background image

Strona 1 z 9 

 

ZADANIE  II 

 

Rozwi

ą

za

ć

 belk

ę

 ci

ą

ą

 statycznie niewyznaczaln

ą

 metod

ą

 trzech momentów. 

Sporz

ą

dzi

ć

 wykresy sił przekrojowych M i T. 

 

 

 

Rys. 1 

 
 
1.  Obliczenia pomocnicze  

 
Przyjmujemy schemat pomocniczy (rys.2), w którym w zwi

ą

zku z tym, 

Ŝ

e podpor

ą

 nieprzesuwn

ą

 jest 

utwierdzenie ko

ń

ca belki, wprowadzamy dodatkowe fikcyjne prz

ę

sło o 

0

=

l

 i 

0

=

EJ

.  

Numerujemy w

ę

zły belki (zaczynaj

ą

c od zera - bowiem jest najwygodniej). 

Wprowadzamy numeracj

ę

 prz

ę

seł – numer prz

ę

sła  jest równy numerowi w

ę

zła opisuj

ą

cego koniec 

prz

ę

sła (licz

ą

c od lewej do prawej). Znaj

ą

c nr prz

ę

sła opisa

ć

 mo

Ŝ

emy w danym prz

ęś

le jego długo

ść

 i 

sztywno

ść

 

 

Rys. 2. 

 

P

1

=12 kN 

P

2

=6 kN 

q=6 kN/m 

l

2

=12 [m] 

EJ

2

 

 

l

3

=8 [m] 

EJ

3

 

 

l

4

=3 [m]=a 

EJ

4

 

 

l

1

=0 

EJ

1

=∞ 

A-A 

B-B 

b

1

=0,3[m] 

b

1

=0,3[m] 

 

h

1

=

0

,4

[m

h

2

=

0

,4

[m

y1

=6 mm 

t

g

=0

0

t

d

 =10

0

t

g

=0

0

t

d

 =15

0

y2

=10 mm 

P

1

=12 kN 

P

2

=6 kN 

q=6 kN/m 

6 m 

6 m 

8 m 

3 m 

[

]

[ ]

C

/

m

/

kN

E

o

t

1

10

1

10

2

5

2

7

=

=

α

 

background image

Strona 

2 z 9 

 

 
Stopie

ń

 statycznej niewyznaczalno

ś

ci tej belki wynosi:    SSN=2 

 
Z rys. nr 1 wynika, 

Ŝ

e sztywno

ś

ci we wszystkich prz

ę

słach s

ą

 ró

Ŝ

ne (ale w danym prz

ęś

le takie same – 

co wynika z def. belki ci

ą

głej).  

 
Obliczamy momenty bezwładno

ś

ci w poszczególnych prz

ę

słach, bowiem od nich zale

Ŝą

 sztywno

ś

ci w 

tych prz

ę

słach. 

W prz

ęś

le 1-2 mamy:  

[ ]

4

2

3

3

2

10

3125

,

0

12

5

,

0

3

,

0

12

m

bh

J

=

=

=

,  

 

W prz

ęś

le 2-3 oraz 3-4 mamy:  

[ ]

4

4

2

3

3

3

10

54

,

0

12

6

,

0

3

,

0

12

J

m

bh

J

=

=

=

=

,  

 
Teraz przyjmujemy jako porównawczy moment bezwładno

ś

ci -  moment w bezwładno

ś

ci w prz

ęś

le 1-2, 

czyli 

0

2

J

J

=

 i  w poszczególnych prz

ę

słach opisujemy sztywno

ś

ci  tzw. sztywno

ś

ci

ą

 porównawcz

ą

  

0

EJ

. (

E

jest stałe dla wszystkich prz

ę

seł, natomiast zmienny jest moment bezwładno

ś

ci). 

Za sztywno

ść

 porównawcz

ą

 przyjmujemy np. sztywno

ść

 prz

ę

sła 1-2, czyli:  

[ ]

0

4

2

2

10

3125

,

0

EJ

m

E

EJ

=

=

Wyra

Ŝ

amy pozostałe sztywno

ś

ci uzale

Ŝ

niaj

ą

c je od sztywno

ś

ci 

0

EJ

2

2

2

0

0

3

3

10

3125

,

0

10

3125

,

0

10

54

,

0

=

=

E

E

E

EJ

EJ

EJ

EJ

 

[ ]

4

4

0

3

728

,

1

EJ

m

EJ

EJ

=

=

 

 

Wyliczenie długo

ś

ci sprowadzonych prz

ę

seł: 

Wzór ogólny: 

k

k

k

l

EJ

EJ

l

=

0

'

]

[

12

12

0

0

2

2

0

'

2

m

EJ

EJ

l

EJ

EJ

l

=

=

=

 

]

[

63

,

4

8

728

,

1

0

0

3

3

0

'

3

m

EJ

EJ

l

EJ

EJ

l

=

=

 

'

0

0

4

4

0

'

4

]

[

74

,

1

3

728

,

1

a

m

EJ

EJ

l

EJ

EJ

l

=

=

=

 

2.  Przyj

ę

cie schematu podstawowego 

 

 

 

Rys. 3 

2

3

P

1

=12 kN 

P

2

=6 kN 

q=6 kN/m 

l

2

=12 [m] 

EJ

2

 

 

l

3

=8 [m] 

EJ

3

 

 

l

4

=3 [m]=a 

EJ

4

 

 

l

1

=0 

EJ

1

=∞ 

l

1

=0 

l

2

=12,       EJ

l

3

=12,   1,728·EJ

l

4

=12 

1,728·EJ

X

X

X

X

background image

Strona 

3 z 9 

 

3.  Równania trzech momentów 

 

Układamy równania (ci

ą

gło

ś

ci) kolejno w podporach, w których wprowadzono nadliczbowe 

k

X

 (w miejsce 

zwolnionych wi

ę

zów). 

 
Ogólny wzór metody trzech momentów zapisany w w

ęź

le „

k

”: 

0

0

1

'

1

'

1

'

1

'

6

)

(

2

k

k

k

k

k

k

k

k

EJ

X

l

X

l

l

X

l

δδδδ

=

+

+

+

+

+

+

 

k=1                

10

0

2

'

2

0

'

2

'

1

0

'

1

6

)

(

2

δδδδ

EJ

X

l

X

l

l

X

l

=

+

+

+

10

0

2

0

0

6

12

)

12

0

(

2

0

δδδδ

EJ

X

X

X

=

+

+

+

10

0

2

1

6

12

24

δδδδ

EJ

X

X

=

+

 

k=2     

20

0

3

'

3

2

'

3

'

2

1

'

2

6

)

(

2

δδδδ

EJ

X

l

X

l

l

X

l

=

+

+

+

20

0

3

2

1

6

63

,

4

)

63

,

4

12

(

2

12

δδδδ

EJ

X

X

X

=

+

+

+

W naszym zadaniu moment przypodporowy w w

ęź

le „3”  (

3

X

)  jest ró

Ŝ

ny od zera i jest momentem zna-

nym (znak „-„ poniewa

Ŝ

 

ś

ciska dolne włókna):   

 

]

[

18

3

6

4

2

3

KNm

l

P

X

 

=

=

=

 

Rys. 4 

 

20

0

2

1

6

)

18

(

63

,

4

)

63

,

4

12

(

2

12

δδδδ

EJ

X

X

=

+

+

+

20

0

2

1

6

34

,

83

26

,

33

12

δδδδ

EJ

X

X

=

+

+

34

,

83

6

26

,

33

12

20

0

2

1

=

+

δδδδ

EJ

X

X

 

 

Ostatecznie otrzymujemy układ 2 równa

ń

 do rozwi

ą

zania: 

 

10

0

2

1

6

12

24

δδδδ

EJ

X

X

=

+

 

34

,

83

6

26

,

33

12

20

0

2

1

=

+

δδδδ

EJ

X

X

 

 
 

4. Obliczenie  

0

k

δδδδ

, tj. 

10

δδδδ

20

δδδδ

 

Ogólny wzór na 

0

k

δδδδ

 

ma posta

ć

+

+

=

k

kt

kp

k

δδδδ

δδδδ

δδδδ

δδδδ

0

 

4.1. 

Wyznaczenie   

kp

δδδδ

 

 

Mo

Ŝ

na wyliczy

ć

 dwoma sposobami:  metod

ą

 Mohra lub z wykorzystanie równania prac wirtualnych 

 

W naszym zadaniu wykorzystamy równanie prac wirtualnych do obliczenia 

kp

δδδδ

.

 

3

P

2

=6 kN 

l

4

=3 [m]=a 

 

wyróŜnione włókna 

background image

Strona 

4 z 9 

 

 

 

Wykres momentów zginaj

ą

cych (rys. 5b) w schemacie podstawowym od obci

ąŜ

enia „p” (rys. 5a): 

 

a) 

 

b) 

 

 

Rys. 5 

 

Wykres momentów zginaj

ą

cych (rys. 6b) w schemacie podstawowym od stanu  

1

1

=

X

(rys. 6a): 

 

a) 

 

 
 b) 

 

Rys. 6 

 

2

3

0,5

 

M

2

3

l

2

=12 [m] 

 

l

3

=8 [m] 

 

l

4

=3 =a 

 

l

1

=0 

EJ

1

=∞ 

l

1

=0 

EJ

1,728·EJ

X

1

=1 

X

1

=1 

 

2

3

36

4

=

Pl

 

48

8

2

=

ql

 

M

18 

2

3

P

1

=12 kN 

P

2

=6 kN 

q=6 kN/m 

l

2

=12  

 

l

3

=8 [m] 

 

l

4

=3 [m]=a 

 

l

1

=0 

l

1

=0 

EJ

1,728·EJ

6 [m] 

6 [m] 

 

background image

Strona 

5 z 9 

 

 

Wykres momentów zginaj

ą

cych (rys. 7b) w schemacie podstawowym od stanu 

1

2

=

X

(rys. 7a): 

 

a) 

 

 

b) 

 

Rys. 7 

 

Współczynniki 

kp

δδδδ

 

obliczamy wg wzoru: 

 

 
 

 

 
 
 
 

                                                         

0

1

108

EJ

p

=

δδδδ

 

   

(

)

[

]

[

]

=

+

+

+

=

=

1

8

18

1

8

48

728

,

1

1

5

,

0

1

5

,

0

6

36

1

3

1

2

1

2

1

3

2

0

3

2

3

1

3

2

2

1

0

2

2

EJ

EJ

ds

EJ

M

M

l

p

p

δδδδ

 

                                            

0

2

185185

,

168

EJ

p

δδδδ

 

 
 

4.2. 

Wyznaczenie   

kt

δδδδ

 

 

Rys. 8 

 

10

o

0

o

0

o

15

o

0

o

15

o

l

1

=0 

l

2

=12 

 

l

3

=8 

 

l

4

=3 

 

M

2

3

l

2

=12 [m] 

 

l

3

=8 [m] 

 

l

4

=3 =a 

 

l

1

=0 

EJ

1

=∞ 

l

1

=0 

EJ

1,728·EJ

X

2

=1 

X

2

=1 

 

ds

EJ

M

M

l

p

k

kp

=

δδδδ

[

]

=

+

+

=

=

)

5

,

0

5

,

0

1

(

6

36

1

3

2

3

2

3

1

2

1

0

1

1

EJ

ds

EJ

M

M

l

p

p

δδδδ

background image

Strona 

6 z 9 

 

Ogólny wzór na wyznaczenie 

kt

δδδδ

1

1

1

2

2

1

+

+

+

+

=

+

k

k

k

t

k

k

k

t

kt

t

h

l

h

l

t

k

k

αααα

αααα

δδδδ

,  

gdzie  

g

d

t

t

t

=

Wyliczamy kolejno w w

ę

złach, w których wprowadzono nadliczbowe 

k

X

k=1                

2

2

2

1

1

1

1

2

2

2

1

h

l

t

h

l

t

t

t

t

+

=

αααα

αααα

δδδδ

C

t

0

1

0

=

,   

C

C

C

t

0

0

0

2

10

0

10

=

=

 

1

h

m

 

5

,

0

2

=

h

m

 

0

1

=

l

m

 

12

2

=

l

C

const

t

0

1/

  

5

10

1

=

=

αααα

3

5

1

1

1

10

2

,

1

0012

,

0

5

,

0

2

12

10

10

1

2

0

1

=

=

+

=

h

t

t

t

αααα

δδδδ

 

 
 

k=2                
 

3

3

3

2

2

2

2

2

2

3

2

h

l

t

h

l

t

t

t

t

+

=

αααα

αααα

δδδδ

C

C

C

t

0

0

0

3

15

0

15

=

=

m

 

6

,

0

3

=

h

m

 

8

3

=

l

3

5

5

2

10

2

,

2

0022

,

0

6

,

0

2

8

15

10

1

5

,

0

2

12

10

10

1

=

=

+

=

t

δδδδ

 
 

4.3. 

Wyznaczenie   

k

δδδδ

 

 

 

 

Rys. 9 

 
 

Ogólny wzór na wyznaczenie 

k

δδδδ

1

1

1

1

1

1

+

+

+

+





+

=

k

k

i

k

k

k

k

k

l

l

l

l

δδδδ

l

1

=0 

l

2

=12 

 

l

3

=8 

 

l

4

=3 

 

y1

=0,006 m

 

y2

=0,01 m

 

background image

Strona 

7 z 9 

 

 

k=1                

 

12

01

,

0

006

,

0

12

1

12

01

,

0

006

,

0

12

1

0

0

1

1

2

2

1

2

1

1

0

1

+

=

+

+

=

+





+

=

l

l

l

l

δδδδ

 

4

1

10

)

3

(

,

3

=

δδδδ

 

 

k=2                
 

0

01

,

0

8

1

12

1

12

006

,

0

1

1

3

3

2

3

2

2

1

2

+

+

=

+





+

=

l

l

l

l

δδδδ

 

3

2

10

)

3

(

58

,

1

=

δδδδ

 

 
 

4.4. 

Wyznaczenie   

0

k

δδδδ

 

+

+

=

k

kt

kp

k

δδδδ

δδδδ

δδδδ

δδδδ

0

 

k=1                
 

[

]

4

3

0

0

4

3

0

10

10

)

3

(

,

3

10

2

,

1

(

108

1

10

)

3

(

,

3

10

2

,

1

108

+

+

=

+

+

=

EJ

EJ

EJ

δδδδ

 

0

10

)

3

(

8

,

203

EJ

=

δδδδ

 

k=2                

 

[

]

3

3

0

0

3

3

0

20

10

)

3

(

58

,

1

10

2

,

2

(

18518

,

258

1

10

)

3

(

58

,

1

10

2

,

2

185185

,

168

+

=

+

=

EJ

EJ

EJ

δδδδ

 

 

0

20

726852

,

206

EJ

=

δδδδ

 

 
5. Rozwi

ą

zanie układu równa

ń

 - wyliczenie 

k

X

 

Wracamy do układu równa

ń

 

 

10

0

2

1

6

12

24

δδδδ

EJ

X

X

=

+

 

34

,

83

6

26

,

33

12

20

0

2

1

=

+

δδδδ

EJ

X

X

 

Za 

0

k

δδδδ

wstawiamy wyliczone wielko

ś

ci w pkt. 4.: 

 

0

0

2

1

)

3

(

8

,

203

6

12

24

EJ

EJ

X

X

=

+

 

34

,

83

726852

,

206

6

26

,

33

12

0

0

2

1

=

+

EJ

EJ

X

X

 

0

2

1

1223

12

24

EJ

X

X

=

+

 

0

2

1

7

,

1323

26

,

33

12

EJ

X

X

=

+

 

 

background image

Strona 

8 z 9 

 

8952

,

37

1

X

 

 

1262

,

26

1

X

 

 
 

6. Wyliczenie pozostałych wielko

ś

ci statycznych - wykresy sił przekrojowych M i T 

 
 

 

Rys. 10 

 
 

Belk

ę

 ci

ą

ą

,  po  wyliczeniu 

k

X

, mo

Ŝ

emy dalej rozwi

ą

zywa

ć

 jak dwie belki proste poł

ą

czone  ze sob

ą

  w 

w

ęź

le „2” przegubem, w którym przyło

Ŝ

one s

ą

 wyliczone momenty przypodporowe 

2

X

 (rys. 11). Nast

ę

p-

nie w tych beleczkach liczymy reakcje podporowe i rysujemy wykresy T  i M  (rys. 12 i 13). 

 

 

Rys. 11 

 
 
Rozpatrujemy beleczk

ę

 1-2: 

=

0

2

L

M

                             

98

,

6

2

12

12

1262

,

26

8952

,

37

1

+

=

V

    

 

=

0

1

M

                             

02

,

5

2

12

12

8952

,

37

1262

,

26

2

+

=

L

V

    

 

 
Rozpatrujemy beleczk

ę

 2-4: 

 

=

0

2

P

M

                             

98

,

28

2

8

6

1262

,

26

11

6

8

1

2

3





+

=

V

    

3

P

1

=12 kN 

P

2

=6 kN 

q=6 kN/m 

l

2

=12 [m] 

 

l

3

=8 [m] 

 

l

4

=3 [m]=a 

 

X

1

=37,8952

X

2

=26,1262 

1

 

L

V

2

 

P

V

2

3

 

2

3

P

1

=12 kN 

P

2

=6 kN 

q=6 kN/m 

l

2

=12 [m] 

 

l

3

=8 [m] 

 

l

4

=3 [m]=a 

 

X

1

=37,8952

X

2

=26,1262 

background image

Strona 

9 z 9 

 

=

0

3

M

                             

02

,

25

3

6

2

8

6

1262

,

26

8

1

2

2





+

=

P

V

    

 
Sprawdzenie: 

=

0

y

P

                          

0

6

8

6

12

02

,

25

98

,

28

02

,

5

98

,

6

=

+

+

+

       c.n.d. 

 

 

 

 

Rys. 12. Wykres momentów zginaj

ą

cych 

 

 

 

 

Rys. 13. Wykres sił tn

ą

cych 

 
 
 
 

 

l

2

=12 [m] 

 

l

3

=8 [m] 

 

l

4

=3 [m] 

 

6 [m] 

 

6,98 

x

4,169 

+ 

+ 

+

 

-

 

-

 

 

6,98 

 

5,02 

5,02 

25,02 

22,98 

l

2

=12 [m] 

 

l

3

=8 [m] 

 

l

4

=3 [m] 

 

X

1

=37,8952

X

2

=26,1262 

6 [m] 

 

3,9893 

M

extr

26,023 

18 

x

4,169 

0107

,

32

2

2

1

=

+

X

X

 

36

4

=

Pl

 

2

3

2

X

X

+

8

2

ql