1
Nowe mierniki stanu zdrowia populacji
HDI (Human Development Inex) -Wskaźnik Rozwoju
Ludzkości
YLL (Years of Life Lost) – Utrata Lat Życia
YLD (Years Lived with Disability) - Lata przeżyte w
niepełnosprawności
DALY (Disability Adjusted Life Years) - Utrata Lat Życia
Skorygowana Niepełnosprawnością
HALE (Health Adjusted Life Expectancy) -Oczekiwana
Długość Życia w Zdrowiu
DALE (Disability Adjusted Life Expectancy) -Oczekiwana
Długość Życia Skorygowana Niepełnosprawnością
QALY (Quality Adjusted Life Years) -Długość Życia
Skorygowana o Jakość
HRQL (Health Related Quality of Life) -Jakość Życia
Związana ze Zdrowiem i Chorobą
HDI (Human Development Inex)
Wskaźnik Rozwoju Ludzkości
Wskaźnik pomiaru osiągnięć poszczególnych krajów w
zakresie rozwoju i dobrobytu ludności
zbudowany z 3 składników: długie i zdrowe życie,
wykształcenie, dochód na osobę w rodzinie
(każdy stanowi 1/3 wskaźnika)
max = 1
HDI dla Polski = 0,841 (35 miejsce na 175)
najwyższy HDI: Norwegia = 0,944
najniższy HDI:
Sierra Leone = 0,255
YLL (Years of Life Lost)
Utrata Lat Życia
Wyliczana jako iloczyn liczby zgonów i przeciętnego dalszego
trwania życia dla wieku w którym nastąpił zgon. W przypadku
zgonu w dzieciństwie liczba lat utraconych jest korygowana
(zmniejszana) ze względu na mniejszą wagę przypisywaną
okresowi życia w dzieciństwie
YLL = N x L
gdzie:
N = Liczba zgonów
L = przeciętne dalsze trwanie życia dla wieku, w którym nastąpił zgon (w
latach)
YLD (
Years Lived with Disability, Years Lost
due to Disability
)
Lata przeżyte w niepełnosprawności / Utrata Lat
Życia spowodowana Niepełnosprawnością
YLD = I x DW x L
Gdzie:
• YLD = Lata przeżyte w niepełnosprawności
• I = liczba przypadków choroby
• DW = waga choroby
• L = średni czas trwania choroby (lata)
Wyliczana jako iloczyn liczby przypadków choroby i średniego
czasu jej trwania oraz wagi przypisanej chorobie w zależności
od ciężkości schorzenia (0 – zupełne zdrowie, 1- zgon)
Wskaźnik pomiaru obciążenia chorobami w populacji
• łączy: długość życia, obniżenie jakości życia
związanego z niepełnosprawnością i inwalidztwem
• przydatny do identyfikacji głównych przyczyn obciążenia
chorobami i alokacji środków na zwalczanie tych przyczyn
• 1 DALY = utrata 1 roku życia w zdrowiu
może być spowodowana umieralnością lub inwalidztwem:
DALY= YLL+YLD
• odniesiono do max przeżycia mężczyzn (80 lat) i kobiet
(82,5) w Japonii
• globalna utrata DALY w 1990 = 1,6 miliarda lat
(89% -kraje rozwijające się, 11% kraje rozwinięte)
(66% -przedwczesna umieralność, 34% inwalidztwo)
DALY (Disability Adjusted Life Years)
Utrata Lat Życia Skorygowana Niepełnosprawnością
DALY (Disability Adjusted Life Years)
Utrata Lat Życia Skorygowana Niepełnosprawnością
Wady:
• zmieniające się obciążenia chorobami i różny ich wpływ
na DALY
1990 - za najważniejsze przyczyny wskazujące na utratę
DALY wskazywano: zakażenia układu oddechowego,
choroby biegunkowe, przyczyny okołoporodowe
2020 - wzrost znaczenia chorób cywilizacyjnych: choroba
wieńcowa, depresja, wypadki drogowe
• metoda wymaga dobrych jakościowo i kompletnych
danych o sytuacji zdrowotnej czasami trudnych lub
niemożliwych do uzyskania (kraje III świata)
• przypisanie osobom niepełnosprawnym wagi <1
odbierane jest jako akt dyskryminacji
