EDUKACJA ZDROWOTNA
W SZKOŁACH I PRZEDSZKOLACH
scenariusze zajęć
Suwałki, wrzesień 2006
CENTRUM DOSKONALENIA NAUCZYCIELI I KSZTAŁCENIA USTAWICZNEGO W SUWAŁKACH
ul. Kamedulska 3, 16-400 Suwałki
tel. (87) 563 17 08 tel. /fax (87) 566 36 46
www.cdniku.pl
e-mail:
sodnsuwalki@poczta.onet.pl
ckusuwalki@onet.pl
2
Centrum Doskonalenia Nauczycieli i Kształcenia Ustawicznego
w Suwałkach w listopadzie i grudniu 2005 r. realizowało zadanie
edukacyjne z zakresu doskonalenia nauczycieli województwa podlaskiego
w
obszarze
tematycznym
„Edukacja
zdrowotna
w
szkołach
i przedszkolach”.
Celem głównym szkolenia, było przygotowanie uczestników do
realizacji edukacji zdrowotnej w szkołach i w przedszkolach.
PowyŜszy
cel
został
zrealizowany
poprzez
uzupełnienie
i wzbogacenie wiedzy o zdrowiu, edukacji zdrowotnej, metodach pracy
i treściach zawartych w obowiązującym ustawodawstwie oraz poprzez
nabycie umiejętności w zakresie planowania, realizacji i ewaluacji edukacji
zdrowotnej w szkołach i przedszkolach.
Ramowy program szkolenia obejmował następujące moduły:
•
Obowiązujące ustawodawstwo w zakresie promocji zdrowia,
profilaktyki i edukacji zdrowotnej;
•
Zdrowie jako podstawowe pojęcie edukacji zdrowotnej;
•
Model działań w edukacji zdrowotnej;
•
Metody pracy w edukacji zdrowotnej;
•
Realizacja podstawy programowej w zakresie edukacji zdrowotnej.
Szkolenie obejmowało ogółem 24 godz. w tym 17 godz. ćwiczeń.
W niniejszej publikacji zamieszczamy scenariusze zajęć z edukacji
zdrowotnej wypracowane podczas szkoleń w trzech ośrodkach (Białystok,
ŁomŜa, Suwałki).
Przedstawione
scenariusze
zostały
podzielone
wg
etapów
kształcenia, tj.: wychowanie przedszkolne, kształcenie zintegrowane, klasy
IV-VI i gimnazjum.
Mamy nadzieję, Ŝe niniejsza publikacja będzie wsparciem, dla
nauczycieli realizujących podstawę programową w zakresie edukacji
zdrowotnej.
Prowadzący szkolenia:
Joanna Raczyło
Jan Bielecki
3
Spis treści:
I.
WYCHOWANIE PREDSZKOLNE
•
Dbamy o zęby – pokaz prawidłowego mycia zębów ………….…4
•
„Wiórka boli ząb” – inscenizacja utworu na podstawie tekstu
Janine Amos ………………………………………………………………………......6
•
Co słychać w gabinecie stomatologicznym?……………………9
•
Owoce źródłem witamin – wykonywanie sałatki
owocowej.....................................................................10
•
W krainie zwierząt …………………………………………………………….12
•
Drzewo zdrowia ………………………………………………………………….15
II.
NAUCZANIE ZINTEGROWANE – I ETAP EDUKACYJNY
•
Zdrowo się odŜywiam ………………………………………………….……18
III.
KLASY IV-VI – II ETAP EDUKACYJNY
•
Zasady zdrowego odŜywiania ………………………………….………21
•
Wiemy co jemy ……………………………………………………………………25
•
Nasze potrzeby – moje przyzwyczajenia ………………………29
•
Organizacja czasu wolnego ………………………………………………35
•
Higiena skóry-czynnością codzienną ……………………………..38
•
Czym się odŜywiamy ………………………………………………………….42
IV.
GIMNAZJUM III – ETAP EDUKACYJNY
•
Dziesięć przykazań zdrowego odŜywiania ……………………47
•
Sąd nad alkoholem …………………………………………………………….51
4
Tytuł scenariusza:
Dbamy o zęby – pokaz prawidłowego mycia zębów
Poziom kształcenia, etap edukacyjny:
4 – latki (wychowanie przedszkolne)
Treść nawyków podstawy programowej:
Kształtowanie nawyków higienicznych i zachowań prozdrowotnych
Miejsce, gdzie odbywają się zajęcia:
sala przedszkolna, łazienka
Wstęp – wprowadzenie - idea
Ładny uśmiech kaŜdy ma kto o zęby swoje dba
WdraŜania dzieci do świadomego stosowania zasad higieny osobistej
Cele szczegółowe:
dziecko wie jak i dlaczego naleŜy dbać o zęby,
dziecko potrafi posługiwać się szczotką i pastą do zębów,
dziecko wie jak naleŜy przechowywać przybory do mycia
zębów
Forma zajęć:
indywidualna,
praca z całym zespołem
Metody
:
pokaz,
rozmowa
praktyczne działanie dziecka
Środki dydaktyczne
:
przybory do mycia zębów,
szablony kubka do pracy indywidualnej
dwie ilustracje
magnetofon, kaseta z nagraniem
5
Plan zajęć
Dzieci siedzą na dywanie. Nauczyciel pokazuje ilustracje, na których
przedstawione są dwie postacie:
I ilustracja: ładna uśmiechnięta twarz – zęby czyste, zdrowe
II ilustracja: smutna twarz z zepsutymi zębami
Krótka rozmowa na temat obu ilustracji.
1.
Pytania nauczycielki (propozycja):
•
Powiedzcie mi, czym się róŜnią te ilustracje?
•
Dlaczego na jednej ilustracji dziecko jest uśmiechnięte, a na
drugiej smutne?
•
Czy ktoś z was wie co naleŜy robić, aby mieć czyste zęby?
•
A kto z was myje zęby?
2.
Przedstawienie dzieciom gościa, który przyszedł do przedszkola
- krótka rozmowa stomatologa z dziećmi na temat kiedy i jak naleŜy
myć zęby?
3.
Prezentacja przez stomatologa prawidłowego sposobu mycia zębów
•
KaŜde dziecko otrzymuje przybory do mycia zębów i próbuje myć
zęby
(nauczycielka wręcza dzieciom szczoteczki przyniesione wcześniej
i podpisane przez rodziców)
4.
Ustawianie swoich przyborów na ustalonej półce w łazience.
5.
Zabawa ruchowa przy piosence: „Szczotka, pasta…”
6.
Praca przy stolikach:
Wykonanie znaczka, który będzie przypominał o myciu zębów
(ozdabianie według własnego pomysłu szablonu kubka do wody)
7.
Podsumowanie zajęć (wręczenie kwiatka Pani Stomatolog)
Krystyna Brzozowska
6
Tytuł scenariusza:
„Wiórka boli ząb”– inscenizacja utworu na podstawie tekstu Janine
Amos
Poziom kształcenia, etap edukacyjny:
5 – latki (wychowanie przedszkolne)
Treść nawyków podstawy programowej:
Kształtowanie nawyków higienicznych i zachowań prozdrowotnych
Miejsce, gdzie odbywają się zajęcia:
sala zajęć
Wstęp – wprowadzenie - idea
„ Kto zawsze o zęby dba, ten wesoły uśmiech ma”
Cele szczegółowe:
dziecko potrafi słuchać krótkich utworów literackich
opowiadanych przez nauczycielkę,
rozumie konieczność częstego mycia zębów,
zna etapy prawidłowego mycia zębów,
potrafi opanować lęk przed wizytą u stomatologa
Forma zajęć:
indywidualna,
praca w grupach
Metody
:
pogadanka,
inscenizacja
burza mózgów
Środki dydaktyczne
ksiąŜka J.Amos „Wiórka boli ząb”,
pacynka Wiewiórka,
rekwizyty do inscenizacji,
nagranie piosenki,
zestaw do mycia zębów dla kaŜdego dziecka,
znaczki klubu „Wiewiórka
7
Plan zajęć
1.
Powitanie – dzieci witają się z pacynką „Wiewiórką”, która zaprasza
do wysłuchania utworu „Wiórka boli ząb”
2.
Inscenizacja tekstu J.Amos w wykonaniu nauczycielki.
3.
Wypowiedzi dzieci na temat przedstawienia. (Ocena postępowania
głównego bohatera utworu)
4.
„Myjemy zęby razem z Wiórkiem” – zabawa naśladowcza.
Dzieci naśladują ruchy pacynki w rytm dowolnej muzyki.
5.
Co naleŜy zrobić, Ŝeby mieć zdrowe Ŝeby?
Dzieci podają propozycje odwołując się do własnych doświadczeń.
6.
Pasowanie na członka Klubu „Wiewiórka”
Dzieci stają w szeregu. Nauczycielka duŜą szczotką do zębów dotyka
w ramię kaŜdego przedszkolaka i mówi: „Pasuję cię na członka
Klubu „Wiewiórka”. KaŜde dziecko otrzymuje zestaw do mycia
zębów (szczotkę, pastę i kubek) oraz symboliczny znaczek
stwierdzający przynaleŜność do klubu.
7.
Śpiewanie piosenki „Szła szczoteczka do kubeczka” na melodię „Szła
dzieweczka…”
„Szła szczoteczka” – piosenka
Szła szczoteczka do kubeczka,
Szła szczoteczka, szła.
I cieszyła się wraz ze mną,
Jak piosenka ta.
Ref:
Kto zawsze, kto zawsze o zęby dba,
Ten wesoły uśmiech na twarzy ma.
Kto zawsze, kto zawsze o zęby dba,
Ten weoły uśmiech ma.
„Wiórka boli ząb” tekst napisała Janine Amos
1997 Wydawnictwo Wilga.
Wiórek zębów myć nie lubi. Ciągle śpieszy się i gra.
Wśród przyjaciół tym się chlubi:
- Mycie zębów? To nie ja!
8
Podwieczorki i herbatki -Wiórek lubi czekoladki.
Z przyjaciółmi podjadają
Ząbków swych nie oszczędzają.
A wieczorem znów to samo – mama zęby kaŜe myć!
Wiórek woli puszczać łódkę,
Marynarzem chciałby być.
Wiórek juŜ w łóŜeczku leŜy,
Mama wsadza głowę w drzwi:
- Co z ząbkami? Czyś zapomniał?
On udaje, Ŝe juŜ śpi.
Rano ząb rozbolał Wiórka. Tuli tata synka swego:
- Dziś pójdziemy do dentysty.
To naprawdę nic strasznego.
Pani doktor się uśmiecha, lecz Wiórkowi niewesoło.
Wielki fotel straszna lampa, groźne sprzęty naokoło…
Pani doktor z lustereczkiem szuka dziurki tu i tam,
- Oj, nie lubisz mycia ząbków!
JuŜ dziureczkę małą mam.
Ale w mig ją naprawimy. Zaraz będzie oczyszczona.
Powiedz prawdę, czy bolało?
Dziurka jest juŜ zalepiona.
- Byłeś dzisiaj bardzo dzielny
Proszę, oto nowa szczotka.
Myślisz sobie – nic takiego? A ta szczotka to łaskotka!
To wizyta u dentysty całkiem odmieniła Wiórka.
- W towarzystwie nowej szczotki polubiłem te łaskotki.
Iwona Rawicka, ElŜbieta Łukaszyk, Katarzyna Kowalska, Krystyna Małaszkiewicz
GraŜyna Kowalczuk, Agata GraŜyna Sokólska
9
Tytuł scenariusza:
Co słychać w gabinecie stomatologicznym?
Poziom kształcenia, etap edukacyjny:
5 – latki (wychowanie przedszkolne)
Treść z podstawy programowej:
Kształtowanie nawyków higienicznych i zachowań prozdrowotnych
Miejsce, gdzie odbywają się zajęcia:
gabinet stomatologiczny
Wstęp – wprowadzenie - idea
Zapoznanie z wyposaŜeniem gabinetu stomatologicznego, z pracą
stomatologa, pokonanie barier lęku przed wizytą u stomatologa
Cele szczegółowe:
dziecko potrafi zachować się w miejscu uŜyteczności
publicznej,
dziecko oswaja się z wyposaŜeniem gabinetu,
dziecko zdobywa zaufanie do stomatologa, pokonuje
barierę lęku
Forma zajęć:
indywidualna, praca w grupach
Metody
:
pogadanka, pokaz, sytuacyjna
Plan zajęć
1. Przed wyjściem:
- rozmowa z dziećmi na temat, dokąd i w jakim celu idziemy i jak
naleŜy się zachować się w gabinecie stomatologicznym
2. W gabinecie stomatologicznym:
- spotkanie w małych 5-6 osobowych zespołach – zapoznanie
z wyposaŜeniem gabinetu, przegląd jamy ustnej dzieci,
- pokaz prawidłowego mycia zębów
3. Po powrocie do przedszkola – rozmowa z dziećmi na temat wraŜeń
z wycieczki
Krystyna Brzozowska
10
Tytuł scenariusza:
Owoce źródło witamin – wykonanie sałatki owocowej
Poziom kształcenia, etap edukacyjny:
6 – latki (wychowanie przedszkolne)
Treść nawyków podstawy programowej:
Organizowanie działań umoŜliwiających poznanie wielowymiarowości
człowieka (postrzegam, myśl, czuję, działam)
Miejsce, gdzie odbywają się zajęcia:
sala zajęć
Wstęp – wprowadzenie - idea
Zajęcia z zakresu mowy i myślenia
Cele szczegółowe:
o
dziecko rozumie potrzebę prawidłowego Ŝywienia
o
dziecko rozumie konieczność przezwycięŜenia uprzedzeń
do niektórych potraw
o
dziecko potrafi bezpiecznie posługiwać się noŜem
o
dziecko rozpoznaje i nazywa wybrane gatunki owoców
Forma zajęć:
indywidualna,
praca w grupach
praca w całym zespole
Metody
:
pogadanka,
pokaz,
sytuacyjna
Środki dydaktyczne
owoce, deski do krojenia, noŜe, fartuszki, miski, łyŜki,
papierowe ręczniki, talerzyki,
nagranie piosenki „JuŜ owoców pełen kosz” (CD nr1
Wesoła Szkoła),
emblematy owoców do zabawy ruchowej
11
Plan zajęć
1.
Wysłuchanie piosenki „JuŜ owoców pełen kosz”
2.
Rozmowa na temat treści piosenki
3.
Zabawa dydaktyczna „Czarodziejski worek”
I Owoce są umieszczone w woreczku. Dziecko wkłada rękę i po
dotyku rozpoznaje owoc podając jego nazwę.
II Dziecko ma zawiązane oczy – kosztuje owoc i rozpoznaje go po
smaku bądź zapachu i nazywa.
4.
Rozmowa - przykładowe pytania
Dlaczego trzeba jeść owoce?
O czym naleŜy pamiętać przed spoŜyciem owoców?
5.
Zabawa ruchowa „Sałatka owocowa”
Nauczyciel wręcza dzieciom emblematy z owocami. Dzieci tańczą
przy piosence „JuŜ owoców pełen kosz”. Na przerwę w muzyce
i podane hasło (nazwa wybranego owocu) dzieci z takimi znakami
tańczą w kole. Powtarzamy kilka razy.
6.
Przygotowanie do wykonania sałatki owocowej
Dzieci pracują w grupach (podział na grupy z wykorzystaniem
emblematów z zabawy ruchowej)
Nauczyciel wyjaśnia cel i sposób wykonania sałatki oraz udziela
instrukcji bezpiecznego posługiwania się noŜem.
7. Wykonanie przez dzieci sałatki.
8. Wspólna degustacja sałatki.
Ewa Kozłowska, Dorota Grzesiukiewicz, Barbara Rybek
12
Tytuł scenariusza:
W krainie zwierząt
Poziom kształcenia, etap edukacyjny:
6 – latki (wychowanie przedszkolne)
Treść z podstawy programowej:
Tworzenie warunków sprzyjających spontanicznej i zorganizowanej
aktywności ruchowej dziecka. UniemoŜliwianie udziału w grach,
zabawach ruchowych i gimnastyce.
Miejsce, gdzie odbywają się zajęcia:
sala gimnastyczna
Wstęp – wprowadzenie – idea
Ćwiczenia z komunikacji niewerbalnej
Cele szczegółowe:
dziecko przekazuje informacje poprzez ruch własnego
ciała zgodnie z rytmem muzyki lub własnej wyobraźni.
dziecko wyraŜa własne emocje ruchem, gestem, mimiką
Forma zajęć:
indywidualna,
praca w grupach
praca w całym zespole
Metody
:
uczenie się przez przeŜywanie
sytuacyjna
Plan zajęć
1. Wyczucie własnego ciała
Zanim wyruszamy do krainy zwierząt pobawimy się. Będziemy
maszerować. Podczas przerwy w muzyce stajemy i dotykamy palcem
nosa, ust, łokciem kolana, ręką pięty.
2. Wyczucie płynności ruchów i cięŜaru ciała w przestrzeni i w czasie
Aby dojść do krainy zwierząt trzeba przedrzeć się przez gęste krzaki.
PokaŜcie, jak przedzieracie się
13
3. Wyczucie cięŜaru i czasu
Jesteśmy na miejscu. Ciała ziemia zasypana jest kamieniami małymi
i duŜymi. Spróbujemy złoŜyć je w jednym miejscu
Najpierw zbieramy kamienie duŜe cięŜkie i składamy je… (wyznaczamy
miejsce)
Teraz zbieramy małe i lekkie i składamy je (wyznaczamy miejsce)
4. Adaptacja ruchów własnych do ruchów partnera lub grupy
W krainie zwierząt są skały. Dobieramy się parami. Jedno dziecko jest
skałą, a drugie chce poruszyć skałę. PokaŜcie to (zmiana ról)
5. Wyczucie cięŜaru i czasu
Z daleka widzimy lwa, który jest zamknięty w klatce. Lew jest zły,
próbuje się wydostać. PokaŜcie to
Zmęczył się i odpoczywa, znów próbuje wydostać się z klatki. PokaŜcie to
6. Wyczucie własnego ciała
Cichutko idziemy dalej: Widzimy węŜa boa. PokaŜcie, jak wąŜ porusza
się. Podczas przerwy w muzyce – węŜe zwijają się w kłębek
7. Wyczucie przestrzeni
Na naszej drodze spotykamy wilka. Wilk poluje na zająca. Skrada się
cichutko i skacze na zająca.
8. Wyczucie przestrzeni
A teraz spójrzcie na Ŝyrafę. Jaką długą ma szyję. Spróbujcie i wy
dosięgnąć głową do czubków drzew, a później schylamy do trawy
9. Adaptacja ruchów własnych do partnera lub grupy
Na drzewach widzimy małpki – dobieramy się parami. Jedna małpka
ciągnie drugą, która nie chce iść (zamiana ról)
10. Ćwiczenie oddechowe
Nagle niebo zastawiły chmury. Kładziemy się i rozciągamy chmurki.
Wdychamy powietrze nosem i dmuchamy ustami na chmurki
11. Wyczucie płynności ruchów
Gdy chmury znikły, zobaczyliśmy jezioro i tańczące rusałki. Tańczą
w rytm muzyki. Na przerwę w muzyce rusałki zamieniają się w kamienne
posągi.
14
12. Wyczucie przestrzeni
Nad głowami fruwają motylki. Próbujemy złapać jednego, z nich.
PokaŜcie to
13. Wyczucie cięŜaru i czasu
Na drzewie widzimy gniazdo os. Podkradamy się cichutko i wolno, nagle
osy nas zaatakowały. Uciekamy szybko opędzając się rękami
14. Wyczucie płynności ruchów
W zaleŜności od usłyszanej muzyki tańczą dzieci lub smoki (wcześniej
odbywa się losowanie przez dzieci emblematów przedstawiających dzieci
i smoki)
15. Odpoczynek przy muzyce
Skończyła się nasza wycieczka do krainy zwierząt. Teraz odpoczywamy.
Kładziemy się tak, jak nam wygodnie (muzyka relaksacyjna)
Urszula Anna Mioduszewska
15
Tytuł scenariusza:
Drzewo zdrowia
Poziom kształcenia, etap edukacyjny:
6 – latki (wychowanie przedszkolne)
Treść nawyków podstawy programowej:
Przekazywanie wiedzy o zdrowym stylu Ŝycia
Ocenianie zachowań słuŜących i zagraŜających zdrowiu
Miejsce, gdzie odbywają się zajęcia:
Sala przedszkolna
Wstęp – wprowadzenie - idea
Zapoznanie z zasadami zdrowego odŜywiania się
Cele szczegółowe:
dziecko wie, o potrzebie wykonywania codziennych
zabiegów higienicznych,
dziecko wie i rozumie, dlaczego naleŜy wykonywać
codzienne zabiegi higieniczne,
dziecko potrafi bezpiecznie posługiwać się noŜyczkami
Forma zajęć:
indywidualna,
praca w całym zespole
Metody
:
pogadanka,
pokaz,
sytuacyjna
Środki dydaktyczne
kaseta magnetofonowa z piosenką „Tak czy nie?”
magnetofon
brystol brązowy do wykonania pnia drzewa
szary papier do gałązek
miękki miedziany drucik
papier czerwony do wykonania jabłuszek (wycinanka)
noŜyczki
kolorowe kredki
16
Plan zajęć
1. Dzieci śpiewają piosenkę na powitanie.
„Witaj (imię dziecka), jak się masz, jak się masz?
Wszyscy Cię witamy, wszyscy Cię kochamy.
Bądź wśród nas, bądź wśród nas.”
Dzieci podczas śpiewania „jak się masz?´ wyraŜają własny
nastrój i samopoczucie poprzez odpowiedzi oraz niewerbalnie
za pomocą mowy ciała.
2. Wysłuchanie piosenki Pt „Tak, czy nie?” (sł. Janina Golczowa)
„TAK, CZY NIE?”
Kiedy ktoś ma brudne ręce
i rękami tymi je
czy powiecie, Ŝe to zdrowo,
moi drodzy?
Bo ja nie, nie, nie.
Kiedy ktoś nie myje zębów
szczotki, paty ani tknie.
potem biega do dentysty,
czy wam Ŝal go?
Gdy ktoś przed grzebieniem zmyka
płacząc, Ŝe mu włosy RWE,
czy go za to pochwalicie
moi drodzy?
Bo ja nie, nie, nie.
Komu woda, mydło, szczotka
niepotrzebne i nie w smak
Czy nazwiecie go brudasem
moi drodzy?
Bo ja nie, nie, nie
17
3. Rozmowa na temat piosenki.
o
Kogo nazwiemy brudasem?
o
Dlaczego naleŜy się czesać
o
Dlaczego powinnyśmy myć zęby?
o
Dlaczego naleŜy myć ręce przed jedzeniem
4. Wykonanie „makiety drzewa” – nauczycielka porównuje zdrowie
do drzewa.
Wspólnie z dziećmi wykonują makietę (wycinają pień, gniotą papier
na gałązki)
Wycinają samodzielnie jabłka (z jednej strony czerwone, z drugiej
białe)
5. Co to znaczy być zdrowym? – rysowanie kredkami na swoim jabłku –
Co ja robię dla swojego zdrowia?
6. Indywidualne przedstawienie wykonanego przez siebie jabłka
z rysunkiem.
Wypowiedzi
dziecka
na
temat
swojej
pracy,
rozpoczynające się zdaniem „Jestem zdrowy, bo…”
8. Tworzenie „Drzewa zdrowia” poprzez zawieszenie przez kaŜde dziecko
swojego „zdrowego” jabłuszka.
Zabawa muzyczno-ruchowa przy piosence „Tak, czy nie?”
Dzieci ruchem odtwarzają treść piosenki.
Matejko Krystyna, Henryko EllŜbieta
18
Tytuł scenariusza:
Zdrowo się odŜywiam
Poziom kształcenia, etap edukacyjny:
Klasa III, I etap edukacyjny
Treść nawyków podstawy programowej:
śywność i Ŝywienie
Miejsce, gdzie odbywają się zajęcia:
Sala lekcyjna
Wstęp – wprowadzenie – idea
Zapoznanie z zasadami zdrowego odŜywiania się
Cele szczegółowe:
dziecko rozpoznaje warzywa i owoce
dziecko zna rolę pokarmu i jego podstawowych
składników,
dziecko wie, Ŝe słodycze
Forma zajęć:
indywidualna,
praca w grupach
Metody:
pogadanka,
pokaz,
sytuacyjna
Środki dydaktyczne:
plansze z owocami i warzywami,
plansze z pokarmami bogatymi w poszczególne
składniki,
naturalne warzywa i owoce
Plan zajęć:
Nauczycieli wita się z dziećmi
I
Plansza zawieszona na tablicy przedstawiająca róŜne produkty.
19
- Które, z tych produktów znalazły się dzisiaj na twoim stole?
- Które, produktów tych produktów są zdrowe i dlaczego?
- Zaprojektuj przykładowe śniadanie, obiad, kolację.
- Czy to, co zjadamy jest dobre dla organizmu?
II
Prezentacja w wykonaniu uczniów.
- Chmurki – (dla kaŜdego ucznia) Narysuj twarz osoby głodnej.
- Drama: „Jestem głodny” (jak się czuję, mimika, gesty, zachowanie) –
prezentacja
- Rozmowa na temat chmurek i dramy (chętne dzieci dzielą się swoimi
odczuciami)
III
Rozsypanka sylabowa (na tablicy) ułoŜenie hasła: „Pokarm, budulec,
paliwo”.
PO BU LEC PA WO KARM DU LI
- Nauczyciel prezentuje planszę: POKARM – BUDULEC – PALIWO
(wyjaśnia, dlaczego człowiek musi jeść)
IV
Ćwiczenia śródlekcyjne: Zabawa „Sałatka owocowa”
Siadamy w kręgu na krzesłach, jedno krzesło stawiamy w środku koła.
Dzielimy grupę na róŜne owoce. Osoba w środki rzuca hasło do zamiany
miejsc np. gruszki i śliwki. Dzieci te zamieniają się miejscami. Osoba
w środku miesza owoce w dowolny sposób. Ale gdy prowadzący krzyknie
„Sałatka owocowa” – wszyscy zmieniają miejsca, on równieŜ.
Komu zabraknie krzesła – jest nowym prowadzącym.
V
Nauczyciel wyjaśnia, Ŝe pokarm moŜna podzielić na podstawowe składniki:
Białka, tłuszcze, cukry, sole mineralne i witaminy. Omawia poszczególne
składniki pokarmowe prezentując odpowiednie pokarmy.
- Nauczyciel zadaje uczniom następujące pytania:
- Co lubicie jeść najbardziej?
- Czy macie zdrowe ząbki?
20
- Czy wiecie, co moŜe się stać, gdy je się zbyt duŜo słodyczy?
Uczniowie otrzymują rozsypankę i odczytują hasło:
LUBISZ, ORGANIZMOWI TYLKO JEDZ TO,CO ALE TAKśE NIE TO, CO
POTRZEBNE JEST
JEDZ NIE TYLKO TO, CO LUBISZ, ALE TAKśE TO, CO JEST POTRZEBNE
ORGANIZMOWI.
Zabawa „Co to za warzywo?”
I wariant: karton, w którym znajduje się otwór na rączki – dziecko
odgaduje warzywo.
II wariant: uczniowie odgadują nazwę warzywa po opisie
Podsumowanie zajęć:
Uczniowie odpowiadają na pytania:
- Z jakich grup składników składa się nasze poŜywienie?
- Po co człowiekowi potrzebne jest białko?
Jakie pokarmy bogate są w białko?
- Co powinniśmy zrobić, aby mieć zdrowe zęby?
Jakie jedzenie lubią nasze zęby?
Jadwiga Okrągła, Marzanna Gnojnicka
21
Tytuł scenariusza
Zasady zdrowego odŜywiania się.
„W zdrowym ciele zdrowy duch” – myśl przewodnia
Poziom kształcenia, etap edukacyjny
Klasa IV, II etap edukacyjny
Treść nawyków podstawy programowej
Urozmaicenie i regularność posiłków, estetyka ich
spoŜywania zabezpieczanie Ŝywności przed
zanieczyszczeniami i zepsuciem.
Nazwa przedmiotu
Godzina z wychowawcą, przyroda, technika
Czas trwania zajęć
1 godzina lekcyjna
Wstęp – wprowadzenie – idea
Zapoznanie z zasadami zdrowego odŜywiania się
Cele szczegółowe
Uczeń:
o
wymienia produkty szczególnie bogate w poszczególne
składniki pokarmowe,
o
podaje zasady racjonalnego odŜywiania się,
o
omawia kaŜdą z wymienionych zasad zdrowego
odŜywiania się,
o
opracowuje przykładowy jadłospis dla ucznia klasy IV na
jeden dzień,
o
potrafi przewidzieć skutki niewłaściwego odŜywienia się,
o
ocenia
rolę
przestrzegania
zasad
higieny
przy
przygotowaniu i spoŜywaniu posiłków,
o
wyrabia przekonanie o celowości przestrzegania zasad
prawidłowego odŜywiania
Zakładane osiągnięcia
Gazetka klasowa przedstawiająca opracowane przez dzieci jadłospisy.
22
Ewaluacja zajęć
Rundka kończąca – uczeń na zakończenie wypełnia zdanie:
Podczas tych zajęć nauczyłem się, Ŝe …
Forma zajęć:
indywidualna,
praca w grupach
Metody
:
pogadanka,
elementy dyskusji,
gry dydaktyczne
Środki dydaktyczne:
arkusze szarego papieru, markery, kredki, magnesy,
zdjęcia róŜnych produktów spoŜywczych z czasopism,
rozsypanka wyrazowa,
kolorowe kartki (cztery kolory),
Plan zajęć
I Faza wstępna
1 Sprawy organizacyjno – porządkowe
- Dzieci wchodzące do klasy losują kolorowe kartki i siadają przy stolikach
oznaczonych odpowiednim kolorem.
2. Wprowadzenie do tematu:
- Co to jest odŜywianie się?
- Po co się odŜywiamy?
- Jakie znacie składniki pokarmowe?
3 Zapisanie tematu lekcji na tablicy i w zeszytach przedmiotowych
II Faza realizacji
1 Podział produktów w zaleŜności od zawartości składników pokarmowych
(rozsypanka wyrazowa w kopertach – jedna na jedną grupę)
- Nauczyciel na tablicy zapisuje składniki pokarmowe białka, cukry,
tłuszcze, witaminy.
Podane niŜej produkty podziel na te, które zawierają duŜo cukru, tłuszczu,
białka, witamin (Załącznik 1)
23
Nauczyciel poleca przedstawicielom grup przypięcie produktów do tablicy
za pomocą magnesów.
2 Zapoznanie z zasadami racjonalnego odŜywiania się (pogadanka,
elementy dyskusji)
- Ile i jakich posiłków powinieneś spoŜywać w ciągu dnia?
- Czy moŜna ciągle jeść to samo?
- Jakich produktów naleŜ y unikać?
- Jakie produkty naleŜy spoŜywać codziennie?
- Jakich zasad naleŜy przestrzegać przy przygotowaniu i spoŜywaniu
posiłku?
- Od czego zaleŜy ilość spoŜywanego pokarmu?
3. Sformułowanie zasad zdrowego odŜywiania się i zapisanie ich na
tablicy.
Zasady zdrowego odŜywiania się
1.
SpoŜywać 4-5 posiłków dziennie.
2.
Jedz urozmaicone posiłki.
3.
Ograniczaj słodycze, chipsy, fast-foody
4.
Jedz często owoce i warzywa
5.
przestrzegaj zasad higieny
6.
Wstawaj od stołu z „lekkim niedosytem”
4. Układanie jadłospisu dla ucznia klasy IV - praca w grupach
- UŜywając przyniesionych zdjęć produktów spoŜywczych na arkuszach
papieru opracuj jadłospis na jeden dzień dla ucznia klasy IV (zamiast zdjęć
moŜecie dorysować lub wpisać produkty)
- przedstawiciele prezentują pracę grupy
III Faza podsumowania
1.
Pytania mające na celu uporządkowanie wiedzy
- Dlaczego do szkoły naleŜy przynosić drugie śniadanie?
- Wyjaśnij dlaczego naleŜy przestrzegać zasad prawidłowego
odŜywiania się?
2. Praca domowa
Wymień 8 skutków wynikających z niewłaściwego odŜywiania się.
Jak naleŜy postępować aby Ŝywność się nie marnowała (praca dla
chętnych)
3. Ewaluacje zajęć
24
Rundka: powiedz co ci się podobało w dzisiejszych zajęciach.
Załącznik nr 1 ROZSYPANKA
Podane niŜej produkty podziel na te, które zawierają duŜo cukru,
tłuszczu, białka, witaminy
LIZAK SER
BIAŁY
JAJKA
MIÓD MASŁO CHLEB
WEDLINA OLEJ
SMALEC ZIEMNIAKI
JABŁKO POMIDOR
CZEKOLADA SOK
Katarzyna Bobry, Magdalena Łuckiewicz – Oleńska,
Jolanta Zaniewska, Iwona Augustyniak, Kinga Wołowicz
25
Tytuł scenariusza
Czy wiem, co jemy?
Poziom kształcenia, etap edukacyjny
Klasa IV, II etap edukacyjny
Treść nawyków podstawy programowej
Urozmaicenie i regularność posiłków, estetyka ich spoŜywania,
zabezpieczenie Ŝywności przed zanieczyszczenie i zepsuciem
Nazwa przedmiotu
Godzina z wychowawcą, przyroda
Czas trwania zajęć
2 godziny lekcyjne
Wstęp – wprowadzenie – idea
Przestrzeganie zasad higieny chroni zdrowie
Cele szczegółowe:
Uczeń:
•
zna pokarmy pochodzenia roślinnego i zwierzęcego,
•
zna przykłady pokarmów, które posiadają duŜą
zawartość cukrów, białek, tłuszczów, witamin i soli
mineralnych,
relacjonuje wyniki pracy grupy, współpracuje w grupie,
wyjaśnia znaczenie składników pokarmowych dla
organizmu człowieka,
potrafi podać zasady prawidłowego odŜywiania się,
zna wpływ odŜywiania na zdrowie
Forma zajęć:
indywidualna,
praca w grupach
Metody:
pogadanka,
praca z podręcznikiem,
pokaz
Środki dydaktyczne:
karta pracy,
podręcznik,
26
„Piramida zdrowia”
opakowania po artykułach spoŜywczych
Plan zajęć
FAZA WPROWADZAJĄCA
1. Czynności organizacyjne
2. Nawiązanie do poprzednich lekcji – krótkie odpowiedzi na pytania:
- co to jest odŜywanie?
- co to jest zdrowie
3. Uświadomienie tematu i celów lekcji
FAZA REALIZACYJNA
1.
Nauczyciel dzieli klasę na grupy.
2.
KaŜda z grup otrzymuje opakowania po pokarmach, nauczyciel prosi
aby uczniowie podzielili te produkty ze względu na ich pochodzenie
(zwierzęce, roślinne) i wpisali je w karty pracy nr 1.
Produkty pochodzenia zwierzęcego
Produkty pochodzenia roślinnego
3.
Po wykonanym ćwiczeniu wybrani uczniowie wymieniają jakie
produkty znalazły się w kaŜdej grup.
4.
Nauczyciel informuje uczniów, Ŝe:
– podział, którego dokonali jest tylko jednym z podziałów, a pokarmy
moŜemy podzielić według innych kryteriów mianowicie wg. składników
pokarmowych które zawierają:
5.
Uczniowie otrzymują kopertę, w której znajduje się eliminatka
C
U
U
R
K
S
R
Z
Y
U
T
L
K
A
U
E
S
W
Z
E
C
R
Z
T
E
O
B
W
I
S
A
K
Ł
A
K
W
A
A
W
S
I
Z
T
A
A
W
M
A
I
U
N
C
27
Y
Z
I
Y
S
C
O
I
L
E
E
L
M
K
I
A
N
B
E
I
R
O
A
L
L
O
N
G
E
Nauczyciel poleca uczniom, aby rozwiązali eliminatkę wówczas
dowiedzą się jak nazywają się składniki pokarmowe. Wybrani uczniowie
głośno odczytują nazwy składników pokarmowych, które odczytali po
rozwiązanie eliminatki.
6.
Korzystając z podręcznika uzupełnij tabelę, wpisując odpowiednie
pokarmy szczególnie bogate w wybrane składniki.
BIAŁKA
CUKRY
WITAMINY:
A,B,C,D,E,K,PP
TŁUSZCZE
SOLE
MINERALNE
WODA
Przyporządkuj składniki pokarmowe do pełnionej w organizmie funkcji
Nazwa
składnika
pokarmowego
Pełniona funkcja
SłuŜą przede wszystkim jako materiał budulcowy
waŜne są dla prawidłowego wzrostu i rozwoju
dzieci
Stwarza środowisko, w którym zachodzą wszystkie
procesy Ŝyciowe w organizmie
Nie słuŜą do budowy organizmu. Nie są
materiałem energetycznym. Mają wpływ na
prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Ich brak
powoduje groźne choroby
Są materiałem energetycznym i zapasowym. Ich
nadmiar odkłada się w tance podskórnej. SłuŜą do
wytwarzania
energii
i
utrzymania
stałej
temperatury ciała.
Dają nam siłę potrzebna do wykonywania róŜnych
czynności. Ich nadmiar powoduje groźne choroby
SłuŜą do budowy organizmu, szczególnie kości i
zębów. Regulują teŜ przebieg procesów Ŝyciowych
w organizmie. Ich brak powoduje złe zrastanie się
kości
Uczniowie odczytują wykonane zadanie. Nauczyciel uzupełnia i poprawia
7.
Nauczyciel przedstawia PIRAMIDĘ ZDROWIA i zadaje pytania:
28
- Czy jesz posiłki zgodnie z tą piramidą?
- Co moŜesz zmienić w swoim Ŝywieniu?
- Czego naleŜy spoŜywać najwięcej, a co jeść najczęściej?
FAZA PODSUMOWUJĄCA
1.
Wspólne opracowanie wniosku mając na uwadze wartość
prawidłowego odŜywiania
2.
Zapisanie wniosku do zeszytu
3.
Ocena pracy uczniów
4.
Zadanie pracy domowej:
- Poszukaj w dostępnych źródłach informacji dotyczących znaczenia
witaminy A,C,D dla zdrowia człowieka.
Zadanie dla uczniów chętnych
- Uzasadnij treść zadania:
„Ilość i jakość to zasady dwie które cechują odŜywianie me”.
Dorota Grodzka, Bogdan Szymanowski, Krzysztof Pisiak, ElŜbieta Kaźmierczak,
Anna Teresa Mroczkowska, Teresa Paliwoda, Jadwiga Brzoska
29
Tytuł scenariusza
Nasze potrzeby – moje przyzwyczajenia
Poziom kształcenia, etap edukacyjny
Klasa IV, II etap edukacyjny
Treść nawyków podstawy programowej
Higiena ciała, odzieŜy, obuwia, miejsca pracy i wypoczynku
Nazwa przedmiotu
Godzina z wychowawcą
Czas trwania zajęć
2 godziny lekcyjne
Wstęp – wprowadzenie – idea
Przestrzeganie zasad higieny chroni zdrowie
Cele szczegółowe
o
uczeń rozpoznaje swoje potrzeby oraz ich znaczenie,
o
określa wpływ przyzwyczajeń na zdrowie,
o
zna zasady higieny osobistej,
o
zna zasady higieny otoczenia obowiązujące podczas
pobytu w szkole i w domu.
Zakładane osiągnięcia
Po zajęciach uczeń zna pojęcia: zdrowie, higiena otoczenia, higiena
osobista, przyzwyczajenie – umie rozpoznać, które przyzwyczajenie
jest dobre dla zdrowia, a które szkodliwe
Ewaluacja zajęć
Rundka kończąca – uczeń na zakończenie wypełnia zdanie:
Podczas tych zajęć nauczyłem się, Ŝe …
Forma zajęć:
indywidualna,
praca w grupach
Metody
:
mini wykład
działalność praktyczna ucznia,
burza mózgów
30
Środki dydaktyczne:
karta pracy,
mini test
brystol, przygotowane karteczki z hasłami
Plan zajęć
Pierwsza godzina lekcyjna
1.
Mini wykład
2.
Burza mózgów – tworzenie listy potrzeb ludzi
3.
Uporządkowanie stworzonej listy potrzeb według określonych
kryteriów np. potrzeby a zachcianki lub potrzeby a przyzwyczajenia,
4.
Praca w grupach:
dyskusja o higienie osobistej w domu i higienie otoczenia,
podział przyzwyczajeń na dwie kategorie: przyzwyczajenia
dobre dla zdrowia i szkodliwe dla zdrowia
5.
Prezentacja liderów grup
6.
Uczniowie wypełniają kartę „Mój dzień”
1.
Zwykle wstaję o godzinie……………………
2.
Po obudzeniu………………………………...……………………………………
………………………………………………………………………………………………
3.
Na śniadanie jem najczęściej…………………..………………………….………
………………………………………………………………………………………………
4.
Ubieram się na ogół przez …………………minut
5.
Na drugie śniadanie jem…………………………………………………..………
………………………………………………………………………………………….
6.
W wolnym czasie najczęściej …………………………………..………
……………………………………………………………………………………..
7.
Oglądam telewizję przez .…………………… godzin dziennie
8.
Lekcję odrabiam przez ………………………… dziennie
9.
Przed pójściem spać………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………..
10. Idę spać około godziny …………………
31
7.
Chętni uczniowie odczytują swoją kartę – nauczyciel omawia
odpowiedzi i zwraca uwagę, na czym polega higieniczny tryb Ŝycia
Druga godzina lekcyjna
8 Uczniowie uzupełniają krzyŜówkę pod hasłem Higiena to zdrowie.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
1.
W SZKOLE NA PRZERWIE
2.
SUBSTANCJA DO NATŁUSZCZANIA SKÓRY
3.
SŁODKI OWOC
4.
SŁUśY DO GRY W „NOGĘ”
5.
JEST W TELEWIZORZE I W KINIE
6.
ZAWSZE JESZ JE RANO
7.
KĄPIESZ SIĘ W NIEJ
8.
SŁUśY DO MYCIA ZĘBÓW
9.
ĆWICZENIA PRZY MUZYCE
10.
TRZEBA JE MYĆ PO KAśDYM POSIŁKU
11.
PŁYNIE W KAWIE I RZECE
12.
UśYWASZ GO DO WYCIERANIA PO MYCIU I KĄPIELI
32
13.
POJAZD NA DWU KOŁACH
14.
NIEZBĘDNE W NASZEJ DIECIE
15.
TAŃCOWAŁA Z NITKĄ
16.
ZDROBNIENIE DO IMIENIA ELśBIETA
ODPOWIEDZI
1.
HAŁAS
2.
OLIWKA
3.
GRUSZKA
4.
PIŁKA
5.
EKRAN
6.
ŚNIADANIE
7.
WANNA
8.
PASTA
9.
AEROBIK
10.
ZĘBY
11.
WODA
12.
RĘCZNIK
13.
ROWER
14.
WITAMINY
15.
IGŁA
16.
ELA
9. Dyskusja na temat higiena to
zdrowie – hasło krzyŜówki
11.
Konstruowanie plakatu:
Zasady
higieny
obowiązujące
w szkole
HASŁO:
HIGIENA TO ZDROWIE
33
Uczeń wybiera kartkę z hasłem i umieszcza je w odpowiedniej kolumnie na
plakacie.
HASŁA WŁAŚCIWE
HAŁA NIEWŁAŚCIWE
Myj ręce po wyjściu z ubikacji
Zmieniaj
strój
po
lekcji
wychowania fizycznego
Myj ręce przed posiłkiem
Śmieci
i
inne
odpadki
wyrzucaj do kosza
Wietrz salę
Nie pisz po ławkach i innych
sprzętach.
Spłukuj wodę w toalecie
Biegając po szkole moŜna
kogoś potrącić
Zmieniaj obuwie po przyjściu
do szkoły i przed wyjściem do
domu
Myj zęby lub płucz zęby po
posiłku
Na drugie śniadanie jedz
w szkole słodycze
Jak jest zimno na podwórku
nie otwieraj okna w klasie
Maluj
ładne
obrazki
na
ławkach
Koszulki, majteczki moŜesz
nosić te same przez kilka dni
Biegaj po korytarzu
W
czasie
lekcji
moŜesz
zadzwonić
ze
swojego
telefonu komórkowego
MoŜesz chodzić w butach po
szkole i domu
MoŜesz mieć bałagan na
swojej ławce i wokół siebie
Do szkoły moŜesz kilka minut
spóźnić się
12.
Nauczyciel odczytuje głośno plakat.
13.
Uczniowie decydują o jego umieszczeniu w szkole
14.
Praca domowa
Wypełnij listę swoich przyzwyczajeń
LISTA MOICH PRZYZWYCZAJEŃ, NAWYKÓW
DZIEŃ TYGODNIA
NAWYKI,
KTÓRE
W
TYM
TYGODNIU
ZAOBSERWOWAŁEM/AM U SIEBIE
Poniedziałek
Wtorek
Środa
Czwartek
Piątek
Sobota
Niedziela
34
Codziennie wieczorem wypełnij listę, wpisując zaobserwowane w tym dniu
swoje przyzwyczajenia, nawyki
Przykłady nawyków, które moŜe u siebie zauwaŜysz:
budzenie się o określonej porze, mycie zębów, mycie rąk przed posiłkiem,
słuchanie muzyki, ogryzanie paznokci, jedzenie słodyczy, jedzenie
drugiego śniadania w szkole, czytanie, odrabianie lekcji, granie w gry
komputerowe, chodzenie spać o określonej porze.
ElŜbieta Barszczewska, Agnieszka Zarzecka, Barbara Kaplińska
35
Tytuł scenariusza:
Organizacja czasu wolnego ucznia.
Myśl przewodnia:
„
Edukacja zdrowotna to proces, w którym ludzie uczą się dbać
o zdrowie swoje i innych”
Poziom kształcenia, etap edukacyjny:
Klasy IV – VI, II etap kształcenia:
Treść nawyków podstawy programowej:
Zabawy ruchowe i rekreacja, organizacja odrabiania lekcji i czasu
wolnego, prawidłowa postawa ciała.
Nazwa przedmiotu:
Godzina z wychowawcą
Czas trwania zajęć:
Godzina lekcyjna
Wstęp – wprowadzenie - idea
Uregulowany tryb Ŝycia polega na zaplanowaniu naszych codziennych
czynności i konsekwentnej realizacji tych planów. Oprócz licznych
obowiązków niezwykle istotne jest zaplanowanie róŜnorodnych form
wypoczynku.
Cele szczegółowe:
Uczeń:
wymienia rodzaje wypoczynku,
wyjaśnia pojęcia: wypoczynek; bierny i czynny,
podaje przykłady wypoczynku biernego i czynnego,
wymienia zasady mające wpływ na nasze zdrowie,
potrafi zagospodarować czas wolny zajęciami słuŜącymi
zdrowiu,
wyjaśnia znaczenie wypoczynku czynnego,
współpracuje w grupie,
rozumie potrzebę właściwego wykorzystania czasu
wolnego
preferuje wypoczynek czynny
36
Forma zajęć:
indywidualna,
praca w grupach
zespołowa
Metody:
pogadanka
burza mózgów
diagram - wykreślanka
drama
Środki dydaktyczne i materiały:
o
wykreślanka,
o
karteczki samoprzylepne,
o
plansze (rodzaje wypoczynku),
o
karty pracy (niedokończone zdanie).
Plan zajęć:
1.
Czynności organizacyjno – porządkowe.
2.
Burza mózgów - w jaki sposób uczniowie spędzają czas wolny?
Przykładowe odpowiedzi: spacer, gra w piłkę, gra na komputerze, jazda
na rowerze, oglądanie telewizji, czytanie ksiąŜek itp.
3.
Wykreślanka literowa:
Uczniowie wykreślają z diagramu,co drugą literę. Pozostałe litery
tworzą hasło
W
I
Y
A
P
B
O
C
C
D
Z
E
Y
F
N
G
E
H
K
I
C
J
Z
K
Y
L
N
Ł
N
M
Y
N
I
O
W
P
Y
R
P
S
O
T
C
V
Z
W
Y
Z
N
ś
E
Y
K
X
B
A
I
B
E
C
R
D
N
E
Y
4.
Nauczyciel wyjaśnia, na czym polega wypoczynek czynny i bierny
37
5.
Nauczyciel wywiesza planszę
WYPOCZYNEK CZYNNY
WYPOCZYNEK BIERNY
Uczniowie segregują wymienione wcześniej przykłady spędzania czasu
wolnego-przyklejają karteczki w odpowiednich miejscach tabeli.
6.
Nauczyciel przedstawia korzyści wynikające z czynnego wypoczynku
– prezentacja dramy. Nauczyciel przydziela zadanie dwóm uczniom.
Uczeń I – wykonuje ćwiczenia gimnastyczne.
Uczeń II – gra na komputerze.
Nauczyciel proponuje, aby uczniowie przedstawili siebie po dziesięciu
latach.
Uczeń I – wysportowany, uśmiechnięty.
Uczeń II – przygarbiony w okularach.
7.
Wnioski przedstawia nauczyciel:
Wpływ aktywności na organizm człowieka:
- poprawia samopoczucie i kondycje fizyczną,
- zwiększa odporność organizmu,
- przyczyniają się do spalania tłuszczu i redukcji wagi.
Wpływ biernego spędzania czasu wolnego:
- choroby oczu,
- otyłość,
- skrzywienie kręgosłupa,
8.
Podsumowanie.
Praca w grupach – dokończ zdania.
Nauczyciel rozdaje grupom przykładowe zdania:
1.
Sport to …
2.
śeby być zdrowym naleŜy …
3.
Moją ulubioną aktywną formą spędzania czasu wolnego jest …
4.
Zdrowej być sportowcem niŜ …
BoŜena E. Dobrzycka, Iwona Pikulińska, Hanna Kordulska, Monika Dąbrowska,
Krystyna Rękawek, BoŜena Zaborowska, Agnieszka Klewinowska, Sławomir Dymek
38
Tytuł scenariusza
Higiena skóry – czynnością codzienną
Wstęp – wprowadzenie - idea
Higiena skóry podstawa zdrowego ciała i umysłu
Poziom kształcenia, etap edukacyjny
klasa IV, II etap edukacyjny
Treść nawyków podstawy programowej
Higiena ciała odzieŜy, obuwia, miejsca pracy i wypoczynku
Nazwa przedmiotu
godzina wychowawcza
Czas trwania zajęć
1 godzina lekcyjna
Cele ogólne
Uczeń:
o
zna funkcje skóry i sposoby dbania o nią, oraz wie, jakie są
skutki nieprawidłowej higieny
Cele szczegółowe
Uczeń:
o
zna funkcje skóry,
o
opracowuje i stosuje zasady prawidłowej higieny skóry
(mycie, kąpiel),
o
rozpoznaje i prawidłowo stosuje środki czystości dla
dzieci i młodzieŜy,
o
dba o estetykę ciała,
o
zna przyczyny powstawania chorób skóry i ich rodzaje,
o
troszczy się o własne ciało w róŜnych porach roku
Zakładane osiągnięcia
Po zajęciach uczeń rozpoznaje produkty zdrowe i produkty mające
negatywny wpływ na organizm.
Wystawa w klasie opakowań produktów zdrowych dla organizmu i tych,
które mają niekorzystny wpływ.
39
Ewaluacja zajęć
1.
Wystawa środków czystości dla dzieci i młodzieŜy.
2.
Folder w formie prac dzieci – wycinanka z gazet kosmetyków,
z podziałem na środki czystości do poszczególnych części ciała
Forma zajęć
indywidualna,
praca w grupach,
Metody
pogadanka,
praca z encyklopedią, broszurami,
pokaz,
burza mózgów
Środki dydaktyczne
opakowania po kosmetykach,
gazety, czasopisma, katalogi, broszury,
encyklopedia zdrowia,
tablica z budową skóry,
muzyka z treścią piosenki „Mydło lubi zabawę
Plan zajęć
Wprowadzenie w temat zajęć.
I. Rozwiązywanie krzyŜówki z hasłem.
1)
Wzór chemiczny wody
2)
NaleŜy przyciąć je sobie raz w tygodniu
3)
SłuŜy do czesania włosów
4)
Jest ich duŜo w warzywach i owocach
5)
36,6º C to normalna……
6)
Cztery ma stół, a człowiek dwie
7)
Lubimy w niej zaŜywać kąpieli w łazience
8)
Szybka kąpiel
9)
UŜywamy go do pielęgnacji skóry np. twarzy, rąk
10)
Jego przyczyną jest na głowie łupieŜ
11)
Grypa, ospa, odra to….
40
12)
UŜywamy go codziennie do mycia ciała, rąk….
1
H
2
O
2
P
A Z N O K
C
I
E
3
G
R Z E
B I
E
Ń
4
W I T A M I
N Y
5
T
E M P
E
R
A
T U R
A
6
N
O G I
7
W A N N A
8
P
R Y S Z N
I
C
9
K
R E M
10
Ł
Ó J
11
C
H O R O B
A
12
M
Y D Ł
O
II. Wyjaśnienie hasła krzyŜówki – HIGIENA SKÓRY – praca
z encyklopedią zdrowia
III. Krótka pogadanka nauczyciela na temat budowy i funkcji skóry
(z wykorzystaniem tablicy poglądowej – Budowa skóry)
IV. Ustalenie wspólnych wniosków:
Skóra - jest jedyną częścią ciała człowieka, która ma bezpośredni kontakt
z otoczeniem. Jest ciągle atakowana przez zarazki, związki chemiczne,
temperaturę powietrza, wiatr, deszcz, dlatego ludzie często cierpią na
choroby i dolegliwości skórne.
NajwaŜniejszą funkcją skóry jest ochrona ciała przed:
- uszkodzeniem
- działaniem drobnoustrojów
- promieniowaniem UV
V. Przejście do omawiania chorób skóry (nauczyciel zaznacza problem -
następstwem niewłaściwej higieny skóry są jej choroby….)
VI. Kolejnym etapem jest podział klasy na grupy (wyszukiwanie
informacji – praca z encyklopedią, ulotkami, czasopismami) – na
temat chorób skóry.
Liderzy grup odnajdują wyszukane choroby z krótką prezentacją, te które
zostały wskazane przez nauczyciela.
41
VII. Następnie nauczyciel zwraca uwagę na przyniesione przez uczniów
opakowania po kosmetykach i prosi by uczniowie podzielili je na te,
które dotyczą pielęgnacji:
I grupa – włosów
II grupa – rąk
III grupa – twarzy
IV grupa – nóg
Pomoc nauczyciela w ewentualnym rozpoznawaniu środków czystości.
W tle muzyka z nagraniem piosenki „Mydło lub zabawę”.
VIII. Podsumowanie: wspólne ustalenie wniosków metodą „burzy
mózgów’ – Dlaczego i jak naleŜy dbać o własną skórę? (moŜna
zapisać na duŜym papierze i powiesić w klasie).
IX. Praca domowa: Wykonanie folderu (z wycinków gazet i czasopism) –
o środkach czystości skóry dla dzieci i młodzieŜy.
Anna Samulewicz, Katarzyna Karpińska, Katarzyna Bielawska, Lucyna Lenkiewicz
42
Tytuł scenariusza
Czym się odŜywiamy?
Poziom kształcenia, etap edukacyjny
klasa IV, II etap edukacyjny
Treść z podstawy programowej
Urozmaicenie i regularność posiłków, estetyka ich spoŜywania,
zabezpieczenie Ŝywności przed zanieczyszczeniem i zepsuciem.
Nazwa przedmiotu
przyroda
Czas trwania zajęć
2 godziny lekcyjne
Cele szczegółowe
Uczeń:
o
wymienia składniki odŜywcze,
o
podaje funkcje: białek, cukrów, tłuszczów, witamin,
wody i soli mineralnych,
o
wymienia zasady właściwego odŜywiania,
o
wyjaśnia pojęcie „zdrowa Ŝywność”,
o
uzasadnia konieczność urozmaicania posiłków oraz ich
regularnego spoŜywania,
o
odczytuje skład produktów odŜywczych z ich opakowań,
o
odróŜnia niezbędne do Ŝycia składniki odŜywcze od
szkodliwych (np. konserwantów i barwników),
o
przedstawia
zasady
higienicznego
przyrządzania
posiłków,
o
sporządza prosty jadłospis,
o
dokonuje podziału na pokarmy roślinne i zwierzęce,
o
przestrzega zasady higieny spoŜywania posiłkó
43
Zakładane osiągnięcia
Po zajęciach uczeń rozpoznaje produkty zdrowe i produkty mające
negatywny wpływ na organizm.
Wystawa w klasie opakowań produktów zdrowych dla organizmu i tych,
które mają niekorzystny wpływ.
Ewaluacja zajęć
3.
Prawidłowe wykonanie wystawki opakowań produktów spoŜywczych
(pogrupowanie na zalecane w odmiennej diecie, czyli zdrowe dla
organizmu oraz niewskazane do częstego spoŜywania, czyli
zawierające sztuczne barwniki i konserwanty)
4.
UłoŜenie jadłospisu zgodnie z poznanymi zasadami uwzględniając
zdobytą wiedzę.
Forma zajęć
indywidualna,
praca w grupach,
praca w całym zespole
Metody
pogadanka,
praca z podręcznikiem
pokaz,
praktycznych działań
Środki dydaktyczne
podręcznik,
produkty spoŜywcze,
opakowania produktów spoŜywczych
Plan zajęć
I.
Faza wprowadzająca:
1.
Czynności organizacyjno – porządkowe
2.
Podział na grupy, wybór lidera
II.
Faza realizacyjna:
1.
Nauczyciel podaje cele lekcji i zadaje pytania:
44
a)
Dlaczego się odŜywiamy?
b)
Jakie są podstawowe składniki odŜywcze?
2.
Nauczyciel zapisuje definicję odŜywiania na tablicy
3.
Nauczyciel przydziela zadania grupom (praca z podręcznikiem)
- I grupa: Jaka jest rola białek?
- II grupa: Jaka jest rola cukrów?
- III grupa: Jaka jest rola witamin i wody?
- IV grupa: Jaka jest rola tłuszczów?
4. Prezentacja wyników pracy przez lidera grupy
5. Nauczyciel kieruje polecenie do uczniów: podziału produktów
spoŜywczych ze względu na pochodzenie
Uczniowie dokonują podziału produktów spoŜywczych ze względu na
pochodzenie na podstawie ilustracji zawieszonych na tablicy
6. Po uporządkowaniu ilustracji wypełniają schemat na tablicy
i następnie zapisują go w zeszycie
POCHODZENIE POKARMÓW:
Roślinne Zwierzęce
- mąka - mięso
- cukier - mleko
- olej roślinny - jajka
7. Nauczyciel zbiera opakowania produktów spoŜywczych przyniesionych
przez dzieci
8. Poszczególnym grupom rozdaje produkty spoŜywcze i odpowiednie
opakowania oraz instrukcje do pracy
- I grupa – mleko, ser biały, jogurt, opakowanie po chipsach, napój
gazowany
- II grupa – baton czekoladowy, mąka , miód, guma do Ŝucia, opakowanie
po chipsach
- III grupa – olej, masło, sos majonezowy, napój cola
- IV grupa – sok grejpfrutowy, gruszka, pomarańcza, witaminy
w tabletkach, oranŜada
45
Uczniowie ustalają, którego składnika odŜywczego jest najwięcej
w podanych produktach (korzystają ze składu umieszczonego na
opakowaniach produktów). Uzupełniają schemat.
Zadanie:
Wpisz składniki pokarmów:
(Substancje nieorganiczne) (Substancje organiczne)
WODA WITAMINY TŁUSZCZE CUKRY
BIAŁKA
9. Uczniowie w grupach analizują skład produktów zwracając uwagę na
zawartość barwników i konserwantów oraz na termin waŜności do
spoŜycia. Poznają chemiczne dodatki w Ŝywności, które mogą być
szkodliwe i nieszkodliwe dla zdrowia (nauczyciel wywiesza informację na
tablicy)
Przykładowe dodatki chemiczne w Ŝywności
Konserwanty Barwniki
E200 nieszkodliwy E 100 nieszkodliwy
E210 rakotwórczy E 130 zabroniony
E 221 zakłóca czynności jelit E 131 rakotwórczy
E 142 rakotwórczy
10. Nauczyciel zadaje pytanie, które produkty mogą być spoŜywane często
przez dzieci, a które naleŜy ograniczać.
SKŁADNIKI
POKARMÓW
46
11. Uczniowie podsumowując zdobytą wiedzę wykonują wystawkę
opakowań produktów z podziałem na zalecane w codziennej diecie
i niewskazane do częstego spoŜywania.
12. Nauczyciel pyta: Na czym polega higiena przyrządzania i spoŜywania
pokarmów?
13. Uczniowie na podstawie ilustracji z podręcznika i własnych
doświadczeń odpowiadają na pytanie nauczyciela:
- myjemy ręce przed kaŜdym posiłkiem
- dbamy o estetykę stołu
- jemy świeŜe potrawy
- powinniśmy zadbać o miłą atmosferę w trakcie posiłków
- regularnie spoŜywamy urozmaicone posiłki
14. Nauczyciel dyktuje krótką notatkę do zeszytu
Zasady prawidłowego odŜywiania:
- ilość
- jakość
- zdrowa Ŝywność
- higiena
III. Faza podsumowująca:
1.
Podsumowując nauczyciel zadaje pytanie: Co to jest „zdrowa
Ŝywność?”
2.
Uczniowie odpowiadają na zadane pytanie
3.
Ocena pracy uczniów.
4.
Podanie
pracy
domowej:
UłóŜ
prosty
jadłospis,
z uwzględnieniem zasad prawidłowego odŜywiania (ilość składników,
jakość, regularność spoŜywania)
Wioletta Kotarska, GraŜyna Jacewicz
47
Tytuł scenariusza
Dziesięć przykazań zdrowego odŜywiania
Myśl przewodnia:
„Powiedz mi co jesz, a powiem ci kim jesteś”
Poziom kształcenia, etap edukacyjny
Gimnazjum kl. I-II, III etap edukacyjny
Treść nawyków podstawy programowej
śywność i Ŝywienie; Skład Ŝywności, układanie jadłospisów, ich róŜnice
ze względu na kulturę, wiek, stan zdrowia, rodzaj pracy.
Nazwa przedmiotu
Godzina z wychowawcą lub biologia
Czas trwania zajęć
45 minut
Wstęp – wprowadzenie – idea
Promowanie zdrowego stylu Ŝycia w zakresie odŜywiania
Cele szczegółowe
Uczeń:
o
wyjaśnia
związek
między
odŜywianiem
się,
a prawidłowym funkcjonowaniem organizmu człowieka,
o
określa rolę poszczególnych składników pokarmowych
dla Ŝycia i rozwoju organizmu,
o
dokonuje podziału Ŝywności na zdrową i niekorzystną
dla własnego zdrowia,
o
potrafi zinterpretować informacje zawarte na etykietach
produktów spoŜywczych,
o
rozpoznaje na podstawie ilustracji zapotrzebowanie na
składniki odŜywcze w zaleŜności od róŜnych czynników
(wiek, stan zdrowia, rodzaj wykonywanej pracy itp.),
o
potrafi wybrać prawidłowy jadłospis,
o
wie
na
czym
polega
higiena
spoŜywcza
i przygotowywania posiłków oraz potrafi zastosować
swoje wiadomości w codziennym Ŝyciu,
48
o
wymienia i wyjaśnia choroby związane z niewłaściwym
odŜywianiem
Zakładane osiągnięcia
Po zajęciach uczniowie wskazują zasady prawidłowego odŜywiania się
i opracowują „Dekalog prawidłowego odŜywiania”
Ewaluacja zajęć
Uczniowie na zakończenie wyjaśniają w jakim celu stworzyli „dekalog
zdrowego odŜywiania”.
Forma zajęć:
praca w grupach
Metody:
działalność praktyczna ucznia,
burza mózgów,
praca z tekstem źródłowym, materiałami pomocniczymi,
dyskusja,
burza mózgów,
odczyt
Środki dydaktyczne:
mini test
teksty źródłowe,
zdjęcia, obrazki,
zegar, mazaki, papier
Materiały pomocnicze:
opakowania róŜnych produktów spoŜywczych,
przybory do nakrycia stołu
Plan zajęć:
I Faza przygotowawcza;
1. Wprowadzenie do tematyki zajęć, podanie celów.
2. Przedstawienie sposobu pracy, podział na grupy (5 grup)
i przydzielenie materiałów do pracy
II Faza realizacyjna:
1 Przedstawienie zasad pracy kaŜdej grupy:
- podanie czasu pracy
49
- zwrócenie uwagi na kolejność etapów pracy kaŜdej grupy (wybór lidera,
zapoznanie z instrukcją i materiałami pomocniczymi, opracowanie
zadania, sposób prezentacji)
2. Praca w grupach według instrukcji:
a) Instrukcja nr 1 (grupa 1): Składniki pokarmowe i ich rola w organizmie
człowieka
- praca z tekstem źródłowym (analiza)
przeczytaj tekst,
wymień składniki pokarmowe,
podaj rolę składników pokarmowych,
podaj przykłady pokarmów zawierających duŜe ilości poszczególnych
składników,
ułóŜ dwie zasady prawidłowego Ŝywienia w oparciu o efekty własnej
pracy
[materiały: tekst źródłowy, fotografie róŜnych produktów, mazaki, papier]
b) Instrukcja nr 2 (grupa 2): zapotrzebowanie pokarmowe w zaleŜności od
róŜnych czynników
- analiza załączonych materiałów:
podaj kryteria decydujące o zapotrzebowaniach pokarmowych
człowieka,
wymień grupy osób o szczególnym zapotrzebowaniu na składniki
pokarmowe,
ułóŜ dwie zasady prawidłowego Ŝywienia w oparciu o efekty własnej
pracy
[materiały: ilustracje, fotografie przedstawiające osoby w róŜnym wieku
wykonujące róŜną pracę, w róŜnym stanie zdrowia, zamieszkujące róŜne
strefy klimatyczne]
c) Instrukcja nr 3 (grupa 3): Zasady prawidłowego odŜywiania
- analiza załączonych materiałów
wybierz prawidłowy jadłospis i uzasadnij swój
wybór,
uzasadnij sens uŜytych rekwizytów,
ułóŜ dwie zasady prawidłowego Ŝywienia
w oparciu o efekty własnej pracy
[materiały róŜne przykłady jadłospisów, zegar, wzór BMI]
50
d) Instrukcja nr 4 (grupa 4): Higiena przygotowania i spoŜywania
pokarmów
podaj kilka zasad dotyczących przygotowania
i spoŜywania posiłków
przygotuj przykładowe nakrycie stołu przy
którym przyjemnie spoŜyjesz posiłek
wybierz
dwie
najwaŜniejsze
zasady
prawidłowego Ŝywienia w oparciu o własną
pracę.
[materiały: naczynia niezbędne do spoŜycia posiłku, obrus, serwetki,
sztućce, flakon, kwiaty,]
e) Instrukcja nr 5 (grupa 5): ZagroŜenia związane z niewłaściwym
odŜywianiem
- analiza załączonych materiałów
wyodrębnij składniki szkodliwe dla zdrowia
człowieka
na
podstawie
załączonej
listy
i odszukaj je na opakowaniach produktów
podaj dwie zasady prawidłowego odŜywiania
w oparciu o efekty własnej pracy
[Materiały; lista oznaczeń substancji: dodawanych do produktów
spoŜywczych, opakowania róŜnych produktów spoŜywczych]
III Faza podsumowująca.
1. Prezentacja efektów pracy poszczególnych grup
2. Wspólne stworzenie (zapisane na tablicy) 10 przykazań zdrowego
odŜywiania
3. Podsumowanie i zakończenie zajęć.
ElŜbieta Bielawie, Barbara Mieleszkiewicz, Joanna Szwaczko,Urszula Bołtryk,
Anna Gibulska, Wanda Kulesza, Iwona Stasiulewicz, Marek Sadowski
51
Tytuł scenariusza
Sąd nad alkoholem
Myśl przewodnia
Nie bądź niewolnikiem nałogu!
Poziom kształcenia, etap edukacyjny
III etap edukacyjny
Treść nawyków podstawy programowej
Przyczyny i skutki uŜywania m.in. środków psychoaktywnych, formy
pomocy dla osób eksperymentujących i uzaleŜnionych, sposoby
radzenia sobie w sytuacjach trudnych.
Nazwa przedmiotu
godzina z wychowawcą
Czas trwania zajęć
2 godziny lekcyjne
Wstęp – wprowadzenie - idea
SpoŜywanie alkoholu przez gimnazjalistów stanowi istotny
problem społeczny. WiąŜe się to z koniecznością podejmowania
róŜnych środków zaradczych. Przeciwdziałanie uzaleŜnieniom
jest priorytetem działań podejmowanych w ramach szkolnego
programu profilaktyki. PoniŜsza inscenizacja ma na celu
przybliŜenie
problemu
i
ukazanie
młodzieŜy
skutków
naduŜywania alkoholu.
Cele szczegółowe
Uczeń:
o
zna skutki zdrowotne i społeczne naduŜywania alkoholu,
o
dostrzega szkodliwy wpływ alkoholu na poszczególne
narządy,
o
wie, dlaczego alkohol jest szczególnie niebezpieczny dla
młodego człowieka,
o
rozumie,
Ŝe
wychodzenie
z
nałogu
wymaga
specjalistycznej pomocy,
52
o
uświadamia sobie zgubny wpływ reklam na wzrost
spoŜycia napojów alkoholowych
Zakładane osiągnięcia
Wzrost świadomości antyalkoholowej uczniów
Forma zajęć
praca w całym zespole
Metody
drama
Środki dydaktyczne
schematyczne rysunki narządów,
elementy inscenizujące salę sądową,
strój sędziego, adwokata i prokuratora, lekarza,
policjanta,
transparenty z hasłami antyalkoholowymi,
plakaty o treści antyalkoholowej
ksiąŜki i broszury o tematyce antyalkoholowej,
materiały biurowe, artykuły prasowe,
Internet
Plan zajęć
Osoby biorące udział w przedstawieniu
- Nawrata
- sędzia
- oskarŜyciel
- świadkowie oskarŜenia: policjant, lekarz, mózg, wątroba, serce,
psycholog
- obrońca
- świadkowie obrony: Zbyszek Kieliszek, KoleŜanka Szklanka, specjalista
od reklamy
- oskarŜony
Scenografia:
- sala gimnastyczna przekształcona na salę sądową
Narrator:
- Rozpoczynamy rozprawę sądową
- Proszę wstać, sąd idzie.(wchodzi sędzia i pozostali aktorzy
przedstawienia)
Sędzia:
- Proszę siadać
- Otwieram przewód sądowy przeciwko głównemu oskarŜonemu – jakim
jest alkohol
53
Sędzia powołuje ławę przysięgłych
- Proszę członków ławy przysięgłych o zajęcie miejsc
(sędzia wyczytuje nazwiska 10 uczniów ze szkoły)
Sędzia: - Proszę wprowadzić oskarŜonego
- Udzielam głosu oskarŜycielowi
OskarŜyciel:
-Proces przeciwko alkoholowi opierać się będzie na dwóch podstawowych
zarzutach:
1. postaram się udowodnić, Ŝe alkohol wpływa destrukcyjnie na organizm
człowieka
2. zarzut będzie dotyczył konsekwencji picia alkoholu i upadku wszelkich
wartości i uczuć.
OskarŜyciel:
-Powołuję na świadka lekarza
Lekarz przedstawia informację ogólnie dotyczące alkoholizmu w Polsce.
Mówi o wpływie alkoholu na poszczególne narządy człowieka
OskarŜyciel:
- Powołuję na świadka mózg
Mózg:
Przedstawia skutki działania alkoholu na układ nerwowy
OskarŜyciel
- Powołuję na świadka – serce
- wpływ alkoholu na układ krąŜenia
OskarŜyciel
Powołuję na świadka wątrobę
Na scenę wchodzi „chora wątroba” i kieruje zarzuty wobec oskarŜonego
OskarŜyciel
- Powołuję na świadka nerki
Uczeń przedstawia toksyczny wpływ na nerki
OskarŜyciel
- Powołuję na świadka skórę
„Skóra” przedstawia swoje argumenty na temat szkodliwego działania
alkoholu
Sędzia
Czy obrona ma pytania do świadków oskarŜenia
Obrońca – tak
Panie doktorze, mówi pan o wpływie alkoholu na organizm człowieka, ale
nie powie pan, Ŝe drink, czy kieliszek czegoś mocniejszego podawany do
obiadu lub wypijany w czasie wieczornego oglądania TV wyrządzić moŜe
wiele szkód w naszym organizmie
Lekarz
Wypijanie codziennie małych ilości alkoholu, moŜe prowadzić do
uzaleŜnienia, czyli człowiek moŜe stać się alkoholikiem.
Obrońca:
P. doktorze, powszechnie wiadomo, Ŝe alkohol moŜe być uŜywany jako
lekarstwo np. wódka z miodem jest dobra na przeziębienia, koniak dobrze
działa na serce, a pieprzówka leczy Ŝołądek
Lekarz
Opowieści ludowe o leczniczych właściwościach napojów alkoholowych
pochodzą z zamierzchłych czasów. Alkohol działa znieczulająco, dlatego
ulegamy złudzeniu, Ŝe usunął dolegliwości. Jednak nie usuwa przyczyn
złego samopoczucia, a jego uśmierzające działanie opóźnia właściwą
54
interwencję medyczną. Jest więc zwodniczym i niebezpiecznym
„lekarstwem”. Apteki SA pełne dobrych leków na róŜne choroby, nie
moŜemy eksperymentować z alkoholem.
JeŜeli chcesz się napić dla przyjemności, nazwij tę potrzebę po imieniu,
bez poszukiwania fałszywego usprawiedliwienia.
Sędzia:
- świadek jest wolny
- czy oskarŜyciel ma jeszcze świadków?
OskarŜyciel
-Nie
Sędzia
- Proszę obronę o powołanie świadków
Obrońca:
- Powołuję na świadka KoleŜankę Szklankę
- Proszę powiedzieć w jaki sposób alkohol moŜe nam pomóc, czy alkohol
uśmierza przykre uczucia.
KoleŜanka Szklanka:
- Zapewniam was, Ŝe z puszeczką piwa łatwiej się zyje. Wlot pojmujesz
nawet najtrudniejsze lekcje w szkole, jeśli pomoŜesz sobie trochę
alkoholem. Będziesz na luzie, będziesz wesoły. Alkohol doda ci energii
oraz siły. Wszyscy będą cię lubili. Z nim nie będziesz się bał, ani nudził
Obrońca
-Czy pani zdaniem alkohol broni i osłania przed przykrymi informacjami?
KoleŜanka Szklanka:
Uczennica przedstawia argumenty ze spoŜywaniem alkoholu (np. by nie
myśleć, zapomnieć, nie czuć się winnym, odpowiedzialnym za coś,
skrzywdzonym, zobaczyć siebie i świat w innych realiach)
Sędzia:
-Czy oskarŜyciel ma pytanie do świadka?
OskarŜyciel:
-Tak Wysoki Sądzie. Proszę mi powiedzieć „Czy świat w innych kolorach”
to nie jest złudzenie. Czy alkohol usuwa przyczyny złego samopoczucia
i czy problemy znikają na drugi dzień?
KoleŜanka Szklanka:
- Problemy nie znikają, nawarstwiają się i jest coraz gorzej.
OskarŜyciel:
- Nie mam więcej pytań
Sędzia:
- Świadek jest wolny
Obrońca:
- Powołuję na świadka Zbyszka Kieliszka
Zbyszek Kieliszek(uczeń przedstawia walory upojenia alkoholowego, np.
brak hamulców, obaw, większa odwaga mówienia prawdy, przybiera
osobowość hip – Hopowo, rapera itp.
Dlaczego?, co ułatwia picie?
OskarŜyciel:
- Czy nie uwaŜa Pan, Ŝe alkohol moŜe „utopić” poczucie norm etycznych,
efektem czego moŜe być awantura w domu, wandalizm, agresja,
degradacja finansowa, upadek moralny, strach, wstyd, problemy w szkole,
w nauce, a co się z tym wiąŜe brak perspektyw na przyszłość
Zbyszek Kieliszek
55
- MoŜe się tak zdarzyć. Jestem młody, nie myślę o tym co będzie jutro,
liczy się tylko dziś dobra zabawa.
OskarŜyciel:
- Przyzna więc mi pan rację, Ŝe alkohol oszukuje, wpływa na uczucia,
zamiast pomóc w rozwiązywaniu problemów stwarza nowe. Prowadzi do
konfliktów,” utraty wartościowych” przyjaciół, a nawet rodziny. Powoduje,
Ŝe człowiek stacza się na dno, zostaje sam, bez rodziny i środków do
Ŝycia. Nie mam więcej pytań.
Sędzia:
- Świadek jest wolny
OskarŜyciel:
-Drugim zarzutem wobec oskarŜonego jest zanik uczuć i wartości Ŝyciowej
osoby pijącej
Powołuję na świadka psychologa:
- Jakie wg. pana wartości w Ŝyciu są najwaŜniejsze?
Psycholog:
- Wg. ucznia (np. rodzina, miłość, zdrowie, bezpieczeństwo, pieniądze,
zaufanie, szczerość, opiekuńczość)
OskarŜyciel:
- Czy człowiek, który naduŜywa alkoholu zna i kieruje się tymi
wartościami?
Czy alkohol nie powoduje zmian w jego sposobie myślenia i zachowania?
Psycholog:
- Uczeń opisuje wpływ alkoholu, na Ŝycie rodziny. WspółuzaleŜnienie.
Sędzia:
- Czy obrona ma pytania do świadka?
Obrońca:
- Nie, nie mam
OskarŜyciel:
- Powołuję na świadka Rzecznika Policji
Proszę
przedstawić
statystyki
wypadków
spowodowanych
przez
nietrzeźwych kierowców?
Rzecznik Policji
- Statystykę z bieŜącego roku przygotowuje uczeń
Sędzia:
- Czy obrona ma pytania do świadka
Obrona:
- Nie
Obrona:
Powołuję na świadka specjalistę od reklamy
- Gdzie pan zamieszcza swoje reklamy?
Specjalista:
- Najczęściej w czasopismach, równieŜ młodzieŜowych, TV, na bilbordach,
tramwajach, no ……wszędzie
Obrońca
- Czy nie uwaŜa pan, Ŝe nie powinno się reklamować alkoholu?
Specjalista:
- Nie, dla mnie jako twórcy reklamy, alkohol jest tylko tematem plakatu
czy scenki, tematem takim jak np. samochód czy proszek do prania
Obrońca:
- Czy reklama alkoholu, moŜe skłonić człowieka do częstszego sięgania po
butelkę wina, piwa czy wódki
56
Specjalista:
- Nawet najlepsza reklama nie powinna nakłonić do zmiany postanowień,
zasad, KaŜdy jest wolny i świadomy tego co robi.
Sędzia:
- Czy oskarŜenie ma pytanie do świadka?
OskarŜenie:
- Tak
Rozumiem, Ŝe to co pan mówi dotyczy osób dorosłych. A jak to się odnosi
do dzieci i młodzieŜy?
Specjalista:
- Prawo nie pozwala sprzedawać alkoholu dzieciom i młodzieŜy do lat 18
OskarŜyciel:
- Wnioskuję, Ŝe skoro alkohol jest zakazany dla młodzieŜy do 18 roku
Ŝycia tzn., Ŝe musi być szkodliwy a nawet niebezpieczny
Nie mam więcej pytań do świadka
Sędzia:
- Świadek jest wolny
Proszę o wygłoszenie mowy końcowej
Mowa końcowa obrońcy
- KaŜdy z was jest człowiekiem wolnym, ma prawo wyboru. MoŜe
powiedzieć nie….
(przedstawienie argumentów sięgania po alkohol przez młodzieŜ)
Mowa końcowa oskarŜyciela
Wg ucznia (skutki naduŜywania alkoholu) ukazania alternatywnych
sposobów spędzania czasu wolnego przez młodzieŜ bez alkoholu)
Narrator
- Sędziowie i Ława przysięgłych udają się na naradę
W tym czasie trwa przed sądem manifestacja przeciwko alkoholowi
z transparentami, hasłami itp.
Po chwili wracają: sędzia i ława przysięgłych
Ogłoszenie werdyktu
Wg Ławy przysięgłych – (uczniów)
Policjanci wyprowadzają oskarŜonego.
Barbara Truszkowska, BoŜena Truszkowska, Katarzyna Kulesza, Ewa Kłysz,
Henryk Misiura,Anna Wronka