plik

Egzamin maturalny

część ustna

JĘZYK NIEMIECKI

Materiały pomocnicze

dla nauczycieli szkół
ponadgimnazjalnych

Autorzy:

Jolanta Katarzyna Kowalewska, Barbara Pietruszewska

Współpraca:

Claudia Jankowska

W zeszycie wykorzystano materiały z następujących źródeł:

Archiwum własne; pakiet Clipart Microsoft Office; „idea mobile” 2/2003; „Deutschland
1/1999; „Claudia” 4/2000; „Dziewczyna” 2/1999; „Juma 1/1998; Edukacja językowa za

granicą 2003; Das Wasser. Umweltschutz in Bayern; „naj” 48/2003; „Gracja” 4/1998; „Pani
domu” 50/2003; „Senbote des Hl. Antonius 1/1990; „Claudia 12/2003; „Przyjaciółka“ 4/2002;

„Sendbote des Hl. Antonius” 3/1995; „Forum” 43/2002; „Puncto” 24/2001; „klar & wahr”
7/1991; „Superlinia” 5/89.

Materiał przeznaczony do użytku wewnątrzszkolnego

SPIS TREŚCI

Wstęp

Jak będzie wyglądał egzamin ustny z języków obcych nowożytnych? .......... 5

Poziom podstawowy ............................................................................................
6

2.1. Zadanie pierwsze – opis, przykłady ....................................................................

2.2. Zadanie drugie – opis, przykłady, zwroty pomocne w opisie i interpretacji

ilustracji ..............................................................................................................
24

2.3. Szczegółowe kryteria oceniania zadania 1. i 2. ..................................................

Poziom rozszerzony ............................................................................................
42

3.1. Zadanie pierwsze – rozmowa na podstawie materiału stymulującego, przykłady,

zwroty pomocne w prezentacji, interpretacji i wyrażaniu opinii .........................

3.2. Zadanie drugie – prezentacja tematu i dyskusja z egzaminatorem, przykładowe

tematy, zwroty i wyrażenia pomocne w prezentacji tematu i prowadzeniu

dyskusji ...............................................................................................................
58

3.3. Szczegółowe kryteria oceniania zadania 1. i 2. ..................................................

Jak przygotować ucznia do egzaminu ustnego z języka obcego? .................

Wskazówki przydatne w przygotowaniu własnych zestawów .........................
64

Wstęp

Przekazujemy Państwu materiały dotyczące ustnego egzaminu maturalnego

z języków obcych. Prezentowany zeszyt składa się z dwóch części. W pierwszej

został omówiony ustny egzamin maturalny z języków obcych nowożytnych na

poziomie podstawowym, druga część dotyczy egzaminu ustnego z języków obcych

na poziomie rozszerzonym.

W przygotowanych przez nas materiałach znalazły się przykładowe zestawy

zadań, które będą mogli Państwo wykorzystać w czasie zajęć lekcyjnych.

Będziemy Państwu wdzięczni za wszelkie uwagi i spostrzeżenia.

Autorzy

1. JAK BĘDZIE WYGLĄDAŁ EGZAMIN USTNY Z JĘZYKÓW
OBCYCH NOWOŻYTNYCH?

Egzamin maturalny z języków obcych nowożytnych sprawdza poziom kompetencji

komunikacyjnej, który wyznaczają osiągnięcia w zakresie zintegrowanych sprawności
językowych, stosowanej wiedzy językowej oraz znajomości realiów cywilizacyjnych

i kulturowych, określonych przez Podstawę programową. Przygotowania do nowego
egzaminu maturalnego z języków obcych nowożytnych od 2005 roku wymagają od

nauczycieli i uczniów nieco innego podejścia do sposobów nauczania i uczenia się. Zmiany
te powinny być zgodne ze standardami wymagań egzaminacyjnych, które są

uszczegółowieniem opisów osiągnięć uczniów zawartych w Podstawie programowej,
sprawdzanych na końcu ostatniego etapu edukacji za pomocą egzaminu maturalnego.

Obejmują one, zgodnie z Europejskim Systemem Opisu Kształcenia Językowego, pięć
obszarów, oznaczonych cyframi rzymskimi:

I. Wiadomości

II.

Odbiór tekstu (recepcja)

III. Tworzenie tekstu (produkcja)

IV. Reagowanie językowe (interakcja)

V. Przetwarzanie tekstu ( mediacja)

Egzamin maturalny z języka obcego nowożytnego w części ustnej polega na sprawdzeniu
umiejętności mówienia i składa się z dwóch części (szczegółowe informacje zawarte są

w „Informatorze maturalnym od 2005 roku”.

Na poziomie podstawowym uczeń wykonuje 2 zadania:

zadanie pierwsze polega na przeprowadzeniu trzech rozmów sterowanych,
zadanie drugie polega na opisie ilustracji zamieszczonej w wylosowanym zestawie.

Na poziomie rozszerzonym uczeń również wykonuje dwa zadania:

pierwsze zadanie polega na przeprowadzeniu ze zdającym rozmowy na podstawie
materiału stymulującego,
drugie zadanie polega na prezentacji przez zdającego jednego z dwóch tematów
umieszczonych w zestawie i dyskusji z egzaminującym na zaprezentowany temat.

Egzamin ustny może być zdawany na poziomie podstawowym lub rozszerzonym.
Zdający dokonuje wyboru poziomu. Decyzje należy podjąć do 30 września tego roku

szkolnego, w którym będzie zdawany egzamin.

2. POZIOM PODSTAWOWY

2.1. Zadanie pierwsze – rozmowy sterowane.

Zadanie pierwsze polega na przeprowadzeniu trzech rozmów sterowanych,

symulujących autentyczne sytuacje komunikacyjne, umożliwiające porozumienie się
w prostych sytuacjach życia codziennego. Zdający musi wykazać się umiejętnością

konstruowania różnych form prostych wypowiedzi, poprawnych pod względem fonetycznym,
morfosyntaktycznym i leksykalnym. Powinien znać formy nawiązywania kontaktu

z rozmówcą, przekazywania komunikatu i kończenia rozmowy, wykazać się umiejętnością
opisywania ludzi, przedmiotów, miejsc, zjawisk, czynności, a także umiejętnością

relacjonowania wydarzeń, przedstawiania swoich opinii.

Rozmowy przeprowadza zdający z egzaminatorem, który przyjmuje jedną z ról Zdający

przygotowuje się do odpowiedzi 5minut.

W czasie przeznaczonym na przygotowanie się do odpowiedzi zdający:
 zapoznaje się ze scenariuszem rozmów sterowanych,

 przygotowuje się do opisu ilustracji i rozmowy z egzaminującym.

Rozmowa pierwsza sprawdza umiejętność uzyskiwania, udzielania informacji.
Rozmowa druga sprawdza umiejętność relacjonowania wydarzeń, w tym

użycia czasów przeszłych.

Rozmowa trzecia sprawdza umiejętność negocjowania.

Analiza przykładów

Rozmowa pierwsza

A. Uzyskiwanie i udzielanie informacji

Jesteś na kursie językowym w Berlinie. Wybierasz się do kina z koleżanką. Dowiedz się

w informacji o:

- godzinie rozpoczęcia seansu,

- cenie biletu,
- czasie trwania filmu.

(rozmowę rozpoczyna zdający)

Rola zdającego: osoba idąca do kina.

Rola egzaminatora: osoba udzielająca informacji.

Könnten Sie mir bitte sagen, wann die erste Filmvorführung beginnt?

Die erste Vorführung beginnt um 16.30 und die nächsten um 18.30 und 20.30.

Was kostet die billigste Kinokarte?

5€.

Wie lange dauert eine Vorführung?

2 Stunden.

Analiza dialogu

Zadanie określa rolę i sytuację, w której znalazł się zdający, a więc symuluje autentyczny

kontekst sytuacyjny. W rozmowie określa się, kto z kim rozmawia, co pozwala zdającemu
wybrać odpowiednie słownictwo. Sytuacja uzasadnia konieczność użycia języka obcego.

Zainicjowana scenka jest tak dobrana, aby odpowiadała doświadczeniom życiowym
zdającego. W poleceniu zawarte są trzy elementy, o które zdający musi zapytać. Zdający

zadaje pytania, natomiast egzaminator na nie reaguje. Zdający rozpoczyna rozmowę
stosując znane mu środki językowe. W tym dialogu osobą sterującą rozmową jest zdający.

To on zadaje pytania, a egzaminator występuje jako osoba bierna, odpowiadająca na
pytania.

Rozmowa druga

B. Relacjonowanie wydarzeń

Jesteś na kursie językowym w Berlinie. Opowiedz swojej niemieckiej koleżance o przebiegu

wycieczki, w której ostatnio brałaś /-eś udział. Opowiedz o:

celu wycieczki,

organizacji wyjazdu (pojazd, organizatorzy),

wrażeniach i przeżyciach.

(rozmowę rozpoczyna zdający)

Rola zdającego – uczestnik kursu

Rola egzaminatora – koleżanka z kursu

Anja! Vor zwei Wochen war ich auf einer Klassenfahrt. Wir sind in die Tatra
gefahren.

Womit seid ihr gereist?

Wir sind mit dem Bus gefahren. Das war eine tolle Fahrt.

Wie habt ihr die Zeit verbracht?

Das Wetter war schön. Den ganzen Tag wanderten wir im Gebirge.

Und wie hat dir das Gebirge gefallen?

Wir haben die Zeit sehr angenehm verbracht. Wir waren von der schönen
Berglandschaft beeindruckt. Außerdem haben wir in Zakopane ein interessantes

Museum besichtigt. Abends sind wird in der Stadt spazieren gegangen. Wir haben in
Zakopane übernachtet und gegessen. Unsere Klassenlehrerin hat diese

Klassenfahrt organisiert und wir sind ihr dafür sehr dankbar. Wir haben viele Fotos
gemacht und schöne Andenken nach Hause mitgebracht.

Analiza dialogu

Relacjonowanie polega na opowiedzeniu wydarzeń z przeszłości, zatem zdający

decyduje o treści relacji. Musi on dobrze opanować konstrukcje czasów przeszłych (Perfekt,

Präteritum). W tej rozmowie zdający relacjonuje przebieg wycieczki. Wyjaśnia koleżance,
dokąd pojechał i jakim środkiem lokomocji, następnie odpowiada na pytanie, jak spędzali

czas. Zdający ma dużą swobodę w wypowiadaniu się, to on decyduje o tym, co chce
powiedzieć i jakich środków językowych użyć. Relacja uwzględnia wszystkie elementy

składowe dialogu: docelowe miejsce wycieczki, transport, formy spędzania czasu oraz
odniesione wrażenia.

Rozmowa trzecia

C. Negocjowanie

Jesteś na kursie językowym w Wiedniu. Twoja austriacka koleżanka proponuje Ci wakacyjny

wyjazd w Alpy, w czasie gdy Ty zaplanowałeś/łaś wyjazd do Chorwacji.

Odrzuć jej propozycję, informując o swoich planach wakacyjnych,

Zaproponuj inne rozwiązanie,

Wynegocjuj kompromis.

(rozmowę rozpoczyna egzaminator)

Rola zdającego – uczestnik kursu
Rola egzaminatora– koleżanka z kursu

Katja, ich schlage vor, in diesem Jahr in die Alpen zu fahren.

Tut mir Leid, aber ich kann nicht mitfahren. Ich habe schon beschlossen, nach
Kroatien, ans Meer zu fahren.

Aber wir haben doch die Ferien im Hochgebirge vor einem Jahr geplant. Die Alpen
sind so schön.

Das stimmt, die Ferien in den Alpen sind wirklich toll, aber ich habe schon meiner
Schwester versprochen, nach Kroatien zu fahren.

Aber Katja bitte, vielleicht wäre das ein bisschen später möglich.

Na gut, ich muss das noch überlegen. Vielleicht wäre das noch Ende August
möglich.

Analiza dialogu

Zadanie określa sytuację, w której znalazł się zdający. Jest ona niezręczna i wymaga

od zdającego podjęcia działań, aby wybrnąć z tego kłopotliwego położenia. Sytuacja

powinna być realna, mogłaby się wydarzyć. Zdający ma za zadanie wykazać
się znajomością struktur językowych wyrażających prośbę, propozycję, niezadowolenie,

wyjaśnienie, argumentowanie, a także umiejętność prowadzenia prostych negocjacji.
Polecenia dla zdającego precyzyjnie określają jego zadania, pozostawiają mu jednak dużą

swobodę w doborze konstrukcji gramatycznych, słownictwa. Egzaminator nie może być
osobą dominującą w tej rozmowie.

Ta rozmowa rozpoczyna się propozycją wyjazdu w Alpy, jednak zdający ma inne plany.

Znalazł się w trudnej sytuacji, bo wcześniej planował wspólny wyjazd do Chorwacji. Odrzucił

propozycję i podał powód. Jednak po zastanowieniu doszedł do wniosku, że może jechać
i w Alpy i nad morze do Chorwacji.

W tej rozmowie nie ma osoby „sterującej” dialogiem. Raz inicjatywę przejmuje egzaminator,
a innym razem zdający. Trudno, więc do tego typu dialogu z góry się przygotować. Reakcje

obu stron są emocjonalne i nieprzewidywalne. Zdający powinien dobrze opanować zwroty
potrzebne do negocjacji: odrzucania propozycji, zaproponowania własnych rozwiązań

argumentowania i zakończenia rozmowy niekoniecznie kompromisem.

# !

(

) *

! $

(

)

& 2 !

)

(

(
"

)

! 3

)

(

3* 3 $

* 3 *

! !

(

)

! #)

! 3$

(

! )

6 (

(

)

(

! $

$ !

(

# !

(

)

$ 2 !

(

)

* $) !

(

)

(

6 / 9 *

! !

(

! # #

$ #

6/ %#

# !

2 # !

;

# #

! !

= ! !;

# #

# *

# 2

;

* *

;

4 *

? #!

! 0

;

CE >

! @

! ;

! #!

F #

#! *

/ 2B*

! HI > #

!! :

4 *

? #! 2B

KD 5#

(

F A

<B #

! !

;

? #!

' !! *

(

#!+ F #

! 22

F!B

* 7

L 2

HF #?

!! :

9 *

2 # !

# 0

;

! F ;

! *

!! * * *

KM MM 5#

* #! "

2=# !

KM KD 5#

2=# !

;

? #!

L N

H5 !

< 1"

2 # ! ?

! !

8 #

! ;

# #

* #

* * 2

;

HLQ

* O

;

L 2 =

* =

! ! *;

E F!

# 2B

;

! 0

;

G 2

!! 7

L 2

R < !

;

#! L

2B F

# !

#! A

;

# (

! 4

KD KE1IMM

' !

# #

#! * !

! B

4 N!

L 2

# A

;

@ !

* " 2

# A

;

(

L *

F #

* 2= !

( ! ;

* !

! #

!; /

#! ?

* #

;

F # *

! ! ! 7

* ' !# '

4 *

? #! 2 *

' !!

! 2

2= *!;

KD >

;

2B > *

# A

CM > #

! #!

( *

;

T F!

4 *

2 # !

# 7

L!!

4 * #

! '

(

* !

# 7

? #!

# 2B

L 2

!# !

!! A

BR @

/ *

= # !

> #

# (

? #!

@ !

= # !

;

! A

8 #

# * ?22

!; @

L * !: "

#! * ?22

" 2

# 2 *

* F

;

* 2= !

(

;

* ! "

# 2!

F! R

* !

4 *

? #!

4 *

(

;

(

;

!# ;

8 #

G #!

* B

# <

! !

; 5

' #

;

! ! VMP

4 *

1 @ !

# # R >

(

* #!

;

# < 22 !

!! :

! ! !

;

# #

F #

F !

6 /

# <

# !

# !!

F ;

# ! # !!

# '

G?!

! B

# !!

"B 2

! !

;

#! 8 R

# !

;

! A * !

;

? #!

* #

' * !

! ;

0B#

F #

;

! !

4 *

* 2

F *

@ ! !!

! !;

5 * 2=# KM P

)

! 9

)

# *

! *

)

* 3

! 3

! $

! %

, 9

/ (

# (

$ #

)

! # ! !

) 4

* 2

! *

6 >

* ! *

$ #

6 (

6 >

)

# ! #

)

(

# ! !

6 /

)

6/ (

# )

! ! 9

" #

> # "

# !

2 *

# #

# !

# F!= ! #

! #

#!;

5 *

#! *!

# !

" ! #

L ! !

" #

! !

! ! * * 2

;

# #

! ! *

V '

! !

* 2

F #

! * *

# *

#! #

+ %#

! =

! "

KT 5#

!! *

* *

" ! #

@ !

! !

(

;

KD (

@ !

1 7

8 #

* *

#!;

# #

> #

;

* ! "

8 #

# *

# # !! CM

CM F!

8 #

7 !

8 #

# # !! A

# # !!

8 #

#! "

( !

8 #

# #

#! * *

#! "

( B2

! * 2 #

8 #

# #

8 #

* ;

5 !

# #

8 R

# 7

* #

# 7

# *

#!;

5 !

* #

* O=

#! @

* *

(

*
" #

! *

5 !

! # *

#!;

? !

* B !

* ;

%"1(

# #

#=2!

;

* 2 #

* 2

#!;

# #

# !

* %"1(

# !

* 2 #

* #

! #

(

! A

! !;

! !

! #

' !

! #

! A !

* 2=#

! ! "

@ *

(

! 2 ! **

# !

! * 2

;

! A

* ! 8

@ 2 #

1 7

* #

;

! #

! A

# !

* 2B# !;

! #

# !

# * ! "

# #

F #

! W > #

W > #

# !

#! !; @

# ;

# #

(

# A

# !

5 !

;

#! A

# *

# #!

=# !

* *

# A

* B !

! #

;

( ?!

# #

(

F # #

(

! !B!

# *

* * *

;

@ ! *

* 2=# WM > #

! # !!

* R

# #

* #? !

! #

B *

;

9 !

#! !;

@ !

2! "

F #

# #

! '

(

* #= *!

L 2

8 R

# *

! R

! 7

5 2

;

2= *

5 2

! ! *

= !

G ! B

F! R * #

2 #

# !!

8 #

! *

2 !

G !!

=! "

F! R

! !;

#B!! !

8 #

@ 2 #

8 R*= *

@ =#

KY 5#

#! #

KD 5#

# #

# < 22

* !

5 * 2=#

KT 5#

!! * 4

' !

# * ! 22

;

L 2

! #

* ! 22

! * *

" ! #

KY 5#

# 7

# !

* 2 #

;

L N

! * 2 #

" !

! *

8 R * *

# * 2 #

< 22

* !

! #

* F #

#! *!;

( *

! #

' #

#! *! F

# !

* 2

;

( *

# !

6 /

# ! #

! *

# 2!

C O *

O #

# ! *

;

# ! C+W *

;

J #

#! * !

4 !

!! *

" F

* #

! !;

;

' !# 2

# !

! *

#!;

! # !

? !*

* *

F #

# # !

(

F #

# !

*!+ H

# ! !

(

$ %

)

(

! *

$ *

)

! 3

* 3

$3 *

* 3

3 *

(

$3 *

)

! 2

3 *

*$3

! 3$

3 *

(

* 3

)

3 *

(

* )

*$3

& 4 #

* 3

(

* 3

6 4

! 3$

)3)

)

! *

)

(

6 >

)

) # &

* $

! *

(

$ !

(

# )

# &

)

4 #

(

6 / 4

# !

(

* !

6/ %#

)

(

' !

* #

41F# ! ! *

! *

L 2 =

! 9

;

! *;

' * 2= !

8 !

! !

: /

0 *

8 !

* R

2B CDP

0?#

# #

! ! *

< !

" 2

# !

;

@ *

# B 2

' !

# !

! #

! 4

* !

(

# #

< !

!! * 2

F #

< !

# A

?2!

B2!

< !

! /

' !

! !

* !

2 #

8 #

# A

! A

# =* !

A ;

=# A

! ! !

# *

(

;

? #!

2 #

* !

! A

2B !

# " !

! ! 22

2 #

# 8 #!

# " ! * !

* (

# * !

! !

(

" #

#! L

# *

8 #

! 5 !

8 #!

( ! ;

# *

!12

! A

! * *

; "

#! * !

' # !

! *

! * R

#! "

#! *

# =* !

A ;

# #

! A

#! * !

( !

* 2

! ! A

* ! F

* #

!! *

#! *

# * 2 *

;

# #

! 4#

! *

; "

# B

? #!

! !

# A

!+ 4

* !

F #

* 4#

4 !

#! L

# A

2! !! !

;

1 7

L !

O !! *

L !

;

L !

# =* !

A ;

# #

! 7 2 A

L !

* 2= !

# #

510 # A

* !

;

* #

! 2 *

* 2

# !

(

# *

* #

2 *

7 2

( !

" 2

;

* #!

;

? #!

(

> ! !;: "

! 2B

#! *

(

F! R

#2 #

( *

;

( *

! #

* 2=# D '

# #

! #

2 *

;

# R "

7 !

R !

# =* !

A ;

2 #

# '

= !

# #

0 !

!; CW ID

#!;

# 2

* #

A *

;

T WM

2 ! #

#! *

# 2!

' !!

0 !!

!! *

! !

#!J A

#BR:

6 /

! !

: "

4 *

* !

#! 5

L *

;

#!:

* %

#! F

4 * "

# !

;

# O 2! "

! #

# #

F #

* #

4 *

* A

;

! !

;

! ! KMMP

# A

(

;

* A

! KMM

> #

2.2. Zadanie drugie – opis i interpretacja ilustracji

Zadanie drugie polega na opisaniu przez zdającego ilustracji zamieszczonej

w wylosowanym zestawie i udzieleniu odpowiedzi na dwa pytania postawione przez
egzaminującego.
Zdający musi wykazać się umiejętnością konstruowania różnych form prostych wypowiedzi,
poprawnych pod względem fonetycznym morfosyntaktycznym i leksykalnym. Powinien
nie tylko znać zasady prezentacji, ale i przedstawiania faktów oraz opinii innych osób.
Na poziomie podstawowym nie wymaga się obrony opinii, a jedynie ich formułowania
i uzasadniania.

Ilustracje przedstawiają sytuacje z życia codziennego, wymuszające opis czynności.

W opisie zwraca się uwagę na wyczerpujący opis ilustracji, jego logiczny porządek, poziom
znajomości słownictwa i struktur językowych. Treść ilustracji musi być zgodna z zakresem
tematycznym zawartym w Standardach. Zdający ma za zadanie szczegółowo opisać
ilustrację (np. gdzie stoją młodzi ludzie, w co są ubrani, co wokół nich się dzieje – patrz
Przykład 1.) i odpowiedzieć na dwa pytania egzaminującego.

Dwa pytania pod ilustracją umieszczone są tylko w zestawie egzaminującego.

Pierwsze pytanie dotyczy wyrażenia opinii własnej na dany temat i jest ściśle związane
z ilustracją, drugie - wyrażenia opinii ogólnej, ale odwołuje się do doświadczeń osobistych
zdającego. Treść ilustracji umożliwia sprawdzenie umiejętności opisywania sytuacji,
przedmiotów, osób i wyrażania opinii, a także poprawnego stosowania środków językowych
do wyrażania różnorodnych intencji adekwatnych do sytuacji komunikacyjnej.