background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 
 

 

 

 

MINISTERSTWO EDUKACJI 

NARODOWEJ  

 
 

 
Małgorzata Karbowiak 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Posługiwanie się dokumentacją techniczną 833[01].O1.02 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

Poradnik dla nauczyciela 

 
 
 
 
 

 
 
 
 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy 
Radom 2007 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

Recenzenci: 
mgr inż. Teresa Traczyk 
mgr inż. Marek Zasada 
 
 
 
Opracowanie redakcyjne: 
mgr inż. Małgorzata Karbowiak 
 
 
 
Konsultacja: 
mgr inż. Lidia Staniszewska 
 
 
 
 
Poradnik  stanowi  obudowę  dydaktyczną  programu  jednostki  modułowej  833[01].O1.02 
„Posługiwanie  się  dokumentacją  techniczną”,  zawartego  w  modułowym  programie  nauczania  
dla zawodu mechanik maszyn i urządzeń drogowych. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom 2007

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

SPIS TREŚCI 

 
1.  Wprowadzenie 

2.  Wymagania wstępne 

3.  Cele kształcenia 

4.  Przykładowe scenariusze zajęć 

5.  Ćwiczenia  

11 

5.1. 

Znormalizowane elementy rysunku technicznego i budowlanego 

11 

5.1.1. Ćwiczenia 

11 

5.2. 

Konstrukcje geometryczne 

13 

5.2.1. Ćwiczenia 

13 

5.3. 

Widoki, przekroje, kłady 

14 

5.3.1. Ćwiczenia 

14 

5.4. 

Rysowanie i wymiarowanie części maszyn oraz połączeń 

16 

5.4.1. Ćwiczenia 

16 

5.5. 

Uproszczenia  i  oznaczenia  graficzne  elementów  i  materiałów 

budowlanych 

 

18 

5.5.1. Ćwiczenia 

18 

5.6. 

Rysunki  wykonawcze,  złożeniowe  i  schematy.  Zapisywanie  informacji  

wykonawczych na rysunku 

 

21 

5.6.1. Ćwiczenia 

21 

5.7. 

Powierzchnie topograficzne 

23 

5.7.1. Ćwiczenia 

23 

5.8. 

Rysunek perspektywiczny 

24 

5.8.1. Ćwiczenia 

24 

5.9. 

Dokumentacja drogowo-mostowa 

26 

5.9.1. Ćwiczenia 

26 

5.10.  Czytanie rysunków konstrukcyjnych z zakresu dróg i mostów 

27 

5.10.1. Ćwiczenia 

27 

6.  Ewaluacja osiągnięć ucznia  

29 

7.  Literatura 

44 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

1.  WPROWADZENIE 

 
Przekazujemy  Państwu  Poradnik  dla  nauczyciela  który  będzie  pomocny  w  prowadzeniu 

zajęć dydaktycznych w szkole kształcącej w zawodzie mechanik maszyn i urządzeń drogowych 
833[01]. 

W poradniku zamieszczono: 

 

wymagania wstępne, 

 

wykaz umiejętności, jakie uczeń opanuje podczas zajęć, 

 

przykładowe scenariusze zajęć, 

 

ewaluację osiągnięć edukacyjnych, 

 

propozycje  ćwiczeń,  które  mają  na  celu  wykształcenie  u  uczniów  umiejętności 
praktycznych, 

 

wykaz literatury, z jakiej uczniowie mogą korzystać podczas nauki. 
Wskazane  jest,  aby  zajęcia  dydaktyczne  były  prowadzone  różnymi  metodami  

ze szczególnym uwzględnieniem: 

 

pokazu z objaśnieniem, 

 

tekstu przewodniego, 

 

metody projektów, 

 

ćwiczeń praktycznych. 
Formy organizacyjne pracy uczniów mogą być zróżnicowane, począwszy od samodzielnej 

pracy uczniów do pracy zespołowej. 

W celu przeprowadzenia sprawdzianu wiadomości i umiejętności ucznia, nauczyciel może 

posłużyć się zamieszczonym w rozdziale 6 zestawem zadań testowych, zawierającym różnego 
rodzaju zadania. 

W tym rozdziale podano również: 

 

plan testu w formie tabelarycznej, 

 

punktacje zadań, 

 

propozycje norm wymagań, 

 

instrukcję dla nauczyciela, 

 

instrukcję dla ucznia, 

 

kartę odpowiedzi, 

 

zestaw zadań testowych. 

 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
 
  

Schemat układu jednostek modułowych 

 
 

833[01].O1.04 

Określanie materiałów konstrukcyjnych 

i eksploatacyjnych stosowanych 

w drogownictwie 

 

833[01].O1.01 

Stosowanie przepisów bezpieczeństwa 

i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej 

oraz ochrony środowiska 

833[01].O1.02 

Posługiwanie się dokumentacją techniczną 

 

833[01].O1.03 

Stosowanie praw i pojęć z zakresu 

mechaniki, mechatroniki oraz technologii 

dróg 

 

833[01].O1.05 

Wytwarzanie elementów maszyn 

 

833[01].O1  

Podstawy zawodu 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

2.  WYMAGANIA WSTĘPNE 

 

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

 

korzystać z różnych źródeł informacji, 

 

posługiwać się podstawowymi pojęciami z zakresu budownictwa, 

 

stosować odpowiednie zabezpieczenia terenu budowy, 

 

przestrzegać  podstawowych  przepisów  bezpieczeństwa  i  higieny  pracy,  ochrony 
przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska, 

 

stosować zasady bezpiecznej pracy podczas styczności z urządzeniami elektrycznymi, 

 

organizować stanowisko pracy zgodnie z wymogami ergonomii. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

3.  CELE KSZTAŁCENIA 

 
W wyniku realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

 

zastosować 

znormalizowane 

elementy 

rysunku 

technicznego 

maszynowego 

i budowlanego, 

 

odwzorować  i  zwymiarować  wyrób  maszynowy  z  zastosowaniem  rzutów  prostokątnych  
i zapisać różne informacje techniczne, 

 

zastosować uproszczenia i oznaczenia graficzne elementów i materiałów budowlanych,  

 

odczytać  rysunki  wykonawcze,  złożeniowe  i  schematy  typowych  części  i  zespołów 
maszynowych,  

 

wykonać rysunki (szkice) topograficzne i konstrukcyjne dotyczące dokumentacji drogowo 
mostowej i planów budowlanych,  

 

zanalizować elementy dokumentacji technicznej, 

 

rozróżnić elementy dokumentacji drogowo-mostowej, 

 

posłużyć  się  terminami  i  definicjami  stosowanymi  w  rysunku  technicznym  maszynowym  
i budowlanym, 

 

sporządzić rysunki z wykorzystaniem techniki komputerowej. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

4.  PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ

 

 

Scenariusz zajęć 1 

 
Osoba prowadząca    

 

 

 

 

………………………………………………. 

Modułowy program nauczania:  

 

 

Mechanik maszyn i urządzeń drogowych 833[01] 

Moduł:   

 

 

 

 

 

 

 

Podstawy zawodu 833[01].O1 

Jednostka modułowa: 

Posługiwanie 

się 

dokumentacją 

techniczną 

833[01].O1.02 

Temat: Wymiarowanie. 

Cel ogólny: Zapoznanie uczniów ze sposobami wymiarowania. 
 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć: 

 

zastosować linie wymiarowe, 

 

zastosować podziałki w wymiarowaniu, 

 

wykonać rysunki zgodnie z zasadami wymiarowania. 

 
Metody nauczania–uczenia się:  

 

wykład, 

 

ćwiczenia praktyczne.  

 
Formy organizacyjne pracy uczniów: 

 

indywidualna i grupowa. 

 
Czas:
 

2 godziny dydaktyczne. 

 
Uczestnicy:
 uczniowie kształcący się w zawodzie mechanik maszyn i urządzeń drogowych. 
 
Środki dydaktyczne:
 

 

modele (przekroje) części maszyn, 

 

blok rysunkowy formatu A4,  

 

ołówki różnej twardości (H, HB, B), 

 

przybory kreślarskie, gumka. 

 
Przebieg zajęć: 
1.  Sprawy organizacyjne. 
2.  Nawiązanie do tematu, omówienie celów zajęć. 
3.  Realizacja zajęć: 

 

nauczyciel przedstawia i omawia podstawowe zasady wymiarowania, 

 

nauczyciel wymienia elementy wymiarowania, 

 

nauczyciel  omawia  na  modelu  sposób  wymiarowania  oraz  zastosowanie  podziałki  
w wymiarowaniu, 

 

nauczyciel dzieli uczniów na dwuosobowe zespoły, 

 

każdy z zespołów rysuje zadany rysunek w określonej przez nauczyciela podziałce,  

 

nauczyciel  nadzoruje  pracę  uczniów  i  pomaga  w  rozwiązaniu  zadań.  Podpowiada 
najlepsze rozwiązania. 

4.  Uczeń wskazuje swoje mocne i słabe strony podczas wykonywania zadań. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

5.  Nauczyciel analizuje prace poszczególnych zespołów uczniowskich. 
6.  Uczniowie  prezentują  swoje  prace  na  dużych  arkuszach  papieru  w  kolejności 

wykonywania. 

7.  Grupa wspólnie z nauczycielem dokonuje oceny prac. 
 
Zakończenie zajęć 
 
Praca domowa 
 

Na  podstawie  informacji  zdobytych  podczas  zajęć  i  zawartych  w  literaturze,  wykonaj 

wymiarowanie zadanego elementu konstrukcyjnego w podziałce 1:5.  
 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

 

anonimowe  ankiety  ewaluacyjne  dotyczące  sposobu  prowadzenia  zajęć  i  zdobytych 
umiejętności. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

Scenariusz zajęć 2 

 
Osoba prowadząca    

 

 

 

 

………………………………………………. 

Modułowy program nauczania:  

 

 

Mechanik maszyn i urządzeń drogowych 833[01] 

Moduł:   

 

 

 

 

 

 

 

Podstawy zawodu 833[01].O1 

Jednostka modułowa: 

Posługiwanie 

się 

dokumentacją 

techniczną 

833[01].O1.02 

Temat: Rzuty budynku. 

Cel ogólny: Zapoznanie uczniów z zasadami projektowania. 
 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń powinien umieć: 

 

wymienić zasady sporządzania projektu technicznego, 

 

odczytać z projektu technicznego sposób wykonania rzutów budynku, 

 

wymienić kolejność czynności podczas wykonywania rzutów budynku. 

 
Metody nauczania–uczenia się:  

  tekstu przewodniego, 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 
Formy organizacyjne pracy uczniów: 

  indywidualna, 

  grupowa. 

 
Czas:
 

2 godziny dydaktyczne 

 
Strategia:
 uczenie się przez doświadczenie  
 
Środki dydaktyczne: 

 

blok rysunkowy formatu A4,  

 

ołówki różnej twardości (H, HB, B), 

 

przybory kreślarskie,  

 

gumka, 

 

przykładowe projekty budynków. 

 

Przebieg zajęć: 
Zadanie dla ucznia 

Zapoznaj się z technologią wykonywania rysunków ilustrujących rzuty budynków. 

 
FAZA WSTĘPNA 

Czynności  organizacyjno-porządkowe,  podanie  tematu  lekcji,  zaznajomienie  uczniów  

z pracą metodą przewodniego tekstu. 
 
FAZA WŁAŚCIWA 
INFORMACJE 
1.  Jakie rozróżniamy przekroje budynków? 
2.  Jakie wyróżniamy sposoby oznaczeń graficznych na rysunkach? 
3.  Jak wymiarujemy rzuty budynków? 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

10 

PLANOWANIE 
1.  Ustal, jakie obowiązują zasady przy projektowaniu budynków. 
2.  Ustal, w jaki sposób oznacza się rzuty budynków. 
3.  Zaplanuj rzut poziomy pomieszczenia sali lekcyjnej, w której odbywa się lekcja. 
 
UZGODNIENIE 
1.  Omów wszystkie punkty z fazy planowania z nauczycielem. 
2.  Odnieś się do uwag i propozycji nauczyciela. 
 
WYKONANIE 
1.  Przypomnij sobie przekroje pionowe i poziome budynku. 
2.  Przypomnij oznaczenia graficzne stosowane w budownictwie. 
3.  Narysuj schemat rzutu poziomego sali lekcyjnej. 
4.  Wykonaj zadane i zaplanowane ćwiczenie, pamiętając o zasadach bhp. 
5.  Zwróć uwagę na estetykę i dokładność twojej pracy. 
6.  Przygotuj się do zaprezentowania swojej pracy. Zespoły uczniów wyznaczają lidera grupy, 

który dokonuje prezentacji ćwiczenia. 

 
SPRAWDZANIE 
1.  Czy prawidłowo został wykonany rysunek szkicowy? 
2.  Czy rysunek jest czytelny i estetyczny? 
3.  Czy wszystkie cechy charakterystyczne rzutu sali lekcyjnej zostały zawarte? 
 
ANALIZA 

Uczniowie  wraz  z  nauczycielem  wskazują,  które  etapy  ćwiczenia  sprawiły  im  najwięcej 

trudności. Nauczyciel podsumowuje całe ćwiczenie, wskazuje, jakie nowe, ważne umiejętności 
zostały 

wykształcone, 

jakie 

wystąpiły 

nieprawidłowości 

jak 

ich 

unikać  

w przyszłości. 
 
FAZA KOŃCOWA 
 
Zakończenie zajęć 
 
Praca domowa 
 

Na  podstawie  informacji  zdobytych  podczas  zajęć  i  zawartych  w  literaturze,  wypisz 

kolejność czynności podczas wykonywania rzutów poziomych.  
 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

 

anonimowe ankiety ewaluacyjne dotyczące sposobu prowadzenia zajęć, trudności podczas 
realizowania zadania i zdobytych umiejętności. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

11 

5.  ĆWICZENIA 

 

5.1.  Znormalizowane 

elementy 

rysunku 

technicznego 

i budowlanego

  

 

5.1.1.  Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1   

Co oznacza zapis PN- 90/N - 02424. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  określić zasady oznaczenia norm, 
2)  wyjaśnić podane oznaczenie, 
3)  sprawdzić poprawność wykonanej pracy, 
4)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 

 Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

oznaczenia norm, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca normalizacji w rysunku budowlanym. 

 
Ćwiczenie 2 

Uzupełnij zdania: 

 

Normalizacja to działalność polegająca na..............................i publikowaniu...................... 

 

Polska Norma to krajowy......................................normalizacyjny. 

 

Normy...............................obowiązują w określonym dziale wytwórczości. 

 

Normy PN-ISO są zgodne z.................................standardami. 

 

Normy......................................są zgodne z europejskimi standardami. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przypomnieć sobie wiadomości o normach i ich oznaczeniach, 
2)  uzupełnić zdania, 
3)  sprawdzić poprawność wykonanej pracy, 
4)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

12 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem, 

 

Środki dydaktyczne: 

 

kartki ze zdaniami, przybory do pisania, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca normalizacji w rysunku budowlanym.

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

13 

5.2.  Konstrukcje geometryczne

 

 

5.2.1.  Ćwiczenia

 

 

Ćwiczenie 1  

Wykreśl prostą równoległą do dowolnej prostej m. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
2)  narysować prostą m,  
3)  wykreślić prostą równoległą do prostej m, 
4)   zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 

 Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem, 

 

ćwiczenie praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

materiały i przybory kreślarskie, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca podstawowych konstrukcji geometrycznych. 

 

Ćwiczenie 2 

Wykreśl sześciokąt foremny wpisany w okrąg o danym promieniu r. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przygotować materiały i przybory kreślarskie, 
2)  wykreślić okrąg o promieniu r, 
3)  podzielić okrąg koła cyrklem, na sześć równych odcinków o długości r, 
4)  połączyć liniami prostymi punkty podziału okręgu, 
5)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem, 

 

ćwiczenia praktyczne. 
 

Środki dydaktyczne: 

 

materiały i przybory kreślarskie, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca podstawowych konstrukcji geometrycznych. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

14 

5.3.  Widoki, przekroje, kłady 

 

5.3.1.  Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1
  

Pogrupuj rysunki w rzuty, widoki i przekroje. Połącz je w odpowiednie komplety. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  obejrzeć dokładnie rysunki otrzymane od nauczyciela,  
2)  rozdzielić rysunki na rzuty, widoki i przekroje, 
3)  dobrać do widoku danego elementu jego przekrój, 
4)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

rysunki przedstawiające rzuty, widoki i przekroje elementów budowlanych, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca zasad wykonywania widoków i przekrojów. 

 
Ćwiczenie 2 

Wykreśl przekrój poprzeczny i podłużny cegły dziurawki. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przygotować materiały i przybory kreślarskie, 
2)  wykonać przekrój poprzeczny cegły dziurawki, 
3)  wykonać przekrój podłużny cegły dziurawki, 
4)  omówić sposób wykonania ćwiczenia, 
5)  zaprezentować wykonane ćwiczenie.

 

 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem, 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

15 

Środki dydaktyczne: 

 

cegła dziurawka, 

 

materiały i przybory kreślarskie, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca zasad wykonywania widoków i przekrojów. 

 
Ćwiczenie 3 

Wyszukaj błędy na zamieszczonym rysunku. Wykonaj go poprawnie. Oznacz przekrój. 

 

 

 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeczytać uważnie treść ćwiczenia, 
2)  przygotować materiały i przybory kreślarskie, 
3)  wyszukać błędy na rysunku, 
4)  wykonać poprawnie rysunek, 
5)  oznaczyć przekrój na rysunku, 
6)  zaprezentować wykonane ćwiczenie kolegom z grupy. 
 

 

 Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem, 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

materiały i przybory kreślarskie, 

 

rysunek, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca zasad wykonywania widoków i przekrojów. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

16 

5.4.  Rysowanie i wymiarowanie części maszyn oraz połączeń 

 

5.4.1.  Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Wykonaj rysunek szkicowy arkusza blachy otrzymanego od nauczyciela i zwymiaruj go.  
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  dobrać odpowiednie materiały i przybory do rysowania,  
2)  narysować i zwymiarować arkusz blachy, 
3)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 

 Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem, 

 

ćwiczenie praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

przybory i materiały do rysowania, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca wymiarowania. 

 

Ćwiczenie 2 

Wykonaj  rysunek  szkicowy  układu  brył  geometrycznych  przygotowanych  przez 

nauczyciela i zwymiaruj go. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
2)  dobrać odpowiednie materiały i przybory do rysowania, 
3)  wykonać rysunek brył geometrycznych i zwymiarować go, 
4)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem, 

 

ćwiczenie praktyczne. 

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

17 

Środki dydaktyczne: 

 

materiały i przybory do rysowania, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca wymiarowania. 

 
Ćwiczenie 3 

Wykonaj rysunek przekładni łańcuchowej w uproszczeniu. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przygotować materiały i przybory kreślarskie,  
2)  wykonać rysunek przekładni łańcuchowej w uproszczeniu, 
3)  sprawdzić poprawność wykonanej pracy, 
4)  zaprezentować wykonane cwiczenie. 
 

 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem, 

 

ćwiczenie praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

materiały i przybory kreślarskie, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca rysowania części maszyn. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

18 

5.5. 

Uproszczenia 

oznaczenia 

graficzne 

elementów 

i

 

materiałów budowlanych 

 

5.5.1.  Ćwiczenia

 

 
Ćwiczenie 1   

Narysuj  dowolny  przekrój  przez  fragment  ściany  zewnętrznej  i  zaznacz  rodzaje 

materiałów i przykładowe grubości warstw. Ćwiczenie wykonaj w skali np. 1:20. Zaprezentuj 
wykonane ćwiczenie. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  dobrać materiały i przybory do rysowania, 
2)  narysować fragment ściany zewnętrznej z zaznaczeniem rodzajów materiałów, 
3)  narysować i nanieść wymiary grubości warstw w ścianie, 
4)  zaprezentować wykonane ćwiczenie.  
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem. 
 
Środki dydaktyczne: 

 

materiały i przybory do rysowania, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca oznaczeń graficznych na rysunkach budowlanych. 

 
Ćwiczenie 2  

Narysuj  przekrój  poziomy  przez  fragment  ściany  murowanej  o grubości  38  cm,  w  której 

znajdują się kanały dymowe, spalinowe i wentylacyjne. Ćwiczenie wykonaj w skali 1:20.  

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  dobrać materiały i przybory do rysowania, 
2)  narysować fragment ściany murowanej grubości 38 cm, 
3)  nanieść na ścianę kanały dymowe, spalinowe i wentylacyjne, 
4)  zaprezentować rozwiązanie swojego ćwiczenia.

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

19 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem, 

 

ćwiczenia praktyczne. 
 
Środki dydaktyczne: 

 

materiały i przybory do rysowania, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca oznaczeń graficznych na rysunkach budowlanych. 
 

Ćwiczenie 3 

Wykreśl i zwymiaruj położenie otworu drzwiowego w ścianie wewnętrznej. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  dobrać materiały i przybory do rysowania, 
2)  narysować fragment ściany wewnętrznej z otworem drzwiowym, 
3)  zwymiarować otwór drzwiowy w ścianie, 
4)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem, 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

materiały i przybory do rysowania, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca oznaczeń graficznych na rysunkach budowlanych. 

 
Ćwiczenie 4 

Wykreśl i zwymiaruj rzut poziomy sali lekcyjnej. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  dobrać materiały i przybory do rysowania, 
2)  narysować  przekrój  poziomy  sali  lekcyjnej  z  zaznaczeniem  otworów  drzwiowych  

i okiennych, 

3)  zwymiarować wykonany przekrój, 
4)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

20 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem, 

 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

materiały i przybory do rysowania, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca oznaczeń graficznych na rysunkach budowlanych. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

21 

5.6. 

Rysunki wykonawcze, złożeniowe i schematy. Zapisywanie 

informacji wykonawczych na rysunku 

 

5.6.1.  Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1   

Na  rysunku  przedstawionym  przez  nauczyciela  znajduje  się  schemat  połączenia 

spawanego. Objaśnij i zaprezentuj ten schemat. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę jego wykonania ćwiczenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia: 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować rysunek przedstawiający schemat połączenia spawanego, 
2)  objaśnić schemat połączenia spawanego, 
3)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem, 

 

ćwiczenie praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

rysunek ze schematem połączenia spawanego, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca rysunków wykonawczych, złożeniowych i schematów. 

 

Ćwiczenie 2 

Wyjaśnij podobieństwo i różnice między rysunkiem złożeniowym i wykonawczym. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i  technikę  jego  wykonania  ćwiczenia  z  uwzględnieniem  przepisów  bezpieczeństwa  i  higieny 
pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przypomnieć wiadomości na temat rysunków złożeniowych i wykonawczych,  
2)  scharakteryzować rysunki złożeniowe, wykonawcze i operacyjne, 
3)  wyjaśnić podobieństwa i różnice między rysunkiem złożeniowym, a wykonawczym. 
 

 
Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca rysunków wykonawczych, złożeniowych i schematów. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

22 

Ćwiczenie 3 

Odczytaj  rysunki  wykonawcze  typowych  części  maszynowych,  przygotowane  przez 

nauczyciela. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować przygotowane rysunki, 
2)  odczytać rysunki wykonawcze, 
3)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

kartki z rysunkami wykonawczymi typowych części maszyn, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca rysunków wykonawczych, złożeniowych i schematów. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

23 

5.7.  Powierzchnie topograficzne 

 

5.7.1.  Ćwiczenia

 

 

Ćwiczenie 1   

Wykonaj plan warstwicowy terenu falistego drogi. 
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  dobrać materiały i przybory kreślarskie,  
2)  wykonać szkic (plan)warstwicowy terenu falistego drogi, 
3)  sprawdzić jakość wykonanej pracy, 
4)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem, 

 

ćwiczenie praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

materiały i przybory do rysowania, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca powierzchni topograficznych. 

 

Ćwiczenie 2 

Wymień i opisz elementy rzutu cechowanego. 

 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  dobrać materiały i przybory piśmiennicze,  
2)  wymienić i opisać elementy rzutu cechowanego, 
3)  zaprezentować wykonane ćwiczenie.

 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenie praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

materiały i przybory do rysowania, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca powierzchni topograficznych. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

24 

5.8.  Rysunek perspektywiczny

 

 

5.8.1.  Ćwiczenia

 

 
Ćwiczenie 1  

Narysuj kwadraty różnie położone w przestrzeni, a następnie wpisz w nie okręgi.  
 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeczytać uważnie treść ćwiczenia, 
2)  dobrać materiały i przybory kreślarskie,  
3)  wyznaczyć linię horyzontu, 
4)  określić położenie punktu głównego czyli O

τ

5)  narysować  kwadraty,  zwracając  uwagę  na  ich  wielkości  zależnie  od  głębokości  tłowej  

(ogniskowej), 

6)  wpisać okręgi w wykreślone kwadraty (przyjmą one kształt elipsy), 
7)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem, 

 

ćwiczenie praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

materiały i przybory do rysowania, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca rysunków perspektywicznych. 

 
Ćwiczenie 2 

Określ  co  jest  obrazem  prostej  przechodzącej  przez  środek  rzutów,  –  co  jest  obrazem 

prostej nie przechodzącej przez środek rzutów?

  

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przypomnieć sobie wiadomości o rysunku perspektywicznym,  
2)  odpowiedzieć na pytania, 
3)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

25 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenie praktyczne, 

 

tekst przewodni. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

materiały i przybory do rysowania, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca rysunków perspektywicznych. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

26 

5.9.  Dokumentacja drogowo-mostowa 

 

5.9.1.  Ćwiczenia

 

 
Ćwiczenie 1   

Spośród  elementów  dokumentacji  projektowej  dróg  wybierz  i  scharakteryzuj  ten,  który 

zawiera koncepcję programową. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować dokumentacje projektowa, 
2)  wybrać z elementów dokumentacji projektowej, koncepcję programową, 
3)  scharakteryzować elementy koncepcji programowej projektu. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem, 

 

ćwiczenie praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

dokumentacja projektowa dróg, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca dokumentacji drogowo-mostowej. 

 
Ćwiczenie 2 

Spośród  elementów  dokumentacji  projektowej  dróg  wybierz  i  scharakteryzuj  ten,  który 

zawiera założenia techniczno-ekonomiczne. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeczytać uważnie treść ćwiczenia, 
2)  przeanalizować przygotowana dokumentację projektową, 
3)  wybrać z elementów dokumentacji projektowej założenia techniczno-ekonomiczne, 
4)  scharakteryzować elementy założeń techniczno-ekonomicznych projektu. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenie praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

dokumentacja projektowa dróg, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca dokumentacji drogowo - mostowej. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

27 

 

5.10.  Czytanie  rysunków  konstrukcyjnych  z  zakresu  dróg 

i mostów

 

 

5.10.1. Ćwiczenia

 

 
Ćwiczenie 1   

Na  podanym  przez  nauczyciela  fragmencie  dokumentacji  projektowej,  wyznacz  niweletę 

drogi. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować fragment dokumentacji projektowej,  
2)  wyznaczyć niweletę drogi zaznaczonej przez nauczyciela, 
3)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

pokaz z objaśnieniem, 

 

ćwiczenie praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

fragment dokumentacji projektowej, 

 

przybory piśmienne i kreślarskie, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca zasad rysunku drogowo-mostowego. 

 
Ćwiczenie 2 

Z  dokumentacji  projektowej  otrzymanej  od  nauczyciela,  odczytaj  wartości  pochyleń 

podłużnych  niwelety,  długości  prostych  i  łuków  poziomych  z  podaniem  ich  głównych 
elementów konstrukcyjnych. 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  zakres  

i technikę wykonania ćwiczenia z uwzględnieniem przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  przeanalizować fragment dokumentacji projektowej, 
2)  odczytać wartości pochyleń podłużnych niwelety, 
3)  odczytać  długości  prostych  i  łuków  poziomych  z  podaniem  ich  głównych  elementów 

konstrukcyjnych, 

4)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

28 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

 

ćwiczenie praktyczne, 

 

tekst przewodni. 

 

Środki dydaktyczne: 

 

fragment dokumentacji projektowej, 

 

przybory piśmienne i kreślarskie, 

 

literatura z rozdziału 7 dotycząca zasad rysunku drogowo-mostowego. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

29 

6.  EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA 

 

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego 

 
Test dwustopniowy do jednostki modułowej „Posługiwanie się dokumentacją 
techniczną” 

Test składa się z 22 zadań wielokrotnego wyboru, z których: 

  zadania: 1–18 są z poziomu podstawowego,  

  zadania: 19–22 są z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt 

 
Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 
 

Proponuje  się  następujące  normy  wymagań  –  uczeń  otrzyma  następujące 
oceny szkolne: 

 

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 11 zadań z poziomu podstawowego,  

 

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 15 zadań z poziomu podstawowego, 

 

dobry – za rozwiązanie 19 zadań, w tym co najmniej 3 z poziomu ponadpodstawowego, 

 

bardzo  dobry  –  za  rozwiązanie  21  zadań,  w  tym  co  najmniej  3  z  poziomu 
ponadpodstawowego. 

 

Klucz odpowiedzi: 1. a, 2. b, 3. a, 4. a, 5. a, 6. a, 7. d, 8. b, 9. d, 10. c, 11. d, 12. 
b, 13. d, 14. b, 15. a, 16. b, 17. c, 18. c, 19. d, 20. b, 21. b, 22. d.

 

 

Plan testu 
 

Nr 

zad. 

Cel operacyjny 

(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

Wskazać  sposób  wykonywania  rysunków 
orientacyjnych 

Określić zastosowanie rzutów poziomych 

Określić 

skalę 

wykonywania 

rzutów 

poziomych 

Rozróżnić rysunki zasadnicze 

Wskazać przybory kreślarskie do kreślenia linii 
poziomych 

Zdefiniować rysunek złożeniowy 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

30 

Wskazać  rodzaje  znaków  ograniczających  
w wymiarze rysunkowym 

Zdefiniować dwie proste równoległe 

Określić kąt prostych prostopadłych 

10 

Zdefiniować pojęcie rzutni 

11 

Podać wielkość arkusza A0  

12 

Określić  czym  jest  rzut  trójkąta  prostopadłego 
do płaszczyzny rzutów 

13 

Podać wymiary arkusza A4 

14 

Zdefiniować rysunek schematyczny 

15 

Wskazać cel wykonywania przekrojów 

16 

Określić  rodzaj  linii  do  wykonywania  śladów 
płaszczyzn  

17 

Ustalić 

oznaczenie 

graficzne 

średnicy 

powierzchni 

18 

Określić 

rodzaj 

schematów 

uproszczeń 

rysunkowych 

19 

Określić  czym  jest  rzut  odcinka  prostopadłego 
do płaszczyzny rzutów 

PP 

20 

Zdefiniować rysunek wykonawczy 

PP 

21 

Ustalić najłatwiejszy sposób rzutowania brył 

PP 

22. 

Określić  efekt  rzutowania  odcinka  położonego 
ukośnie do płaszczyzny rzutów 

PP 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

31 

Przebieg testowania 

 

Instrukcja dla nauczyciela 

1.  Ustal  z  uczniami  termin  przeprowadzenia  sprawdzianu  z  co  najmniej  jednotygodniowym 

wyprzedzeniem. 

2.  Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 
3.  Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 
4.  Przeprowadź z uczniami próbę udzielania odpowiedzi na takie typy zadań testowych, jakie 

będą w teście. 

5.  Omów z uczniami sposób udzielania odpowiedzi (karta odpowiedzi). 
6.  Zapewnij uczniom możliwość samodzielnej pracy. 
7.  Rozdaj  uczniom  zestawy  zadań  testowych  i  karty  odpowiedzi,  podaj  czas  przeznaczony  

na udzielanie odpowiedzi. 

8.  Postaraj  się  stworzyć  odpowiednią  atmosferę  podczas  przeprowadzania  pomiaru 

dydaktycznego (rozładuj niepokój, zachęć do sprawdzenia swoich możliwości). 

9.  Kilka  minut  przed  zakończeniem  sprawdzianu  przypomnij  uczniom  o  zbliżającym  się 

czasie zakończenia udzielania odpowiedzi. 

10.  Zbierz karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych. 
11.  Sprawdź wyniki i wpisz do arkusza zbiorczego. 
12.  Przeprowadź  analizę  uzyskanych  wyników  sprawdzianu  i  wybierz  te  zadania,  które  

sprawiły uczniom największe trudności. 

13.  Ustal przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności. 
14.  Opracuj  wnioski  do  dalszego  postępowania,  mającego  na  celu  uniknięcie  niepowodzeń 

dydaktycznych – niskie wyniki przeprowadzonego sprawdzianu. 

 

Instrukcja dla ucznia 

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 
4.  Test  zawiera  22  zadania  o  różnym  stopniu  trudności.  Są  to  zadania  typu  wielokrotnego  

wyboru.  

5.  Za każdą poprawną odpowiedź możesz uzyskać 1 punkt. 
6.  Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi. Dla każdego zadania podane 

są cztery możliwe odpowiedzi: a, b, c, d. Tylko jedna odpowiedź jest poprawna; wybierz 
ją i zaznacz kratkę z odpowiadającą jej literą znakiem X. 

7.  Staraj  się  wyraźnie  zaznaczać  odpowiedzi.  Jeśli  się  pomylisz  i  błędnie  zaznaczysz  

 odpowiedź, otocz ją kółkiem i zaznacz odpowiedź, którą uważasz za poprawną. 

8.  Test  składa  się  z  dwóch  części.  Część  I  zawiera  zadania  z  poziomu  podstawowego, 

natomiast  w  części  II  są  zadania  z poziomu ponadpodstawowego  i te  mogą  przysporzyć 
Ci  trudności,  gdyż  są  one  na  poziomie  wyższym  niż  pozostałe  (dotyczy  to  zadań  o 
numerach od 19 do 22).  

9.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 
10.  Kiedy udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudności, wtedy odłóż jego rozwiązanie 

na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas. 

11.  Po  rozwiązaniu  testu  sprawdź,  czy  zaznaczyłeś  wszystkie  odpowiedzi  na  KARCIE  

ODPOWIEDZI. 

12.  Na rozwiązanie testu masz 45 minut. 

Powodzenia! 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

32 

Materiały dla ucznia:

 

 

instrukcja, 

 

zestaw zadań testowych, 

 

karta odpowiedzi. 

 
ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 

 
1.  Rysunek orientacyjny określa położenie obiektu budowlanego w stosunku do 

a)  danego osiedla, dzielnicy, drogi. 
b)  granic obiektów sąsiadujących. 
c)  strony wschodniej budynku. 
d)  linii zabudowy. 
 

2.  Rzut poziomy przedstawia przedmiot leżący na płaszczyźnie 

a)  poziomej widzianej z boku.  
b)  poziomej widzianej z góry. 
c)  pionowej widzianej z boku. 
d)  pionowej widzianej z góry. 

 
3.  Rzuty poziome wykonuje się w skali 

a)  1:100. 
b)  1:20.  
c)  1:10. 
d)  1:5. 

 
4.  Rysunki zasadnicze to 

a)  przekroje poziome, pionowe i rozwinięcia. 
b)  rysunki schematyczne. 
c)  rysunki szczegółowe. 
d)  rysunki ogólne. 

 

5.  Do kreślenia linii poziomych służy 

a)  przykładnica. 
b)  rysownica. 
c)  przymiar. 
d)  krzywik. 

 
6.  Rysunek złożeniowy, to rysunek 

a)  całej maszyny, urządzenia, zespołu lub podzespołu.  
b)  części maszyny, urządzenia lub zespołu.  
c)  jednego elementu danej maszyny.  
d)  dwóch elementów danej maszyny. 

 
7.  Znaki ograniczające w wymiarze rysunkowym to 

a)  liczby wymiarowe. 
b)  linie pomocnicze. 
c)  wymiary liniowe. 
d)  groty, kreski. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

33 

8.  Dwie  proste  leżące  w  jednej  płaszczyźnie,  pokrywające  się  lub  nie  mające  punktów 

wspólnych, to proste 
a)  prostopadłe. 
b)  równoległe. 
c)  odcinki.  
d)  zbieżne. 

 
9.  Dwie proste prostopadłe przecinają się pod kątem 

a)  120

°

b)  110

°

c)  100

°

d)  90

°

.  

 
10.  Rzutnia to płaszczyzna na którą rzutujemy 

a)  przekrój pionowy budynku. 
b)  przekrój poziomy budynku. 
c)  punkt, prostą, płaszczyznę. 
d)  elewacje budynku. 

 
11.  Powierzchnia arkusza formatu A0 wynosi 

a)  4 m

2

b)  3 m

2

c)  2 m

2

d)  1 m

2

 
12.  Rzutem trójkąta prostopadłego do płaszczyzny rzutów jest 

a)  prosta równoległa. 
b)  odcinek. 
c)  trójkąt. 
d)  prosta. 

 
13.  Wymiary arkusza formatu A4 wynoszą 

a)  267 x 180 mm. 
b)  277 x 190 mm. 
c)  287 x 200 mm. 
d)  297 x 210 mm. 

 
14.  Rysunek schematyczny to rysunek 

a)  szczegółowy. 
b)  uproszczony. 
c)  złożony. 
d)  główny. 

 
15.  Przekroje na rysunkach stosujemy w celu odwzorowania 

a)  skomplikowanych kształtów wewnętrznych przedmiotu. 
b)  zewnętrznych kształtów przedmiotu. 
c)  widoku przedmiotu. 
d)  całości przedmiotu. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

34 

16.  Ślady płaszczyzn przekroju oznacza się linią 

a)  punktową cienką. 
b)  punktową grubą. 
c)  zygzakową. 
d)  falistą. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

35 

17.  Średnice powierzchni obrotowych oznaczamy znakiem 

a)  Õ. 
b)  &. 
c)  Ø.  
d)  ô.  

 
18  Uproszczenia rysunkowe to schematy 

a)  przestrzenne. 
b)  modułowe. 
c)  graficzne. 
d)  bryłowe. 

 
19.  Rzut odcinka prostopadłego do płaszczyzny rzutów jest 

a)  prostą prostopadłą. 
b)  prostą równoległą. 
c)  odcinkiem. 
d)  punktem. 

 
20.  Rysunek wykonawczy, to rysunek uwzględniający wszystkie przekroje i detale 

a)  dwóch elementów. 
b)  jednego elementu. 
c)  części maszyny. 
d)  całej maszyny. 

 
21.  Bryły najłatwiej rzutować jeśli ich krawędzie i osie będą  

a)  zbieżne ukośnie do płaszczyzny rzutów. 
b)  prostopadłe do płaszczyzny rzutów. 
c)  równoległe do płaszczyzny rzutów. 
d)  zbieżne do płaszczyzny rzutów. 

 
22.  Rzut odcinka położonego ukośnie do rzutni jest 

a)  takiej samej długości co rzutowany odcinek. 
b)  dwa razy dłuższy od odcinka rzutowanego. 
c)  dłuższy od rzutowanego odcinka. 
d)  krótszy od rzutowanego odcinka. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

36 

KARTA ODPOWIEDZI 

 
Imię i nazwisko......................................................................................................................... 

 

Posługiwanie się dokumentacją techniczną 
 

Zakreśl poprawną odpowiedź. 
 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10 

 

11 

 

12 

 

13 

 

14 

 

15 

 

16 

 

17 

 

18 

 

19 

 

20 

 

21 

 

22 

 

 

 

 

 

Razem: 

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

37 

TEST 2 
 
Test dwustopniowy do jednostki modułowej „Posługiwanie się dokumentacją 
techniczną” 

Test składa się z 23 zadań wielokrotnego wyboru, z których: 

  zadania: 1–19 są z poziomu podstawowego,  

  zadania: 20–23 są z poziomu ponadpodstawowego. 

 

Punktacja zadań: 0 lub 1 punkt 
 

Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt. Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 
 

Proponuje  się  następujące  normy  wymagań  –  uczeń  otrzyma  następujące 
oceny szkolne: 

  dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 11 zadań z poziomu podstawowego,  

  dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 15 zadań z poziomu podstawowego, 

  dobry – za rozwiązanie 19 zadań, w tym co najmniej 3 z poziomu ponadpodstawowego, 

 

bardzo  dobry  –  za  rozwiązanie  22  zadań,  w  tym  co  najmniej  3  z  poziomu 
ponadpodstawowego.

 

 

Klucz odpowiedzi: 1. b, 2. a, 3. a, 4. d, 5. a, 6. d, 7. c, 8. a, 9. a, 10. d, 11. a, 12. 
d, 13. d, 14. a, 15. a, 16. b, 17. a, 18. a, 19. c, 20. d, 21. b, 22. b, 23. d. 

 

Plan testu 

 

Nr  
zad. 

Cel operacyjny  
(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna 

odpowiedź 

Ustalić 

miejsce 

występowania 

tabliczki 

rysunkowej 

Ustalić przez jaki krajowy dokument ustanowiona 
jest Polska Norma 

Określić oznaczenie ołówków średniej twardości 

Wskazać zastosowanie przykładnicy 

Wskazać zastosowanie rapidografów 

Określić 

jaką 

literą 

oznacza 

się 

formaty 

rysunkowe 

Ustalić 

oznaczenie 

podstawowego 

formatu 

rysunkowego 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

38 

Podać definicję prostych równoległych 

Określić 

sposób 

wykreślenia 

trójkąta 

równobocznego 

10 

Ustalić 

cechy 

charakterystyczne 

trójkąta 

prostokątnego 

11  Określić sposób na znalezienie środka okręgu 

12 

Określić  czym jest rzut odcinka prostopadłego do 
płaszczyzny rzutów  

13 

Wskazać  rodzaj  linii  do  rysowania  zarysów 
widocznych obiektów i przekrojów 

14 

Określić  wysokość  wykonywania  przekrojów 
poziomych 

15  Ustalić znak wymiarowy promienia łuków 

16 

Wskazać  cel  stosowania  przekrojów  części 
maszyn 

17  Podać definicję przekładni 

18  Wymienić rodzaje schematów graficznych 

19 

Określić 

sposób 

wymiarowania 

elementów 

powtarzających się 

20 

Określić  rodzaj  linii  do  rysowania  niewidocznych 
krawędzi i obrysów 

PP 

21  Określić rodzaj linii do wymiarowania 

PP 

22 

Określić  rodzaj  dokumentacji  w  której  skład 
wchodzi rysunek złożeniowy 

PP 

23 

Ustalić  co  jest  podstawą  do  wykonania  rysunku 
wykonawczego 

PP 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

39 

Przebieg testowania 

 

Instrukcja dla nauczyciela 

1.  Ustal  z  uczniami  termin  przeprowadzenia  sprawdzianu  z  co  najmniej  jednotygodniowym 

wyprzedzeniem. 

2.  Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 
3.  Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z zasadami punktowania. 
4.  Przeprowadź z uczniami próbę udzielania odpowiedzi na takie typy zadań testowych, jakie 

będą w teście. 

5.  Omów z uczniami sposób udzielania odpowiedzi (karta odpowiedzi). 
6.  Zapewnij uczniom możliwość samodzielnej pracy. 
7.  Rozdaj  uczniom  zestawy  zadań  testowych  i  karty  odpowiedzi,  podaj  czas  przeznaczony  

na udzielanie odpowiedzi. 

8.  Postaraj  się  stworzyć  odpowiednią  atmosferę  podczas  przeprowadzania  pomiaru 

dydaktycznego (rozładuj niepokój, zachęć do sprawdzenia swoich możliwości). 

9.  Kilka  minut  przed  zakończeniem  sprawdzianu  przypomnij  uczniom  o  zbliżającym  się 

czasie zakończenia udzielania odpowiedzi. 

10.  Zbierz karty odpowiedzi oraz zestawy zadań testowych. 
11.  Sprawdź wyniki i wpisz do arkusza zbiorczego. 
12.  Przeprowadź  analizę  uzyskanych  wyników  sprawdzianu  i  wybierz  te  zadania,  które  

sprawiły uczniom największe trudności. 

13.  Ustal przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności. 
14.  Opracuj  wnioski  do  dalszego  postępowania,  mającego  na  celu  uniknięcie  niepowodzeń 

dydaktycznych – niskie wyniki przeprowadzonego sprawdzianu. 

 

Instrukcja dla ucznia 

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 
4.  Test  zawiera  23  zadania  o  różnym  stopniu  trudności.  Są  to  zadania  typu  wielokrotnego 

wyboru.  

5.  Za każdą poprawną odpowiedź możesz uzyskać 1 punkt. 
6.  Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi. Dla każdego zadania podane 

są cztery możliwe odpowiedzi: a, b, c, d. Tylko jedna odpowiedź jest poprawna; wybierz 
ją i zaznacz kratkę z odpowiadającą jej literą znakiem X. 

7.  Staraj  się  wyraźnie  zaznaczać  odpowiedzi.  Jeśli  się  pomylisz  i  błędnie  zaznaczysz 

odpowiedź, otocz ją kółkiem i zaznacz odpowiedź, którą uważasz za poprawną. 

8.  Test  składa  się  z  dwóch  części.  Część  I  zawiera  zadania  z  poziomu  podstawowego, 

natomiast  w  części  II  są  zadania  z poziomu ponadpodstawowego  i te  mogą  przysporzyć 
Ci  trudności,  gdyż  są  one  na  poziomie  wyższym  niż  pozostałe  (dotyczy  to  zadań 
o numerach od 20 do 23).  

9.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 
10.  Kiedy udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudności, wtedy odłóż jego rozwiązanie 

na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas. 

11.  11.Po  rozwiązaniu  testu  sprawdź  czy  zaznaczyłeś  wszystkie  odpowiedzi  na  KARCIE  

ODPOWIEDZI. 

12.  Na rozwiązanie testu masz 45 minut. 

Powodzenia! 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

40 

Materiały dla ucznia:

 

 

instrukcja, 

 

zestaw zadań testowych, 

 

karta odpowiedzi. 

 
ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 
 

1.  Arkusze rysunkowe po złożeniu powinny mieć tabliczkę rysunkową 

a)  w środku złożonego rysunku. 
b)  na stronie wierzchniej. 
c)  na stronie spodniej. 
d)  na ostatniej stronie. 
 

2.  Polska Norma to krajowy dokument normalizacyjny ustanawiany przez 

a)  Polski Komitet Normalizacyjny. 
b)  Polski Komitet Formalizacyjny. 
c)  Polski Komitet Techniczny. 
d)  Polski Komitet Branżowy. 

 
3.  Ołówek o średnim stopniu twardości oznaczamy literami 

a)  HB. 
b)  FS. 
c)  SF. 
d)  B. 

 
4.  Przykładnica kreślarska służy do 

a)  odmierzania długości odcinków. 
b)  sprawdzenia formatu rysunku. 
c)  mocowania kalki do stołu. 
d)  kreślenia linii poziomych. 

 

5.  Rapidografy służą do 

a)  kreślenia tuszem linii o różnych grubościach. 
b)  szkicowania rysunków. 
c)  cieniowania rysunków. 
d)  zamalowywania. 
 

6.  Formaty rysunkowe oznacza się literą 

a)  D.  
b)  C.  
c)  B.  
d)  A.  

 
7.  Format rysunkowy podstawowy to format 

a)  A2.  
b)  A3. 
c)  A4. 
d)  A5. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

41 

8.  Proste równoległe to proste 

a)  leżące na jednej płaszczyźnie, pokrywające się lub nie mające punktów wspólnych. 
b)  stykające się tylko w jednym punkcie. 
c)  leżące na różnych płaszczyznach. 
d)  przecinające się. 
 

9.  Sposób w jaki można wykreślić trójkąt równoboczny mając dany bok AB to 

a)  Należy  z  punktów  A  i  B  zakreślić  łuki  promieniem  równym  bokowi  AB,  punkt 

przecięcia łączymy z punktem A i B. 

b)  Należy zmierzyć bok AB i linijką przenieść wymiar na boki trójkąta. 
c)  Nie można wykreślić trójkąta mając dany tylko bok AB.  
d)  Należy podzielić odcinek AB na pół. 

 
10.  Trójkąt prostokątny ma 

a)  wszystkie kąty równe 90

º. 

b)  sumę kątów równą 90

°

c)  wszystkie boki równe. 
d)  jeden kąt równy 90

°

 
11.  Aby znaleźć środek okręgu  

a)  rysujemy  dwie  nierównoległe  względem  siebie  cięciwy.  Symetralne  tych  cięciw 

przecinają się w punkcie będącym środkiem okręgu. 

b)  odmierzamy linijką wysokość okręgu i dzielimy ją na pół. 
c)  obliczamy długość średnicy okręgu według podanego wzoru. 
d)  wykreślamy prostą prostopadłą do średnicy okręgu. 

 
12.  Rzut odcinka prostopadłego do płaszczyzny rzutów jest 

a)  linią o takiej samej długości. 
b)  linią o mniejszej długości. 
c)  linią o większej długości. 
d)  punktem. 

 
13.  Zarysy widocznych obiektów i konstrukcji oznaczamy na rysunkach linią 

a)  zygzakowatą. 
b)  punktową. 
c)  falistą. 
d)  ciągłą.  

 
14.  Przekrój poziomy budynku wykonuje się na wysokości 

a)  tak aby umożliwić pokazanie charakterystycznych szczegółów. 
b)  dolnej linii stolarki okiennej. 
c)  10 cm od posadzki. 
d)  15 cm od posadzki. 
 

15.  Promienie łuków wymiarujemy za pomocą znaku wymiarowego 

a)  R. 
b)  W. 
c)  B. 
d)  D. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

42 

16.  Przekroje części maszyn wykonuje się w celu 

a)  pokazania materiałów z jakich zbudowana jest maszyna. 
b)  uwidocznienia na rysunkach wnętrza przedmiotu.  
c)  pokazania ruchomych części maszyn. 
d)  pokazania części gwintowanych. 
 

17.  Przekładnią nazywamy 

a)  zespół elementów pośredniczących przy przenoszeniu mocy. 
b)  element stanowiący fragment silnika spalinowego. 
c)  maszynę zmieniającą prąd stały w zmienny. 
d)  zespół kół zębatych. 

 
18.  Rodzaje schematów graficznych to 

a)  strukturalny, montażowy, ideowy. 
b)  rysunkowy, opisowy, montażowy.  
c)  budowlany, opisowy.  
d)  organizacyjny, opisowy. 

  
19.  Czy  w  przypadku  szeregu  powtarzających  się  elementów  można  uprościć  rysunek 

wymiarując szczegółowo pierwszy element? 
a)  tak, ale tylko w rysunkach wykonanych w skali 1:100. 
b)  tak, ale tylko w rysunkach poglądowych. 
c)  tak. 
d)  nie. 

 

20.  Krawędzie i obrysy niewidoczne rysuje się linią 

a)  cienką punktową. 
b)  cienką ciągłą. 
c)  grubą ciągłą. 
d)  kreskową. 

 
21.  Linie wymiarowe oznaczamy na rysunku linią 

a)  ciągłą bardzo grubą. 
b)  ciągłą cienką. 
c)  ciągłą grubą.  
d)  kreskową. 

 

22.  Rysunek złożeniowy wchodzi w skład 

a)  dokumentacji technologicznej. 
b)  dokumentacji konstrukcyjnej. 
c)  dokumentacji wykonawczej. 
d)  dokumentacji instalacyjnej. 

  
23.  Ostatnia wersja rysunku złożeniowego jest podstawą do sporządzenia rysunków 

a)  koncepcyjnych. 
b)  szczegółowych. 
c)  uproszczonych. 
d)  wykonawczych. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

43 

KARTA ODPOWIEDZI 

 
Imię i nazwisko............................................................................................................... 
 

Posługiwanie się dokumentacją techniczną 

 
Zakreśl poprawna odpowiedź. 
 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

10 

 

11 

 

12 

 

13 

 

14 

 

15 

 

16 

 

17 

 

18 

 

19 

 

20 

 

21 

 

22 

 

23 

 

Razem: 

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

44 

7.  LITERATURA

 

 
1.  Gąsiorowska  D.,  Holsztyńska  B.:  Posługiwanie  się  dokumentacją  techniczną.  KOWEZ, 

Warszawa 2002 

2.  Popek M. Wapińska B.: Planowanie elementów środowiska Cz.1 WSiP, Warszawa 2004 
3.  Rolla S.: Budowa dróg. Cz.1 WSiP  
4.  Wasilewski Z.: Rysunek zawodowy. WSiP, Warszawa 1993 
5.  Waszkiewiczowie E. i S.: Rysunek zawodowy dla ZSZ. WSiP, Warszawa 1993 
6.  Wojciechowski L.: Rysunek budowlany. WSiP, Warszawa 1998 
7.  Wojciechowski L.: Zawodowy rysunek budowlany. WSiP, Warszawa 1999