background image

Wprowadzenie

Wprowadzenie

Połączenia  sworzniowe,  kołkowe  i  klinowe  należą do  tzw.  połączeń
kształtowych  spoczynkowych.  Ogólną

cechą

tych  połączeń

jest 

równoważenie  przenoszonych  sił siłami  spójności  łączników  wiążących 
elementy główne połączenia. 

Względne 

przemieszczenia 

elementów 

głównych 

kierunku 

przeważającej  siły  lub  ich  względny  obrót  zgodnie  z przenoszonym 
momentem  obrotowym  jest  możliwy  dopiero  po  zniszczeniu  łączników 
połączenia.

Po

Po

ł

ą

ł

ą

czenia ko

czenia ko

ł

ł

kowe 

kowe 

rodzaje ko

rodzaje ko

ł

ł

k

k

ó

ó

w

w

W zależności od przeznaczenia, sposobu wykonania połączenia częstości 
montażu,  demontażu  i  ich  sposobu  używa  się różnych  typów  kołków. 
Podstawowe wymiary kołków są znormalizowane.

Kołki  gładkie  (walcowe) powinny  być wykonane  z  materiału  o wyższej 
wytrzymałości niż części  łączone.  Kołki  normalne  wykonuje  się ze  stali 
St6.

Po

Po

ł

ą

ł

ą

czenia ko

czenia ko

ł

ł

kowe 

kowe 

rodzaje ko

rodzaje ko

ł

ł

k

k

ó

ó

w

w

Kołek  stożkowy działa  środkująco i  nadaje  się do  połączeń
często  rozłączanych.  Droga  luzowania  krótka,  zużycie  małe. 
Otwór  na  kołek  stożkowy  powinien  być rozwiercony  po 
złożeniu łączonych części.. Wykonanie złącza jest drogie.

Po

Po

ł

ą

ł

ą

czenia ko

czenia ko

ł

ł

kowe 

kowe 

rodzaje ko

rodzaje ko

ł

ł

k

k

ó

ó

w

w

Kołek stożkowy z gwintem stosowany jest w ślepych otworach, 
ponieważ daje się wyjąć z otworu poprzez wkręcanie nakrętki 
na gwint.

background image

Po

Po

ł

ą

ł

ą

czenia ko

czenia ko

ł

ł

kowe 

kowe 

rodzaje ko

rodzaje ko

ł

ł

k

k

ó

ó

w

w

Kołek cylindryczny wymaga pasowania ruchowego, a to z kolei wysokiej 
klasy  dokładności  otworu  np..  H7/m6.  Droga  luzowania  kołka  jest 
długa,  zużycie  duże.  Nie  nadaje  się do  wielokrotnego  demontażu, 
ponieważ zacisk spada. Wykonanie połączenia jest kosztowne.
Kołek  sprężynujący  rurowy 
wykonany  ze  stali  sprężynowej  nie  wymaga 
rozwierconego  otworu.  Używany  bywa  również w połączeniach 
śrubowych jako tuleja odciążająca śrubę od ścinania.

Po

Po

ł

ą

ł

ą

czenia ko

czenia ko

ł

ł

kowe 

kowe 

rodzaje ko

rodzaje ko

ł

ł

k

k

ó

ó

w

w

Kołek z karbami na całej długości

Kołek z karbami zbieżnymi na całej długości

Po

Po

ł

ą

ł

ą

czenia ko

czenia ko

ł

ł

kowe 

kowe 

rodzaje ko

rodzaje ko

ł

ł

k

k

ó

ó

w

w

Przykłady zastosowań ustalających kołków walcowych

Po

Po

ł

ą

ł

ą

czenia ko

czenia ko

ł

ł

kowe 

kowe 

rodzaje ko

rodzaje ko

ł

ł

k

k

ó

ó

w

w

Przykłady zastosowań kołków stożkowych

background image

Po

Po

ł

ą

ł

ą

czenia sworzniowe 

czenia sworzniowe 

rodzaje sworzni

rodzaje sworzni

Sworzeń gładki 

Sworzeń z małym łbem

Po

Po

ł

ą

ł

ą

czenia sworzniowe 

czenia sworzniowe 

rodzaje sworzni

rodzaje sworzni

Sworzeń gwintowany

Po

Po

ł

ą

ł

ą

czenia sworzniowe 

czenia sworzniowe 

rodzaje sworzni

rodzaje sworzni

Sworzeń noskowy

Po

Po

ł

ą

ł

ą

czenia sworzniowe 

czenia sworzniowe 

przyk

przyk

ł

ł

ady po

ady po

ł

ą

ł

ą

cze

cze

ń

ń

background image

Po

Po

ł

ą

ł

ą

czenia sworzniowe 

czenia sworzniowe 

schemat obci

schemat obci

ąż

ąż

enia i 

enia i 

jego model

jego model

Po

Po

ł

ą

ł

ą

czenia wpustowe 

czenia wpustowe 

podstawowe rodzaje

podstawowe rodzaje

Po

Po

ł

ą

ł

ą

czenia wpustowe 

czenia wpustowe 

podstawowe rodzaje

podstawowe rodzaje

Po

Po

ł

ą

ł

ą

czenia wpustowe 

czenia wpustowe 

podstawowe rodzaje

podstawowe rodzaje

Wpust pryzmatyczny ścięty otworowy

background image

Po

Po

ł

ą

ł

ą

czenia wpustowe 

czenia wpustowe 

podstawowe rodzaje

podstawowe rodzaje

Wpust pryzmatyczny zaokrąglony wyciskowy

Po

Po

ł

ą

ł

ą

czenia wpustowe

czenia wpustowe

Wymiary rowków pod wpusty

Po

Po

ł

ą

ł

ą

czenia wpustowe

czenia wpustowe

Wpust czółenkowy

Po

Po

ł

ą

ł

ą

czenia wielowypustowe

czenia wielowypustowe

background image

Po

Po

ł

ą

ł

ą

czenia wielowypustowe 

czenia wielowypustowe 

-

-

pasowania

pasowania

Po

Po

ł

ą

ł

ą

czenia klinowe poprzeczne

czenia klinowe poprzeczne

Połączenie klinowe poprzeczne

Klin poprzeczny

Po

Po

ł

ą

ł

ą

czenia klinowe wzd

czenia klinowe wzd

ł

ł

u

u

ż

ż

ne 

ne 

rodzaje klin

rodzaje klin

ó

ó

w

w

Po

Po

ł

ą

ł

ą

czenia klinowe 

czenia klinowe 

klin noskowy

klin noskowy

background image

Po

Po

ł

ą

ł

ą

czenia klinowe

czenia klinowe

Schemat obciążeń elementów połączenia klinowego