plik

EYNESIZM

Przyczyny kryzysu

Nadmierne oszcz

dzanie polegaj

ce na zamra

aniu

rodków

pieni

ęŜ

nych, które zakłóca przepływ dochodów i spowalnia ruch

okr

ęŜ

ny.

Zmniejszone zainteresowanie przedsi

biorstw inwestowaniem, w

wyniku pesymistycznych zapatrywa

w przyszło

ść

, niskiego

popytu, inflacji, itp.

W gospodarce rynkowej nie istnieje jakiekolwiek zabezpieczenie przed

kryzysem, bowiem w fazie najgł

bszej recesji nie ma nadmiaru

oszcz

dno

Konsumenci

Proucenci

EYNESIZM

sektor prywatny w gospodarce cechuje do

ść

a niestabilno

ść

produkcja okre

lona jest przez ł

czny popyt, czynniki poda

owe nie

maj

istotnego znaczenia;

bezrobocie ma przede wszystkim charakter przymusowy, wynikaj

z niedostatecznych rozmiarów popytu;

dzy inflacj

i bezrobociem istnieje wymienno

ść

(przynajmniej w

dzy inflacj

i bezrobociem istnieje wymienno

ść

(przynajmniej w

okresach krótkich) - krzywa Phillipsa

Bezrobocie

EYNESIZM

Zalecania dla polityki ekonomicznej

prowadzenie aktywnej polityki ekonomicznej (odej

cie od

liberalizmu)

w hierarchii celów polityki gospodarczej priorytetowe znaczenie ma
ograniczanie bezrobocia

Ludzkie potrzeby s

zawsze tak wielkie jak marzenia. Gospodarka nie

słu

y ich zaspokajaniu, wytwarza dobra by zaspokoi

popyt; ten jest

słu

y ich zaspokajaniu, wytwarza dobra by zaspokoi

popyt; ten jest

równie mały jak zawarto

ść

portfela. Bezrobotni z ekonomicznego

punktu widzenia znacz

tyle co zero; równie dobrze mogliby

znajdowa

na ksi

ęŜ

ycu, tak mały jest ich wpływ na rynek”

EYNESIZM

Zalecania dla polityki ekonomicznej

naje

y prowadzi

interwencjonizm pa

stwowy

poprzez działania

bezpo

rednie i po

rednie:

wprowadzenie progresywnego opodatkowania wysokich
dochodów i przerzucenia uzyskanych t

drog

rodków na

wiadczenia socjalne, głównie zasiłków dla bezrobotnych

stwo powinno wyst

w roli przedsi

biorcy, prowadz

stwo powinno wyst

w roli przedsi

biorcy, prowadz

roboty publiczne o charakterze inwestycji społecznie
u

ytecznych

Inwestycje publiczne powinny by

finansowane z długu

publicznego – pa

stwo emituje obligacje i sprzedaje je

obywatelom, w ten sposób gromadzi ich oszcz

dno

obok polityki monetarnej nale

y prowadzi

polityk

fiskaln

cechuj

ksz

skuteczno

TATYZM

rodzaj polityki społeczno-gospodarczej pa

stwa o gospodarce

mieszanej (pa

stwowo-prywatnej) oznaczaj

cy przejmowanie przez

stwo administracji nad prywatnymi przedsi

biorstwami lub

tworzenie nowych przedsi

biorstw pa

stwowych przy pomocy

kapitału pa

stwowego, a tak

e tworzenie przedsi

biorstw o kapitale

mieszanym (pa

stwowo-prywatnym).

RYZYS

EYNESIZMU

inflacja – spirala cen i płac (nacisk płac na koszty i ceny oraz
kosztów utrzymania na wynagrodzenie pracowników)

stagflacja tj. wyst

powanie jednocze

nie zarówno znacz

cej inflacji,

jak i stagnacji gospodarczej. Teoria Keynesa zakładała tłumienie
poda

y dóbr w okresie niskiego bezrobocia i wysokiej inflacji oraz

pobudzanie poda

y w okresie wysokiego bezrobocia i niskiej inflacji,

nie wyja

niała jednak co robi

w sytuacji jednoczesnej wysokiej

nie wyja

niała jednak co robi

w sytuacji jednoczesnej wysokiej

inflacji i bezrobocia.

recesja

brak pozytywnej reakcji rynku na interwencjonistyczne pobudzanie

OWRÓT KONCEPCJI LIBERALNYCH

ONETARYZM

Według monetarystów podstawowy wpływ na kształtowanie polityki
ekonomicznej maj

długookresowa stabilno

ść

gospodarki wymagaj

ca nienaruszania

mechanizmu rynkowego;

polityka pieni

ęŜ

na zapewniaj

ca równowag

na rynkach finansowych

i bezinflacyjn

poda

pieni

dza

pieni

dz wpływa na zmiany sytuacji gospodarczej w czasie;

poda

pieni

dza jest głównym czynnikiem wpływaj

cym w

krótkim okresie na wielko

ść

PNB, natomiast w długim okresie

wpływa ona głównie na ceny.

OWRÓT KONCEPCJI LIBERALNYCH

ONETARYZM

Ilo

ciowa teoria pieni

dza

twierdzenie o istnieniu zale

ci przyczynowo-skutkowej mi

dzy

ilo

pieni

dza w obiegu a poziomem cen. Je

li rozmiary handlu s

stałe, ceny zmieniaj

wprost proporcjonalnie do poda

y pieni

dza.

Zale

ść

emy zapisa

za pomoc

wzoru:

P = MV /T

gdzie:

P – poziom cen

M – ilo

ść

pieni

dza w obiegu (jedyna zmienna wpływaj

ca na popyt na pieni

dz:

procentowy wzrost cen powoduje taki sam procentowy wzrost popytu na pieni

dz)

T – wolumen transakcji kupna-sprzeda

y w danym okresie, który okre

la stopie

wykorzystania zasobów (to równie

zmienia si

powoli, wi

c jest w przybli

eniu

stałe)

V – szybko

ść

obiegu pieni

dza, któr

okre

laj

: stopie

rozwoju systemu

bankowego, cz

stotliwo

ść

wpłat i wypłat, długo

ść

okresu płatno

ci, szybko

ść

komunikacji (transakcyjna szybko

ść

pieni

dza zmienia si

wolno, wi

c mo

przyj

ąć

e jest stała)

OWRÓT KONCEPCJI LIBERALNYCH

EORIA RACJONALNYCH OCZEKIWA

podmioty gospodarcze podejmuj

swoje decyzje w oparciu o

wszystkie dost

pne informacje o aktualnych uwarunkowaniach

ekonomicznych oraz o potencjalnych skutkach tych decyzji.
Posiadaj

równie

umiej

tno

ść

wyci

gania wniosków ze zdarze

przeszło

ci, co pozwala im przewidywa

liwe scenariusze

wydarze

w przyszło

ci.

stwo powinno skupia

na rozwi

zaniach nie naruszaj

cych

mechanizmu rynkowego, sprzyjaj

cych utrzymaniu stabilno

ci cen i

mechanizmu rynkowego, sprzyjaj

cych utrzymaniu stabilno

ci cen i

wzrostu poda

Kwestionuje ona wszelki sens prowadzenia polityki ekonomicznej
poza stabilizacyjnymi działaniami rz

du i na rzecz minimalizacji

zmian wydatków publicznych, rozmiarów emisji pieni

dza i

podatków.

OWRÓT KONCEPCJI LIBERALNYCH

KONOMIA PODA

OWA

Ekonomia poda

y to teoria (i praktyka) makroekonomiczna, która

ponad zarz

dzaniem globalnym popytem w celu krótkookresowego

stabilizowania waha

koniunktury stawia zarz

dzania globaln

poda

Ŝą

EP nawi

zuje do teorii ekonomii klasycznej i opiera si

na dwóch

zało

eniach:

długookresowej stabilno

ci systemu rynkowego

długookresowej stabilno

ci systemu rynkowego

decyduj

cej roli jednostki w przebiegu procesów gospodarczych

EP zakłada,

e przez oddziaływanie w sferze mikroekonomicznej

na osi

ąć

cele makroekonomiczne: wzrost PKB, spadek

bezrobocia i obni

enie poziomu inflacji.

OWRÓT KONCEPCJI LIBERALNYCH

KONOMIA PODA

OWA

Działania:

zwi

kszenie wydajno

ci oszcz

dzania i inwestowania

zwi

kszenia poda

y przez skłanianie przedsi

biorców do wzrostu

produkcji i inwestycji

pobudzenie oszcz

dno

ci, powi

kszenie zasobów kapitału i

ułatwienie dost

pu do nich ludziom interesu.

KONOMIA PODA

Y A PODATKI

Po przekroczeniu pewnego pułapu podatki zmniejszaj

skłonno

ść

ludzi do pracy zmniejszaj

c globaln

poda

i wpływy fiskalne. (Dane

statystyczne pokazuj

e w krajach przy przeci

tnej stopie podatku

dochodowego 30%-45% zmniejszaj

wpływy podatkowe). Ni

sze

podatki osobiste zach

do pracy (i wzrostu wydajno

ci), bo ro

nie

koszt alternatywny: coraz wi

cej traci si

nie pracuj

stopa podatku

ły

KONOMIA PODA

Y A PODATKI

Wysokie podatki powstrzymuj

ludzi przed inwestowaniem w

wykształcenie i popraw

umiej

tno

ci zawodowych zmniejszaj

zasób kapitału ludzkiego w kraju

Podatki zach

caj

przedsi

biorców do prowadzenia i przenoszenia

swojej działalno

ci (i inwestycji) za granic

co zmniejsza kapitał

trwały kraju,

Zach

caj

do pracy w „szarej strefie” gospodarki (nie kontrolowanej

przez fiskusa - władze podatkowe) i sferze przest

pczej („czarnej”).

Zach

caj

do unikania podatków: płacenia du

ych sum na

adwokatów, doradców podatkowych, korumpowanie urz

dników.

Kwoty te powinny by

wydawane na produkcj

(i płace) zwi

kszaj

dochody, a nie redystrybuowane dla nic nie wytwarzaj

cych

fachowców od podatków. Powoduje to te

nieuczciwe,

niesprawiedliwe traktowanie obywateli: wi

kszo

ść

- ci, których nie

sta

na działania zmniejszaj

ce ich podatki płac

cało

ść

, bogaci –

maj

cy płaci

ksze podatki ni

biedni do

ść

sprawnie ich unikaj

KONOMII PODA

Y A PODATKI

Ludzie przerzucaj

z dóbr nie daj

cych podstawy do ulg

podatkowych na te, daj

ce mo

liwo

ść

obni

ki podatku. Zakłóca to

ekonomiczno

ść

wydatków i alokacji zasobów: rozrastaj

firmy i

ich produkcja dóbr daj

cych ulgi, co nie jest spowodowane

kszym racjonalnym popytem na te dobra. W wyniku działania ulg

ęść

kosztów zakupu takich dóbr ponosi cała społeczno

ść

podatników.

rosn

ce podatki oznaczaj

szy koszt alternatywny. Ludzie b

c pracowa

mniej.

EGANOMIKA

Ekonomia poda

owa, prowadzona w latach osiemdziesi

tych XX

wieku w Stanach Zjednoczonych za prezydentury Ronalda Reagana.

Główne cele reganiomiki:

ąŜ

enie do prywatyzacji sektora publicznego,

deregulacja rynku,

hamowanie inflacji,

obni

anie podatków

restrykcyjna polityka monetarna

likwidacja deficytu bud

etowego

OSPODARKA CENTRALNIE PLANOWANA

Gospodarka centralnie planowana wywodzi si

z socjalizmu, którego

celem było zbudowanie społecze

stwa bez ubóstwa, gdzie siły

rynkowe nie s

głównym mechanizmem podziału bogactwa oraz w

którym funkcjonowanie społecze

stwa opiera si

na wspólnej

własno

ci, wzajemnej współpracy i altruizmie.

GCP zakładała:

redystrybucja dochodu narodowego (progresywne podatki, dotacje
do towarów i usług);

reglamentacja towarów i usług;

nacjonalizacja (najcz

ęś

ciej upa

stwowienie)

rodków produkcji,

tak

e wspieranie spółdzielczo

ci.

GCP opierała si

o si

na zało

eniach planów kilkuletnich,

okre

laj

cych najwa

niejsze cele rozwoju pa

stwa.

RZECIA DROGA

system społeczno-gospodarczy po

redni mi

dzy kapitalizmem a

socjalizmem.

Zwolennicy "trzeciej drogi" uznali,

e oba systemy maj

zarówno

wady, jak i zalety i

e mo

liwe jest zbudowanie systemu, w którym

zostałyby poł

czone pozytywne strony kapitalizmu i socjalizmu.

Kapitalizm to cykliczne wahania koniunktury, bezrobocie i znaczna
dysproporcja dochodów, ale równocze

nie wysoka efektywno

ść

gospodarki prowadz

ca do wzrostu dobrobytu ogólnego.

Socjalizm ograniczał wolno

ść

gospodarcz

i wprowadzał monopol

stwa w gospodarce, zapewniał jednak ludziom bezpiecze

stwo

socjalne. Nast

pstwem takiej organizacji gospodarki była jej niska

efektywno

ść

RDOLIBERALIZM

nurt zbli

ony do liberalizmu, wykształcony w Niemczech w latach 30.

i 40. XX wieku.

Ordoliberalizm był prób

modyfikacji anglosaskiego klasycznego

liberalizmu i przystosowania go do warunków i mentalno

niemieckiej. Poszanowanie dla własno

ci prywatnej i reguł

gospodarki rynkowej ł

czono z katolick

nauk

społeczn

konserwatyzmem obyczajowym.

W gospodarce ordoliberałowie:

podkre

lali aspekt etyczny, przeciwstawiali si

traktowaniu

pracowników "jak maszyny", z uwag

podchodzili do papieskich

encyklik społecznych

opowiadali si

za gospodark

rynkow

, szczególnie doceniaj

c i

wspieraj

c klas

redni

i drobn

bur

uazj

dopuszczali interwencj

stwa w gospodark

tam, gdzie było to

konieczne dla obrony konkurencji. Pa

stwo miało zatem broni

wolnego rynku przed monopolami i oligopolami.

EOKORPORACJONIZM

nacisk w polityce gospodarczej nie powinien by

kładziony jedynie

na poszukiwanie i wybór priorytetów, lecz tak

e na koordynacj

wdra

anie tej polityki. Oznacza wysoko skoordynowan

zorganizowan

struktur

reprezentacji interesów pracodawców i

zwi

zków zawodowych, wraz z uczestnictwem silnych grup

interesów w tworzeniu i realizacji polityki publicznej.

Dzi

jest systemem reprezentacji interesów we współczesnych

Dzi

jest systemem reprezentacji interesów we współczesnych

stwach liberalno-demokratycznych i oznacza istnienie

standardów negocjowania poziomu płac, warunków pracy, a tak

np. zasad podziału wypracowanej nadwy

ki ekonomicznej.

Gwarantem jest w tego rodzaju sytuacjach administracja pa

stwowa.

OLIDARYZM

solidaryzm wyrósł jako opozycja do liberalizmu, któremu zarzucono
przekładanie interesów jednostki nad interesy społecze

stwa jako

cało

ci, a nie akceptuje marksistowskich zasad socjalizmu

„Tylko społecze

stwo jest obdarzone niezb

dnym autorytetem, aby

stanowi

prawo i wskazywa

nami

tno

ciom punkt, poza który nie

powinny wychodzi

”.

E. Durkheim

solidaryzm – zało

enia wyj

ciowe:

homo socialis

wiadomo

ść

zbiorowa społecze

stwa (ubi societas, ibi ius)

stwo jako zjawisko wtórne wobec społecze

stwa

ATOLICKA DOKTRYNA SPOŁECZNA

zbiór pogl

dów dotycz

cych

ycia społecznego, kapitalizmu i jego

społecznej konsekwencji.

Mówi o tym,

e Ko

ciół popiera działania maj

ce na celu polepszenie

sytuacji materialnej ludno

ci, jednak

e nie godzi si

na ucisk i

niesprawiedliwo

ść

społeczn

. Współcze

nie katolicka doktryna

społeczna uznaje elementarne warto

ci chrze

cija

skie i niezb

powtórn

ewangelizacj

jako najlepsz

drog

do uzyskania pokoju i

powtórn

ewangelizacj

jako najlepsz

drog

do uzyskania pokoju i

rozwoju na

wiecie.

Katolicka doktryna społeczna ł

czy zasady gospodarki rynkowej z

warto

ciami etyki chrze

cija

skiej poprzez dodanie stosownych

poprawek do kapitalistycznej organizacji gospodarki (własno

ść

jest

obci

ąŜ

ona hipotek

społeczn

- dysponent własno

ci ma okre

lone

zobowi

zania wobec innych ludzi; bogacenie si

, d

ąŜ

enie do zysku

jest dobrze widziane, ale tylko wtedy gdy jest

rodkiem osi

gania

dobra wspólnego - powstrzymywanie si

od nadmiernej konsumpcji,

a zamiast tego inwestowanie zysków np. aby stworzy

nowe miejsca

pracy).

KOLOGIZM

W kwestiach ekonomicznych Zielonych charakteryzuje skupianie si

na biosferze i ludzkiej jako

ycia. Wi

kszo

ść

nie ufa tradycyjnemu

kapitalizmowi, mierz

cemu post

p wielko

wzrostu

gospodarczego, któremu przeciwstawiaj

Wska

nik Jako

ycia.

Takie zjawiska, jak konsumeryzm czy post

p technologiczny za

wszelk

cen

uznaj

za szare, przeciwstawiane zielonym pogl

dom,

takim jak walka z subsydiowaniem nieekologicznych przedsi

wzi

ęć

staraniom o zielon

reform

podatkow

, kojarzon

z hasłem

zanieczyszczaj

cy płaci.

Zielona polityka bardzo wyra

nie podkre

la rol

demokracji

oddolnej, w której pojedynczy człowiek ma jak najwi

cej do

powiedzenia w kwestiach bezpo

rednio go dotycz

cych. W zwi

zku

z tym propaguj

model demokracji opartej na bezpo

rednich

inicjatywach mieszka

ców, konsensusie i współpracy, a tak

etyczn

konsumpcj

, polegaj

na kupowaniu produktów

powstałych bez wyzysku ludzi lub

rodowiska.