UNIWERSYTET ŚLĄSKI W KATOWICACH
WYDZIAŁ MATEMATYKI, FIZYKI I CHEMII
INSTYTUT CHEMII
Analiza kationów I grupy analitycznej
(Ag
+
, Pb
2+
, Hg
2
2+
)
Systematyczna analiza kationów opiera się na wytrącaniu osadów zawierających
kationy zaliczane do jednej z grup analitycznych. Do wytrącania kationów w postaci trudno
rozpuszczalnych soli służą tzw. odczynniki grupowe. Do roztworu dodaje się różnych
odczynników i obserwuje się zmiany koloru roztworu (reakcje kompleksowania), wytrącanie
barwnych osadów, oraz inne charakterystyczne reakcje (np. redoks), które świadczą o
obecności jonów lub grup jonów.
Do 1 mL badanego roztworu dodawać kroplami 3 mol/L HCl dopóty, dopóki powstaje osad.
Po sprawdzeniu całkowitego wytrącenia osad odwirować i zdekantować.
Osad I: AgCl, PbCl
2
, Hg
2
Cl
2
Osad przemyć 1 mol/L HCl i odwirować. Następnie do osadu
dodać 1 mL wody destylowanej i ogrzewać we wrzącej łaźni
wodnej przez 10-15 minut. Nie rozpuszczoną część osadu
oddzielić na gorąco przez wirowanie a następnie dekantację.
Roztwór I:
Jeżeli roztwór nie zawiera
kationów grup II-V, należy go
wylać.
Osad II: AgCl, Hg
2
Cl
2
Do osadu dodać 10 kropli stężonego amoniaku i odwirować.
Roztwór II: PbCl
2
Roztwór podzielić na 4 części
i badać na obecność jonów Pb
2+
w następujący sposób:
1). dodać H
2
SO
4
- wytrąca się
biały osad PbSO
4
(na szkiełku zegarkowym)
2). dodać K
2
CrO
4
- wytrąca się
żółty osad PbCrO
4
(na płytce Feigla)
3). dodać KJ - wytrąca się żółty
osad PbJ
2
, rozpuszczalny
w nadmiarze KJ
(na płytce Feigla)
4). oziębić - wytrącają się
kryształki PbCl
2
(w probówce)
Osad III: HgNH
2
Cl i Hg
Ciemny osad wskazuje
na obecność jonów rtęci.
Roztwór III: Ag(NH
3
)
2
+
, Cl
-
i nadmiar amoniaku
Roztwór
zakwasić
6 mol/L
HNO
3
w obecności papierka
wskaźnikowego.
Wytrącenie
się białego, serowatego osadu
AgCl świadczy o obecności
jonu Ag
+
.
Pb
Ag
Hg
