Budżet ogólny UE kształtowany jest w walucie euro i uchwalany na czas roku 
kalendarzowego. W maju 2006 r. zaakceptowano "budżet" UE na lata 2007-2013 na 
poziomie 1,05 proc. dochodu narodowego brutto Unii.  
Wybór ile Unia wydaje i na co przeznaczane są te środki, uzgadniane są 
demokratycznie. Komisja co roku prezentuje projekt, w którym pokazuje, ile 
pieniędzy należy przekazać na poszczególne strefy działalności oraz programy. Lecz 
to Parlament Europejski, czyli wybrani przez nas jego członkowie, oraz Rada Unii 
Europejskiej decydują o planie wydatków na kolejny rok. Po wypełnieniu budżetu 
Komisja zobowiązana jest przedstawić Parlamentowi Europejskiemu sprawozdanie 
dotyczące tego, w jaki sposób środki zostały wydane. Te nakłady pieniężne podlegają 
również kontroli Europejskiego Trybunału Obrachunkowego 
 
Zasady budżetowe 
Tworzenie budżetu UE bazowane jest na przestrzeganiu kilku fundamentalnych 
zasad: 
  zasadzie jedności (wszystkie dochody i wydatki UE powinny być ujęte w budżecie 

ogólnym, stanowiącym jednolity dokument),  

  zasadzie uniwersalizmu (dochody budżetowe nie powinny być przypisywane do 

konkretnych wydatków),  

  zasadzie równowagi budżetowej (wykluczenie istnienia deficytu budżetowego - 

jeśli taki w ciągu roku budżetowego się zdarzy, uchwalany jest budżet 
uzupełniający lub korygujący),  

  zasadzie sporządzania budżetu na okres roku,  

  zasadzie specjalizacji wydatków (każdy wydatek musi mieć swoje określone 

przeznaczenie). 

Budżet ogólny musi być finansowany z zasobów własnych Wspólnoty, co znaczy, że 
niemożliwe jest zaciąganie pożyczek na pokrycie ewentualnej różnicy pomiędzy jej 
dochodami a wydatkami 
 
Wydatki budżetowe 
 
Pieniądze z budżetu UE służą wielu przeznaczeniom: są przekazywane na szkolenia, 
na tworzenie nowych miejsc pracy, na ochronę środowiska naturalnego i poprawę 
jakości życia dzięki inwestycjom w rozwój obszarów wiejskich i rozwój regionalny, na 
rozbudowę infrastruktury, na wspomaganie różnorodności kulturowej i współdziałanie 
w dziedzinie oświaty oraz na pomoc doraźną w momentach kryzysowych, takich jak 
na przykład klęski żywiołowe. 
Największa część budżetu Unii Europejskiej – w 2009 r. było to 45 proc. wszystkich 
kosztów – alokowana jest na zwiększenie poziomu konkurencyjności europejskiej 
gospodarki i przyśpieszenie jej rozwoju oraz na zagwarantowanie integralności w 
obrębie Unii Europejskiej, czyli zmniejszenie dysproporcji pomiędzy bogatszymi i 
uboższymi państwami należącymi do Wspólnoty.  

 
 
 
 
Dochody budżetowe 
 
Środki własne są to pieniądze darowane na rzecz Wspólnoty przez państwa 
członkowskie. Zaliczają się do nich między innymi: 

  cła na artykuły przemysłowe ściągane z importu z państw trzecich na podstawie 

Wspólnej Taryfy Celnej (TARIC) w obrębie realizowanej Wspólnej Polityki 
Handlowej;  

  cła na produkty rolne pobierane w oparciu o import towarów rolnych z krajów 

trzecich oraz opłaty rolne (gł. opłaty cukrowe) wnoszone przez m.in. przez 
rolników; 

  dochody z podatku VAT;  

  wpływy związane z wkładem każdego państwa członkowskiego w dochodzie 

narodowym brutto (DNB) UE, w stopniu niezbędnym do zrównoważenia budżetu 
(tzw. czwarte źródło). 

 

Procedury budżetowe 
 
Pierwszy etap: Komisja sporządza projekt budżetu 
Zgodnie z procedurą co roku przed 1 lipca wszystkie instytucje UE sporządzają swoje 
preliminarze (zestawienie planowanych dochodów i wydatków) projektu budżetu w 
ramach swoich wewnętrznych procedur przed. Komisja konsoliduje te preliminarze i 
opracowuje projekt budżetu rocznego, przedstawiany Parlamentowi i Radzie 
najpóźniej 1 września. 
 
Drugi etap: Rada określa swoje stanowisko 
Rada przyjmuje swoje stanowisko w sprawie projektu budżetu i przekazuje je 
Parlamentowi przed 1 października. Rada informuje Parlament o powodach 
przemawiających za przyjęciem tego stanowiska. 
 
Trzeci etap: stanowisko Parlamentu 
Parlament ma 42 dni na zatwierdzenie stanowiska Rady albo – większością głosów – 
wniesienie do niego poprawek. Głosowanie odbywa się podczas drugiej sesji 
październikowej w Strasburgu.  
 
Czwarty etap: Postępowanie pojednawcze i przyjęcie budżetu 
Jeżeli Parlament przyjął jakieś poprawki, poprawiony tekst jest przekazywany Radzie, 
a przewodniczący Parlamentu, w porozumieniu z przewodniczącym Rady, 
natychmiast zwołuje posiedzenie komitetu pojednawczego. Komitet pojednawczy nie 

zbiera się, jeżeli Rada poinformuje Parlament w ciągu 10 dni, że zatwierdziła 
wszystkie jego poprawki. 
Komitet pojednawczy, w skład którego wchodzą członkowie Rady lub ich 
przedstawiciele oraz taka sama liczba reprezentantów Parlamentu, ma 21 dni na 
osiągnięcie porozumienia co do wspólnego tekstu. 
Jeżeli komitet pojednawczy uzgodni wspólny tekst, tekst ten zostaje przedłożony 
Parlamentowi i Radzie do zatwierdzenia w ciągu 14 dni. Głosowanie plenarne nad 
wspólnym tekstem odbywa się planowo podczas drugiej sesji listopadowej w 
Strasburgu. 
Po zakończeniu procedury przewodniczący Parlamentu ogłasza ostateczne przyjęcie 
budżetu. 
Jeżeli postępowanie pojednawcze nie zakończy się sukcesem lub jeżeli wspólny tekst 
zostanie odrzucony przez Parlament, Komisja sporządza nowy projekt budżetu. Jeżeli 
wspólny tekst zostanie odrzucony przez Radę, zaś zatwierdzony przez Parlament, 
Parlament może zdecydować o potwierdzeniu wszystkich lub niektórych swoich 
poprawek przyjętych podczas sesji plenarnej w październiku. Gdy jakaś poprawka nie 
zostanie potwierdzona, utrzymane zostaje stanowisko uzgodnione w komitecie 
pojednawczym i budżet zostaje uznany za przyjęty na tej podstawie. 
 
Wykonanie budżetu, absolutorium  
 
Komisja jest odpowiedzialna za wykonanie rocznego budżetu ogólnego. 
Trybunał Obrachunkowy bada wykonanie budżetu rocznego za poprzedni rok i w 
listopadzie przedstawia Parlamentowi sprawozdanie roczne. Z tą chwilą rozpoczyna 
się roczna procedura udzielenia absolutorium. 
Rada bada uwagi Trybunału Obrachunkowego i przedstawia Parlamentowi zalecenie. 
Parlament Europejski udziela Komisji Europejskiej absolutorium na podstawie 
zalecenia swojej Komisji Kontroli Budżetowej, która analizuje roczne sprawozdanie 
Trybunału Obrachunkowego oraz inne dokumenty, a także wysłuchania komisarzy. 
Absolutorium to obejmuje zalecenia mające na celu lepsze wykonanie przyszłego 
budżetu. Parlament może też odłożyć udzielenie absolutorium na później. W decyzji o 
odsunięciu w czasie należy podać warunki, na jakich absolutorium mogłoby jeszcze 
zostać udzielone. Odmowa udzielenia absolutorium może być interpretowana jako 
wotum nieufności.