Morfologia drobnoustrojów. Metody 

stosowane w diagnostyce 

mikrobiologicznej – metody 

barwienia. 

Techniki przygotowania preparatu 

• Przyżyciowe (preparat natywny) 

– służą do oceny: 

• ruchliwości 

• żywotności 

– zawiesina drobnoustrojów w wodzie lub soli fizjologicznej 

• w kropli spłaszczonej – na szkiełku podstawowym 

• w kropli wiszącej – na szkiełku z komorą Lindnera 

 

• Preparaty przyżyciowe 

Przygotowanie preparatu 

Barwienie preparatu 

Ocena mikroskopowa 

Techniki przygotowania preparatu 

Techniki przygotowania preparatu 

• Przyżyciowe (preparat natywny) 

– Barwienie: 

• barwienie błękitem metylenowym - pozwala ocenić żywotność 

drożdży; barwnik przenika do wnętrza martwej komórki, która 

barwi się na ciemnoniebiesko 

• barwienie płynem Lugola umożliwia wykrycie w komórce drożdży 

substancji zapasowych – glikogenu, który barwi się na brunatno, a 

cytoplazma komórki jasnożółto 

 

 

Techniki przygotowania preparatu 

• Preparaty utrwalone 

Przygotowanie preparatu 

Utrwalenie preparatu 

Barwienie preparatu 

Ocena mikroskopowa 

Metody utrwalania preparatu 

• Fizyczne: 

– temperatura 

• Chemiczne: 

– etanol 

– metanol 

– formalina 

– pary kwasu osmowego 

Techniki przygotowania preparatu 

Metody utrwalania preparatu 

• Cel utrwalenia: 

– zabicie drobnoustrojów 

– ułatwienie wniknięcia barwnika do wnętrza komórki 

– zwiększenie przylegania drobnoustrojów do powierzchni 

szkiełka 

– denaturacja białek – zapobieganie autolizie struktur 

wewnątrzkomórkowych 

Techniki przygotowania preparatu 

 
 

Cel barwienia 

 Wykazanie obecności bakterii w badanym materiale 

 Określenie kształtu i układu przestrzennego komórek 

 Zabicie drobnoustrojów – bezpieczeństwo pracy 

 

Techniki przygotowania preparatu 

BARWNIKI – CHROMOGENY 

STOSOWANE W DAGNOSTYCE 

MIKORBIOLOGICZNEJ 

KWAŚNE 

posiadają jon ujemny 

Eozyna 

Fuksyna kwaśna 

Nigrozyna 

ZASADOWE 

posiadają jon dodatni 

Błękit metylenowy 

Fuksyna zasadowa 

Czerwień obojętna 

Fiolet krystaliczny 

Metody barwienia 

Metody barwienia 

Proste 

Pozytywne 

Negatywne 

Złożone 

Pozytywne 

Pozytywno-negatywne 

Metody barwienia 

• Proste - pozytywne: 

• Metoda Löfflera z błękitem metylenowym (niebieskie) 

• Safranina (czerwone) 

 

• Proste - negatywne  

• Nigrozyną / tuszem chiński 

Metody barwienia 

• Złożone  pozytywno – negatywne 

• barwienie otoczek 

wg Burri – Ginsa

 

• barwienie przetrwalników 

wg Dornera

 

 

Metody barwienia 

 Złożone - pozytywne 

 

 Metoda Neissera

 

 Metoda Waysona 

 Metoda Wirtza-Conklina

 do barwienia przetrwalników 

 Ziehl – Neelsena

 - barwienia bakterii kwasoopornych 

 Kinyoun – Gabett’a

 - barwienie bakterii kwasoopornych 

 Metoda Grama

 

Bakterie 
Gram-dodatnie

Bakterie 
Gram-ujemne

Schemat barwienia bakterii metodą Grama

Utrwalenie 

preparatu

Fiolet krystaliczny

Płyn Lugola

Odbarwienie 

roztworem 

alkoholu

Fuksyna zasadowa

2-3’ 

 

1-2’ 

 

30-60’’ 

 

30-60’’