MANGANOMETRIA. NASTAWIANIE MIANA KMnO
4
.
MANGANOMETRYCZNE OZNACZANIE JONÓW ŻELAZA(II) Fe
2+
.
Manganometria to dział oksydometrii obejmujący oznaczanie reduktorów za pomocą
miareczkowania mianowanym roztworem utleniacza - KMnO
4
.
Zdolność utleniająca manganianu potasu MnO
4
¯
(VII) zależy od pH roztworu: w
środowisku kwaśnym wykazuje najsilniejsze właściwości utleniające, redukując się do jonu
manganu (II) Mn
2+
, w środowisku obojętnym - do tlenku manganu (IV) MnO
2
, a w
środowisku zasadowym – do jonu manganianowego (VI) MnO
4
2-
.
A. Nastawianie miana KMnO
4
na Na
2
C
2
O
4
Szczawian sodu (Na
2
C
2
O
4
)
jako bezwodna, niehigroskopijna sól jest doskonałą substancją
podstawową. Z KMnO
4
reaguje według równania:
2MnO
4
¯
+ 5C
2
O
4
2-
+ 16H
+
Mn
2+
+ 10CO
2
+ 8H
2
O
Odważa się dokładnie 40-50 mg szczawianu uprzednio wysuszonego w ciągu 2h w
temperaturze 383 K (110°C) i wysuszonego w eksykatorze i rozpuszcza w kolbie miarowej
lub korzysta się z przygotowanego roztworu szczawianu o stężeniu 1cm
3
-10mg Na
2
C
2
O
4
, z
którego pobiera się 4-5cm
3
(przeliczając jego objętość na masę szczawianu) i wprowadza do
kolbki stożkowej, dodaje się 5cm
3
H
2
SO
4
o stężeniu 1+3 i rozcieńcza wodą destylowaną do
około 100cm
3
. Następnie zawartość kolbki podgrzewa się do temperatury około 333 K(60°C)
i miareczkuje się na gorąco roztworem KMnO
4
, którego miano ma być oznaczone.
Ogrzewanie przyśpiesza reakcję, której szybkość w temperaturze 293 K jest bardzo mała i
która w tych warunkach nie przebiega ilościowo. Zbyt duże jednak podwyższenie
temperatury powyżej 333K jest niewskazane ze względu na możliwość rozkładu
powstającego w silnie kwaśnym roztworze H
2
C
2
O
4
.
H
2
C
2
O
4
H
2
O + CO
+ CO
2
Roztwór KMnO
4
dodaje się początkowo wolno (reakcja przebiega powoli, a jej szybkość
wzrasta w trakcie miareczkowania, w miarę wzrostu stężenia jonów Mn
2+
, które katalizują ten
proces-reakcja autokatalityczna). Miareczkować należy do momentu, gdy roztwór przybierze
lekko różowe zabarwienie, nie znikające w ciągu 30 sekund.
Normalność KMnO
4
oblicza się ze wzoru
N
KMnO4
=
4
4
2
2
4
2
2
*
KMnO
O
C
Na
O
C
Na
V
R
m
