Microsoft Word

POWSTAWANIE MOCZU

W procesie filtracji w ciałku nerkowym następuje wyciskanie z krwi zbędnych
produktów przemiany materii. W procesie tym wykorzystane jest nadciśnienie
hydrostatyczne , umoŜliwiające przepływ krwi i kłębuszków do nefronu.
Powstaje mocz pierwotny o składzie: woda, zw org (aminokwasy, Wit, mocznik,
glukoza), zw nieograniczne (sole mineralne).

Następnym etapem jest resorpcja czyli wchłanianie zwrotne które odbywa się w
kanalikach nerkowych (I rzędu) w których resorpcji ulegają jony sodu , potasu,

woda

aminokwasy i glukoza, mocznik nie ulega resorpcji , dlatego jego stęŜenie w moczu
ostatecznym wzrasta.

Wchłanianie wody, zwane teŜ zagęszczaniem moczu, odbywa się w pętli
Henlego. Jest to bardzo waŜny proces, pozwalający odzyskać ponad 90% wody z
moczu pierwotnego.

Podczas sekrecji czyli wydzielania , wydalane są jony wodoru,niektóre barwniki,

leki

a nadmiar wody zbierany jest w kanalikach zbiorczych II rzędu. Powstaje mocz
ostateczny.

PRZEPŁYW MOCZU-

z piramid nerkowych ujściami przewodów wyprowadzających

przez kielichy nerkowe do miedniczki nerkowej. Z miedniczki mocz przepływa do
moczowodu i dalej do pęcherza moczowego. Stamtąd usuwany jest na zewnątrz
przez

cewkę moczową

NEFRON

podstawowa jednostka czynnościowo - strukturalna nerki.

ciałko nefronu (inaczej

ciałko Malphiego

)

torebka nefronu (inaczej

torebka Bowmana

)

Ściany zbudowane z nabłonka jednowarstwowego płaskiego o duŜej
przepuszczalności wody i składników drobnocząsteczkowych.

kłębuszek naczyniowy (kaŜdą torebkę nefronu otacza niewielkie skupienie

naczyń

włosowatych

)

kanalik nerkowy (uchodzą do przewodów zbiorczych)

Tworzony przez nabłonek jednowarstwowy sześcienny, który ma rozwiniętą zdolność
do aktywnego transportowania jonów, jest słabo przepuszczalny dla mocznika

pętla nefronu składa się z dwóch ramion biegnących w róŜnym kierunku

UCHO- zewnętrzne i środkowe słuch, a wewnętrzne-równowaga.
Ucho zewnętrzne wychwytuje fale dźwiękowe, wzmacnia je i kieruje na

błonę

bębenkową

. Składa się z

małŜowiny usznej

przewodu słuchowego

zewnętrznego

i powierzchni zewnętrznej błony bębenkowej.

MałŜowina uszna .

Przewód słuchowy zewnętrzny – kanał doprowadzający fale dźwiękowe do

błony bębenkowej, Pokryty jest od wewnątrz skórą, zawierającą gruczoły
woskowinowe,

Powierzchnia zewnętrzna błony bębenkowej.

Ucho środkowe
Ucho środkowe to niewielka przestrzeń w czaszce wypełniona powietrzem. Jego
zadaniem jest mechaniczne wzmocnienie i doprowadzenie fal dźwiękowych do
ucha wewnętrznego (poprzez

okienko owalne

Błona bębenkowa – błona oddzielająca przewód słuchowy zewnętrzny od ucha
środkowego, zamienia fale dźwiękowe w drgania mechaniczne, pobudzając
kosteczki słuchowe.

Trzy kosteczki słuchowe – bł. Bebenkowa,

młoteczek

kowadełko

strzemiączko

błoną okienka owalnego. Ich zadaniem

jest wzmocnienie drgań błony bębenkowej i doprowadzenie ich do ucha
wewnętrznego..

Trąbka słuchowa (trąbka Eustachiusza) –ucho środkowe z gardłem,.

35 mm.

Powierzchnia zewnętrzna okienka owalnego.

Ucho wewnętrzne- Składa się ono z przestrzeni wewnątrz kości czaszki,
zwanych błędnikiem kostnym. W jego wnętrzu mieści się błędnik błoniasty
wypełniony płynem. Część błędnika przylegającego do ucha środkowego to
przedsionek. Łączą się z nim ślimak i kanały półkoliste. Kanały półkoliste słuŜą
do rejestrowania zmian połoŜenia ciała. Są narządem zmysłu równowagi. Ucho
wewnętrzne:

ślimak

trzy kanały półkoliste

nerw słuchowy

Elementy odpowiedzialne za słuch

Okienko owalne (przedsionka)

– błona stykająca się bezpośrednio ze

strzemiączkiem, ułatwiająca przejście drgań z ucha środkowego do wnętrza
ślimaka. Drgania przechodzą do schodów przedsionka, czyli zewnętrznej komory
ślimaka.

Okienko okrągłe

– błona nie stykająca się z zewnątrz z Ŝadną z kostek, ale

równieŜ mogąca przekazywać (nie wzmocnione) drgania do wnętrza ślimaka.
Stanowi wyłom stykający się ze schodami ślimaka (środkowa komora ślimaka).

Ślimak

– najwaŜniejsza część ucha wewnętrznego, z wyglądu przypominająca

muszlę ślimaka. Jest to długi, zwęŜający się kanał kostny, zwinięty spiralnie i
wypełniony w całości płynem, w którym zawieszone są

otolity

(kryształki CaCO

W środku przedzielony jest dwoma błonami – błoną podstawową i błoną Reisnera
(inaczej przedsionkową). Dzielą one ślimaka na trzy komory nazywane schodami
przedsionka, ślimaka i bębenka. Wewnątrz schodów ślimaka znajduje się

narząd

Cortiego

, który zamienia pobudzenia znajdujących się na nim rzęsek w impulsy

nerwowe. Zniszczenie narządu Cortiego powoduje całkowitą głuchotę.

RÓWNOWAGA

kanały półkoliste

-wyścielone orzęsionym nabłonkiem zmysłowym i wypełnione

są

śródchłonką

, której ruch spowodowany obrotem głowy (wskutek siły

bezwładności) podraŜnia włoski powodując pobudzenie

komórek nerwowych

pozwalając zachować równowagę.

woreczek

i łagiewka- nabłonek zmysłowy, płyn, kryształki węglanu wapnia( otolity)

które przy ruchu uciskają komórki nerwowe.

Dendryty neuronów w narządzie Cortiego przesyłają poprzez nerw słuchowy, impuls
do ośrodków słuchu w płacie skroniowym kory mózgowej.

SMAK- komórki smakowe rejestrują obecność subst chemicznych w poŜywieniu.
Tworzą skupienia otoczone kubkami smakowym czyli wyrostkami tkanki łącznej,
wystające ponad powierzchnię błony śluzowej języka, pokryte nabłonkiem
wielowarstwowym płaskim: NITKOWATE, GRZYBOWATE, OKOLONE, LIŚCIASTE

WĘCH- komórki węchowe sa w nabłonku węchowym w górnej części jamy nosowej.
Reagują na subst chemiczne w powietrzu lub przenikające do jamy nosowej przez
nozdrza wewnętrzne, receptory to komórki nerwowe z rzeskami, które w obecności
subst chem. Ulegają podraŜnieniu. Neuron przekazuje impuls do ośrodków w
opuszcze węchowej, kresomózgowia.

RECEPTORY DOTYKU- pod powierzchnią skóry- lekki dotyk, głębiej- silniejszy
nacisk.
RECEPTORY BÓLU- wolne zakończenia nerwowe w skorze, pobudzanie przez
bodzce mechaniczne i termiczne( oparzenie) -->ośrodki bólu we wzgórzu
(międzymózgowie).
TERMORECEPTORY- głębsze warstwy skóry, jedne na ciepło jedne na zimno.  ośr
termoreg. W płacie ciemieniowym.

SKÓRA-
Naskórek (epiderma)- z nabłonka właściwego, rogowaciejącym. Na jego powierzchni
znajduje się warstwa ochronna tzw. Płaszcz lipidowy, odpowiada ona za właściwe
nawodnienie warstwy rogowej. Melanocyty i gruczoły lojowe.

SKÓRA WŁAŚCIWA (CORIUM) derma- tkanka łączna włóknista zwarta, a takŜe
naczyń krwionośnych, chłonnych, mięśni przywłośnych, brodawek, gruczołów
łojowych, potowych, zakończen nerwowych, przydatków skóry czyli włosow i
paznokci, włókien kolagenowych, elastynowych, retikulinowych.

WARSTWA PODSKÓRNA( hipoderma)- zbudowana z tkanki łąćznej właściwej
luźnej, naczyń krwionośnych i chłonnych, włókien nerwoych. Pelni funkcje ochronną.
Grubość tkanki tłuszczowej zaleŜy od naszje

diety

. Są 2 jej rodzaje tk podskórna zbita i luźna.
ROLA SKÓRY-:
1.termoregulacja- stała temp ciała
2.chroni przed wniknięciem bakterii i mikroorganizmów- warstwa rogowa
3. Płaszcz wodno lipidowy i gruczoły łojowe natłuszczają skóre. Przed pekaniem.
4.wit promienie słoneczne- d3

OKO-  gałka  oczna  leŜy  w  zagłębieniu  zwanym  oczodołem,  który  tworzy  rodzaj
panewki,  moŜe  się  obracac,  zmprzodu  znajdują  się  powieki2,  które  podczas
mrugania  rozprowadzają  ciecz  łzową  spłukując  zanieczyszczenia.  Gałka  ma
kształt  spłaszczonej  kuli  i  otoczona  jest  3  błonami:  zewnętrzna,  twardówka
zbudowana  jest    Najbardziej  zewnętrzną  częścią  oka  jest

twardówka

, która

zbudowana jest z nieprzeźroczystej włóknistej, łącznotkankowej błony. Od przodu
oka twardówka przechodzi w

rogówkę

Rogówka jest wypukła i jest zbudowana z przeźroczystej, włóknistej błony.
Pomiędzy twardówką a siatkówką znajduje się

naczyniówka

, która razem

tęczówką

oraz ciałem rzęskowym ( odpowiedzialnym za utrzymywanie soczewki w

odpowiednim połoŜeniu) tworzy naczyniową błonę. Błona naczyniowa zbudowana
jest z wielu naczyń krwionośnych i odŜywia oko.
Siatkówka jest właściwym receptorem bodźców świetlnych w

oku

. Na siatkówce leŜy

plamka Ŝółta- największe skupienie komórek światłoczułych , która cechuje się
silną

wraŜliwością

na światło i barwy. Przeciwieństwem plamki Ŝółtej jest takŜe leŜąca

na  siatkówce,  plamka  ślepa-  miejsce  pozbawione  czopków  i  pręcików  i  niewraŜliwe
na  barwy  i  światło.  Plamka  ślepa  jest  natomiast  miejscem  zbiegu  licznych  nerwów
łączących światłoczułe komórki z wzrokowym nerwem.
Soczewka  jest  strukturą  zawieszoną  pomiędzy  tęczówką  oraz  ciałem  szklistym  na
rzęskowej  obwódce.  Zbudowana  jest  torebki,  kory  oraz  jądra.  Posiada  dwa  wypukłe
obszary-  tylny  i  przedni.  Soczewka  od  zewnątrz  otoczona  jest

torebką

, wnętrze

wypełnia kora w której tkwi jądro.
Tęczówka  jest  umięśnionym  elementem  błony  naczyniowej  ,  która  otacza  otwór-
źrenicę..  Umięśnienie  tęczówki  umoŜliwia  zwiększanie  lub  zmniejszanie  wpadającej
wiązki światła do oka przez regulację średnicy źrenicy.
Światło,  które  wpada  do  oka  przez  źrenicę  przechodzi  kolejno  poprzez  rogówkę,
przednią  komorę  oka,  soczewkę,  dalej  przez  ciało  szkliste,  aby  zakończyć  swoją