background image

Copyright © 2004 by Wydawnictwo FORUM Sp. z o.o.

Aktualne przepisy dotycz¹ce 

profilaktycznej ochrony zdrowia pracowników 

IV. SZKOLENIE PRACODAWCÓW I INNYCH OSÓB KIERUJ¥CYCH PRACOWNIKAMI

Wstêpne badania lekarskie:

q

 osoba przyjmowana do pracy,

q

 pracownicy m³odociani przenoszeni 

na inne stanowiska pracy,

q

 pracownicy przenoszeni na stanowiska pracy, 

na których wystêpuj¹ czynniki szkodliwe 

dla zdrowia lub warunki uci¹¿liwe.

Okresowe badania lekarskie:

q

 wszyscy pracownicy,

q

 pracownicy zatrudnieni w warunkach 

nara¿enia na dzia³anie substancji i czynników 

rakotwórczych lub py³ów zw³ókniaj¹cych, 

tak¿e po:
–  zaprzestaniu pracy w kontakcie 

z tymi substancjami, czynnikami, py³ami,

–  rozwi¹zaniu stosunku pracy, 

je¿eli zainteresowana osoba 

zg³osi wniosek o objêcie takimi badaniami.

Kontrolne badania lekarskie:

q

 pracownicy po niezdolnoœci do pracy trwaj¹cej 

d³u¿ej ni¿ 30 dni, spowodowanej chorob¹.

PRACODAWCA 

ponosi koszty badañ lekarskich 

oraz inne koszty profilaktycznej opieki zdrowotnej 

nad pracownikami, niezbêdne ze wzglêdu na 

warunki pracy.

Badania lekarskie (1)

Art. 229 Kodeksu pracy

background image

Copyright © 2004 by Wydawnictwo FORUM Sp. z o.o.

Aktualne przepisy dotycz¹ce 

profilaktycznej ochrony zdrowia pracowników 

IV. SZKOLENIE PRACODAWCÓW I INNYCH OSÓB KIERUJ¥CYCH PRACOWNIKAMI

Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. 

w sprawie przeprowadzenia badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej 

opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów 

przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. U. z 1996 r. Nr 69, poz. 332 z późn. zm.)

Badania lekarskie (2)

Czêstotliwoœæ pracowniczych badañ lekarskich 

pracowników nara¿onych 

na wybrane czynniki fizyczne 

Lp.

Nazwa czynnika

Czêstotliwoœæ badañ

1. Ha³as

q

  badania ogólne 

– co 4 lata

q

  badania 

otolaryngologiczne 

i audiometryczne przez 

pierwsze 3 lata pracy 

w ha³asie – co roku

q

  nastêpne – co 3 lata

2. UltradŸwiêki ma³ej 

czêstotliwoœci

q

  co 2 lata

3. Drgania mechaniczne 

(wibracja) 

przekazywane 

na koñczyny górne

q

  pierwsze badanie 

okresowe 

– po roku pracy

q

  nastêpne – co 3 lata

Lp.

Nazwa czynnika

Czêstotliwoœæ badañ

4. Promieniowanie 

jonizuj¹ce, 

promieniowanie 

laserowe, oœwietlenie 

niedostateczne 

lub nadmierne, 

mikroklimat zimny, 

zwiêkszone lub 

obni¿one ciœnienie 

atmosferyczne

q

  co 3 lata

q

  w mikroklimacie 

zimnym powy¿ej 

45 roku ¿ycia 

– co 2 lata

5. Promieniowanie 

nadfioletowe 

q

  co 3 lata (u osób 

powy¿ej 50 roku ¿ycia 

nara¿onych na UV 

powy¿ej 10 lat 

– co 2 lata)

6. Promieniowanie 

podczerwone

q

  co 4 lata

q

  powy¿ej 50 roku ¿ycia 

– co 2 lata

7. Mikroklimat gor¹cy

q

  co 3 lata

q

  powy¿ej 45 roku ¿ycia 

– co 2 lata

UWAGA:

 Lekarz przeprowadzaj¹cy 

badania profilaktyczne mo¿e wyznaczyæ 

krótszy termin nastêpnego badania.

background image

Copyright © 2004 by Wydawnictwo FORUM Sp. z o.o.

Aktualne przepisy dotycz¹ce 

profilaktycznej ochrony zdrowia pracowników 

IV. SZKOLENIE PRACODAWCÓW I INNYCH OSÓB KIERUJ¥CYCH PRACOWNIKAMI

Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. 

w sprawie przeprowadzenia badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej 

opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów 

przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. U. z 1996 r. Nr 69, poz. 332 z późn. zm.)

Badania lekarskie (3)

Czêstotliwoœæ pracowniczych badañ lekarskich 

pracowników nara¿onych na py³y

Lp.

Okreœlenie py³u

Czêstotliwoœæ badañ

3. Py³y nieorganiczne 

zawieraj¹ce w³ókna 

azbestu oraz py³ 

talku zawieraj¹cy 

w³ókna azbestu

q

  pierwsze 

– po 3 latach pracy

q

  nastêpne – co 2 lata

q

  po 10 latach pracy 

– co roku

4. Py³ zawieraj¹cy 

metale twarde 

(np. wolfram, kobalt)

q

  pierwsze 

– po roku pracy

q

  nastêpne 

– co 2÷4 lata

5. Py³ zawieraj¹cy 

tworzywa sztuczne, 

w tym sztuczne 

w³ókna mineralne

q

  co 4 lata

q

  po 15 latach pracy 

– co roku

6. Py³ organiczny 

pochodzenia 

roœlinnego 

i zwierzêcego

q

  pierwsze 

– po roku pracy

q

  nastêpne 

– co 4 lata

UWAGA:

 Lekarz przeprowadzaj¹cy badania profilaktyczne 

mo¿e wyznaczyæ krótszy termin nastêpnego badania.

Lp.

Okreœlenie py³u

Czêstotliwoœæ badañ

1. Py³y nieorganiczne, 

zawieraj¹ce 

powy¿ej 10% wolnej 

krzemionki

q

  badania ogólne 

– co 2 lata

q

  przy zawartoœci SiO

2

 

powy¿ej 50% po 4 latach 

nara¿enia – co roku

q

  u nara¿onych 

na ziemiê okrzemkow¹ 

i krzemionkow¹ 

– co roku

2. Py³y nieorganiczne 

zawieraj¹ce 

poni¿ej 10% 

wolnej krzemionki, 

py³y kopalñ wêgla 

kamiennego, 

py³y grafitu

q

  co 4 lata

background image

Copyright © 2004 by Wydawnictwo FORUM Sp. z o.o.

Aktualne przepisy dotycz¹ce 

profilaktycznej ochrony zdrowia pracowników 

IV. SZKOLENIE PRACODAWCÓW I INNYCH OSÓB KIERUJ¥CYCH PRACOWNIKAMI

Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. 

w sprawie przeprowadzenia badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej 

opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów 

przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. U. z 1996 r. Nr 69, poz. 332 z późn. zm.)

Badania lekarskie (4)

Czêstotliwoœæ pracowniczych badañ lekarskich 

pracowników nara¿onych na czynniki biologiczne

Lp. Czynnik biologiczny

Czêstotliwoœæ badañ

5. Promieniowce 

termofilne, 

grzyby pleœniowe 

i inne pleœniowce 

o dzia³aniu uczulaj¹cym

q

  co 2÷3 lata

6. Pr¹tek gruŸlicy

q

  co 2÷3 lata

7. Wirus kleszczowego 

zapalenia mózgu

q

  co 2÷3 lata

8.

Chlamydia psittaci

q

  co 2÷3 lata

9.

Toxoplasma gondi

q

  co 2÷3 lata

10.

Borrelia burgdorferi

q

  co 2÷3 lata

UWAGA:

 

Lekarz przeprowadzaj¹cy badania profilaktyczne mo¿e 

wyznaczyæ krótszy termin nastêpnego badania.

Lp. Czynnik biologiczny

Czêstotliwoœæ badañ

1. Wirus zapalenia 

w¹troby typu B (HBV) 

q

  co 2÷4 lata

2. Wirus zapalenia 

w¹troby typu C (HCV)

q

  co 2÷4 lata

3. Ludzki wirus niedoboru 

odpornoœci nabytej 

(HIV)

q

  co 2 lata

4. Pa³eczki 

Brucella 

abortus bovis

q

  co 3÷5 lat

background image

Copyright © 2004 by Wydawnictwo FORUM Sp. z o.o.

Aktualne przepisy dotycz¹ce 

profilaktycznej ochrony zdrowia pracowników 

IV. SZKOLENIE PRACODAWCÓW I INNYCH OSÓB KIERUJ¥CYCH PRACOWNIKAMI

Czêstotliwoœæ pracowniczych badañ lekarskich pracowników 

nara¿onych na niekorzystne czynniki psychospo³eczne 

Lp.

Okreœlenie czynnika

Czêstotliwoœæ badañ

1. Zagro¿enia wynikaj¹ce 

ze sta³ego, du¿ego dop³ywu 

informacji i gotowoœci 

do odpowiedzi

q

  co 2÷4 lata

2. Zagro¿enia wynikaj¹ce 

z pracy na stanowiskach 

decyzyjnych i zwi¹zanych 

z odpowiedzialnoœci¹ 

q

  co 2÷4 lata

3. Zagro¿enia wynikaj¹ce 

z nara¿enia ¿ycia

q

  co 2÷4 lata

4. Zagro¿enia wynikaj¹ce 

z monotonii pracy

q

  co 2÷4 lata

5. Prace wymagaj¹ce pe³nej 

sprawnoœci psychoruchowej

q

  co 3÷4 lata

q

  powy¿ej 50 roku ¿ycia – co 2 lata

UWAGA:

 Lekarz przeprowadzaj¹cy 

badania profilaktyczne mo¿e wyznaczyæ 

krótszy termin nastêpnego badania.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. 

w sprawie przeprowadzenia badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej 

opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów 

przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. U. z 1996 r. Nr 69, poz. 332 z późn. zm.)

Badania lekarskie (5)

background image

Copyright © 2004 by Wydawnictwo FORUM Sp. z o.o.

Aktualne przepisy dotycz¹ce 

profilaktycznej ochrony zdrowia pracowników 

IV. SZKOLENIE PRACODAWCÓW I INNYCH OSÓB KIERUJ¥CYCH PRACOWNIKAMI

Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. 

w sprawie przeprowadzenia badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej 

opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów 

przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. U. z 1996 r. Nr 69, poz. 332 z późn. zm.)

Badania lekarskie (6)

Czêstotliwoœæ pracowniczych badañ lekarskich 

pracowników nara¿onych na pracê: 

q

 

zmianow¹, 

q

 

na wysokoœci, 

q

 

z du¿ym wydatkiem energetycznym, 

q

 

w pozycji wymuszonej, 

q

 

wymagaj¹c¹ ruchów monotypowych, 

q

 

wymagaj¹c¹ sta³ego i d³ugotrwa³ego wysi³ku 

g³osowego.

Lp.

Nara¿enie na

Czêstotliwoœæ badañ

3. Pracê na wysokoœci 

powy¿ej 3 m

q

  co 2÷3 lata

q

  powy¿ej 50 roku 

¿ycia – co roku

4. Pracê fizyczn¹ 

z wydatkiem 

energetycznym 

powy¿ej 1500 kcal/8h 

dla mê¿czyzn 

i powy¿ej 1000 kcal/8h

lub ponad 2 kcal/min 

dla kobiet 

q

  co 5 lat

q

  powy¿ej 45 roku 

¿ycia – co 3 lata

5. Pracê w wymuszonej 

pozycji

q

  co 3÷5 lat

6. Pracê wymagaj¹c¹ 

ruchów monotypowych 

q

  ogólne

7. Pracê wymagaj¹c¹ 

sta³ego i d³ugotrwa³ego 

wysi³ku g³osowego

q

  co 5 lat

UWAGA:

 

Lekarz przeprowadzaj¹cy 

badania profilaktyczne mo¿e wyznaczyæ 

krótszy termin nastêpnego badania.

Lp.

Nara¿enie na

Czêstotliwoœæ badañ

1. Pracê zmianow¹ 

q

  co 3÷5 lat

2. Pracê na wysokoœci 

do 3 m

q

  co 3÷5 lat

background image

Copyright © 2004 by Wydawnictwo FORUM Sp. z o.o.

Aktualne przepisy dotycz¹ce 

profilaktycznej ochrony zdrowia pracowników 

IV. SZKOLENIE PRACODAWCÓW I INNYCH OSÓB KIERUJ¥CYCH PRACOWNIKAMI

Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. 

w sprawie przeprowadzenia badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej 

opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów 

przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. U. z 1996 r. Nr 69, poz. 332 z późn. zm.)

Badania lekarskie (7)

Czêstotliwoœæ pracowniczych badañ lekarskich 

pracowników nara¿onych 

na wybrane czynniki toksyczne 

Lp.

Okreœlenie czynnika

Czêstotliwoœæ badañ

5. Rtêæ i jej zwi¹zki

q

  co roku

6. Czteroetylek o³owiu 

q

  co roku

7. O³ów i jego zwi¹zki 

q

  ustala lekarz

8. Izocyjanianowe zwi¹zki

q

  po 6 miesi¹cach 

pracy

q

  nastêpne – 1÷2 

razy w roku

9. Nikiel i jego zwi¹zki

q

  co 2 lata

10. Zwi¹zki nitrowe 

wêglowodorów, 

np. nitrotolueny, 

nitrobenzeny

q

  1÷2 razy w roku

UWAGA:

 

Lekarz przeprowadzaj¹cy 

badania profilaktyczne mo¿e wyznaczyæ 

krótszy termin nastêpnego badania.

Lp.

Okreœlenie czynnika

Czêstotliwoœæ badañ

1. Ftalowy bezwodnik

q

  po 6 miesi¹cach 

pracy

q

  nastêpne – co roku

2. Pestycydy

q

  1 raz w roku

3. Benzen

q

  pierwsze – po 

6 miesi¹cach pracy

q

  nastêpne – co roku

4. Benzo(a)piren, 

czterochlorek wêgla, 

fosfor bia³y i ¿ó³ty, 

mieszaniny zawieraj¹ce 

wielopierœcieniowe 

wêglowodory 

aromatyczne, np. pak, 

smo³a, asfalty, 

nitrogliceryna 

i nitroglikol, chlorek winylu

q

  co 1÷2 lata

background image

Copyright © 2004 by Wydawnictwo FORUM Sp. z o.o.

Aktualne przepisy dotycz¹ce 

profilaktycznej ochrony zdrowia pracowników 

IV. SZKOLENIE PRACODAWCÓW I INNYCH OSÓB KIERUJ¥CYCH PRACOWNIKAMI

Obowi¹zki pracodawcy w razie choroby zawodowej

Zapewniæ realizacjê zaleceñ lekarskich

Niezw³ocznie 

zg³osiæ w³aœciwemu organowi 

Inspekcji Sanitarnej i w³aœciwemu inspektorowi 

pracy

 ka¿dy przypadek rozpoznanej choroby 

zawodowej albo podejrzenia o tak¹ chorobê

Systematycznie analizowaæ przyczyny 

chorób zawodowych

 i innych chorób 

zwi¹zanych z warunkami œrodowiska pracy 

i na podstawie wyników tych analiz 

stosowaæ w³aœciwe œrodki zapobiegawcze

Pracodawca powinien

Ustaliæ przyczyny 

powstania choroby zawodowej 

oraz 

charakter i rozmiar zagro¿enia

 t¹ chorob¹, 

dzia³aj¹c w porozumieniu z w³aœciwym organem 

Inspekcji Sanitarnej

Przyst¹piæ niezw³ocznie do usuniêcia czynników 

powoduj¹cych powstanie choroby zawodowej 

i zastosowaæ inne niezbêdne 

œrodki zapobiegawcze

Prowadziæ rejestr zachorowañ 

na choroby zawodowe i podejrzeñ o takie choroby

background image

Copyright © 2004 by Wydawnictwo FORUM Sp. z o.o.

Aktualne przepisy dotycz¹ce 

profilaktycznej ochrony zdrowia pracowników 

IV. SZKOLENIE PRACODAWCÓW I INNYCH OSÓB KIERUJ¥CYCH PRACOWNIKAMI

Choroby zawodowe (1)

Copyright © 2003 by FORUM MEDIA Sp. z o.o.

1.  Zatrucia
2.  Goràczka metaliczna
3.  Pylice p∏uc
4.  Choroby wywo∏ane py∏em

azbestu

5.  Przewlek∏e zapalenie oskrzeli
6.  Astma oskrzelowa
7.  Alergiczne zapalenie p´cherzyków

p∏ucnych

8.  Ostre alergie

9. Byssinoza

10.  Beryloza

11.  Choroby p∏uc wywo∏ane py∏em

metali twardych

12.  Zapalenie krtani o pod∏o˝u

alergicznym

13.  Alergiczny nie˝yt nosa
14. Przedziurawienie przegrody

nosa dzia∏aniem substancji
˝ràcych

15.  Przewlek∏e choroby narzàdu g∏osu

spowodowane nadmiernym

wysi∏kiem g∏osowym

16.  Choroby wywo∏ane

promieniowaniem jonizujàcym

Choroby zawodowe (1)

Copyright © 2003 by FORUM MEDIA Sp. z o.o.

1.  Zatrucia
2.  Goràczka metaliczna
3.  Pylice p∏uc
4.  Choroby wywo∏ane py∏em

azbestu

5.  Przewlek∏e zapalenie oskrzeli
6.  Astma oskrzelowa
7.  Alergiczne zapalenie p´cherzyków

p∏ucnych

8.  Ostre alergie

9. Byssinoza

10.  Beryloza

11.  Choroby p∏uc wywo∏ane py∏em

metali twardych

12.  Zapalenie krtani o pod∏o˝u

alergicznym

13.  Alergiczny nie˝yt nosa
14. Przedziurawienie przegrody

nosa dzia∏aniem substancji
˝ràcych

15.  Przewlek∏e choroby narzàdu g∏osu

spowodowane nadmiernym

wysi∏kiem g∏osowym

16.  Choroby wywo∏ane

promieniowaniem jonizujàcym

  1.   Zatrucia
  2.   Gor¹czka metaliczna
  3.  Pylice p³uc
  4.  Choroby wywo³ane py³em azbestu
  5.  Przewlek³e zapalenie oskrzeli
  6.  Astma oskrzelowa
  7.  Alergiczne zapalenie pêcherzyków p³ucnych
  8.  Ostre alergie

  9.  Byssinoza
 10.  Beryloza
11.  Choroby p³uc wywo³ane py³em metali twardych
 12.  Zapalenie krtani o pod³o¿u alergicznym
 13.  Alergiczny nie¿yt nosa
 14.  Przedziurawienie przegrody nosa dzia³aniem substancji ¿r¹cych
 15.  Przewlek³e choroby narz¹du g³osu spowodowane nadmiernym 

wysi³kiem g³osowym

16.  Choroby wywo³ane promieniowaniem jonizuj¹cym

Choroby zawodowe (1)

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób 

zawodowych, szczegółowych zasad postępowania (...) (Dz. U. Nr 132, poz. 1115)

background image

Copyright © 2004 by Wydawnictwo FORUM Sp. z o.o.

Aktualne przepisy dotycz¹ce 

profilaktycznej ochrony zdrowia pracowników 

IV. SZKOLENIE PRACODAWCÓW I INNYCH OSÓB KIERUJ¥CYCH PRACOWNIKAMI

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób 

zawodowych, szczegółowych zasad postępowania (...) (Dz. U. Nr 132, poz. 1115)

Choroby zawodowe (2)

Copyright © 2003 by FORUM MEDIA Sp. z o.o.

21. Obustronny trwa∏y ubytek s∏uchu 

typu Êlimakowego spowodowany 
ha∏asem

17. Nowotwory z∏oÊliwe powsta∏e

w nast´pstwie dzia∏ania czynników
Êrodowiska pracy

18. Choroby skóry

19.  Przewlek∏e choroby uk∏adu

ruchu wywo∏ane sposobem
wykonywania pracy

20. Przewlek∏e choroby

obwodowego uk∏adu
nerwowego

22. Zespó∏ wibracyjny

23. Choroba dekompresyjna

24. Choroby wywo∏ane pracà

w warunkach podwy˝szonego 
ciÊnienia atmosferycznego

25. Choroby wywo∏ane dzia∏aniem

wysokich albo niskich temperatur
otoczenia

26. Choroby uk∏adu wzrokowego

wywo∏ane czynnikami fizycznymi,
chemicznymi lub biologicznymi

 17.  Nowotwory z³oœliwe powsta³e w nastêpstwie 

dzia³ania czynników œrodowiska pracy

18.  Choroby skóry
19.  Przewlek³e choroby uk³adu ruchu wywo³ane 

sposobem wykonywania pracy

20.  Przewlek³e choroby obwodowego uk³adu 

nerwowego

21.  Obustronny trwa³y ubytek s³uchu 

spowodowany ha³asem

22.  Zespó³ wibracyjny
23.  Choroba dekompresyjna
24.  Choroby wywo³ane prac¹ w warunkach 

podwy¿szonego ciœnienia atmosferycznego

25.  Choroby wywo³ane dzia³aniem wysokich 

albo niskich temperatur otoczenia

26.  Choroby uk³adu wzrokowego wywo³ane 

czynnikami fizycznymi, chemicznymi 

lub biologicznymi

Czynniki Êrodowiska pracy (5)

Copyright © 2003 by FORUM MEDIA Sp. z o.o.

PROMIENIOWANIE TERMICZNE

èród∏a promieniowania termicznego – stanowiska pracy w hutach,
odlewniach, walcowniach, kuêniach.

Ochrona: ekranowanie, parawany, os∏ony, okulary, maski (przy∏bice)

spawalnicze.

Promieniowanie termiczne (podczerwone)
obejmuje promieniowanie optyczne, którego
d∏ugoÊci fal wynoszà od 780 nm do 1 mm.

podczerwieƒ bliska – 780-1400 nm
(nanometrów)

podczerwieƒ Êrednia – 1400-3000 nm

podczerwieƒ daleka – 3000 nm – 1 mm

Negatywne oddzia∏ywanie na organizm, 
zw∏aszcza na skór´ i oczy.
Nadmierna ekspozycja mo˝e powodowaç:

oparzenia

wysuszenie rogówki

stany zapalne t´czówek i spojówek

zapalenie brzegów powiek

uszkodzenia siatkówki

zaçm´

Choroby zawodowe (2)