3/ 1
ODDZIAŁYWANIA FUNDAMENTALNE
Za ruchy ciał a szczególnie za zmiany stanu ruchu ciał
odpowiedzialne są oddziaływania między nimi.
Oddziaływanie – wzajemny wpływ stanu cząstki lub
układu cząstek na stan ruchu cząstki lub układu cząstek.
Oddziaływania fundamentalne:
•
oddziaływanie grawitacyjne
•
oddziaływanie elektromagnetyczne
•
oddziaływanie silne ( jądrowe)
•
oddziaływanie słabe
1.
Oddziaływanie grawitacyjne
r
r
m
m
r
r
3
2
1
g
G
F
=
G = 6,67· 10
-11
Nm
2
/kg
2
Zgodnie z Ogólną Teorią
Względności
źródłem pola
grawitacyjnego jest energia
3/ 2
2.
Oddziaływanie elektromagnetyczne
między ładunkami elektrycznymi
r
r
Q
Q
r
r
3
2
1
0
el
4
1
F
πε
=
ε
0
= 8,85·10
-12
C
2
/Nm
2
Tworzy wiązania w
•
atomach,
•
cząsteczkach
•
kryształach
Opowiada za
•
emisję i absorpcję światła,
•
sprężystość,
•
tarcie,
•
procesy chemiczne i biologiczne
Stosunek siły odpychania elektrostatycznego do siły
przyciągania grawitacyjnego dwóch elektronów
F
el
/
F
g
≈ 4·10
42
3/ 3
3.
Oddziaływanie silne
•
Odpowiada za oddziaływania między cząstkami
elementarnymi i ich rozpady
•
Tworzy wiązania nukleonów w jądrach
atomowych
-1
q
0
q
,
,
leptony
-1/3
q
2/3
q
,
,
kwarki
=
=
=
=
τ
ν
µ
ν
ν
τ
µ
e
b
t
s
c
d
u
e
3/ 4
4.
Oddziaływanie słabe
Odpowiada za niektóre rozpady cząstek
elementarnych np. przemianę
β:
µ
→
e + v
e
+ v
e
Λ
→
p +
π
−
K
0
→
π
+
+
π
−
n
→
p + e
−
+ v
e
Oddziaływanie słabe nie tworzy układów związanych,
ma bardzo krótki zasięg
d < 10
–15
m
Jest przenoszone przez bozony pośredniczące
Z
0
, W
−
, W
+
