1. rozwój współpracy w zakresie bezp.wew. UE

III etap – współpraca na podstawie
porozumie

z Schengen

1985 r. – Układ z Schengen
1990 – Konwencja Wykonawcza

umowy mi

dzynarodowe mi

dzy niektórymi

stwami członkowskimi WE – pocz

tkowo

Niemcy, Belgia, Holandia, Luksemburg, Francja,
zawarte poza strukturami WE

Do umów przyst

powały kolejne pa

stw

członkowskie, tak

e spoza WE

Nie wszystkie pa

stwa członkowskie

uczestnicz

w obszarze Schengen

Wł

czenie konwencji do prawa UE nast

piło

dopiero w 1997 r. w Traktacie Amsterdamskim

Zasady funkcjonowania obszaru
Schengen

Cel umów: urzeczywistnienie swobody
przepływu osób

rodki: zniesienie kontroli na granicach wew. i

przeniesienie ich na granice zew.

rodki kompensacyjne:

- wspólne okre

lenie zasad przekraczania granic

zew.

- współpraca w zakresie ochrony granic
- współpraca s

dów i policji w sprawach karnych

powstanie Systemu Informacyjnego Schengen

- próby ujednolicenia polityki wobec cudzoziemców

Kontekst zawarcia Traktatu z
Maastricht

Szerszy aspekt zmian we Wspólnotach –
odej

cie od jednowymiarowo

ci integracji

Realizacja wspólnego rynku, stworzenie
unii gospodarczej i walutowej, przej

cie do

unii politycznej

Ustanowienie obywatelstwa UE
zwi

zanego z prawem do

przemieszczania si

i pobytu w innych

stwach członkowskich

Struktura UE po TMA

platforma współpracy

dzyrz

dowej

I filar

WE, EWEA

organizacja

dzynarodowa

(ponadnarodowa)

obszar wspólnotowy

II filar

Wspólna Polityka

Zagraniczna i

Bezpiecze

stwa

obszar współpracy

dzyrz

dowej

III filar

Współpraca w

dziedzinie wymiaru

sprawiedliwo

ci i

spraw wew.

obszar współpracy

dzyrz

dowej

TYTUŁ VI
POSTANOWIENIA O WSPÓŁPRACY W DZIEDZINIE WYMIARU

SPRAWIEDLIWO

CI I SPRAW WEWN

TRZNYCH art. K. 1

Do realizacji celów Unii, a w szczególno

ci swobodnego przepływu osób, nie

naruszaj

c uprawnie

Wspólnoty Europejskiej, Pa

stwa Członkowskie uwa

przedmiot wspólnego zainteresowania nast

puj

ce dziedziny;

polityk

azylow

;

zasady reguluj

ce przekraczanie przez osoby zewn

trznych granic Pa

stw

Członkowskich i sprawowanie kontroli nad tym ruchem;
3)

polityk

imigracyjn

i polityk

wobec obywateli pa

stw trzecich:

a) warunki wjazdu i przemieszczania si

obywateli pa

stw trzecich na terytorium

stw Członkowskich;

b) warunki pobytu obywateli pa

stw trzecich na terytorium Pa

stw Członkowskich,

wł

cznie z ł

czeniem rodzin i dost

pem do rynku pracy;

c) walka z nielegaln

imigracj

, pobytem i prac

obywateli pa

stw trzecich na

terytorium Pa

stw Członkowskich;

Artykuł K.1 cd.

walk

z narkomani

w zakresie nieobj

tym punktami 7) – 9);

zwalczanie nadu

na skal

dzynarodow

, w zakresie nieobj

tym

punktami 7) - 9);
6)

współprac

dow

w sprawach cywilnych;

współprac

dow

w sprawach karnych;

współprace celn

;

współprac

policyjn

w celach zapobiegania i walki z terroryzmem,

nielegalnym handlem narkotykami i innymi powa

nymi formami

dzynarodowej przest

pczo

ci, wł

cznie z, pewnymi aspektami współpracy

celnej, je

eli zajdzie taka konieczno

ść

, w zwi

zku z organizowaniem

obejmuj

cego cał

Uni

systemu wymiany informacji w ramach Biura Policji

Europejskiej (Europol).

Charakterystyka współpracy w
ramach III filaru

Formy współpracy; przedmiot wspólnego
zainteresowania , w dziedzinach obj

tych artykułem K.1,

stwa Członkowskie wzajemnie si

informuj

konsultuj

w ramach Rady, w celu koordynacji swych

działa

Metoda mi

dzyrz

dowa

Brak mocnych kompetencji instytucji wspólnotowych

Odr

bne instrumenty prawne; wspólne stanowiska,

wspólne działania, konwencje

System prawny – prawa mi

dzynarodowe publiczne

Zmiany wprowadzone przez
Traktat Amsterdamski

ZDECYDOWANI ułatwi

swobodny przepływ osób, przy

zapewnieniu bezpiecze

stwa swym narodom, poprzez

ustanowienie przestrzeni wolno

ci, bezpiecze

stwa i

sprawiedliwo

ci, zgodnie z postanowieniami niniejszego

Traktatu

Art. 2 TUE
Unia stawia sobie nast

puj

ce cele: (…)

- utrzymanie i rozwijanie Unii jako przestrzeni wolno

ci,

bezpiecze

stwa i sprawiedliwo

ci, w której

zagwarantowana jest swoboda przepływu osób, w
powi

zaniu z wła

ciwymi

rodkami w odniesieniu do

kontroli granic zewn

trznych, azylu, imigracji oraz

zapobiegania i zwalczania przest

pczo

Traktat Amsterdamski
III filar współpraca s

dów i policji w

sprawach karnych

Ustanowienie nowego celu UE - przestrze

wolno

ci, bezpiecze

stwa i sprawiedliwo

Uwspólnotowienie cz

ęś

ci zagadnie

do tej pory

obj

tych III filarem

Jednoczesne zintensyfikowanie współpracy w
ramach III filaru (zmiany w zakresie
instrumentów prawnych oraz kompetencji
instytucji)

Wł

czenie do prawa UE dorobku prawnego

Schengen

Artykuł 3 ust. 2 TUE

Unia zapewnia swoim obywatelom przestrze

wolno

ci, bezpiecze

stwa i sprawiedliwo

ci bez

granic wewn

trznych, w której zagwarantowana

jest swoboda przepływu osób, w powi

zaniu

z wła

ciwymi

rodkami w odniesieniu do kontroli

granic zewn

trznych, azylu, imigracji, jak

równie

zapobiegania i zwalczania

przest

pczo

ci.

Art. 67 TFUE

1. Unia stanowi przestrze

wolno

ci, bezpiecze

stwa i sprawiedliwo

ci w

poszanowaniu praw podstawowych oraz ró

nych systemów i tradycji

prawnych Pa

stw Członkowskich.

2. Unia zapewnia brak kontroli osób na granicach wewn

trznych i rozwija

wspóln

polityk

w dziedzinie azylu, imigracji i kontroli granic

zewn

trznych, opart

na solidarno

ci mi

dzy Pa

stwami Członkowskimi i

sprawiedliw

wobec obywateli pa

stw trzecich. Do celów niniejszego

tytułu, bezpa

stwowcy s

traktowani jak obywatele pa

stw trzecich.

3. Unia dokłada stara

, aby zapewni

wysoki poziom bezpiecze

stwa za

pomoc

ą ś

rodków zapobiegaj

cych przest

pczo

ci, rasizmowi i ksenofobii

oraz zwalczaj

cych te zjawiska, a tak

e za pomoc

ą ś

rodków słu

żą

cych

koordynacji i współpracy organów policyjnych i s

dowych oraz innych

wła

ciwych organów, a tak

e za pomoc

wzajemnego uznawania

orzecze

dowych w sprawach karnych i, w miar

potrzeby, przez

zbli

anie przepisów karnych.

4. Unia ułatwia dost

p do wymiaru sprawiedliwo

ci, w szczególno

ci przez

zasad

wzajemnegouznawania orzecze

dowych i pozas

dowych w

sprawach cywilnych.

ęść

trzecia TfUE, Tytuł V Przestrze

wolno

ci, bezpiecze

stwa i sprawiedliwo

ROZDZIAŁ 1 POSTANOWIENIA
OGÓLNE

ROZDZIAŁ 2 POLITYKI DOTYCZ

KONTROLI GRANICZNEJ, AZYLU I
IMIGRACJI

ROZDZIAŁ 3 WSPÓŁPRACA S

DOWA

W SPRAWACH CYWILNYCH

ROZDZIAŁ 4 WSPÓŁPRACA S

DOWA

W SPRAWACH KARNYCH

ROZDZIAŁ 5 WSPÓŁPRACA POLICYJNA

Cel PWBS

liwo

ść

niezakłóconego i w miar

bezproblemowego korzystania z praw
przysługuj

cych obywatelom UE, zwłaszcza do

swobodnego poruszania si

i pobytu w innym

PCZ poprzez zapewnienie:

bezpiecze

stwa

dost

pu do s

downictwa i organów

administracyjnych w pa

stwach członkowskich

ochrony praw podstawowych i wolno

Poj

cie przestrzeni wolno

ci, bezpiecze

stwa i

sprawiedliwo

ci obejmuje nast

puj

zagadnienia:

ochron

praw podstawowych w UE – art. 6 TUE i KPP

obywatelstwo UE i zwi

zane z nim prawo

przemieszczania si

i przebywania w innych pa

stwach

członkowskich – art. 21 TFUE i akty prawa pochodnego

zagadnienia kontroli granicznych, wspólnej polityki
wizowej, imigracyjnej i azylowej – art. 77 nn. TFUE

współprac

dów w sprawach cywilnych- art. 81 nn.

TFUE

współprac

dow

w sprawach karnych - art. 82 nn.

współprac

policyjn

– art. 87 nn. TFUE

Szczególny charakter kompetencji
UE w zakresie PWBS

Art. 4 ust. 2 lit. j TFUE

PWBS nale

y do kompetencji dzielonych pomi

dzy UE a pa

stwa

członkowskie

Art. 4 ust. 2 TUEn

Szanuje podstawowe funkcje pa

stwa, zwłaszcza funkcje

maj

ce na celu zapewnienie jego integralno

terytorialnej, utrzymanie porz

dku publicznego oraz

ochron

bezpiecze

stwa narodowego. W szczególno

bezpiecze

stwo narodowe pozostaje w zakresie

wył

cznej odpowiedzialno

ci ka

dego Pa

stwa

Członkowskiego

Art. 72 TFUE

Niniejszy tytuł nie narusza wykonywania przez Pa

stwa

Członkowskie obowi

zków dotycz

cychutrzymania

porz

dku publicznego i ochrony bezpiecze

stwa

wewn

trznego.