P

OLITECHNIKA 

K

OSZALIŃSKA

 

 

W

YDZIAŁ 

I

NŻYNIERII 

L

ĄDOWEJ

,

 

Ś

RODOWISKA I 

G

EODEZJI

 

 

K

ATEDRA 

G

EOINFORMATYKI

 

 
 
 

 
 

F

OTOGRAMETRIA I 

T

ELEDETEKCJA 

2 

D

WICZENIE LABORATORYJNE 

2 

 

 

N

UMERYCZNY 

M

ODEL 

T

ERENU

 

 

 

 

 

 

K

OSZALIN 

 

2 

 

Cel ćwiczenia 

1.  Wykorzystując pomiar stereoskopowy należy wykonad numeryczny model terenu dla 

obszaru: 

  niezurbanizowanego 
  zurbanizowanego 

Obszar pomiarów zostanie zdefiniowany przez prowadzącego zajęcia. 

Dane do ćwiczenia 

  Modele stereoskopowe z dwiczenia laboratoryjnego 1 (Opracowanie 

stereogramu w programie Dephos) 

  NMT z danych ISOK 

Wykonanie ćwiczenia 

Wygenerowanie regularnej siatki kwadratów 

1.  Wczytanie projektu do Mapper Stereo. 

2.  Ustawienie niezbędnych narzędzi potrzebnych do wykonania zadania. 

W menu głównym Customize -> Toolbars należy zaznaczyd:  

 

Rys. 1. Okno ustawiania narzędzi 

 

3 

 

3.  Zmiana parametrów obiektów graficznych  

  Color  
  Weight 
Parametry  należy ustawid według własnych upodobao. 
 

 

Rys. 2. Określenie aktywnych parametrów obiektów graficznych 

 

 
4.  Wygenerowanie siatki kwadratów za pomocą paska narzędzi DTM 
 

 

Rys. 3. Pasek narzędzi NMT 

  
  

 Do wygenerowania siatki należy użyd przycisku DEFINE GRID. 

 

 

Rys. 4. Wygenerowanie NMT w postaci modelu regularnego 

  

Po  pojawieniu  się  tabelki,  która  pozwala  zdefiniowad  model  regularny  o  zadanych 

parametrach. W jednym modelu stereoskopowym można zdefiniowad dowolną ilośd siatek. 

 

4 

 

 

Rys. 5. Definicja danych logicznych i obszaru modelowania 

Col spacing – rozmiar boku siatki po osi X w metrach (fx). 

Row spacing - rozmiar boku siatki po osi Y w metrach (fy). Dla siatki kwadratów fx=fy. 

Rect - Siatka punktów będzie wstawiona po wskazaniu narożników prostokąta. 

Shape - Siatka zostanie wstawiona w postaci wielokąta. 

By elements - Najpierw należy wskazad zamknięte wielolinie, wewnątrz których mają się 

znaleźd  punkty  siatki  i  zatwierdzid  poprzez  DATAPOINT  (rys  4.1).  Dla  obszarów 

wyłączonych  z  opracowania  NMT  należy  wskazad  zamknięte  wielolinie,  w  których  nie 

będą się znajdowad punkty siatki i zatwierdzid przez DATAPOINT. 

W  zadaniu  należy  zaznaczyd  za  pomocą  funkcji  RECT  obszar  wskazany  przez 

prowadzącego zajęcia.  

 

Rys. 6. NMT w postaci modelu regularnego 

.  

 
 

 

 

5 

 

Pomiar punktów bazowych NMT (model regularny) 

 

 Obsługa manipulatora DEPHOS 
 

 

Rys. 7. Manipulator DEPHOS 

 
 

Do  pomiaru  stereoskopowego  punktów  używamy  manipulatora.  Metalowym 

pokrętłem  ustawiamy  znaczek  pomiarowy  (czerwony  punkt)  na  powierzchni  terenu.  Do 

zatwierdzania  i  rezygnacji  używamy  przycisków:  4  –  zatwierdzanie  (DATAPOINT)  i  3  – 

rezygnacja (RESET) 

 

 

Dla stereoskopowego pomiaru wysokości punktów bazowych NMT należy wybrad 

przycisk GRIDCOLLECT. 

 

Rys. 8. Pasek narzędzi NMT 

  

Funkcja  w  pierwszej  kolejności  pyta  o  siatkę  grid,  która  ma  zostad  pomierzona.  Jeżeli 

dialog Select grid jest pusty to oznacza że należy zdefiniowad siatkę. Siatkę do edycji wybiera 

się poprzez dwukrotne kliknięcie jej na liście. 

 

 

Rys. 9. Dialog wyboru NMT do pomiaru 

 

 

 Pomiar  stereoskopowy  punktów  bazowych  NMT  z  uwzględnieniem  kryteriów 

„przeskakiwania" po punktach.  

6 

 

 

Rys. 10. Okno wyboru trybu pomiaru 

  

R - jest to promieo swobody, który ustawiamy na „0”. 

Edited - Uwzględniane są punkty już pomierzone. 

Skipped - Uwzględniane są punkty opuszczone w trakcie pomiaru. 

Not edited - Uwzględniane są punkty jeszcze nie pomierzone. 

 

Jeżeli pomiar punktów wykonywany jest po raz pierwszy to zaznaczyd tylko Not edited 

i nacisnąd klawisz Find first. Program ustawi kursor i ekran na pierwszym punkcie i umożliwi 

jego  przesuwanie.    W  tym  momencie  można  wskazad  nowe  położenie  punktu  naciskając 

DATAPOINT lub punkt opuścid za pomocą RESET. 

 Przycisku  RESET  używamy  w  przypadku  braku  możliwości  określenia  poprawnej  wysokości 

terenowej punktu.  

UWAGA!!! W przypadku gdy punkt siatki leży na budynku, drzewie itp. należy ustawid 

jego  położenie  wysokościowe  na  podstawie  najbliższego  punktu  na  powierzchni 

topograficznej.  

Po zakooczeniu pomiarów zapisad NMT w pliku w formacie .det i wyeksportowad do 

formatu dxf. 

 

Powtórny pomiar wysokości (jeżeli jest taka potrzeba) 

Powtórny  pomiar  wysokości  dowolnego  punktu  bazowego  NMT  można  przeprowadzid 

według następujących czynności: 

  przy pomocy narzędzia 'Select' wybierad punkt do edycji 

7 

 

 

Rys. 11. Pasek narzędzi Attributes 

  

 

  po wskazaniu punktu należy wybrad narzędzie 'Verically move element'  

 

 

Rys. 12. Pasek narzędzi 'Verically move element' 

 

  wykonujemy pomiar stereoskopowy, 

  po  ustawieniu  poprawnej  wysokości  znaczka  pomiarowego  należy  ją  zatwierdzid 

klawiszem nr 4 manipulatora. 

 Po  wykonaniu  korekty  pomiaru  wysokości  punktów  wykonuje  się  powtórną  analizę  ich 

położenia na powierzchni topograficznej.  

Opracowanie sprawozdania 

Sprawozdanie należy wykonad w formie elektronicznej (pdf) 

FiT2_2015_s_numer ćwiczenia_Nazwisko_Imię.pdf 

Przykład: FiT2_2015_s_1_Kowalski_Jan.pdf 

1.  Częśd teoretyczna- wyjaśnienie pojęd: 

  Numeryczny model terenu (NMT) 

  Numeryczny model pokrycia terenu (NMPT) 

  Znormalizowany numeryczny model pokrycia terenu (zNMPT) 

  GRID, TIN 

2.   Częśd praktyczna: 

  Zrzuty ekranowe z opisem przebiegu dwiczenia 

  Analiza porównawcza dla modelu na obszarze zurbanizowanym z NMT z danych 

ISOK