieniają  się  też  parametry  chemiczne  w  akwarium  (ma  to  zły  wpływ).  Przez  kilka  następnych  dni,
parametry chemiczne zmieniają się w trakcie kiedy torf jest używany. Użycie odstanej woda pomaga
upewnić się, że wskaźniki chemiczne akwarium nie zmienią się podczas  gdy  wykonuje  się  częściową
zmianę  wody.  (

W  Polsce  dostępne  są  specjalne,  produkowane  przez  wyspecjalizowane  firmy

akwarystyczne,  wkłady  do  filtrów  zawierające  torf.  Są  one  bezpieczne  w  użyciu,  choć  rzeczywiście
zabarwiają wodę. Niektórzy akwaryści preferują jednak dodawanie torfu w odpowiednich pojemnikach
bezpośrednio do akwarium - przyp. tłum.
).

Twarda woda może być też zmiękczana przez rozpuszczenie w niej wody destylowanej lub wody
uzyskanej z filtra R/O (odwróconej osmozy). (Filtr R/O zmiękcza i demineralizuje wodę - przyp. red.)
Niestety dla większości akwarystów filtry R/O są zbyt kosztowne (100-500 USD). Woda
przepuszczona przez filtr R/O może być również kupowana w niektórych sklepach akwarystycznych,
ale dla większości ludzi wydatek i kłopoty z tym związane nie są warte zachodu. (W Polsce obecnie
dostępne są filtry R/O odwróconej osmozy, które - jak napisano w jednym z postów w grupie

pl.rec.akwarium

 - są łatwe, proste i przyjemne w użyciu - przyp. tłum.). To samo zastosowanie ma

woda destylowana nabyta w sklepach branży spożywczej.