Projekt „Rozwój potencjału dydaktycznego Politechniki Krakowskiej – studia podyplomowe, szkolenia, kursy” współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego
Funduszu Społecznego realizowany pod nadzorem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Postępowanie prowadzące do
zawarcia umowy o roboty
budowlane
opracowanie:
dr hab.inż. Andrzej Kosecki, prof.AGH
Projekt „Rozwój potencjału dydaktycznego Politechniki Krakowskiej – studia podyplomowe, szkolenia, kursy” współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego
Funduszu Społecznego realizowany pod nadzorem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Postępowanie prowadzące do
zawarcia umowy o roboty
budowlane
Obejmuje okres od podjęcia decyzji przez zamawiającego o
konieczności znalezienia wykonawcy robót budowlanych do
momentu podpisania umowy.
Celem jest wybór wykonawcy robót i ustalenie szczegółów
zobowiązań stron umowy.
Projekt „Rozwój potencjału dydaktycznego Politechniki Krakowskiej – studia podyplomowe, szkolenia, kursy” współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego
Funduszu Społecznego realizowany pod nadzorem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Postępowanie prowadzące do
zawarcia umowy o roboty
budowlane
Wykorzystanie mechanizmu konkurencji rynkowej
Różne procedury
Jaki rodzaj postępowania wybrać?
Zakładamy, że inwestor – klient – chce wybrać najlepszego w danych warunkach wykonawcę i ma
swobodę w tym zakresie
negocjacje
konkurencja
Prawie wyłącznie konkurencja:
-
publiczne ogłoszenie,
-
brak warunków wstępnych,
-
zakaz rozmów
Brak konkurencji:
- negocjacje z jedną tylko firmą
przetarg nieograniczony
przetarg
ograniczony
negocjacje z wieloma
firmami
????????
Projekt „Rozwój potencjału dydaktycznego Politechniki Krakowskiej – studia podyplomowe, szkolenia, kursy” współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego
Funduszu Społecznego realizowany pod nadzorem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Wybór sposobu postępowania
przedumownego
Ogólna zasada:
Wybór sposobu postępowania przedumownego jest niezależny od
preferowanych zapisów umowy, w tym od sposobu określenia ceny za
przedmiot zamówienia,
lecz jest zależny od sytuacji, w której znajduje się zamawiający lub od
celu, który chce on w ramach tego postępowania osiągnąć.
Projekt „Rozwój potencjału dydaktycznego Politechniki Krakowskiej – studia podyplomowe, szkolenia, kursy” współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego
Funduszu Społecznego realizowany pod nadzorem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Obiektywizacja wyboru wykonawcy
ważne zagadnienie – formułowanie kryteriów oceny ofert
- kryteria powinny odzwierciedlać potrzeby zamawiającego
- wyłącznie najniższa cena ???
- typowe potrzeby zamawiającego: tanio, szybko, solidnie
cena , termin, okres gwarancji
jakości
wymierność a kompletność oceny
- inne kryteria
Projekt „Rozwój potencjału dydaktycznego Politechniki Krakowskiej – studia podyplomowe, szkolenia, kursy” współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego
Funduszu Społecznego realizowany pod nadzorem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Przetarg
- jest to forma konkursu organizowanego przez zamawiającego roboty budowlane
lub przez jego reprezentanta w celu uzyskania jak najkorzystniejszych warunków
ich realizacji
Rodzaje przetargów:
- dostępność
nieograniczony
ograniczony
- przebieg
jednostopniowy
wielostopniowy
Projekt „Rozwój potencjału dydaktycznego Politechniki Krakowskiej – studia podyplomowe, szkolenia, kursy” współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego
Funduszu Społecznego realizowany pod nadzorem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Procedura przetargu
nieograniczonego
1/ ogłoszenie przetargu
2/ przygotowanie ofert
3/ składanie ofert (wadium)
4/ otwarcie ofert
5/ badanie i ocena ofert
6/ wybór wykonawcy lub unieważnienie przetargu
7/ podpisanie umowy
Projekt „Rozwój potencjału dydaktycznego Politechniki Krakowskiej – studia podyplomowe, szkolenia, kursy” współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego
Funduszu Społecznego realizowany pod nadzorem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego
1/ ogłoszenie przetargu
Zakładamy, że zamawiający dysponuje opisem przedmiotu zamówienia
(dokumentacja projektowa,…) oraz wymagań pod adresem oferentów i ich
ofert.
Ogłoszenie:
w prasie lokalnej, ogólnokrajowej, w siedzibie zamawiającego, w
internecie, w specjalnych wydawnictwach, …
informacje, które pozwolą zainteresowanym zorientować się w
przedmiocie zamówienia oraz podstawowych warunkach uczestnictwa, a
także nawiązać kontakt z organizatorem przetargu,
w Polsce nie ma zwyczaju podawania szacunkowej wartości zamówienia
2/ przygotowanie ofert
•
Pozyskanie dokumentacji przetargowej (SIWZ w sektorze
publicznym),
•
Analiza dokumentacji przetargowej, pytania, odpowiedzi,
•
Decyzja o udziale w przetargu – przygotowanie oferty,
złożony proces – odpowiedni okres czasu!,
•
Oferta atrakcyjna dla klienta, a jednocześnie korzystna dla
firmy – strategia przetargowa
Projekt „Rozwój potencjału dydaktycznego Politechniki Krakowskiej – studia podyplomowe, szkolenia, kursy” współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego
Funduszu Społecznego realizowany pod nadzorem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego
3/ składanie ofert ( wadium)
zabezpieczone przed przedwczesnym odczytaniem,
przechowywane w bezpiecznym miejscu (sejf),
Wadium
Wnoszone w formach wskazanych przez zamawiającego
Podstawowa rola – poważne traktowanie udziału w przetargu
Utrata wadium – najczęściej: odmowa podpisania umowy na warunkach
zawartych w ofercie
Projekt „Rozwój potencjału dydaktycznego Politechniki Krakowskiej – studia podyplomowe, szkolenia, kursy” współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego
Funduszu Społecznego realizowany pod nadzorem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego
4/ otwarcie ofert
możliwie niezwłocznie po terminie składania ofert,
najczęściej otwarcie publiczne,
okazja do zapoznania się i skonfrontowania z ofertami konkurentów
Projekt „Rozwój potencjału dydaktycznego Politechniki Krakowskiej – studia podyplomowe, szkolenia, kursy” współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego
Funduszu Społecznego realizowany pod nadzorem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego
5/ badanie i ocena ofert
Niejawna praca komisji przetargowej,
2 główne zadania: sprawdzenie ważności ofert i ocena ofert uznanych za
ważne,
Sprawdzenie ważności ofert to odpowiedź na pytania: czy nie ma w nich
błędów oraz czy dochowane zostały wszystkie wymogi określone w
dokumentacji przetargowej (SIWZ) – możliwość żądania wyjaśnień,
Ocena ofert ważnych odbywa się w oparciu o kryteria i formułę oceny
określone w dokumentacji przetargowej (SIWZ).
Projekt „Rozwój potencjału dydaktycznego Politechniki Krakowskiej – studia podyplomowe, szkolenia, kursy” współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego
Funduszu Społecznego realizowany pod nadzorem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego
6/ wybór wykonawcy lub
unieważnienie przetargu
Wybiera się wykonawcę, który przedłożył najlepszą ofertę ocenioną
według przyjętej formuły
Może zaistnieć sytuacja, w której żaden z oferentów nie przedłożył
satysfakcjonującej klienta oferty – unieważnienie przetargu powinna
poprzedzać analiza przyczyn zaistnienia takiej sytuacji
Projekt „Rozwój potencjału dydaktycznego Politechniki Krakowskiej – studia podyplomowe, szkolenia, kursy” współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego
Funduszu Społecznego realizowany pod nadzorem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego
7/ podpisanie umowy
zwłoka w czasie pomiędzy rozstrzygnięciem przetargu a podpisaniem
umowy – „pole manewru” na wypadek błędu popełnionego przez
organizatora przetargu,
pobranie zabezpieczenia należytego wykonania umowy – możliwość
rozłożenia go na części
podpisanie umowy
Projekt „Rozwój potencjału dydaktycznego Politechniki Krakowskiej – studia podyplomowe, szkolenia, kursy” współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego
Funduszu Społecznego realizowany pod nadzorem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Procedura przetargu
ograniczonego
- Dwa warianty, z których wybór uzależniony jest głównie od
doświadczenia zamawiającego, jego znajomości rynku budowlanego
oraz posiadanej bazy danych o wykonawcach
Projekt „Rozwój potencjału dydaktycznego Politechniki Krakowskiej – studia podyplomowe, szkolenia, kursy” współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego
Funduszu Społecznego realizowany pod nadzorem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Wariant 1 procedury przetargu ograniczonego –
zamawiający doświadczony
1/ sporządzenie listy potencjalnych wykonawców,
2/ zapytanie ich, czy zainteresowani są przedłożeniem oferty – do zapytania
dołącza się krótki opis przedmiotu zamówienia,
3/ tych, którzy odpowiedzieli pozytywnie umieszcza się na liście
zapraszanych,
4/ zaproszeni oferenci pozyskują dokumentację przetargową
- dalej jak w przetargu nieograniczonym
Projekt „Rozwój potencjału dydaktycznego Politechniki Krakowskiej – studia podyplomowe, szkolenia, kursy” współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego
Funduszu Społecznego realizowany pod nadzorem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Wariant 2 procedury przetargu ograniczonego
– zamawiający niedoświadczony
1/ ogłoszenie zamiaru zorganizowania przetargu ograniczonego z krótkim
opisem przedmiotu zamówienia,
2/ potencjalni wykonawcy (firmy) zgłaszają zainteresowanie,
3/ zamawiający prosi o prezentację swoich możliwości firmy, które się
zgłosiły,
4/ kolejne firmy dokonują prezentacji,
5/ na podstawie wyników prezentacji zamawiający sporządza listę firm
zapraszanych,
6/ zaproszone firmy pozyskują dokumentację przetargową,
- dalej jak w przetargu nieograniczonym
Projekt „Rozwój potencjału dydaktycznego Politechniki Krakowskiej – studia podyplomowe, szkolenia, kursy” współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego
Funduszu Społecznego realizowany pod nadzorem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Zalety i wady przetargu
nieograniczonego i ograniczonego
z punktu widzenia klienta
PN
Zalety:
Trudno postawić zarzut stronniczości
Dynamizuje rynek („nowa krew”)
Niska cena – jednak jest to chwilowa korzyść!
Wady:
Koszt w szerszym wymiarze społeczno-
gospodarczym jest znaczny – wzrost cen usług
budowlanych
Ryzyko związania się z niesolidną firmą
PO
Zalety:
Tylko sprawdzone firmy mogą przedkładać
oferty
Koszt w szerszym wymiarze społeczno-
gospodarczym – niższy niż w PN
Motywacja dla firm, by dbać o reputację –
otrzymać zaproszenie
Wady:
Poziom cen w ofertach może być wyższy niż w PN
Ogranicza wejścia nowych firm na rynek –
„skostnienie rynku”
Projekt „Rozwój potencjału dydaktycznego Politechniki Krakowskiej – studia podyplomowe, szkolenia, kursy” współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego
Funduszu Społecznego realizowany pod nadzorem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Alternatywą dla przetargu jest podjęcie
negocjacji
Negocjacje to rozmowy, których celem jest dojście do uzgodnionego
wspólnego stanowiska w jakiejś sprawie.
Przystąpienie do negocjacji oznacza zgodę na poszukiwanie możliwości
dotarcia do takiego stanowiska poprzez stopniowe uzgadnianie
interesujących strony spraw. Efektem może być umowa.
- aspekty psychospołeczne
-
aspekty proceduralne
Dość bogata literatura, lecz nie obejmująca negocjacji kontraktów
budowlanych – można jednak z niej korzystać,
np. Mastenbroek W., Negocjowanie, PWN, Warszawa 1996
Projekt „Rozwój potencjału dydaktycznego Politechniki Krakowskiej – studia podyplomowe, szkolenia, kursy” współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego
Funduszu Społecznego realizowany pod nadzorem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Przygotowanie się do negocjacji
Zebranie informacji
-
o przedmiocie umowy – obiekt budowlany, roboty budowlane, …
-
o własnej firmie – kadra, wyposażenie, finanse,…
-
o sytuacji rynkowej – podaż, popyt, ceny, konkurencja,…
-
o drugiej stronie – ich atutach i słabościach,…
- …
Źródła informacji:
oficjalne dane statystyczne,
prasa, inne publikacje,
własne obserwacje i doświadczenia,
znajomości,
stowarzyszenia zawodowe,
wywiad rynkowy,
…
SIM – system informacji
marketingowej
Projekt „Rozwój potencjału dydaktycznego Politechniki Krakowskiej – studia podyplomowe, szkolenia, kursy” współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego
Funduszu Społecznego realizowany pod nadzorem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Przygotowanie się do negocjacji c.d.
Lista spraw i kolejność ich omawiania
- ma zapobiec możliwości pominięcia lub uzgodnienia w niepełnym lub
niedokładnym wymiarze spraw, które mogą doprowadzić do sporu.
Pozycja wyjściowa
- Typowe dla budownictwa indywidualne podejście do podejmowanego
przedsięwzięcia ( kosztorys inwestorski a kosztorys ofertowy, harmonogram
robót, standardy jakościowe - gwarancje, zagadnienia bezpieczeństwa i
ochrony zdrowia, zagospodarowania placu budowy, …)
Projekt „Rozwój potencjału dydaktycznego Politechniki Krakowskiej – studia podyplomowe, szkolenia, kursy” współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego
Funduszu Społecznego realizowany pod nadzorem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Przygotowanie się do negocjacji c.d.
•
Cele
Projekt „Rozwój potencjału dydaktycznego Politechniki Krakowskiej – studia podyplomowe, szkolenia, kursy” współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego
Funduszu Społecznego realizowany pod nadzorem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Przygotowanie się do negocjacji c.d.
Atuty i słabości
– dotyczące konkretnej
sytuacji, w której
realizowane ma być
przedsięwzięcie
Projekt „Rozwój potencjału dydaktycznego Politechniki Krakowskiej – studia podyplomowe, szkolenia, kursy” współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego
Funduszu Społecznego realizowany pod nadzorem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Przygotowanie się do negocjacji c.d.
Lista możliwych ustępstw + lista postulatów pod adresem drugiej strony
Styl i taktyka prowadzenia rozmów + kontrtaktyki
Projekt „Rozwój potencjału dydaktycznego Politechniki Krakowskiej – studia podyplomowe, szkolenia, kursy” współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego
Funduszu Społecznego realizowany pod nadzorem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Styl rzeczowy prowadzenia
negocjacji
Główna cecha charakterystyczna – traktowanie negocjacji jako
rozmów przebiegających na dwu poziomach.
-
pierwszy poziom – to poziom interesów, konkretnych wartości, w
zakresie których należy dokonać uzgodnień – ceny, terminy,
gwarancje,…
-
drugi poziom – to poziom stosunków międzyludzkich towarzyszących
każdemu spotkaniu ludzi – sympatia, antypatia, sposób mówienia,
zachowanie,…
Te dwa poziomy powinny być od siebie oddzielone
Projekt „Rozwój potencjału dydaktycznego Politechniki Krakowskiej – studia podyplomowe, szkolenia, kursy” współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego
Funduszu Społecznego realizowany pod nadzorem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Styl rzeczowy
Podawane są 4 zasady, które w trakcie negocjacji powinny być
przestrzegane:
1.
Nie mieszaj swego stosunku do sprawy ze swym stosunkiem do ludzi,
z którymi rozmawiasz. Oddzielaj ludzi od sprawy.
2.
Skoncentruj się na interesie, problemie do rozwiązania, a nie na
przedstawianych stanowiskach.
3.
Przedstawiając propozycję, miej w zanadrzu możliwie wiele różnych
jej wariantów.
4.
Nalegaj na stosowanie obiektywnych kryteriów oceny
negocjowanych rozwiązań.
Projekt „Rozwój potencjału dydaktycznego Politechniki Krakowskiej – studia podyplomowe, szkolenia, kursy” współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego
Funduszu Społecznego realizowany pod nadzorem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Prowadzenie negocjacji
Otwarcie – pierwsze spotkanie negocjatorów, „rozgrzewka”, pozycje
wyjściowe
Właściwe rozmowy
- składanie propozycji – sposób na ukierunkowanie przebiegu rozmów,
forma warunkowa (jeśli wy…, to my…)
- wymiana ustępstw – sztuka ustępowania
Zamknięcie negocjacji – sprawdzenie, co zostało osiągnięte,
wyklarowanie niejasności, protokół
Projekt „Rozwój potencjału dydaktycznego Politechniki Krakowskiej – studia podyplomowe, szkolenia, kursy” współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego
Funduszu Społecznego realizowany pod nadzorem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Ciekawostka
Projekt „Rozwój potencjału dydaktycznego Politechniki Krakowskiej – studia podyplomowe, szkolenia, kursy” współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego
Funduszu Społecznego realizowany pod nadzorem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Zespół negocjujący
Postulaty:
-
podział obowiązków i odpowiedzialności
-
dobranie pod względem zdolności i umiejętności
-
wzajemne zaufanie
-
uznanie strony przeciwnej
lider -----------
obserwator/analityk -------------
protokolant ----------
- Uwaga na zakres kompetencji lidera!
Projekt „Rozwój potencjału dydaktycznego Politechniki Krakowskiej – studia podyplomowe, szkolenia, kursy” współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego
Funduszu Społecznego realizowany pod nadzorem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Zespół negocjujący
Lider
- Wyposażony w kompetencje do podejmowania decyzji ( warto je przemyśleć – w
szczególności w zakresie dokonywania ustępstw),
-
Znajomość przedmiotu negocjacji – merytoryczna kompetencja,
-
Zdolność do precyzyjnego myślenia w warunkach napięcia,
-
Umiejętność tworzenia alternatywnych propozycji,
-
Umiejętność budowania zaufania strony przeciwnej,
-
…
Projekt „Rozwój potencjału dydaktycznego Politechniki Krakowskiej – studia podyplomowe, szkolenia, kursy” współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego
Funduszu Społecznego realizowany pod nadzorem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Zespół negocjujący
Obserwator/analityk
-
Pozornie nic nie robi – słucha – powinien jednak zapamiętywać: co jest mówione, jak
jest mówione, co nie zostało powiedziane itp.
-
Dokonuje krytycznej analizy negocjacji,
-
Uaktywnia się w czasie przerw,
-
Dokonuje także krytyki własnej strony,
-
…
Protokolant
-
Notuje wszelkie ustalenia oraz dane ujawniane przez obie strony,
-
Współpracuje z liderem – podsuwa stosowne dane, czuwa nad kolejnością omawiana
zagadnień, dokonuje podsumowań,…
Projekt „Rozwój potencjału dydaktycznego Politechniki Krakowskiej – studia podyplomowe, szkolenia, kursy” współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego
Funduszu Społecznego realizowany pod nadzorem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Zalety i wady
przetargów i negocjacji
z punktu widzenia klienta
Przetargi (konkurencja)
Zalety:
Porównywalność ofert
Konkurencja nie pozwala na odejście, na niekorzyść
klienta, od realiów rynkowych
Trudno postawić zarzut stronniczości
Łatwo uzasadnić wybór wykonawcy
Wady:
Ograniczona możliwość uzgodnienia szczegółów
kontraktu
Znaczna możliwość powstawania sporów
Znaczny czas dojścia do umowy
Znaczne koszty (w szerszym znaczeniu)
przeprowadzenia postępowania
Negocjacje ( z jedną firmą)
Zalety:
Możliwość szczegółowego uzgodnienia zobowiązań
stron, lepsze poznanie się
Ograniczona możliwość powstawania sporów
Możliwość szybkiego dojścia do umowy
Umiarkowane koszty przeprowadzenia
postępowania
Wady:
Klient ma do czynienia z jedna ofertą
Brak konkurencji – możliwość odejścia od realiów
rynkowych na niekorzyść klienta
Łatwo postawić zarzut stronniczości w wyborze
wykonawcy
Trudno uzasadnić wybór wykonawcy
Projekt „Rozwój potencjału dydaktycznego Politechniki Krakowskiej – studia podyplomowe, szkolenia, kursy” współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego
Funduszu Społecznego realizowany pod nadzorem Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Przetarg a negocjacje
Co wybrać?
Generalnie klientom firm budowlanych zaleca się przetargowy tryb dojścia
do umowy.
Można, jednak, wskazać sytuacje, kiedy warto zastanowić się nad
podjęciem negocjacji (nawet z jedną tylko firmą)
pozytywna opinia o poprzednim wykonawcy – podobne przedsięwzięcie
szybkie rozpoczęcie robót
specjalistyczne umiejętności lub sprzęt
niewielki zakres/ ilość robót
gotowość finansowania robót przez wykonawcę
powiązania w prowadzonych interesach
…