70_251401_programista

Spis tre

1. Dane identyfikacyjne zawodu ...................................................

1.1. Kod, nazwa zawodu i usytuowanie zawodu w klasyfika-

cjach .................................................................................

1.2. Notka metodologiczna i autorzy .......................................

2. Opis zawodu ................................................................................

2.1. Synteza zawodu ..............................................................

2.2. Opis pracy i sposobu jej wykonywania, obszary wyst

powania zawodu .............................................................

2.3.

rodowisko pracy (warunki pracy, maszyny i narz

dzia

pracy, zagro

enia, organizacja pracy) ............................

2.4. Wymagania psychofizyczne, zdrowotne, w tym prze-

ciwwskazania do wykonywania zawodu .........................

2.5. Wykształcenie i uprawnienia niezb

dne do podj

cia

pracy w zawodzie .............................................................

2.6. Mo

liwo

ci rozwoju zawodowego, potwierdzania/ wali-

dacji kompetencji .............................................................

2.7. Zadania zawodowe ..........................................................

2.8. Wykaz kompetencji zawodowych ....................................

2.9. Relacje mi

dzy kompetencjami zawodowymi a pozio-

mem kwalifikacji w ERK/PRK ..........................................

3. Opis kompetencji zawodowych ................................................ 10

3.1. Interpretowanie projektu i modelu analitycznego aplika-

cji Kz1 .............................................................................. 10

3.2.  Implementowanie projektu aplikacji Kz2  .........................   11
3.3.  Przygotowywanie aplikacji do dystrybucji Kz3  ................   12
3.4.  Kompetencje społeczne KzS  ..........................................   12

4. Profil kompetencji kluczowych ................................................. 13

5. Słownik ........................................................................................ 14

1. Dane identyfikacyjne zawodu

1.1. Kod, nazwa zawodu i usytuowanie zawodu

w klasyfikacjach

Według Klasyfikacji zawodów i specjalno

ci na potrzeby rynku pracy (KZiS

2010):

251401 Programista aplikacji

Grupa wielka 2 – Specjali

ci (w Mi

dzynarodowej Klasyfikacji Stan-

dardów Edukacyjnych ISCED 2011 – poziom 6).

Grupa elementarna 2514 – Programi

ci aplikacji (w Mi

dzynarodo-

wym Standardzie Klasyfikacji Zawodów ISCO-08 odpowiada grupie
2514 Application Programmers).

Według Polskiej Klasyfikacji Działalno

ci (PKD 2007):

Sekcja J. Informacja i komunikacja. Dział 62. Działalno

ść

zwi

zana

z oprogramowaniem i doradztwem w zakresie informatyki oraz dzia-
łalno

ść

powi

zana. Grupa 62.01. Działalno

ść

zwi

zana z oprogramo-

waniem.

1.2. Notka metodologiczna i autorzy

Opis standardu kompetencji zawodowych wykonano na podstawie: ana-
lizy

ródeł (akty prawne, klasyfikacje krajowe, mi

dzynarodowe) oraz

głównie wyników bada

analitycznych na 18 stanowiskach pracy w 9

przedsi

biorstwach (du

e – 5,

rednie – 1, małe − 2, mikro − 1, w tym

usługowe − 5, inne – 4: produkcyjno-usługowe – 3, administracyjna − 1,
przeprowadzonych w marcu 2013 r.

Zespół Ekspercki:

•

Jolanta Dzie

lewska – Devoteam S.A. w Warszawie,

•

ena Tomczy

ska-D

bek – Centrum Informatyki Statystycznej,

Zakład w Radomiu,

•

Bartosz Czerniewski – PBConsult S.C. Chwesiuk Czerniewski

w Bielsku-Białej,

•

Wojciech Oparcik – Instytut Technologii Eksploatacji – PIB w Rado-

miu.

2. Opis zawodu

2.1. Synteza zawodu

Programista aplikacji tworzy program realizuj

cy okre

lone zadania.

2.2. Opis pracy i sposobu jej wykonywania, miejsca,

obszary wyst

powania zawodu

Praca programisty polega na tworzeniu i przygotowaniu do wdro

enia

aplikacji. Programista analizuje projekt techniczny, zało

enia, wymagania

funkcjonalne i niefunkcjonalne dla aplikacji. Opracowuje lub wykorzystuje
istniej

ce algorytmy i struktury danych. Wykorzystuj

c wybrany j

zyk

rodowisko programistyczne, tworzy aplikacj

. Testuje poprawno

ść

kodu, usuwa bł

dy. Przygotowuje dokumentacj

techniczn

oraz u

yt-

kow

tworzonej aplikacji. Wprowadza modyfikacje i udoskonalenia

w aplikacji.  Nad  opracowaniem  bardziej  skomplikowanych  aplikacji  pra-
cuje  w  zespole  pod  kierunkiem  kierownika  projektu.  Współpracuje  np.
z grafikami  i  specjalistami  ró

nych dziedzin w zakresie opracowywania

aplikacji. Korzysta z narz

dzi wspomagaj

cych utrzymanie standardów

jako

ci (np. narz

dzi do zarz

dzania zadaniami, incydentami, bł

dami).

2.3.

rodowisko pracy (warunki pracy, maszyny

i narz

dzia pracy, zagro

enia, organizacja pracy)

Programista zatrudniany jest w przedsi

biorstwach, firmach, instytu-

cjach, które tworz

lub modernizuj

programy i systemy komputerowe.

e równie

pracowa

jako tzw. freelancer, osoba pracuj

ca bez etatu,

realizuj

ca projekty na zlecenie. Pracuje zwykle w pomieszczeniu biuro-

wym, cz

sto klimatyzowanym. Mo

liwe jest tak

e wykonywanie pracy

w innym miejscu ni

siedziba pracodawcy, np. w domu lub u klienta.

Osoba pracuj

ca w tym zawodzie wi

kszo

ść

czasu sp

dza przy kompu-

terze, wykonuj

c swoje zadania w pozycji siedz

cej. Z tego powodu

nara

ona jest na zmiany zwyrodnieniowe kr

gosłupa oraz zmiany

w układzie kostno-stawowym nadgarstka. Godziny sp

dzone przed mo-

nitorem mog

powodowa

uczucie zm

czenia, choroby oczu. Programi-

sta nara

ony jest tak

e na podwy

szony poziom hałasu, gdy pracuje

w pomieszczeniu, w którym stoi wiele komputerów, drukarek. Wykony-
wanie zada

zawodowych przez programist

zwykle odbywa si

w sta-

łych godzinach pracy w dni robocze.

2.4. Wymagania psychofizyczne, zdrowotne,

w tym przeciwwskazania do wykonywania zawodu

Do cech po

żą

danych u programisty aplikacji nale

y zaliczy

: rzetel-

ść

, dociekliwo

ść

, cierpliwo

ść

, umiej

tno

ść

koncentracji. Wa

ce-

programisty jest równie

zdolno

ść

samokształcenia. Jest to zawód

wymagaj

cy: logicznego rozumowania, analitycznego my

lenia, umie-

tno

ci planowania, dobrej pami

ci, dokładno

ci i samodzielno

ci.

Przydatne w pracy na tym stanowisku s

ponadto: zdolno

ść

twórczego

rozwi

zywania problemów, uzdolnienia techniczne oraz matematyczne.

Praca programisty aplikacji odbywa si

sto w zespole. W zwi

zku

z tym wa

na jest umiej

tno

ść

pracy w grupie, komunikatywno

ść

, bez-

konfliktowo

ść

. Przeciwwskazaniem do wykonywania zawodu mo

e by

powa

na wada wzroku, niesprawno

ść

czyn górnych. Mog

nato-

miast w tym zawodzie pracowa

osoby z dysfunkcj

czyn dolnych,

wadami słuchu.

2.5. Wykształcenie i uprawnienia niezb

dne do podj

cia

pracy w zawodzie

Wskazane jest posiadanie przez programist

aplikacji co najmniej

szego wykształcenia technicznego pierwszego stopnia. Preferowani

absolwenci kierunków informatycznych. Mo

liwe jest wykonywanie

zawodu przez absolwentów innych kierunków oraz osoby z wykształce-
niem

rednim z zainteresowaniami informatycznymi, które zdobyły wie-

w wyniku samokształcenia lub na kursach i szkoleniach z zakresu

programowania. Wymagana jest znajomo

ść

zyka angielskiego w za-

kresie czytania ze zrozumieniem dokumentacji technicznej.

2.6. Mo

liwo

ci rozwoju zawodowego, potwierdzania/

/walidacji kompetencji

cie

ka rozwoju zawodowego programisty rozpoczyna si

zwykle od

stanowiska młodszego programisty. Wraz ze zdobywan

wiedz

i umie-

tno

ciami mo

e awansowa

na stanowisko programisty, starszego

programisty. Istnieje mo

liwo

ść

rozwoju w kierunku zarz

dzania lub spe-

cjalizacji. Wybieraj

cie

specjalizacji, programista rozwija swoje

umiej

tno

ci w jednym lub w kilku obszarach merytorycznych, np. j

zy-

ków programowania lub okre

lonych rozwi

informatycznych. Posia-

daj

c do

wiadczenie zawodowe, mo

e pracowa

jako 251103 Projek-

tant/architekt systemów teleinformatycznych. Osoby pogł

biaj

ce wiedz

na temat zarz

dzania zespołami i projektami informatycznymi mog

pełni

funkcj

kierowników zespołów, projektów, dyrektorów IT. Progra-

mista swoje kwalifikacje mo

e podnosi

poprzez zdobywanie certyfika-

tów na szkoleniach specjalistycznych w zakresie programowania i projek-
towania, udział w konferencjach tematycznych, kontynuacj

nauki na

studiach podyplomowych. Istotnym elementem podnoszenia kwalifikacji
jest równie

samokształcenie, szczególnie wa

ne w tym zawodzie.

2.7. Zadania zawodowe

Z1.

Interpretowanie zało

, wymaga

funkcjonalnych i niefunkcjo-

nalnych dla

aplikacji (niezb

dne kompetencje: Kz1, KzS).

Z2. Analizowanie projektu, architektury aplikacji (niezb

dne kompe-

tencje: Kz1, KzS).

Z3. Przygotowywanie i analizowanie algorytmów (niezb

dne kompe-

tencje: Kz1, KzS).

Z4. Tworzenie i wykorzystywanie struktur danych (niezb

dne kompe-

tencje: Kz2, KzS).

Z5. Tworzenie i modyfikowanie kodu aplikacji w wybranym j

zyku

rodowisku programowania (niezb

dne kompetencje: Kz2, KzS).

Z6. Testowanie kodu w celu wykrycia i usuni

cia bł

dów oraz za-

pewnienia niezawodno

ci i bezpiecze

stwa aplikacji (niezb

dne

kompetencje: Kz2, KzS).

Z7. Przygotowywanie dokumentacji technicznej aplikacji oraz instrukcji

obsługi dla u

ytkowników (niezb

dne kompetencje: Kz3, KzS).

Z8. Przygotowywanie aplikacji do instalacji i uruchomienia (niezb

ne kompetencje: Kz3, KzS).

Z9. Organizowanie stanowiska pracy zgodnie z zasadami i przepisy

BHP, ochrony ppo

., ochrony

rodowiska oraz ergonomii (nie-

dne kompetencje: Kz1, Kz2, Kz3, KzS).

2.8. Wykaz kompetencji zawodowych

Kz1 – Interpretowanie projektu i modelu analitycznego aplikacji (po-

trzebne do wykonania zada

: Z1, Z2, Z3, Z9).

Kz2 – Implementowanie projektu aplikacji (potrzebne do wykonania

zada

: Z4, Z5, Z6, Z9).

Kz3 – Przygotowywanie aplikacji do dystrybucji (potrzebne do wykona-

nia zada

: Z7, Z8, Z9).

KzS – Kompetencje społeczne (potrzebne do wykonywania zada

Z1÷Z9).

2.9. Relacje mi

dzy kompetencjami zawodowymi

a poziomem kwalifikacji w ERK/PRK

Kompetencje zawodowe potrzebne do wykonywania zada

w za-

wodzie sugeruje si

wykorzysta

do opisu kwalifikacji na poziomie 6,

wła

ciwym dla wykształcenia wy

szego pierwszego stopnia w Europej-

skiej i Polskiej Ramie Kwalifikacji. Poziom ten jest uzasadniony miej-
scem usytuowania zawodu w Klasyfikacji zawodów i specjalno

ci (gru-

pa wielka 2 i jej odpowiednik w ISCED 2011).

Osoba wykonuj

ca zawód programisty aplikacji:

1) w zakresie wiedzy: w zaawansowanym stopniu zna i rozumie poj

cia, terminy charakterystyczne dla programowania oraz zło

one za-

ci mi

dzy nimi. Posiada wiedz

teoretyczn

z zakresu tech-

nologii informatycznych oraz posiada wiedz

praktyczn

w dziedzi-

nie programowania w wybranym j

zyku czy

rodowisku;

2) w zakresie umiej

tno

ci: potrafi innowacyjnie wykonywa

zadania

oraz rozwi

zywa

zło

one i nietypowe problemy w zakresie imple-

mentowania projektu aplikacji w zmiennych i nieprzewidywalnych wa-
runkach. Samodzielnie planuje własne uczenie si

, podnosi kwalifika-

cje zawodowe, posiada zdolno

ść

samodoskonalenia. Współpracuje

z innymi programistami jak równie

specjalistami z innych dziedzin,

potrafi uzasadnia

swoje stanowisko.

3. Opis kompetencji zawodowych

Opis kompetencji dotyczy tylko kompetencji zawodowych zdefinio-

wanych w badaniach na stanowiskach pracy.

Wykonanie zada

zawodowych Z1, Z2, Z3, Z9 wymaga posiadania

kompetencji zawodowych Kz1.

3.1. Interpretowanie projektu i modelu analitycznego

aplikacji Kz1

Wiedza – w zaawansowanym
stopniu zna i rozumie poj

cia, ter-

miny charakterystyczne oraz zło

ne zale

ci mi

dzy nimi z zakre-

su interpretowania projektu i mode-
lu analitycznego aplikacji, w szcze-
gólno

ci zna:

−

zasady i przepisy BHP, ochro-
ny ppo

., ochrony

rodowiska

oraz ergonomii w zakresie pro-
jektowania aplikacji;

−

rodzaje oraz zasady formuło-
wania wymaga

dotycz

cych

aplikacji;

−

techniki i j

zyki modelowania;

−

architektury aplikacji;

−

liwo

rodowisk progra-

mistycznych;

−

rodzaje baz danych;

−

algorytmik

Umiej

tno

ci – potrafi innowacyj-

nie wykonywa

zadania oraz roz-

zywa

zło

one i nietypowe pro-

blemy  w  zmiennych  i  nieprzewidy-
walnych  warunkach  w  trakcie  inter-
pretowania  projektu  i  modelu  anali-
tycznego  aplikacji,  w  szczególno

potrafi:

−

stosowa

zasady i przepisy

BHP, ochrony ppo

., ochrony

rodowiska

oraz

ergonomii

w zakresie projektowania apli-
kacji;

−

interpretowa

wymagania apli-

kacji;

−

poprawnie interpretowa

sto-

sowane w technikach modelo-
wania poj

cia i okre

lenia dzie-

dzinowe;

−

okre

typ aplikacji (np. desk-

topowa, internetowa (webowa),
komponent usługowy itp.);

−

wybiera

rodowisko progra-

mowania;

−

wybiera

typ bazy danych;

−

analizowa

algorytmy.

Wykonanie zada

zawodowych Z4, Z5, Z6, Z9 wymaga posiadania

kompetencji zawodowych Kz2.

3.2. Implementowanie projektu aplikacji Kz2

Wiedza – w zaawansowanym
stopniu zna i rozumie poj

cia, ter-

miny charakterystyczne i zło

one

zale

ci mi

dzy nimi oraz posia-

da wiedz

w zakresie implemento-

wania projektu aplikacji, w szcze-
gólno

ci zna:

−

zasady i przepisy BHP, ochrony
ppo

., ochrony

rodowiska oraz

ergonomii w zakresie imple-
mentowania projektu aplikacji;

−

rodowisko programistyczne;

−

typy danych, zmiennych, wyra-

enia arytmetyczne, logiczne;

−

struktury danych;

−

składni

, semantyk

, biblioteki

zyka programowania;

−

zasady optymalizacji kodu;

−

narz

dzia do badania wydajno-

ci kodu;

−

standardy pisania kodów

ró-

dłowych aplikacji;

−

rodzaje bł

dów kodowania;

−

zasady pisania testów jednost-
kowych;

−

metody debugowania;

−

zasady zarz

dzania wersjami

kodu aplikacji;

−

narz

dzia do wersjonowania

kodu aplikacji.

Umiej

tno

ci – potrafi innowacyj-

nie wykonywa

zadania oraz roz-

zywa

zło

one i nietypowe pro-

blemy  w  zmiennych  i  nieprzewidy-
walnych  warunkach  w  trakcie  im-
plementowania  projektu  aplikacji,
w szczególno

ci potrafi:

−

stosowa

zasady i przepisy

BHP, ochrony ppo

., ochrony

rodowiska

oraz

ergonomii

w zakresie

implementowania

projektu aplikacji;

−

wykorzystywa

narz

dzia

ro-

dowiska programistycznego;

−

definiowa

zmienne, wyra

enia

arytmetyczne i logiczne;

−

implementowa

struktury da-

nych;

−

zapisywa

algorytmy w j

zyku

programowania;

−

optymalizowa

kod aplikacji;

−

stosowa

narz

dzia do badania

wydajno

ci kodu;

−

stosowa

standardy

pisania

kodów

ródłowych aplikacji;

−

rozró

nia

i obsługiwa

bł

dy;

−

tworzy

testy jednostkowe;

−

debugowa

kod aplikacji;

−

kompilowa

kod aplikacji;

−

posługiwa

narz

dziami

wspieraj

cymi

wersjonowanie

kodu aplikacji.

Wykonanie zada

zawodowych Z7, Z8, Z9 wymaga posiadania kom-

petencji zawodowych Kz3.

3.3. Przygotowywanie aplikacji do dystrybucji Kz3

Wiedza – w zaawansowanym
stopniu zna i rozumie poj

cia,

terminy charakterystyczne i zło

ne zale

ci mi

dzy nimi oraz

posiada fundamentaln

wiedz

teoretyczn

oraz wiedz

prak-

tyczn

w zakresie przygotowywa-

nia

aplikacji

dystrybucji,

w szczególno

ci zna:

−

zasady i przepisy BHP, ochrony
ppo

., ochrony

rodowiska oraz

ergonomii w zakresie przygo-
towania aplikacji do dystrybucji;

−

narz

dzia do tworzenia instala-

torów;

−

skrypty instalacyjne;

−

systemy operacyjne;

−

zasady tworzenia dokumentacji;

−

systemy tworzenia dokumenta-
cji;

−

oprogramowanie

biurowe

w szczególno

ci edytory tek-

stów.

Umiej

tno

ci – potrafi innowacyj-

nie wykonywa

zadania oraz roz-

zywa

zło

one i nietypowe pro-

blemy  w  zmiennych  i  nieprzewidy-
walnych  warunkach  w  trakcie  przy-
gotowywania  aplikacji  do  dystrybu-
cji, w szczególno

ci potrafi:

−

stosowa

zasady i przepisy

BHP, ochrony ppo

., ochrony

rodowiska

oraz

ergonomii

w zakresie przygotowania apli-
kacji do dystrybucji;

−

budowa

programy zawiaduj

ce procesem instalacji aplikacji;

−

przygotowywa

i uruchamia

skrypty instalacyjne;

−

wykorzystywa

liwo

ci sys-

temów operacyjnych;

−

przygotowywa

instrukcj

insta-

lacji aplikacji;

−

tworzy

dokumentacj

tech-

niczn

aplikacji;

−

korzysta

z oprogramowania

biurowego.

Wykonanie wszystkich zidentyfikowanych w standardzie zada

za-

wodowych wymaga posiadania kompetencji społecznych KzS.

3.4. Kompetencje społeczne KzS:

−

kultywuje i upowszechnia wzorce wła

ciwego post

powania w za-

kresie tworzenia aplikacji w

rodowisku pracy i poza nim,

−

samodzielnie podejmuje decyzje w zakresie tworzenia aplikacji,

−

krytycznie oceniania działania własne oraz działania zespołów,
w których pracuje na ka

dym etapie tworzenia aplikacji,

−

przyjmuje odpowiedzialno

ść

za skutki swoich działa

zwi

zanych

z pracami nad tworzeniem aplikacji.

5. Słownik

Zawód

−

zbiór zada

(zespół czynno

ci) wyodr

bnionych w wyniku społecz-

nego podziału pracy, wykonywanych stale lub z niewielkimi zmianami
przez poszczególne osoby i wymagaj

cych odpowiednich kwalifikacji

i kompetencji (wiedzy, umiej

tno

ci oraz kompetencji społecznych)

zdobytych w wyniku kształcenia lub praktyki. Wykonywanie zawodu
stanowi

ródło dochodów.

Specjalno

ść

−

jest wynikiem podziału pracy w ramach zawodu, zawiera cz

ęść

czynno

ci o podobnym charakterze (zwi

zanych z wykonywan

funkcj

lub przedmiotem pracy) wymagaj

cych pogł

bionej lub do-

datkowej wiedzy i umiej

tno

ci zdobytych w wyniku dodatkowego

szkolenia lub praktyki.

Zadanie
zawodowe

−

logiczny wycinek lub etap pracy w ramach zawodu o wyra

nie okre-

lonym pocz

tku i ko

cu, wyodr

bniony ze wzgl

du na rodzaj lub

sposób wykonywania czynno

ci zawodowych powi

zanych jednym

celem, ko

cy si

produktem, usług

lub decyzj

Kompetencje
zawodowe

−

wszystko to, co pracownik wie, rozumie i potrafi wykona

, odpowied-

nio do sytuacji w miejscu pracy. Opisywane s

trzema zbiorami: wie-

dzy, umiej

tno

ci oraz kompetencji społecznych.

Wiedza

−

zbiór opisów faktów, zasad, teorii i praktyk przyswojonych w procesie

uczenia si

, odnosz

cych si

do dziedziny uczenia si

lub działalno-

ci zawodowej.

Umiej

tno

−

zdolno

ść

wykonywania zada

i rozwi

zywania problemów wła

ci-

wych dla dziedziny uczenia si

lub działalno

ci zawodowej.

Kompetencje
społeczne

−

zdolno

ść

autonomicznego i odpowiedzialnego uczestniczenia w

yciu

zawodowym i społecznym oraz kształtowania własnego rozwoju,
z uwzgl

dnieniem kontekstu etycznego.

Kompetencje
kluczowe

−

wiedza, umiej

tno

ci i postawy odpowiednie do sytuacji, niezb

dne

do samorealizacji i rozwoju osobistego, bycia aktywnym obywatelem,
integracji społecznej i zatrudnienia.

Standard
kompetencji
zawodowych

−

norma opisuj

ca kompetencje zawodowe konieczne do wykonywania

zada

zawodowych wchodz

cych w skład zawodu, akceptowana

przez przedstawicieli organizacji zawodowych i bran

owych, praco-

dawców, pracobiorców i innych kluczowych partnerów społecznych.

Kwalifikacja

−

zestaw efektów uczenia si

(zasób wiedzy, umiej

tno

ci oraz kompe-

tencji społecznych), których osi

gni

cie zostało formalnie potwier-

dzone przez uprawnion

instytucj

Europejska
Rama
Kwalifikacji

−

przyj

ta w Unii Europejskiej struktura i opis poziomów kwalifikacji,

umo

liwiaj

cy porównywanie kwalifikacji uzyskiwanych w ró

nych

krajach. W Europejskiej Ramie Kwalifikacji wyró

niono 8 poziomów

kwalifikacji opisywanych za pomoc

efektów uczenia si

; stanowi

one układ odniesienia krajowych ram kwalifikacji.

Polska Rama
Kwalifikacji

−

opis hierarchii poziomów kwalifikacji wpisywanych do zintegrowane-

go rejestru kwalifikacji w Polsce.

Krajowy
System
Kwalifikacji

−

ogół rozwi

słu

żą

cych ustanawianiu i nadawaniu kwalifikacji

(potwierdzaniu efektów uczenia si

) oraz zapewnianiu ich jako

ci.