O

D 

R

EDAKCJI

 

Symbolika w liturgii 

W dotąd opublikowanych numerach biuletynu „Anamnesis” znaleźć można kilka 

artykułów mówiących o znakach i symbolach w liturgii, np. ks. Ryszard Knapiński, 
Symbolika kościoła w świetle tradycji biblijnej (10 [2004] nr 1 [36] s. 75-86), ks. Ry-
szard Knapiński, Przesłanie symboliki ołtarza na nasze czasy (10 [2004] nr 2 [37] s. 
87-99), ks. Zdzisław Janiec, Znaki i symbole teologiczne w komunikacji liturgicznej 
(11 [2005] nr 4 [43] s. 68-75), bp Zbigniew Kiernikowski, Symbolika ołtarza  (12 
[2006] nr 3 [46] s. 27-30). Sympozjum zorganizowane na Jasnej Górze dla osób kon-
sekrowanych w październiku 2009 r. przez Komisję ds. Kultu Bożego i Dyscypliny 
Sakramentów poświęcone było doświadczeniu symboli w liturgii. Materiały z tego 
sympozjum obejmują ponad połowę stron tego numeru (od s. 28 do s. 94). 

Liturgia to świat świętych znaków i symboli. Cała posoborowa odnowa liturgii po-

legała na odnowie znaków. W odnowie liturgii chodziło o to, aby znaki były dla 
współczesnych ludzi bardziej czytelne, by nie byli oni bezradni w świecie symboli. 
Sługa Boży Jan Paweł II w liście apostolskim  na dwudziestopięciolecie Konstytucji o 
liturgii świętej pisał: „Nowe opracowanie obrzędów zmierzało do odnalezienia szla-
chetnej prostoty oraz znaków łatwych do zrozumienia, jednak pożądana prostota nie 
powinna przerodzić się w zubożenie znaków, lecz przeciwnie: znaki, przede wszyst-
kim znaki sakramentalne, powinny posiadać możliwie największą wymowę. Chleb i 
wino, woda i olej, a także kadzidło, świece, ogień, kwiaty i prawie wszystkie rzeczy 
stworzone mają w Liturgii swoje miejsce jako ofiara składana Stwórcy oraz wkład w 
godność i piękno sprawowanego kultu” (Vicesimus Annus Quintus, n. 10). 

Głębszemu rozumieniu symboliki liturgicznej służą opracowania

 

umieszczone w 

dziale: 

FORMACJA

 

LITURGICZNA

 niniejszego biuletynu. Bp Stefan Cichy w ramach 

wprowadzenia do sympozjum o symbolice liturgicznej przedstawia krótko temat Ho-
mo symbolicus. Ks. Krzysztof Frąszczak z Poznania w artykule Liturgia  światem 
znaków i symboli daje uzasadnienie teologiczne stosowania symboli w liturgii.  Ks. 
Bogusław Nadolski TChr z Poznania mówił w czasie sympozjum o Sacrum ołtarza, 
miejsca czytania słowa Bożego i miejsca przewodniczenia. Lektura  tego tekstu po-
zwala głębiej zrozumieć całą wymowę tych trzech ważnych miejsc przestrzeni litur-
gicznej.  Symbolika postaw w liturgii jest przedmiotem opracowania ks. Mateusza 
Matuszewskiego z Warszawy, a Symboliką szat liturgicznych zajęła się s. Iwona Ko-
pacz, Uczennica Boskiego Mistrza z Warszawy. Ks. Mariusz Majewski z Legnicy w 
opracowaniu  Znaki i symbole w liturgii sakramentów świętych  przedstawia przede 
wszystkim symbolikę krzyża w poszczególnych sakramentach Kościoła. 

Prócz tekstów o symbolach w liturgii są w obecnym numerze „Anamnesis” teksty 

napisane lub wygłoszone przez Papieża, dokumenty Kongregacji Rzymskich, teksty 
opracowane przez biskupów oraz inne liturgiczne materiały formacyjne i duszpaster-
skie, a także informacje dotyczące wydarzeń z życia liturgicznego. 

Dział: 

NAUCZANIE OJCA ŚWIĘTEGO

 zawiera najpierw polski przekład listu 

apostolskiego motu proprio „Ecclesiae unitatem” dokonującego zmian w Papieskiej 

Od Redakcji

 

4 

Komisji „Ecclesia Dei”. W tym dziale znajdują się  słowa papieża Benedykta XVI 
wypowiedziane w dniu kanonizacji św. Zygmunta Szczęsnego Felińskiego oraz dwie 
katechezy papieskie związane z Rokiem Kapłańskim: katecheza wygłoszona w czasie 
audiencji ogólnej w dniu 1 lipca 2009 r. i katecheza wygłoszona w dniu 5 sierpnia 
2009 r. 

W dziale zatytułowanym: 

DOKUMENTY STOLICY APOSTOLSKIEJ

 są dokumenty 

dwóch dykasterii watykańskich. Najpierw Czytelnik znajdzie tu odpowiedzi dane 
przez Kongregację ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów na przedstawione 
wątpliwości w sprawie Komunii św. celebransa i oraz dekret wydany przez tę samą 
Kongregację nadający tytuł bazyliki mniejszej kościołowi p.w. świętych Apostołów 
Piotra i Pawła w Zawierciu. Następnie są w tym dziale dwa teksty Kongregacji ds. 
Duchowieństwa: list sekretarza tej Kongregacji z 15 października 2009 r. zawierający 
rozważanie na temat kolejnego pytania stawianego przez biskupa kandydatom do 
święceń prezbiteratu i fragment homilii prefekta tejże Kongregacji wygłoszonej w 
dniu 21 września 2009 r. do nowo wyświęconych biskupów. 

Krótka jest tym razem część biuletynu: 

NAUCZANIE BISKUPÓW O LITURGII: 

jest 

tu list pasterski Biskupa Sandomierskiego na Rok Kapłański oraz dwa krótkie doku-
menty biskupów: Zarządzenie abpa Józefa Życińskiego w sprawie celebracji 
liturgicznych dotyczących uzdrowienia oraz komunikat Biskupa Płockiego w sprawie 
możliwych prób profanacji sakramentu pokuty i pojednania. 

Dział: 

FORMACJA LITURGICZNA

 

zawiera wspomniane już materiały z sympozjum 

dla osób konsekrowanych, które odbyło się w dniach 15-16 października 2009 r. na 
Jasnej Górze oraz artykuł ks. Zdzisława Jańca,  Wpływ liturgii domowej na rozwój 
osobowy rodziny.

 

W dziale:

 

DUSZPASTERSTWO

 

LITURGICZNE

 jest tylko relacja z II rekolekcji li-

turgicznych „Mysterium fascinans”, które odbyły się w Bystrej, w Domu Rekolek-
cyjnym Służby Liturgicznej i Ruchu Światło-Życie Archidiecezji Krakowskiej w 
dniach od 4 do 6 września 2009 r. 

Dział: 

INFORMACJE

 zawiera krótsze lub dłuższe sprawozdania z kilku sympozjów i 

konferencji naukowych poświęconych zagadnieniom liturgicznym, które odbyły się w 
ostatnim czasie w naszym kraju. Są tu też krótkie informacje przekazane przez urzędy 
Kurii Rzymskiej związane z liturgią. Na końcu tego działu umieszczamy informacje o 
liturgicznych nowościach wydawniczych. 

 

Bp Stefan Cichy 

 

Legnica, w święto św. Andrzeja Apostoła, dnia 30 listopada 2009 r.