30

RADIO RETRO

Lata trzydzieste

Świat Radio  Maj 2007

Radioodbiorniki wilieńskiego Elektrita

Radioodbiornik Splendid

Wileński  Elektrit,  tak  jak  każda 

duża  europejska  firma radiotech-

niczna,  wprowadzał  corocznie  na 

krajowy  rynek  kolejne,  nowe  mo-

dele radioodbiorników.

Na  sezon  1935/36  Elektrit  opra-

cował 6 modeli odbiorników, a pra-

wie każdy z nich miał kilka typów 

różniących  się  sposobem  zasilania. 

Dochodziło  do  tego  często  kilka 

rodzajów skrzynek aparatów, a tak-

że  modernizacja  modelu  (układu) 

odbiornika w ciągu sezonu. Można 

powiedzieć, że liczba modeli z jed-

nego  tylko  sezonu  często  sięgała 

20  odmian  aparatów.  Jest  to  więc 

ambitne  zadanie  kolekcjonerskie 

i często  prowadzi  do  odkrycia  no-

wych, nieznanych dotąd rozwiązań 

radioodbiorników i poszerzenia na-

szej  wiedzy  kolekcjonerskiej,  która 

nigdy nie będzie zamkniętym tema-

tem. W sezonie 1935/36 w sprzeda-

ży ukazały się następujące modele: 

Kontinent,  Titanic,  Rival,  Superior, 

Splendid, Majestic.

Aparat  radioodbiorczy  Splen-

did  to  pierwszy  z dwóch  opraco-

wanych  w  tym  sezonie  układów 

superheterodynowych, drugim był 

Majestic. Występowały dwa mode-

le: Z – zasilany prądem zmiennym 

oraz  U –  o zasilaniu  uniwersalnym 

(prądem zmiennym lub stałym).

Wzorowany  został  na  modelu 

Camerad wiedeńskiej Minervy. Nie 

stanowił jednak jego kopii, zmienio-

no np. schemat na siedmioobwodo-

wy  (w modelu  Camerad  A tylko  6 

obwodów), rozbudowano przy tym 

układ wejściowy i zastosowano po-

trójny agregat kondensatorowy.

Cechą  charakterystyczną  obu 

powyższych  modeli  Elektrita,  nie-

występującą już w żadnych innych 

odbiornikach,  było  zastosowanie 

magnoskopu.  Nazwano  tak  lupę 

dla  odczytu  skali.  Była  to  gruba 

soczewka – 9 dioptrii, umieszczona 

w bakelitowej, dekoracyjnej ramce.

Splendid  Z jest  odbiornikiem 

trzylampowym (czwarta lampa pro-

stownicza),  w układzie  superhete-

rodynowym  i refleksowym, sied-

mioobwodowym, trzyzakresowym. 

Zakresy  fal:  750–2000m,  200–580m 

i 18–52m. Aparat standardowo wy-

posażano w lampy firmy Tungsram

(tańsze), a następnie także Philipsa. 

Zastosowano duży głośnik elektro-

dynamiczny (dynamiczny z podma-

gnesowaniem, którego cewka praco-

wała jako dławik w filtrze zasilania).

Splendid Z

Skala z magnoskopem

Henryk Berezowski
www.radioretro.pl

31

Świat Radio  Maj 2007

Aparat  umieszczono  w dużej, 

charakterystycznej  skrzynce  38,5  x 

44,5 x 26 cm. 

Zdziwienie  budzi  zastosowanie 

tak  małej  mocy  wyjściowej  w tak 

wielkim aparacie.

Pobór mocy z sieci ok. 60 W.

Rzadko  spotykana  była  wer-

sja  U.  Wykorzystano  tutaj  lampy 

Tungsram TCK1, TCF7, TCL2, TCY1 

i 200RI/RII,  później  także  równo-

ważne lampy Philipsa.

Ciekawostką jest fakt, że w wer-

sji C nie występowała binoda, więc 

problem  ten  rozwiązano  przez  za-

stosowanie sirutora jako diody de-

tekcyjnej.  Ponadto  w wersji  U nie 

użyto już układu refleksowego.

Pokazany  fragment  materiałów 

reklamowych wskazuje, że odbior-

niki  były  przeznaczony  także  na 

rynek niemieckojęzyczny. 

Sugerowana  cena  producenta 

dla modelu Z wynosiła 580  zł, co na 

owe czasy było znaczną kwotą. 

Henryk Berezowski

Na  wejściu  znajdują  się  dwa 

obwody  strojone  (na  krótkich 

zwyczajowo  jeden  obwód).  Pierw-

sza  lampa  to  oktoda  MO465/AK1 

pracująca  jako  mieszacz  i hetero-

dyna  –  tu  trzeci  obwód  strojony. 

Dalej  pierwszy  filtr p.cz. 128kHz

i wzmacniacz  na  DS4100/E444, 

to  rzadka  lampa  –  binoda  (dioda 

wraz z tetrodą). Dioda pracuje jako 

detektor,  natomiast  tetroda  jest 

wzmacniaczem,  raz  p.cz.,  a po  raz 

drugi  m.cz.  –  tzw.  układ  reflekso-

wy. W obwodzie anodowym lampy 

drugi filtr p.cz., a także układ ARW

obejmujący  pierwsze  dwie  lampy. 

Lampa głośnikowa to ponad 3-wa-

towa,  bezpośrednio  żarzona  pen-

toda  PP4101/E443H,  zastosowano 

więc  „odbrzęczacz”  dostępny  z ty-

łu  na  chassis  (R  =  100Ω  dla  regu-

lacji  na  minimum  przydźwięku 

sieciowego). 

Tutaj  także  płynna  regulacja 

barwy  tonu  (zmiana  sprzężenia). 

Odbiornik  może  również  służyć 

jako  wzmacniacz  dla  gramofonu 

elektrycznego/adaptera,  wykorzy-

stuje  wtedy  do  wzmocnienia  dwie 

ostatnie lampy. 

Przełącznik  zakresów  umiesz-

czono  z prawej  strony  obudowy, 

sygnalizacja  wybranego  zakresu 

kolorowymi  lampkami  umieszczo-

nymi  za  bębnową,  celuloidową, 

trójkolumnową  skalą  o drobnych 

napisach. 

Odbiornik Splendid był przeznaczony także na rynek niemieckojęzyczny

Fragment instrukcji obsługi

REKLAMA