background image

Ć

wiczenie 3: Całkowanie numeryczne 

Metody numeryczne - laboratorium 

Ć

wiczenie 3: Całkowanie numeryczne 

 

Wprowadzenie 

Zagadnienie: wyznaczyć numerycznie przybliżoną wartość następującej całki oznaczonej: 

b

a

dx

x

f

)

(

gdzie 

)

(x

f

 - funkcja podcałkowa, 

]

,

b

a

 - przedział całkowania. 

W praktyce wartość szukanej całki przybliża się przy użyciu następującego wyrażenia: 

=

+

b

a

n

i

n

i

i

f

R

f

A

dx

x

f

0

)

(

)

(

W zależności tej branych jest pod uwagę n+1 punktów z przedziału całkowania, dla których oblicza się 

wartość  całkowanej  funkcji  ze  współczynnikami 

i

A

.  Różnica  pomiędzy  wartością  rzeczywistą,  a 

przybliżoną jest określona przez 

n

R

 - błąd oszacowania, który może zależeć od wartości pochodnych 

funkcji 

f

, liczby punktów i szerokości przedziału. 

Najczęściej  korzysta  się  ze  wzorów  Newtona-Cotesa  (zwanych  kwadraturami  Newtona),  w  których 

zakłada się równomierne rozmieszczenie w odstępach h wszystkich uwzględnianych węzłów. Postać 

ogólna całki określona jest jako: 

=

+

=

b

a

n

i

i

i

f

R

x

f

H

a

b

dx

x

f

0

),

(

)

(

)

(

)

(

 

gdzie 

(

)

+

=

n

n

i

n

i

dq

q

q

i

n

ni

H

0

1

1

!

!

)

1

(

Wzór trapezów stopnia pierwszego: 

(

)

+

1

0

)

(

)

(

2

)

(

1

0

x

x

x

f

x

f

h

dx

x

f

 

Wzór parabol (Simpsona) dla trzech węzłów: 

(

)

+

+

1

0

)

(

)

(

4

)

(

3

)

(

2

1

0

x

x

x

f

x

f

x

f

h

dx

x

f

 

Ogólna postać wzoru prostokątów dla n+1 węzłów: 

=

n

x

x

n

i

i

x

f

h

dx

x

f

0

1

)

(

)

(

 

Ogólna postać wzoru trapezów dla n+1 węzłów: 

(

)

(

)

+

+

=

+

+

+

+

+

+

+

+

=

+

=

=

+

n

n

i

i

x

x

n

n

n

n

i

i

i

f

f

f

h

f

f

f

f

f

f

f

f

h

x

f

x

f

h

dx

x

f

n

1

1

0

1

1

2

2

1

1

0

1

0

1

2

2

...

2

)

(

)

(

2

)

(

0

 

background image

Ć

wiczenie 3: Całkowanie numeryczne 

Ogólna postać wzoru Simpsona: 

+

+

+

=

=

n

n

i

i

n

i

i

x

x

f

f

f

f

h

dx

x

f

n

2

/

1

2

2

/

1

1

2

0

2

4

3

)

(

0

 

Zadanie 1 – obowiązkowe  

Przygotuj program, który będzie wyznaczał całki oznaczone funkcji przy użyciu następujących metod: 

 

metoda prostokątów 

 

metoda trapezów 

 

metoda parabol 

Zbadaj  działanie  algorytmów  całkowania  do  wyznaczenia  całki  oznaczonej  na  przedziale  [-1,  1]  dla 

przynajmniej dwóch z następujących funkcji: 

a) 

2

3

3

4

)

(

x

x

x

f

+

=

 

b) 

)

sin(

3

)

(

2

x

x

f

=

 

c) 

)

exp(

2

)

(

x

x

f

=

 

Uwzględniając różne  parametry algorytmów,  porównaj otrzymane  wyniki  ze sobą. Tam, gdzie jest to 

możliwe porównaj wyniki z wartością wyznaczoną analitycznie.  

 

Zadanie 2 – dodatkowe 

Wyznacz  wartość  wybranej  przez  siebie  funkcji  testowej  przy  użyciu  metody  Monte-Carlo.  Oblicz 

wartości całki oznaczonej uwzględniając różną liczbę losowanych punktów.