Podstawy zarządzania informacją
Forma zajęć: wykład
Rok akademicki: 2011/2012
Semestr: I
Liczba godzin: 20
Forma zaliczenia: egzamin
Rodzaj studiów: magisterskie
uzupełniające, I rok
Prowadzący: dr Adam Jachimczyk
Metody nauczania: wykład z wykorzystaniem komputera
Wymagania wstępne: brak
Opis przedmiotu: przedmiot wprowadza w zagadnienia zarządzania informacją. Wykład omawia
pojęcia zarządzania informacją i zarządzania wiedzą, charakteryzuje narzędzia wykorzystywane w
zarządzaniu informacją, nakreśla obszary badawcze zarządzania informacją, m.in. wybrane aspekty
ekonomiki informacji, polityki informacyjnej, etyki informacyjnej, audytu informacyjnego oraz zawo-
dów informacyjnych.
Cele przedmiotu: zapoznanie z teoretycznymi aspektami przedmiotu zarządzanie informacją. Po wy-
kładzie student powinien odróżnić pojęcia zarządzania informacją i zarządzania wiedzą, określić etapy
zarządzania informacją oraz znaczenie zarządzania informacją i wiedzą dla organizacji.
Tematyka zajęć:
1. Zarządzanie informacją: pojęcia i definicje: dane, informacja, wiedza, zarządzanie in-
formacją. Obszar badawczy zarządzania informacją. Cykl zarządzania informacją wg
Chun Wei Choo: identyfikacja potrzeb informacyjnych, nabycie informacji, organizacja
i przechowywanie informacji, produkty i usługi informacyjne, dystrybucja informacji,
wykorzystanie informacji. Środowisko zarządzania informacją wg J. Rowley. Cele za-
rządzania informacją - 2 godz.
Literatura:
- Babik, W. Informacja naukowa jako przedmiot zarządzania. W: Zarządzanie informacją w
nauce. Pod red. D. Pietruch-Reizes. Katowice 2008, s. 33-49.
- Choo Chun Wei. A process model of information management. Dostępny na WWW:
http://choo.fis.utoronto.ca/fis/imio/IMIO2.html.
- Choo Chun Wei. Information management for the intelligent organization: the art of scan-
ning the environment. Wyd. 3. 2002, s. 23-56.
- Macevičiūtė Elena, T.D. Wilson. The development of the information management re-
search area. Information Research 2002, vol. 7 no. 3. Dostępny na WWW:
http://informationr.net/ir/7-3/paper133.html.
- Rowley, J. Towards a framework for information management. “International Journal of
Information Management” 1998, vol. 18, no 5, s. 359-368.
- Rowley, J., R. Hartley. Organizing knowledge: an introduction to managing access to in-
formation. Wyd. 4. 2008, s. 3-7.
- Wilson, T. D. Information management. W: International encyclopedia of information and
library science. Ed. by J. Feather and P. Sturges. Wyd. 2. London, New York 2003, s. 263-
278.
2. Wywiad gospodarczy w kontekście zarządzania informacją. Definicje wywiadu gospo-
darczego. Metodologia wywiadu gospodarczego. Rodzaje źródeł informacyjnych wyko-
rzystywanych w wywiadzie gospodarczym. Kategorie wywiadu gospodarczego. Zastoso-
wania wywiadu gospodarczego. Obronny wywiad gospodarczy - 2 godz.
Literatura:
- Brody, R. Issues in defining competitive intelligence: an exploration. Dostępny na WWW:
http://scip.cms-
plus.com/files/JCIM/02.%20JCIM%204.3%20Brody%20%28WEB%29.pdf
- Kahaner, L. Competitive intelligence: how to gather, analyze, and use information to
move your business to the top. New York 1996.
- Materska, K. Pozyskiwanie informacji gospodarczych. w: Społeczeństwo informacyjne i
jego technologie : praca zbiorowa. Pod red. B. Sosińskiej-Kalaty oraz K. Materskiej i W.
Glińskiego, Warszawa 2004.
- Prior, V. Competitive intelligence: an introduction. Dostępny na WWW:
http://web.freepint.com/go/newsletter/197#feature.
- Vibert, C. An introduction to online competitive intelligence research: search strategies,
research case study, research problems, and data source evaluations and reviews. 2004.
- Weiss, A. A brief guide to competitive intelligence: how to gather and use information on
competitors. “Business Information Review” 2002, vol. 19, iss. 2.
3. Zarządzanie wiedzą. Początki koncepcji zarządzania wiedzą. Rodzaje wiedzy: wiedza
jawna i wiedza ukryta. Proces zarządzania wiedzą: lokalizowanie źródeł wiedzy, pozy-
skiwanie wiedzy, rozwijanie (generowanie), rozpowszechnianie wiedzy, wykorzystywanie
wiedzy, przechowywanie wiedzy. Metody generowania wiedzy: benchmarking, mapa
myśli, burza mózgów, metoda Kaizen, wideokonferencje. Model kreowania wiedzy wg
Nonaki i Takeuchiego: socjalizacja, eksternalizacja, kombinacja, internalizacja. Strate-
gie zarządzania wiedzą: strategia kodyfikacji i strategia personalizacji. Narzędzia zarzą-
dzania wiedzą. Cele zarządzania wiedzą. Zarządzanie wiedzą osobistą (Personal
Knowledge Management) - 2 godz.
Literatura:
- Jemielniak, D. Zarządzanie wiedzą - pojęcia podstawowe. W: Zarządzanie wiedzą. Red.
nauk. D. Jemielniak, A. K. Koźmiński. Warszawa 2008, s. 19-43.
- Klincewicz, K. Systemy i struktury gromadzenia wiedzy. W: Zarządzanie wiedzą. Red.
nauk. D. Jemielniak, A. K. Koźmiński. Warszawa 2008, s. 195-242.
- Krok, E. Zarządzanie wiedzą. W: Społeczeństwo informacyjne - problemy rozwoju. Pod
red. A. Szewczyk. Warszawa 2007, s. 172-236.
- Materska, K. Informacja w organizcjach społeczeństwa i wiedzy. Warszawa 2007, s. 161-
293.
- Razmerita L., K. Kirchner, F. Sudzina. Personal knowledge management: the role of Web
2.0 tools for managing knowledge at individual and organisational levels. “Online Infor-
mation Review” 2009, vol. 33, iss: 6, s.1021 - 1039.
- Rydz, A. Systemy informatyczne wspomagające zarządzanie wiedzą. W: Zarządzanie
wiedzą. Red. nauk. D. Jemielniak, A. K. Koźmiński. Warszawa 2008, s. 333-371.
- Solska, H. Zarządzanie wiedzą. W: Informatyka ekonomiczna: podręcznik akademicki.
Red. nauk. S. Wrycza. Warszawa 2010, s. 457-469.
4. Ekonomika informacji. Ujęcie podmiotowe i przedmiotowe ekonomiki informacji. Cechy
informacji. Informacja a inne dobra. Informacja jako kapitał. Rynek informacji. Infor-
macja jako towar. Cechy rynku informacyjnego. Regulacja rynku informacyjnego.
Koszt informacji. Siodło kosztów informacji. Asymetria rynku informacyjnego. Para-
doks informacji. Nabywca informacji. Popyt na informacje. Cena informacji. Dyferen-
cjacja cen. Pojęcie sektora informacyjnego. Metodyka sektora informacyjnego wg Pora-
ta i Machlupa. Cechy sektora informacyjnego w krajach rozwiniętych - 4 godz.
Literatura:
- Dziuba, D. T. Metody ekonomiki sektora informacyjnego. Warszawa 2007, s. 15-62.
- Oleński, J. Ekonomika informacji: metody. Warszawa 2003, s. 199-272.
- Shapiro, C., Varian, H. R. Potęga informacji: strategiczny przewodnik po gospodarce sie-
ciowej. Warszawa 2007, s. 54-66.
5. Narzędzia zarządzania informacją i wiedzą. Systemy ERP, CRM, CMS, Business Intelli-
gence. Architektura systemów zarządzania wiedzą. - 2 godz.
Literatura:
- Buchnowska, D. Systemy CRM. W: Informatyka ekonomiczna: podręcznik akademicki.
Red. nauk. S. Wrycza. Warszawa 2010, s. 373-403.
- Dudek, D. Opensourcowe systemy zarządzania treścią. W: Technologie i systemy komu-
nikacji oraz zarządzania informacją i wiedzą. Pod red. L. Kiełtyki. Warszawa 2008, s.
145-152.
- Lenart, A. Systemy ERP. W: Informatyka ekonomiczna: podręcznik akademicki. Red. na-
uk. S. Wrycza. Warszawa 2010, s. 341-372.
- Misiak, Z. Systemy elektronicznego obiegu dokumentów WFM. W: Informatyka ekono-
miczna: podręcznik akademicki. Red. nauk. S. Wrycza. Warszawa 2010, s. 429-454.
- Rawicz-Mańkowski, G. Systemy Business Intelligence. W: Informatyka ekonomiczna:
podręcznik akademicki. Red. nauk. S. Wrycza. Warszawa 2010, s. 404-428.
- Rydz, A. Systemy informatyczne wspomagające zarządzanie wiedzą. W: Zarządzanie
wiedzą. Red. nauk. D. Jemielniak, A. K. Koźmiński. Warszawa 2008, s. 333-371.
6. Polityka informacyjna. Znaczenie terminu polityka informacyjna. Obszary polityki in-
formacyjnej. Polityka informacyjna jako proces. Historia polityki informacyjnej. Prawo
regulujące politykę informacyjną - 2 godz.
Literatura:
- Browne, M. The field of information policy: 1. Fundamental concepts”Journal of Informa-
tion Science” 1997 vol. 23, no 4, 261-275.
- Browne, M. The field of information policy: 2. Redefining the boundaries and methodolo-
gies. “Journal of Information Science” 1997, vol. 23, no 5, s. 339-351.
- Orna, E. Information policies: yesterday, today, tomorrow. “Journal of Information
Science” 2008, vol. 34, no 4, s. 547-565.
- Rowlands, I. Information policy. W: International encyclopedia of information and library
science. Ed. by J. Feather and P. Sturges. Wyd. 2. London, New York 2003, s. 278-285.
- Rowlands, I. Understanding information policy: concepts, frameworks and research tools.
“Journal of Information Science” 1996, vol. 22, no 1, s. 13-25.
- Zawiyah M. Yusof, Mokmin Basri, Nor Azan M. Zin. Classification of issues underlying
the development of information policy. “Information Development” 2010, vol. 26, no 3, s.
204-213.
7. Etyka informacyjna. Definicja etyki informacyjnej. Historia etyki informacyjnej. Etyka
w nauce o informacji. Obszary zainteresowań etyki informacyjnej: dostęp do informacji,
własność intelektualna, prywatność, poufność, bezpieczeństwo informacji, cenzura. Ko-
deksy etyki zawodowej w profesjach informacyjnych. - 2 godz.
Literatura:
- Capurro, R. Ethical Challenges of the Information Society in the 21st Century. Dostępny
na WWW: http://www.capurro.de/EEI21.htm
- Froehlich, T. A brief history of information ethics. Dostępny na WWW:
http://www.ub.edu/bid/13froel2.htm
- Gwadera, M. Kwestie etyczne w nauce i praktyce informacyjnej - uczony, bibliotekarz, in-
fobroker. W : Studia z informacji naukowej i dyscyplin pokrewnych, pod red. E. Gondek i
D. Pietruch-Reizes. Katowice 2007, s. 262-282.
- Kostrewski B. J., Ch. Oppenheim. Ethics in information science. “Journal of Information
Science” 1979, vol. 1, no 5, s. 277-283.
- Smith, M. Information ethics. “Advances in Librarianship” 2001, vol. 25, s. 29-66.
- Sosińska-Kalata, B. Etyka w nauce o informacji. „Bibliotekarz” 2003, nr 9, s. 3-10.
- Stanula, M. Etyka w bibliotekoznawstwie i nauce o informacji - stan i rozwój badań w
Polsce (2001-2006). W : Od książki dawnej do biblioteki wirtualnej, pod red. D. Degen i
M. Fedorowicz. Toruń 2009, s. 79-94.
8. Audyt informacji. Definicja audytu informacyjnego. Cel i zadania audytu informacyjne-
go. Proces audytu: planowanie, zbieranie danych, analiza, ocena danych, raport z anali-
zy, wdrażanie zaleceń. Pojęcia pokrewne: mapowanie informacji, audyt komunikacyjny
- 2 godz.
Literatura:
- Botha H., J.A. Boon. The Information audit: principles and guidelines. “Libri” 2003, vol.
53, s. 23-28.
- DiMattia, S., L. Blumenstein. In search of the information audit: essential tool or cumber-
some process? “Library Journal” 1 marca 2000, s. 48-50.
- Henczel, S. The information audit as a first step towards effective knowledge manage-
ment: an opportunity for the special librarian. “INSPEL” 2000, vol. 34, no 3/4, s. 210-226.
Dostępny na WWW: http://forge.fh-potsdam.de/~IFLA/INSPEL/00-3hesu.pdf
- Materska, K. Audyt informacji w obszarze nauki i szkolnictwa wyższego. W: Zarządzanie
informacją w nauce. Pod red. D. Pietruch-Reizes. Katowice 2008, s. 230-243.
9. Zawody informacyjne. Definicja zawodu informacyjnego. Charakterystyka profesji In-
formacyjnych. Edukacja profesjonalistów informacji. Organizacje zawodowe.
Literatura:
- Carr, D. Information professions. W: International encyclopedia of information and libra-
ry science. Ed. by J. Feather and P. Sturges. Wyd. 2. London, New York 2003, s. 285-293.
- Greer, R. C., R. J. Grover, S. G. Fowler. Introduction to the library and information pro-
fessions. London 2007.
- Materska, K. Czy profesje informacyjne mają przyszłość? ”EBIB Elektroniczny Biuletyn
Informacyjny
Bibliotekarzy
2002,
nr
8.
Dostępny
na
WWW:
http://ebib.oss.wroc.pl/2002/37/materska.php
Zagadnienia egzaminacyjne:
1. Pojęcia: dane, informacja, wiedza, wiedza jawna i wiedza ukryta, zarządzanie informacją, za-
rządzanie wiedzą, etyka informacyjna, audyt informacyjny, polityka informacyjna, wywiad
gospodarczy.
2. Cykl zarządzania informacją.
3. Model kreowania wiedzy wg Nonaki i Takeuchiego.
4. Strategie zarządzania wiedzą: strategia kodyfikacji i strategia personalizacji.
5. Narzędzia zarządzania wiedzą.
6. Ekonomika informacji. Ujęcie podmiotowe i przedmiotowe ekonomiki informacji. Rynek in-
formacji. Informacja jako towar. Koszt informacji. Asymetria rynku informacyjnego. Popyt na
informacje. Cena informacji. Dyferencjacja cen. Pojęcie sektora informacyjnego.
7. Etapy audytu informacyjnego.