Prawo prasowe 

Wolność wyrażonej w art. 54, dot. wypowiedzi jako każdej aktywność ukazująca poglądy, przekazująca 
informacje    

 

Wolność wyrażania poglądów 

 

Wolność pozyskiwania informacji 

 

Wolność rozpowszechniania informacji  

Mimo  że wolność jest prawem o charakterze negatywnym – element pozytywny: umożliwienie korzystania z 
niej (ustawa o KRRiT) 

 

zakaz cenzury prewencyjnej – uzależniania publikacji od uprzedniej zgody organu państwowego 

 

Stan wojenny i wyjątkowy: cenzura prewencyjna środków społecznego przekazu, zagłuszanie sygnału 
radiowego lub telewizyjnego  

 

zakaz koncesjonowania prasy – uzależniania jej wydawania od uprzedniej zgody organu państwowego, 
ustawa wprowadza wymóg uprzedniego uzyskania koncesji na prowadzenie stacji radiowej/telewizyjnej 

Dla wydawania dziennika/czasopisma konieczna jest rejestracja w sądzie wojewódzkim/okręgowym właściwym 
miejscowo dla siedziby wydawcy  
Wydawanie dziennika/czasopisma można rozpocząć po: 
a. postanowieniu sądu zarządzające wpis do rejestru 
b. nierozstrzygnięcie wniosku o rejestracje w terminie 30 dni 
 
Odmowa rejestracji – wady formalne lub rejestracja naruszałaby prawa do ochrony nazwy istniejącego już 
tytułu prasowego 
 
Sąd badający wniosek o rejestrację nie bada linii programowej, wniosek nie obejmuje informacji na ten temat 

 

Granice wolności wyrażania poglądów w prasie – system represyjny, prawo określa ogólne granice, 
jednostka nie musi dopełniać żadnych formalności, żeby korzystać z prawa 

 
Organ rejestracyjny – sąd wojewódzki/okręgowy; organ rejestrujący – wydawca  
 
Wydawca – osoba prawna, fizyczna lub in. jednostka organizacyjna nawet bez osobowości prawnej, organ 
państwowy, przedsiębiorstwo państwowe, organizacja polityczna, związek zawodowy, organizacja spółdzielcza, 
samorządowa i inna organizacja społeczna oraz kościół i in. związek wyznaniowy 
  
Zadanie dziennikarza  

 

prawo do uzyskiwania informacji w granicach przepisów prawa  służba społeczeństwu i państwu 

 

obowiązek zachowania szczególnej staranności i rzetelności przy zbieraniu i wykorzystywaniu materiałów 
prasowych, m.in. sprawdzić zgodność z prawdą lub podać źródło materiałów prasowych. 
nie wystarczy, że udowodnimy, że nie napisali prawdy, ale dodatkowo, że nie dołożyli należytej staranności    

 

dziennikarz nie może odmówić osobie udzielającej informacji autoryzacji dosłownie cytowanej wypowiedzi, 
chyba że była uprzednio publikowana 

 

Zakaz publikowania bez zgody zainteresowanego informacji i danych dot. prywatnej sfery życia, chyba że 
wiąże się to bezpośrednio z działalnością publiczną danej osoby  ETS – osoba znana nie oznacza, że jest 
publiczna 

 
 
 
 
 
 
 

Gwarancje proceduralne w dziedzinie prawa represyjnego: domniemanie niewinności – art. 42   
a.  formalnie: nakaz traktowania oskarżonego jak niewinnego, dopóki wina nie zostanie stwierdzona  
b.  materialnie:  

 

zakaz wydawania wyroków prasowych – zakaz wypowiadania w prasie opinii co do rozstrzygnięć w 
postępowaniach sądowych przed wydaniem orzeczenia w I instancji 

 

zakaz publikacji w prasie danych osobowych i wizerunków osób wb. którym toczy się postępowanie 
przygotowawcze lub sądowe, dot. także osób pokrzywdzonych i poszkodowanych, świadków   

  
wolność prasy, słowa  ustawa wprowadza obowiązek publikacji treści pewnej kategorii: 

A.  bezpłatnej  

 

rzeczowe i odnoszące się do faktów sprostowanie wiadomości nieprawdziwej lub nieścisłej 

 

rzeczową odpowiedź na stwierdzenie zagrażające dobrom osobistym 

 

komunikaty urzędowe organów państwowych  

 

komunikaty organów administracji rządowej i samorządu w zakresie sytuacji kryzysowych 

 

listy gończe 
B.  odpłatnie 

 

prawomocne orzeczenia sądu z klauzulą o opublikowaniu 

 

ogłoszenie sądu i in. organów państwa 

  

KRRIT 

Do rozpowszechniania programów radiowych i telewizyjnych stosuje się przepisy prawa prasowego, jeśli 
ustawa o radiofonii i TV nie stanowi inaczej 
  
Prawo rozpowszechniania programów radiowych i telewizyjnych – jednostki publicznej radiofonii i telewizji 
oraz osoby fizyczne, osoby prawne i osobowym spółkom handlowym, które uzyskały koncesję na taką  
działalność lub w przypadku programów telewizyjnych rozpowszechnianych wyłącznie w systemach 
teleinformatycznych – wpis do rejestru    
 
Skład KRRiT: Sejm (2), Senat (1), Prezydent (2, prerogatywa) spośród osób wyróżniających się wiedzą i 
doświadczeniem w zakresie środków społecznego przekazu 

 

przewodniczący – wybierany z ich grona i odwoływany przez skład 

 

kadencja 6 lat, rozpoczyna się od dnia powołania ostatniego członka, członkowie KRRiT pełnią swe funkcje 
do czasu powołania następców – przedłużenie mandatu członków do wyboru następców 

 

członek KRRiT nie może być powołany na kolejną pełną kadencję 

 

permanentne działanie,  

 

decyzje w formie uchwał 2/3 ustawowych członków  

 

zakaz jednoczesnego przynależenia do partii politycznych, związków zawodowych, prowadzenia 
działalności publicznej niedającej się pogodzić, poseł, senator, zawieszenie członkostwa we władzach 
stowarzyszeń, związków pracodawców, organizacji kościelnych i związków wyznaniowych, zasadniczo 
zaprzestanie pracy zarobkowej 

 

w sensie nie mogą publicznie manifestować przynależności, np. nie może być duchownym, ale mogą być de 
facto członkami 

  
Odpowiedzialność KRRiT i jej członków  
a.  odpowiedzialność indywidualna – członków KRRiT przez Trybunałem Stanu  za naruszenie konstytucji i 

ustaw w związku z zajmowanym stanowiskiem lub w zakresie swojego urzędowania 

b.  odpowiedzialność solidarna – coroczne sprawozdanie ze swej działalności przedstawiane Sejmowi, 

Senatowi i prezydentowi 

KRRiT przedstawia corocznie  
a.  Sejmowi, Senatowi i Prezydentowi sprawozdanie ze swej działalności za rok poprzedzający oraz 

informację o podstawowych problemach radiofonii i telewizji (do końca marca) 

Sejm i Senat w formie uchwał decydują o  

1.  Przyjęciu – uchwała może ew. zawierać uwagi 
2.  Odrzucają sprawozdanie – kadencja wszystkich członków KRRiT wygasa w 14 dni; wygaśnięcie kadencji 

KRRiT nie następuje, jeżeli nie zostanie potwierdzone przez Prezydenta  

b.  Prezesowi RM informację o swojej działalności oraz o podstawowych problemach radiofonii i telewizji 
  
Przewodniczący KRRiT  

 

wybierany z jej składu  

 

ponosi odpowiedzialność przed Radą, bo można go odwołać 

 

realizuje podjęte przez KRRiT uchwały, jest organem kierowniczym i wykonawczym Rady, ale też 
samodzielnym organem państwowym 

 

podejmuje decyzje administracyjne: 
a.  udzielanie koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych 
b.  cofanie koncesji 

 
Kompetencje KRRiT 
a.  prawotwórcza – wydawanie rozporządzeń  
b.  koncesyjna 
c.  kreacyjna – obsada organów zarządzających jednostek publicznej radiofonii i telewizji, wybór członków rad 

nadzorczych publicznych spółek radiofonii i telewizji, po 15 członków do rad programowych 

d.  kontrolna – decyzja o cofnięciu koncesji, opiniowania projektów ustaw i umów międzynarodowych w 

zakresie działalności, wezwanie do zaniechania działań niezgodnych z prawem lub koncesją.  
Ustawa o radiofonii i telewizji, w przeciwieństwie do Prawa prasowego, obok sankcji karnych przewiduje 
uprawnienia nadzorcze  Przewodniczącego KRRiT 

e.  opiniodawczo-programowa 
f.  finansowa  
 
Funkcja opiniodawczo–programowa  
Publiczna radiofonia i telewizja realizuje misję publiczną, oferując zróżnicowane programy i in. usługi, cechujące 
się pluralizmem, bezstronnością, wyważeniem i niezależnością   

 

umożliwiać obywatelom i ich organizacjom uczestniczenie w życiu publicznym poprzez prezentowanie 
zróżnicowanych poglądów i stanowisk oraz wykonywanie prawa do kontroli i krytyki społecznej; 

 

audycje referendalne: Podmiotom uczestniczącym w wyborach do Sejmu, Senatu, samorządu 
terytorialnego, prezydenckich i do Parlamentu Europejskiego   

 

zakazy sponsorowania  

 

Zakaz nadawania przekazu handlowego: alkoholu, gier, wyrobów tytoniowych   

 

oddziałujących w sposób ukryty na podświadomość 

 

Audycjom dla dzieci nie powinny towarzyszyć przekazy handlowe dot.   

Funkcja finansowa 

 

ustalanie wysokości opłat za udzielenie koncesji oraz wpis do rejestru; 

 

ustalanie, na zasadach określonych w ustawie o opłatach abonamentowych wysokości opłat 
abonamentowych; 

  
 
 
 

Funkcja koncesyjna 
Rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych, z wyjątkiem programów publicznej radiofonii i 
telewizji, wymaga uzyskania koncesji,  

 

Koncesja jest udzielana na 10 lat. 

 

Organem właściwym w sprawach koncesji jest Przewodniczący KRRiT. 

 

Przewodniczący KRRiT podejmuje decyzję w sprawie koncesji na podstawie uchwały KRRiT.  

 

Decyzja jest ostateczna. 

Koncesja może być udzielona  
a.  osobie fizycznej, posiadającej obywatelstwo polskie i stałe miejsce zamieszkania na terytorium RP 
b.  osobie prawnej lub osobowej spółce handlowej, które mają siedzibę na terytorium RP 
c.  spółce z udziałem osób zagranicznych jeżeli spełniają ustawowe warunki 
d.  osobie zagranicznej lub spółce zależnej, w rozumieniu Kodeksu spółek handlowych, od osoby zagranicznej, 

których siedziba lub stałe miejsce zamieszkania znajduje się w państwie członkowskim Europejskiego 
Obszaru Gospodarczego   

  
Zgłoszenia do rejestru wymaga program rozprowadzany oraz program telewizyjny rozpowszechniany 
wyłącznie w systemie teleinformatycznym 

 

organem prowadzącym rejestr jest Przewodniczący KRRiT 

 

rejestr jest jawny 

 

opłata za wpis 

  
Nadawca społeczny to nadawca: zwolniony z opłat za udzielenie lub zmianę koncesji. 

 

którego program upowszechnia działalność wychowawczą i edukacyjną, działalność charytatywną, 
respektuje chrześcijański system wartości, za podstawę przyjmując uniwersalne zasady etyki, oraz zmierza 
do ugruntowania tożsamości narodowej, 

 

w którego programie nie są rozpowszechniane audycje ani inne przekazy 

 

który nie nadaje przekazów handlowych [reklam, autopromocji] 

 

który nie pobiera opłat z tytułu rozpowszechniania, rozprowadzania lub odbierania jego programu; 

 
O uznanie za nadawcę społecznego może do KRRiT wystąpić: 

 

stowarzyszenie w ramach realizacji celów statutowych; 

 

fundacja w ramach realizacji celów statutowych; 

 

kościelna lub wyznaniowa osoba prawna kościoła lub związku wyznaniowego o uregulowanej w ustawie 
sytuacji