Bilans wodny zlewni. Układ roku hydrologicznego. 
Przepływy charakterystyczne. Przepływy główne I i II rzędu.

HYDROLOGIA

Zlewnia hydrologiczna kontrolowana

Posterunek 

pomiarowy

O

rz

Bilans wodny zlewni. Układ roku hydrologicznego. 
Przepływy charakterystyczne. Przepływy główne I i II rzędu.

HYDROLOGIA

Zasilanie zlewni hydrologicznej

Bilans wodny zlewni. Układ roku hydrologicznego. 
Przepływy charakterystyczne. Przepływy główne I i II rzędu.

HYDROLOGIA

Zasilanie zlewni hydrologicznej

Bilans wodny zlewni. Układ roku hydrologicznego. 
Przepływy charakterystyczne. Przepływy główne I i II rzędu.

HYDROLOGIA

Zasilanie zlewni hydrologicznej

P

i

A

i

∑

=

=

n

i

i

i

ś

r

P

A

A

P

1

1

O

rz

Opad średni obszarowy

Bilans wodny zlewni. Układ roku hydrologicznego. 
Przepływy charakterystyczne. Przepływy główne I i II rzędu.

HYDROLOGIA

Bilans wodny zlewni naturalnej

P

E

O

rz

R

r

i

p

s

j

k

g

R

R

R

R

R

R

R

R

+

+

+

+

+

+

=

Rodzaje retencji

g

R

k

R

j

R

s

R

p

R

i

R

r

R

- gruntowa

- koryt rzecznych

- jezior

- pokrywy śnieżnej

- powierzchniowa

- intercepcji

- roślinności

Bilans wodny zlewni. Układ roku hydrologicznego. 
Przepływy charakterystyczne. Przepływy główne I i II rzędu.

HYDROLOGIA

Bilans wodny zlewni naturalnej

P

E

O

rz

R

Okres bilansowy ∆t

Dekada

Miesiąc

Rok

Pół roku

k

p

R

O

E

P

R

+

+

=

+

rz

p

k

R

R

O

E

P

−

+

+

=

rz

R

O

E

P

∆

+

+

=

rz

Bilans wodny zlewni. Układ roku hydrologicznego. 
Przepływy charakterystyczne. Przepływy główne I i II rzędu.

HYDROLOGIA

Bilans wodny zlewni naturalnej

Okres bilansowy ∆t

Rok kalendarzowy

I

II

III

IV

V

VI

VII

VIII

IX

X

XI

XII

Pierwsze półrocze

Drugie półrocze

XI

XII

I

II

III

IV

V

VI

VII

VIII

IX

X

Rok hydrologiczny

Półrocze zimowe

Półrocze letnie

Dla rocznych i półrocznych okresów bilansowych pomija się

∆R

s

i ∆R

r

Bilans wodny zlewni. Układ roku hydrologicznego. 
Przepływy charakterystyczne. Przepływy główne I i II rzędu.

HYDROLOGIA

Bilans wodny zlewni naturalnej

Dla rocznych wysokości opadu i parowania (w układzie roku hydrologicznego) 
uśrednionych z okresu wieloletniego, czyli dla tzw. wartości normalnych opadu i 
parowania, bilans wodny zlewni naturalnej upraszcza się do postaci

rz

O

E

P

+

=

Bilans wodny zlewni. Układ roku hydrologicznego. 
Przepływy charakterystyczne. Przepływy główne I i II rzędu.

HYDROLOGIA 

Przepływy główne

Dysponując w określonym przekroju wodowskazowym ciągiem codziennych 
przepływów z pewnego okresu, można dla tego zbioru obserwacji określić

• Wartość minimalną i maksymalną, które wyznaczają amplitudę

zmienności  zasobów wodnych w tym okresie, 

• Wartość średnią lub ewentualnie środkową, które określają przeciętne 

zasoby wodne w tym okresie.

Charakterystyki te nazywane są głównymi i dotyczą nie tylko przepływu, lecz 
również innych wielkości obserwowanych w pewnym okresie czasu w przekroju 
wodowskazowym np. stanu i temperatury wody.

Bilans wodny zlewni. Układ roku hydrologicznego. 
Przepływy charakterystyczne. Przepływy główne I i II rzędu.

HYDROLOGIA 

Przepływy główne

Przepływy główne wyznaczone w poszczególnych latach z okresów

• rocznych (rok w układzie hydrologicznym)
• półrocznych (półrocze zimowe i letnie)
• sezonowych (np. sezon wegetacyjny, żeglugowy)
• miesięcznych 

noszą nazwę przepływów głównych I rzędu

WQ

2004

– przepływ maksymalny w 2004 r.

SQ

V,2000

– przepływ średni w maju 2000 r.

NQ

XI-IV,2002

– przepływ minimalny w półroczu zimowym 2002 r.

Zagadnienie jednorodności hydrologicznych ciągów pomiarowych
(na przykładzie przepływów maksymalnych).

HYDROLOGIA 

• Ogólnie pod pojęciem niejednorodności zjawiska 

rozumie się zmienność zbioru czynników 
warunkujących jego wystąpienie i przebieg.

• Ponadto o niejednorodności ciągu pomiarowego 

badanego zjawiska decydują zmiany warunków 
przeprowadzenia eksperymentu pomiarowego. 

Przyczyny niejednorodności

hydrologicznych ciągów pomiarowych

Zagadnienie jednorodności hydrologicznych ciągów pomiarowych
(na przykładzie przepływów maksymalnych).

HYDROLOGIA 

Ingerencja w środowisko wodne

Zamierzona

(celowa)

Niezamierzona

(uboczna)

zbiorniki 

retencyjne

ochrona 

przed 

powodzią

regulacja

rzek

mała

retencja

ujęcia

wód

melioracje 

wodne

zbiorniki 

retencyjne 

sterowane

zbiorniki 

retencyjne 

suche

wały

przeciw-

powodziowe

poldery

kanały ulgi

gospodarka 

leśna

górnictwo

przemysł

rolnictwo

obiekty 

komunikacji 

lądowej

zabudowa

terenów

przyrzecznych

urbanizacja