ANTYK
Marionetkami s bowiem ludzie w wi kszo ci
przypadków i rzadko maj co wspólnego z
prawd . PLATON
Dopóki yje, cz owiek b dzi mo e, ale jest
g upcem, kiedy trwa w uporze. ( Antygona
Sofokles)
Gdy my istniejemy, mier jest nieobecna, a gdy
tylko mier si pojawi, wtedy nas ju nie ma.
(Epikur)
BIBLIA
Marno nad marno ciami, wszystko marno
Wszystko marno
i gonienie za wiatrem . (Ksi ga
Koheleta)
Niektórzy z o nazywaj dobrem, a dobro z em,
którzy zamieniaj
ciemno
na wiat o, a wiat o na ciemno
. (Prorok
Izajasz)
Przekl ty m , który pok ada nadziej
w
cz owieku i który w ciele
upatruje sw si . (...) B ogos awiony m , który pok ada
ufno
w Panu i Pan jest jego nadziej
(Ksi ga
Jeremiasza)
Tak wi c trwaj wiara, nadzieja,
mi o
te trzy. Z nich za najwa niejsza jest mi o
.
( wi ty Pawe Hymn do mi o ci )
Bracia! Je eli Bóg z nami, to któ
przeciwko nam... List w. Paw a
Bóg do Kaina: B dziesz Przekl tym
tu aczem i zbiegiem na ziemi po wsze czasy
REDNIOWIECZE
(...) Wszyscy ludzie pos uchajcie,
Okrutno ci mirci poznajcie! Wy co jej nizacz nie macie
przy skonaniu j poznacie... Kogo koli mier udusi,
ka dy w jej szkole by musi .
RENESANS
Cz owiekiem jestem i nic co ludzkie
nie jest mi obce (Terencjusz)
Ka dy na swe skrzyd o goni, pewnie/
Pospolitej Rzeczy edny tam nie ma na pieczy Miko aj
Rej Krótka rozprawa...
Jan Kochanowski
Dalej co b dzie? Srebrne w g owie nici, A ztym
trzymam, kto co w
czas uchwyci . (Fraszka Do gór i lasów )
Zacno uroda, moc pieni dze s awa/
Wszystko to minie jak polna trawa.
(Fraszka O ywocie ludzkim)
Prosz niech ze mn te rymy nie gin ,
Kiedy ja umr niechaj one s yn ( Do fraszek )
nie porzucaj nadzieje/,
jako si kolwiek dzieje . (Pie IX Ks. I)
O nieszcz sne królestwo i zginienia
bliskie,/ gdzie ani prawa wa
ani sprawiedliwo
ma
mijsce/ ale wszystko zlotem kupi trzeba. ( Odprawa
pos ów greckich)
Wsi spokojna wsi weso a jaki g os twej chwale
zdo a!
Wiliam Szekspir
S dziwy w niebie i na ziemi,/ O których ani
ni o si waszym
filozofom (Szekspir Hamlet )
I czym jest cz owiek, je li jego ycia/ G ówn
warto ci i targow
cen / S sen i strawa. ( Hamlet VII Monolog )
BAROK
Nie by o zacofanego redniowiecza,
zepsutego renesansu i wstr tnego baroku. Ka dy pr d
je li zagarnia najwybitniejszych twórców i nabiera
uniwersalnego znaczenia, by nie tylko konieczny, ale
posuwa naprzód wspólne dzie o. (Jan b o ski)
Cz owiek jest trzcin najs absz w
przyrodzie, ale to trzcina my l ca
(B a ej Pascal)
Nie mi owa ci ko i mi owa /
N dzna pociecha (Miko aj S p Szarzy ski)
O WIECENIE
Cogito, ergo sum (Kartezjusz)
Optymizm to ob d dowodzenia, e
wszystko idzie dobrze, kiedy nam si dzieje le (Wolter)
Kto biegnie za przyjemno ci ,
chwyta cierpienie (Denis Diderot)
Niczego równie trudno nie przebacza
si komu jak jego zalet (Denis Diderot)
Ignacy Krasicki
Satyra prawd mówi, wzgl dów si
wyrzeka, czci urz d, wielbi króla, lecz s dzi cz owieka .
( Do króla )
Zaw dy znajdzie przyczyn , kto
zdobyczy pragnie ( Jagni i wilcy )
Bywa cz st zwiedzionym, kto lubi
by chwalonym (Kruk i lis)
Piotr malowa podobne, Jan
pi kniejsze twarze . (Malarze)
ROMANTYZM
Adam Mickiewicz
Czucie i wiara silniej mówi do mnie/ Ni
m drca szkie ko i oko
Miej serce i patrzaj w serce
( Romantyczno
)
Gwa t niech si gwa tem odciska ( Oda do
m odo ci )
Kto za ycia cho raz by w niebie
Ten po mierci nie trafi od razu ( Dziady cz. IV )
Nie ma równego na Ziemi oprócz wyrazu
-Ojczyzna. (Konrad Wallenrod w pie ni Halbana)
Nasz naród jak lawa
Z wierzchu zimna i twarda, sucha i plugawa
Lecz wewn trznego ognia sto lat nie wyzi bi
Plwajmy na t skorup i zst pmy do g bi
Ja i ojczyzna to jedno.
Nazywam si Milijon, - bo za Milijony
Kocham i cierpi katusze.
Juliusz S owacki
Jam jest pos g cz owieka na pos gu
wiata
Kordian
Cyprian Kamil Norwid
Idea si gn bruku ( Fortepian Szopena )
Bo pie nim dojrzy, cz owiek nieraz skona,
A ni li skona pierw wstanie . (Do obywatela Johna
Browna )
POZYTYWIZM
Lalka
Boles awa Prusa
Nie tylko nie my la by ksi
cym s ug , ale
nawet
odwa y
si
by
samodzielnym
cz owiekiem. O Wokulskim Ksi e.
I przypatruj c si po tysi czny raz w yciu
powtarza : Marionetki! Wszystko marionetki!
Zdaje im si , e robi co chc ,
a robi tylko, co
im ka e spr yna tak lepa jak one.
(Rzecki)
wiat podobny jest do amatorskiego teatru;
wi c nieprzyzwoicie jest pcha si w nim do ról
pierwszych...
Ka da rzecz ma swój czas, w którym dojrzewa i
taki w którym marnieje (B. Prus FARAON )
W tym rzecz,
e musimy przegra , a
procesujemy si a
do ko ca. Oto ca y sens
ycia, które inaczej by oby tylko nudn fars , a
tak jest zarazem g upim dramatem.
(Henryk
Sienkiewicz
Rodzina Po anieckich)
M ODA POLSKA
Medycyna to fach, interes jak ka dy inny
(Stefan eromski
Ludzie bezdomni )
Judym odcina si od filantropii.
W do ach mi dzy mieszkaniami znajduj si
jamy ze splugawion ,
ó t wod
Ludzie bezdomni
Niech na ca ym wiecie wojna byle polska wie
zaciszna, byle
polska
wie
spokojna.
( Wesele
Stanis aw
Wyspia ski )
Kazimierz Przerwa Tetmayer
Jaka
jest przeciw z ego twoja tarcza, /
Cz owiecze ko ca
wieku?... G ow zwiesi niemy
( Koniec wieku XIX)
Wola ludzka jest niczym, a konieczno
wszystkim
( Nie wierz w nic)
Jan Ksaprowicz
Bo có mo e by je lim ja zagin ?... ( Dies
Irae )
Na to mamy cztery ciany i sufit, aby brudy
swoje w domu i aby
nikt o nich nie s ysza . Rozw óczy je po swiecieto ani
moralne ani uczciwe (Gabriela Zapolska Moralno
Pani Dulskiej )
Leopold Staff
Bo lepiej gi zmia d one cyklopowym razem,
Ni by y mia o w asn s abo ci przekl te,
Rys chorej niemocy ska onej, p kni te. ( Kowal )
Odrzu my raz t g upi dla ycia pogard ,
Któr si otaczamy jak ebrak purpur . (Odzu my raz)
20 LECIE MI DZYWOJENNE
Stefan eromski
Czy macie odwag Lenina, aby zburzy dzie o i
wszcz nowe? ( Przedwio nie )
Rewolucja jest to konieczno
wy sza ponad
wszystko. Jest to
prawo moralne. ( Przedwio nie )
Kolichowska: Ja wcale nie powiadam
mówi a
(...), e wiat jest
le urz dzony i ze ka dy ma w nim co mu trzeba. Ja
tylko nie chc sama cierpie za, e jest le urz dzony.
( Granicy Zofia Na kowska)
Tyle wiemy o sobie ile nas sprawdzono W.
Szymborska
Witold Gombrowicz Ferdydurke
Gdy nie ma ucieczki przed g b , jak tylko w
inn g b , a przed
cz owiekiem schroni
si
mo na jedynie w obj cia
innego cz owieka. Przed pup za w ogóle nie ma
ucieczki.
Cz owiek jest uzale niony od swojego odbicia
w duszy drugiego cz owieka .
Nie jeste my samoistnie, jeste my tylko funkcj
innych ludzi, musimy by takimi jakimi nas
widza .
Koniec i bomba, a kto czyta ten tr ba .
Czes aw Mi osz
....Wszystko minione, wszystko zapomniane,
tylko na ziemi dym,
umar e chmury i nad rzekami z popio u tlej ce skrzyd a i
cofa si zatrute s o ce, a pot pienia brzask wychodzi z
mórz... Roki
Franz Kafka
nasza w adza... nie szuka winy w ród ludno ci,
raczej sama wina przyci ga s d...
obrona nie jest przez ustaw dozwolona, tylko
tolerowana
...przed tym s dem nie mo na si przecie
obroni , trzeba z o y zeznania
WSPÓ CZESNO
Cz sto chwalimy odleg
przesz o , a nie
doceniamy
wspó czesno ci. (Tacyt)
Szukam nauczyciela i mistrza/ niech przywróci
mi wzrok, s uch i mow / niech jeszcze raz
nazwie rzeczy i poj cia/ niech oddzieli wiat o od
ciemno ci. (Ocalony- Ró ewicz)
Jednakowo wa y cnota i wyst pek (Ocalony-
Ró ewicz)
Nas nauczono. Nie ma lito ci.../ ...Nas nauczono
nie ma sumienia.../ nas nauczono nie ma
mi o ci.../ Nas nauczono. Trzeba zapomnie
(Baczy ski- Pokolenie II)
Czy nam postawi , z lito ci chocia nad grobem
krzy (Baczy ski- Pokolenie II)
Czes aw Mi osz
To na tym w a nie placu/ spalono Giordana
Bruna,/ Kat p omie
stosu za egna / w kole ciekawej gawiedzi/ a ledwo
p omie
przygasa / Znów pe ne by y tawerny...
( Campo di Fiori )
I ci gin cy, samotni,/ Ju zapomnieni
od wiata,/ J zyk ich sta si nam obcy/ Jak j zyk dawnej
planety...
( Campo di Fiori )
ecce homo
oto cz owiek
I tak dzie po dniu
tygodniami, miesi cami,
latami
bez rado ci,
bez nadziei, bez ycia. ( Inny wiat Gustaw Herling
Grudzi ski)
Tu otwiera si inny, odr bny wiat, do niczego
nie podobny; tu
panowa y inne, odr bne prawa, inne obyczaje, inne
nawyki i odruchy; tu trwa martwy z ycia dom, a w nim
ycie jak nigdzie i ludzie niezwykli.
(Fiedor
Dostojewski Zapiski z martwego domu )
Gustaw Herling Grudzi ski Wie a
Nieszcz liwy jest samotny wsz dzie.
- Ten kto kocha swoj cele
odpar tr dowaty
znajdzie w niej spokój
To prawda, e ból i niepokój zdaj si wyd u a
dnie i noce, ale lata p yn zawsze z t sam
szybko ci
Vita dum superest. Bene est.
(
ycie jest dobre, kiedy przerasta siebie )
Bo ycie to sen jedynie, co kszta tami wraca/
raz cz cie, raz rzadziej, a czasami
noc ...
Ach, bezsenno , bezsenno ! Nikt, kto tego
sam nie
do wiadczy ,
nie
potrafi
sobie
wyobrazi , jak smutna i d uga jest noc, któr
sp dza si bez zmru enia oka i z my l utkwion
w wyzutej ca kowicie z nadziei! Nikt tego nie
potrafi zrozumie .
Albert Camus D uma
Trzeba by tym, który zostaje.
Bakcyl d umy nigdy nie umiera i nie znika, e
mo e przez
dziesi tki lat pozosta u piony (...) i e nadejdzie by
mo e dzie , kiedy na nieszcz cie ludzi i dla ich nauki
d uma obudzi swe szczury i po le je, by umiera y w
szcz liwym mie cie
CYTATY PANI PROFESOR
Cz owiek zrodzony z niewiasty, dni krótkich
jest i pe en k opotów. (Ksi ga Hioba)
Cz owiek jest tylko trzcin ..., ale trzcin
my l c (B a ej Pascal)
Czym e jest cz owiek w przyrodzie? Nico ci
wobec
niesko czono ci,
wszystkim
wobec
nico ci. (B a ej Pascal)
B dzi cz owiek póki d y ( Faust Geothe)
Przesz o
jest to dzi , tylko cokolwiek dalej.
(Norwid)
Uczyniwszy na wieki wybór w ka dej chwili
wybiera musz . (Jerzy Liebert)
Gdyby nie by o Ziemi, czy by o by piek o. (Cz.
Mi osz)
Zostan ci wybaczone wszystkie z e uczynki,
je eli je pope ni e , aby kogo
uratowa .
Ryszard Krynicki
Wszyscy wiedz , e czego nie mo na zrobi i
wtedy zjawia si ten jeden, który nie wie e nie
mo na i on to w a nie robi (A. Einstein)
