Twi

nni

ng 

Pr

oj

ect

 

PL/

I

B/

2002/

SO/

02 

“

Occupat

i

onal

 

Heal

t

h 

and 

Saf

et

y 

Regar

di

ng 

Bio

l

ogi

cal

 

Agent

s 

at

 

Wor

k”

Tł

umaczeni

e 

ni

emi

ecki

ej

 

Reguł

y 

Techni

cznej100

(TRBA 100) 

dotyczącej

 

środków 

ochronnych 

dl

a 

czynności

 

zami

erzonych 

i

 

ni

ezami

erzonych 

z 

wykorzystaniem czynników biologicznych w

laboratoriach

(

ni

emi

ecki

e 

odni

esi

eni

a 

zost

ał

y 

w 

dużej

 

mi

er

ze 

usuni

ęt

e)

Tł

umaczeni

e 

ni

emi

ecki

ej

 

Reguł

y 

Techni

cznej

 

100(TRBA 100)

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Twi

nni

ng 

Pr

oj

ect

 

PL/

I

B/

2002/

SO/

02 

“

Occupat

i

onal

 

Heal

t

h 

and 

Saf

et

y 

Regar

di

ng 

Bi

ol

ogi

cal

 

Agent

s 

at

 

Wor

k”

2

Śr

odki

 

ochr

onne 

dl

a 

czynności

 

zami

er

zonych 

i

 

ni

ezami

er

zonych 

z 

wykorzystaniem czynników biologicznych w laboratoriach

Zakres stosowania

Niniejsza re

guł

a techniczna odnosi

 

si

ę 

do 

zamierzonych i niezamierzonych

 

czynności

 

z wykorzystaniem czynników biologicznych w laboratoriach.

Poj

ęci

a

2.1

Zagr

ożeni

e

Zagr

ożeni

e dl

a pr

acowni

ków może wyni

kać z zakaźnego, al

er

gi

zuj

ącego bądź 

t

oksycznego 

dzi

ał

ani

a 

mat

er

i

ał

ów 

biologicznych.

2.2

Laboratoria

Labor

at

or

i

ami

 są pomi

eszczeni

a,

 w kt

ór

ych pr

owadzone są czynności

 z 

wykorzystaniem czynników

 bi

ol

ogi

cznych sł

użące cel

om badawczo-rozwojowym,

dydakt

ycznym 

l

ub 

doświ

adczal

nym,

 

np.

 

w 

zakr

esi

e 

medycyny 

czł

owi

eka,

 

wet

er

ynar

i

i

,

 

biologii, biotechnologii, wytwarzania produktów pochodzenia biologicznego, analiz
śr

odowi

ska 

czy 

zapewni

a

ni

a 

j

akości

.

 

W 

wymi

eni

onych 

obszar

ach 

czynności

 

t

e 

mogą 

pr

owadzi

ć 

do 

j

akości

owo 

i

 

i

l

ości

owo 

zr

óżni

cowanych 

ekspozycj

i

 

pr

acowni

ków.

Poj

ęci

e 

l

abor

at

or

i

um 

obej

muj

e 

r

ówni

eż 

pomi

eszczeni

a 

wi

el

of

unkcyj

ne 

i

 

pomocni

cze 

pomi

eszczeni

a 

t

echni

czne 

j

ak 

wyl

ęgar

ni

e,

 

sal

e 

wi

r

ówek,

 

chł

odni

e 

i

 

zamr

ażal

ni

e 

or

az 

pomieszczenia do biologicznej dezaktywacji czynników

 

bi

ol

ogi

cznych,

 

o 

i

l

e 

są 

w 

ni

ch 

wykonywane 

czynności

 

z czynnikami biologicznymi.

2.3

Produkty pochodzenia biologicznego

Produktami pochodzenia biologicznego

 

są pr

odukt

y 

medyczne 

i

 

l

eki

 wyt

wor

zone z 

bi

ol

ogi

cznych 

mat

er

i

ał

ów 

wyj

ści

owych,

 

np.

 

części

 

skł

adowe 

kr

wi

,

 

pr

ot

ei

ny 

pl

azmowe,

 

proteiny rekombinowane, dezaktywowane l

ub 

osł

abi

one 

szczepi

onki

;

 

wyt

wor

zone 

z 

bi

ol

ogi

cznych mat

er

i

ał

ów wyj

ści

owych subst

ancj

e 

dl

a 

pr

zemysł

u spożywczego,

 np.

 

wi

t

ami

ny i

 enzymy;

 wyt

wor

zone z t

aki

ch mat

er

i

ał

ów subst

ancj

e wyj

ści

owe dl

a 

pr

zemysł

u 

śr

odków 

czyst

ości

 

i

 

kosmet

ycznego,

 

np.

 

kol

agen 

czy 

ekst

r

akt

y 

r

ośl

i

nne,

 

or

az 

subst

ancj

e 

wyj

ści

owe 

stosowane w innych celach.

2.4

Dezaktywacja

Ni

eodwr

acal

ne 

zni

szczeni

e 

zdol

ności

 

czynnik

ów 

bi

ol

ogi

cznych 

do 

r

ozmnażani

a 

si

ę 

i

 

infekowania.

2.5

Sterylizacja

Niszczeni

e bądź dezakt

ywacj

a wszyst

ki

ch czynników biologicznych wraz z ich

stadiami przetrwalnikowymi z wykorzystaniem metod fizycznych i/lub chemicznych.

Tł

umaczeni

e 

ni

emi

ecki

ej

 

Reguł

y 

Techni

cznej

 

100(TRBA 100)

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Twi

nni

ng 

Pr

oj

ect

 

PL/

I

B/

2002/

SO/

02 

“

Occupat

i

onal

 

Heal

t

h 

and 

Saf

et

y 

Regar

di

ng 

Bi

ol

ogi

cal

 

Agent

s 

at

 

Wor

k”

3

2.6

Dekontaminacja

Redukcja czynników

 

bi

ol

ogi

cznych 

do 

pozi

omu 

ni

ezagr

ażaj

ącego 

zdr

owi

u.

2.7

Procedury dezynfekcyjne

Dzi

ał

ani

a pozwal

aj

ące na dopr

owadzeni

e mat

er

i

ał

ów i

 pr

zedmi

ot

ów za pomocą 

metod fizycznych lub

 

chemi

cznych 

do 

st

anu,

 

w 

kt

ór

ym 

ni

e 

mogą 

st

anowi

ć 

zagr

ożeni

a

infekcji.

Uwagi

 

ogól

ne 

/

 

okr

eśl

eni

e 

cel

u

3.1

Uwagi ogólne

Niniejsza

r

eguł

a  okr

eśl

a  mi

ni

mal

ne  wymagani

a  budowl

ane,

  t

echni

czne  i

 

organizacyjne

doty

czące l

abor

at

or

i

ów,

 skl

asyf

i

kowane w czt

er

ech st

opni

ach 

bezpi

eczeńst

wa, 

ni

ezbędnych 

pr

zy 

czynności

ach 

z 

użyci

em 

czynników biologicznych

nal

eżących 

do 

r

óżnych 

gr

up 

r

yzyka.

 

Wymagani

a 

t

e 

maj

ą 

zr

edukować 

do 

mi

ni

mum 

zagr

ożeni

a 

wyni

kaj

ące 

z 

obcowani

a 

z 

czynnikami biologicznymi.

3.2

Okr

eśl

eni

e 

cel

u

Celem niniejsz

ej

 r

eguł

y j

est

 ochr

ona pr

acowni

ków pr

zed zagr

ożeni

em zdr

owi

a i

 

zapewni

eni

e bezpi

eczeńst

wa podczas wykonywania czynności

 z wykor

zyst

ani

em 

czynników

biologicznych

w

laboratoriach.

W

tym

znaczeniu

 st

anowi

ą one 

ko

nkr

et

yzacj

ę 

wymagań 

r

ozpor

ządzeni

a 

o 

czynnikach biologicznych.

Ocena ryzyka

4.1

Gr

omadzeni

e  i

nf

or

macj

i

  i

  pr

zypor

ządkowani

e  do  czynności

 

zami

er

zonych 

bądź 

ni

ezami

er

zonych

W ramach oceny ryzyka

 

pr

acodawca 

ma 

obowi

ązek 

pr

zed 

r

ozpoczęci

em 

czynności

 

zebr

ać 

i

nf

ormacje na temat cech czynników biologicznych

,

 

wyst

ępuj

ących 

pr

zy 

i

ch 

stosowaniu,

z 

uwzgl

ędni

eni

em 

specyf

i

cznych 

czynności

 

or

azstwarzanych przez te

czynniki

 

zagr

ożeń 

dl

a 

zdr

owi

a 

(

dzi

ał

ani

e 

zakaźne,

 

uczul

aj

ące 

l

ub 

t

oksyczne)

.

Czynności

 nal

eży zal

i

czyć odpowi

edni

o do czynności

 zamierzonych bądź 

niezamierzonych.

4.2

Okr

eśl

ani

e ryzyka i

 pr

zypor

ządkowani

e go do wł

aści

wego st

opni

a 

her

met

yczności

Czynności

 

zamierzon

e 

z 

użyci

em 

czynników biologicznych

Pr

acodawca j

est

 obowi

ązany dokonać zaszeregowania stosowanych czynników

biologicznych do grup ryzyka. W przypadku czynników

 

osł

abi

onych 

można 

dokonać 

odst

ępst

wa 

od 

kl

asyf

i

kacj

i

 

opar

t

ej

 

na 

f

or

mach 

naj

części

ej

 

wyst

ępuj

ących 

w 

nat

ur

ze,

 

o 

ile ich wirulencja

 

zost

ał

a 

dost

at

eczni

e 

obni

żona.

Odpowiednio do zaszeregowania czynnika biologicznego do jednej z grup ryzyka
nast

ępuj

e na użyt

ek dzi

ał

ań zamierzonych jego pr

zypor

ządkowani

e do 

okr

eśl

onego st

opni

a bezpi

eczeńst

wa.

 W r

azi

e użyci

a czynników biologicznych

Tł

umaczeni

e 

ni

emi

ecki

ej

 

Reguł

y 

Techni

cznej

 

100(TRBA 100)

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Twi

nni

ng 

Pr

oj

ect

 

PL/

I

B/

2002/

SO/

02 

“

Occupat

i

onal

 

Heal

t

h 

and 

Saf

et

y 

Regar

di

ng 

Bi

ol

ogi

cal

 

Agent

s 

at

 

Wor

k”

4

nal

eżących do r

óżnych gr

up r

yzyka mi

ar

odaj

ne w kwest

i

i

 pr

zypor

ządkowani

a do

danego stopnia

bezpi

eczeńst

wajest zaszeregowanie czynnika 

o 

naj

wyższej

 

gr

upi

e 

r

yzyka.

 Opr

ócz zagr

ożeni

a i

nf

ekcj

ą nal

eży osobno uwzgl

ędni

ać możl

i

we dzi

ał

ani

e 

uczul

aj

ące 

l

ub 

t

oksyczne,

 

okr

eśl

aj

ąc 

st

osowne 

pr

ocedur

y 

ochr

onne.

Czynności

 

ni

ezami

er

zone 

z 

użyci

em czynników biologicznych

W zwi

ązku z niezamierzonymi czynności

ami

 z użyci

em czynników biologicznych

nal

eży okr

eśl

i

ć bądź oszacować możl

i

wy zakres tych czynników. Poszczególne

czynniki biologiczne

– 

o 

i

l

e 

są znane 

– 

nal

eży 

pr

zypor

ządkować do 

odpowi

edni

ch 

gr

up 

r

yzyka,

 

uwzgl

ędni

aj

ąc 

i

ch 

wł

aści

wości

 

z 

punkt

u 

wi

dzeni

a 

oceny 

r

yzyka 

i

nf

ekcj

i

.

Na 

podst

awi

e 

i

ndywi

dual

nych 

ocen 

nal

eży 

dokonać 

ogólnej oceny ryzyka infekcji

w odni

esi

eni

u do danych czynności

 or

az zbadać,

 czy możl

i

we j

est

 

pr

zypor

ządkowani

e danej

 czynności

 do j

aki

egoś st

opni

a her

met

yczności

. W

ten sposób czynnik

 bi

ol

ogi

czny o naj

wyższej

 gr

upi

e r

yzyka ni

ekoni

eczni

e musi

 

pr

zesądzać 

o 

pr

zypor

ządkowani

u 

do 

okr

eśl

onego 

st

opni

a 

her

met

yczności

; dokonuje

si

ę 

t

ego 

na 

podst

awi

e 

ust

al

onego 

zagr

ożeni

a 

ogól

nego.

 

Nal

eży 

pr

zy 

t

ym 

post

ępować 

zgodnie z

zasadą 

por

ównywal

ności(p. rozdz. 4.3):

-

j

eżel

i

 wyst

ępuj

e zagr

ożeni

e por

ównywal

ne z wyst

ępuj

ącym pr

zy czynności

ach 

zamierzony

ch,

 

nal

eży 

wybr

ać 

st

opi

eń 

her

met

ycznościstosownie do grupy ryzyka

istotnych czynników biologicznych;

-

j

eżel

i

 wyst

ępuj

e zagr

ożeni

e mni

ej

sze w por

ównani

u z wyst

ępuj

ącym pr

zy 

czynności

ach 

zamierzonych

,

 

można 

wybr

ać 

ni

ższy 

st

opi

eń 

bezpi

eczeńst

wa;

Ni

ezal

eżni

e od zagr

ożeni

a i

nf

ekcj

ą nal

eży osobno uwzgl

ędni

ać możl

i

we dzi

ał

ani

e 

uczul

aj

ące 

l

ub 

t

oksyczne 

i

 

okr

eśl

i

ć 

wł

aści

we 

śr

odki

 

her

met

yczności

.

Wskazówka:

 

w 

kwest

i

i

 

oceny 

zagr

ożeni

a 

pr

zy 

i

nnych 

niezamierzonyc

h 

czynności

ach 

z użyci

em czynników bi

ol

ogi

cznych w l

abor

at

or

i

ach,

 np.

 spr

ząt

ani

u l

ub pr

acach 

konser

wacyj

nych,

 pomocne są TRBA 400 „

I

nst

r

ukcj

a post

ępowani

a pr

zy ocenie

ryzyka dla

 

czynności

 

z 

czynnikami

bi

ol

ogi

cznymi

”

.

4.3

Por

ównywal

ność 

mi

ędzy 

czynności

ami

 

zamierzonymi i niezamierzonymi

w laboratoriach

(1)

Decyduj

ące z punkt

u wi

dzeni

a por

ównywal

ności

 mi

ędzy czynności

ami

 

zamierzonymi i niezamierzonym

i

 pod wzgl

ędem wywoł

ywanego przez nie

zagr

ożeni

a i

nf

ekcj

ą są r

odzaj

,

 czas t

r

wani

a i

 r

ozmi

ar

 ekspozycj

i

 

pracowników.

Wysoki

e zagr

ożeni

e i

nf

ekcj

ą por

ównywal

ne do zagr

ożeni

a wyst

ępuj

ącego pr

zy 

czynności

ach zamierzonych może wyst

ąpi

ć,

 gdy speł

ni

one są nast

ępuj

ące 

kryteria:

-

specy

f

i

czne wł

aści

wości

 czynnika bi

ol

ogi

cznego,

 kt

ór

e dopr

owadzi

ł

y do j

ego 

zaszeregowania do wysokiej grupy ryzyka;

-

mał

a 

dawka 

i

nf

ekcyj

na 

czynnika biologicznego;

-

prace z czynnikiem biologicznym w

r

óżnychstadiach infekcyjnych;

-

czynności

 

z 

wysoki

mi

 

st

ężeni

ami

 

czynników biologicznych;

-

zast

osowani

e 

dużych 

i

l

ości

 

hodowli czynnika biologicznego;

-

czynności

 

powi

ązane 

z 

r

yzyki

em 

skal

eczeni

a;

-

czynności

,

 

w 

t

r

akci

e 

kt

ór

ych 

t

wor

zą 

si

ę 

aerozole;

Tł

umaczeni

e 

ni

emi

ecki

ej

 

Reguł

y 

Techni

cznej

 

100(TRBA 100)

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Twi

nni

ng 

Pr

oj

ect

 

PL/

I

B/

2002/

SO/

02 

“

Occupat

i

onal

 

Heal

t

h 

and 

Saf

et

y 

Regar

di

ng 

Bi

ol

ogi

cal

 

Agent

s 

at

 

Wor

k”

5

-

powt

ar

zani

e 

si

ę 

manualnych etapów pracy.

(2)

Pr

zykł

ady 

pr

zypor

ządkowani

a 

do 

r

óżnych 

st

opni

 

her

met

yczności

 

podane 

są 

w 

rozdz. 6.

4.4

Pr

zej

ści

e 

od 

czynności

 

ni

ezamierzonych do zamierzonych

(1)

W  r

óżnych  dzi

edzi

nach,

  np.

  di

agnost

yce  medycznej

  l

ub  badani

ach 

mi

kr

obi

ol

ogi

cznych,

 w t

r

akci

e doświ

adczeń może nast

ąpi

ć pr

zesuni

ęci

e od 

 

czynności

 niezamierzonych w st

r

onę zamierzonych. Ma to na miejsce wówczas,

kiedy np.

okr

eśl

ony 

czynnik

bi

ol

ogi

czny,

 

znany 

j

uż 

pod 

wzgl

ędem 

r

odzaj

u,

 

poddaj

e 

si

ę 

cel

owemu 

r

ozmnożeni

u 

dl

a 

uzyskani

a 

j

ego 

dal

szej

 

char

akt

er

yst

yki

.

 

Może 

t

o 

mi

eć 

miejsce przy
-

okr

eśl

ani

u 

opor

ności

 

na 

śr

odki

 

do 

chemi

ot

er

api

i

;

-

dalszemu charakteryzowaniu wyizolowanych drobnoustrojów;

-

okr

eśl

ani

u 

t

ypu.

Nal

eży 

wówczas 

dokonać 

zaszer

egowani

a 

do 

wł

aści

wego 

st

opni

a 

her

met

yczności

.

(2)

Z 

czynności

ami

 

zami

er

zonymi

 

mamy 

do 

czyni

eni

a 

r

ówni

eż,

 

j

eżel

i

 

st

osowane 

są 

zdefiniowane szczepy kontrolne.

Zgodni

e z „

obowi

ązki

em zast

ępowani

a”

,

 j

eżel

i

 

dost

ępne 

są 

osł

abi

one 

szczepy 

l

abor

at

or

yj

ne,

 

nal

eży 

z 

ni

ch 

skor

zyst

ać.

 

Ewent

ual

ni

e 

można dokonać odst

ępst

wa od zaszer

egowani

a opar

t

ego na f

or

mach naj

części

ej

 

wyst

ępuj

ących 

w 

nat

ur

ze zgodnie z rozdz. 4.2.

(3)

Do 

czynności

 

niezamierzonych

 

nal

eży 

t

akże 

pr

zechowywani

e 

l

ub 

dezakt

ywacj

a 

mat

er

i

ał

u  pr

óbki  bądź  wyi

zol

owanego  czynnika

biologicznego

po

jego

identyfikacji/diagnostyce

,

 

o 

i

l

e 

ni

e 

nast

ępuj

ą 

po 

tym

 

czynności

 

zamierzone.

4.5

Zagr

ożeni

a 

w 

odni

esi

eni

u 

do 

czynności

 

i

 

okr

eśl

eni

e 

dzi

ał

ań 

zabezpi

eczaj

ących

(1)

Nal

eży kont

ynuować ocenę ryzyka z uwzgl

ędni

eni

em czynności

 i

 pr

ocedur

 

specyf

i

cznych dl

a pr

acy w l

abor

at

or

i

um,

 uwzgl

ędni

aj

ąc pr

zy t

ym czynności

powoduj

ące ni

ebezpi

eczeńst

wo nar

ażeni

a pr

acowni

ków za pośr

edni

ct

wem dr

óg 

oddechowych,

 

ukł

adu 

pokar

mowego,

 

ni

echr

oni

onych 

śl

uzówek 

(

np.

 

spoj

ówki

 

oka)

 

l

ub 

uszkodzeń skór

y.

 Ni

ezal

eżni

e od pr

zypor

ządkowani

a do wł

aści

wego st

opni

a 

her

met

yczności

 nal

eży uwzgl

ędni

ć t

eż dzi

ał

ani

e t

oksyczne i

 alergizujące oraz

zasto

sować 

odpowi

edni

e 

śr

odki

 

ochronne.

(2)

Pr

zedost

ani

e si

ę czynników biologicznych do organizmu np. przez skórę,

śl

uzówki, drogi oddechowe, przez ukł

ad 

pokar

mowy 

l

ub 

pr

zez 

r

any 

ci

ęt

e 

i

 

kł

ut

e 

może 

w 

szczegól

ności

 

nast

ąpi

ć 

w 

t

r

akci

e 

wykonywania

t

aki

ch 

czynności

 

l

aboratoryjnych,

jak
-

praca z otwartymi hodowlami,

-

ot

wi

er

ani

e 

naczyń 

z 

pr

óbkami

,

-

pipetowanie,

-

wirowanie,

-

r

ozkł

ad/

r

ozt

war

zani

ekomórek,

-

opr

óżni

ani

e 

naczyń 

i

 

st

r

zykawek,

-

ci

ęci

e 

pr

óbek

oraz

Tł

umaczeni

e 

ni

emi

ecki

ej

 

Reguł

y 

Techni

cznej

 

100(TRBA 100)

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Twi

nni

ng 

Pr

oj

ect

 

PL/

I

B/

2002/

SO/

02 

“

Occupat

i

onal

 

Heal

t

h 

and 

Saf

et

y 

Regar

di

ng 

Bi

ol

ogi

cal

 

Agent

s 

at

 

Wor

k”

6

-

przy przelewaniu,

-

w 

r

azi

e 

st

ł

uczeni

a 

opakowani

a,

-

w przypadku wylania,

-

w w

yni

ku 

bł

ędu 

w 

obsł

udze.

(3)

Rodzaj

czynności

 ochr

onnych będzi

e wyni

ki

em kombi

nacj

i

 zaszer

egowani

a 

czynników

 

bi

ol

ogi

cznych 

do 

gr

up 

r

yzyka,

 

pr

zypor

ządkowani

a 

do 

okr

eśl

onego 

st

opni

a 

her

met

yczności

 or

az okr

eśl

eni

a i

 oceny ryzyka w odni

esi

eni

u do czynności

 z 

uwzgl

ędni

eni

em zagr

ożeń będących skut

ki

em dzi

ał

ani

a al

er

gi

zuj

ącego lub

toksycznego czynników biologicznych.

(4)

Jeżel

i

 wykonywane są czynności

 z pasożyt

ami

,

 nal

eży st

osować dzi

ał

ani

a 

ochronn

e zal

eżne od kl

asyf

i

kacj

i

 pasożyt

ów – wył

ączni

e dl

a t

ych st

adi

ów 

rozwojowych

 

danego 

pasożyt

a,

 

kt

ór

e 

st

war

zaj

ą 

dl

a 

pr

acowni

ków 

zagr

ożeni

e 

i

nf

ekcj

ą.

Śr

odki

 

ochronne

 

do 

st

osowani

a 

pr

zy 

czynności

ach 

zamierzonych w

laboratoriach

1.1.

Uwagi ogólne

(1)

Pr

acodawca powi

ni

en o i

l

e t

o możl

i

we uni

kać st

osowani

a ni

ebezpi

ecznych 

czynników

biologicznych

.

  Pr

acodawca  st

osuj

ący  czynniki

biologiczne

jest

obowi

ązany 

upewni

ć 

si

ę 

wcześni

ej

,

 

czy 

ni

e 

i

st

ni

ej

e 

możl

i

wość 

zast

ąpi

eni

a 

czynników

o 

dużym 

zagr

ożeni

u 

dl

a 

zdr

owi

a 

czynnika

mi

 

o 

mni

ej

szym 

zagr

ożeni

u.

(2)

St

osowani

e t

echni

cznych śr

odków ochronnych ma z zasady pier

wszeńst

wo 

wobec

śr

odków organizacyjnych. Śr

odki

 ochr

ony i

ndywi

dual

nej

,

 np.

 maski

,

 nal

eży 

st

osować t

yl

ko wówczas,

 ki

edy t

echni

czne i

 or

gani

zacyj

ne śr

odki

 ochr

onne nie

wyst

ar

czą 

do 

osi

ągni

ęci

a 

cel

u,

 

j

aki

m 

j

est

 

ochr

ona 

pr

acowni

ka.

(3)

Jeżel

i

 

st

osowane 

śr

odki ochronne 

zost

ał

y udoskonalone

,

 

spr

awdzi

ł

y

 

si

ę 

w 

nowej

 

postaci i w istotny sposób przyczynia

j

ą 

si

ę 

do 

podni

esi

eni

a 

bezpi

eczeńst

wa 

pr

acy,

 

nal

eży 

w 

st

osownym 

czasi

e 

dost

osować 

j

e 

do 

t

ej

 

udoskonal

onej

 

post

aci

.

(4)

Li

czbę pr

acowni

ków wykonuj

ących czynności

 z czynnikami biologicznymi

nal

eżącymi

 

do 

gr

upy 

r

yzyka 

2 

i

 

wyższych 

nal

eży 

ogr

ani

czyć 

do 

mi

ni

mum.

(5) N

al

eży 

spor

ządzi

ć 

i

nst

r

ukcj

ę 

zakł

adową 

i

 

poi

nst

r

uować 

pr

acowni

ków.

I

nst

r

ukcj

a 

zakł

adowa 

powi

nna 

w 

szczegól

ności

 

zawi

er

ać 

nast

ępuj

ące 

punkt

y:

-

dzi

ał

ani

e 

czynników biologic

znych 

/

 

możl

i

we 

zagr

ożeni

a 

zdr

owi

a;

-

wskazówki

 

co 

do 

post

ępowani

a 

pr

acowni

ków 

w 

t

r

akci

e 

czynności

 

z 

czynnikami

biologicznymi;

-

ni

ezbędne śr

odki

 ochr

onne wr

az z i

nf

or

macj

ą odnośni

e pr

of

i

l

akt

yki

 w zakr

esi

e 

medycyny pracy i

szczepi

eń;

-

sposób 

post

ępowani

a 

w 

przypadku awarii

,

 

wypadku 

i

 

zakł

óceń 

pr

acy;

-

pierwsza pomoc;

-

sposoby 

ut

yl

i

zacj

i

 

odpadów/

ści

eków.

Tł

umaczeni

e 

ni

emi

ecki

ej

 

Reguł

y 

Techni

cznej

 

100(TRBA 100)

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Twi

nni

ng 

Pr

oj

ect

 

PL/

I

B/

2002/

SO/

02 

“

Occupat

i

onal

 

Heal

t

h 

and 

Saf

et

y 

Regar

di

ng 

Bi

ol

ogi

cal

 

Agent

s 

at

 

Wor

k”

7

(6)

Dl

a czynności

 z wykor

zyst

ani

em czynników bi

ol

ogi

cznych począwszy od gr

upy 

r

yzyka 2 pr

acodawca j

est

 obowi

ązany opr

acować pl

an hi

gi

eny i

 wpr

owadzi

ć 

skuteczne procedury dezynfekcyjne.

(7)

Wszyscy 

pr

acowni

cy,

 

ł

ączni

e 

z 

per

sonel

em technicznym i 

spr

ząt

aj

ącym,

 

maj

ą 

być 

pr

zed r

ozpoczęci

em pr

acy i

 poniej w r

egul

ar

nych odst

ępach czasu i

nst

r

uowani

 

ust

ni

e 

o 

ni

ebezpi

eczeńst

wach 

zwi

ązanych 

z 

wykonywanymi

 

pr

zez 

ni

ch 

czynności

ami

 

z wykorzystaniem czynników

 bi

ol

ogi

cznych i

 wymaganych śr

odkach ochronnych.

Dot

yczy 

t

o 

t

akże 

pr

acowni

ków 

f

i

r

m 

zewnęt

r

znych.

 

I

nst

r

ukt

aże 

nal

eży 

pr

owadzi

ć 

na 

podst

awi

e 

i

nst

r

ukcj

i

 

zakł

adowej

 

i

 

pl

anu 

hi

gi

eny 

z 

uwzgl

ędni

eni

em 

każdej

 

zmi

any 

w 

czynności

ach.

 

Tr

eść 

i

 

dat

y 

wszyst

ki

ch 

i

nst

r

ukt

aży 

nal

eży 

odnot

ować 

w 

dokument

acj

ii

dać 

uczest

ni

kom 

do 

podpi

su 

cel

em 

pot

wi

er

dzeni

a 

udzi

ał

u.

1.2.

St

opi

eń 

her

met

yczności1

(1)

Nal

eży zapewni

ć pr

acę l

abor

at

or

i

um zgodną z pr

zeznaczeni

em.

 Nal

eży 

pr

zest

r

zegać 

śr

odków

higieny.

Jeżel

i

  ocena  ryzyka  wykl

ucza  uczul

aj

ące  bądź  t

oksyczne  dzi

ał

ani

e 

stosowanych

czynników

 bi

ol

ogi

cznych,

 wyst

ąpi

eni

e chor

oby w wyni

ku 

czynności

 z wykor

zyst

ani

em czynników nal

eżących do gr

upy r

yzyka 1 j

est

 

ni

epr

awdopodobne.

 W pr

zeci

wnym wypadku nal

eży t

ak ust

awi

ć techniczne

przebiegi produkcji i metody technologiczne

,

 

aby 

ni

e 

dochodzi

ł

o 

do 

uwal

ni

ani

a 

czynników biologicznych na stanowisku pracy.

W 

szczegól

ności

 

nal

eży 

st

osować 

nast

ępuj

ące 

śr

odki

:

(2) Laboratoria o stopniu

her

met

yczności

 1 powi

nny si

ę skł

adać z oddzi

el

nych 

pomi

eszczeń 

odpowi

edni

ej

 

wi

el

kości

.

 

W 

zal

eżności

 

od 

r

odzaj

u 

pr

ac 

każdy 

pr

acowni

k 

powi

ni

en 

dysponować 

wyst

ar

czaj

ącą 

powi

er

zchni

ą.

(3)

Powi

er

zchni

e (

bl

at

y i

 podł

ogi

)

 powi

nny być ł

at

wo zmywal

ne or

az szczel

ne i

 

odpor

ne 

na 

dzi

ał

ani

e 

st

osowanych 

mat

er

i

ał

ów 

i

 

śr

odków 

czyszczących.

(4)

Nal

eży 

pr

zest

r

zegać 

r

eguł

 

dobr

ej

 

t

echni

ki

 

mi

kr

obi

ol

ogi

cznej

 

(5) Czynników

 bi

ol

ogi

cznych z gr

upy r

yzyka 1 można pozbywać si

ę j

ak zwykł

ych 

odpadów 

bez 

wst

ępnego 

pr

zygot

owani

a 

j

edyni

e 

wówczas,

 

ki

edy 

pozwal

a 

na 

t

o 

wyni

k 

oceny stopnia ryzyka

 

l

ub 

obowi

ązuj

ące 

pr

zepisy prawne.

(6) W przypadku prac z czynnikam

i

 bi

ol

ogi

cznymi

 z gr

upy r

yzyka 1 o dzi

ał

ani

u 

uczul

aj

ącym  l

ub  t

oksycznym  nal

eży  zast

osować  odpowi

edni

e  śr

odki

  dl

a 

zmi

ni

mal

i

zowani

a ekspozycj

i

 pr

acowni

ków.

 Może t

o być np.

 wykor

zyst

ani

e komór

laminarnych,

stosowanie

odpowiednich

masek

albo

unikanie

tworzenia

faz

r

ozwoj

owych 

gr

zybów,

 

w 

czasi

e 

kt

ór

ych 

odbywa 

si

ę 

wyt

war

zani

e 

zar

odni

ków.

1.3.

St

opi

eń 

her

met

yczności2

(1)

Prace z czynnikami

 

bi

ol

ogi

cznymi

 

z 

gr

upy 

r

yzyka 

2 

powi

nny 

odbywać 

si

ę 

w sposób pozwal

aj

ący na uni

kni

ęci

e ekspozycj

i

 pr

acowni

ków,

 poni

eważ 

czynniki

 

t

e 

mogą 

wywoł

yw

ać 

u 

l

udzi

 

chor

oby.

W cel

u ochr

ony pr

acowni

ków nal

eży dodat

kowo obok zasad obowi

ązuj

ących dl

a 

stopnia

her

met

yczności

 

1 

pr

zest

r

zegać 

nast

ępuj

ących 

r

eguł

:

Tł

umaczeni

e 

ni

emi

ecki

ej

 

Reguł

y 

Techni

cznej

 

100(TRBA 100)

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Twi

nni

ng 

Pr

oj

ect

 

PL/

I

B/

2002/

SO/

02 

“

Occupat

i

onal

 

Heal

t

h 

and 

Saf

et

y 

Regar

di

ng 

Bi

ol

ogi

cal

 

Agent

s 

at

 

Wor

k”

8

(2)

Labor

at

or

i

um musi

 być oddzi

el

one od i

nnych pomi

eszczeń,

 w kt

ór

ych ni

e są 

prowadzone prace z wykorzystaniem czynników biologicznych z grupy ryzyka 2.
W 

czasi

e 

pr

ac 

z 

t

aki

mi

 

mat

er

i

ał

ami

 

okna 

i

 

dr

zwi

 

powi

nny 

być 

zamkni

ęt

e.

(3)

Labor

at

or

i

um 

musi

 

być 

z 

zewnąt

r

z 

wyr

aźni

e 

i

 

w 

sposób 

t

r

wał

y 

oznakowane 

w 

sposób informu

j

ący o st

opni

u her

met

yczności

.

 Na dr

zwi

ach wej

ści

owych nal

eży 

umi

eści

ć 

symbol

 

„

Zagr

ożeni

e 

bi

ol

ogi

czne”

.

(4)

Dr

zwi

 

l

abor

at

or

i

um 

powi

nny 

ot

wi

er

ać 

si

ę 

na 

zewnąt

r

z 

i

 

ze 

wzgl

ędu 

na 

ochr

onę 

per

sonel

u powi

nny mi

eć okno z pr

zezr

oczyst

ą szybą.

 I

nne śr

odki

 umożl

i

wi

aj

ące

obser

wacj

ę 

per

sonel

u 

ni

e 

są 

wymagane.

(5)

Dost

ęp  do  l

abor

at

or

i

um  powi

ni

en  być  ogr

ani

czony  t

yl

ko  dla

osób

upoważni

onych. Osoby z zewnąt

r

z powi

nny mi

eć do ni

ego wst

ęp j

edyni

e za 

zezwoleniem osoby odpowiedzialnej (p. rozdz. 16).

(6)

W zal

eżności

 od r

odzaj

u wykonywanych prac w laboratorium muszą być 

dost

ępne odpowiednie śr

odki

 ochr

ony i

ndywi

dual

nej

.

 St

osowani

e t

ych śr

odków 

obej

muj

e t

akże noszeni

e odzi

eży ochr

onnej

 zdej

mowanej

 pr

zed opuszczeni

em 

obszar

u obj

ęt

ego r

yzyki

em.

 Odzi

eż ochr

onna skł

ada si

ę co naj

mni

ej

 z fartucha

laboratoryjnego. R

ękawi

ce 

ochr

onnenal

eży 

nosi

ćw 

zal

eżności

i

od 

r

odzaj

u 

czynności

.

(7)

Do 

dezynf

ekcj

i

 

i

 

myci

a 

r

ąk 

w 

l

abor

at

or

i

um 

powi

nna 

być 

dost

ępna 

umywalka z

ar

mat

ur

ą 

obsł

ugi

waną 

bezdot

ykowo 

or

az 

dozowni

ki

 

śr

odka 

dezynf

ekcyj

nego,

 

śr

odka 

do myci

a r

ąk i

 r

ęczni

ków papi

er

owych.

 Nal

eży j

e umi

eści

ć w pobl

i

żu dr

zwi

 

wej

ści

owych do l

abor

at

or

i

um.

 Ponadt

o l

abor

at

or

i

um powi

nno być wyposażone w 

ur

ządzeni

e 

do 

pł

ukani

a 

oczu.

(8)

Powi

er

zchni

e w l

abor

at

or

i

um muszą być ł

at

wo zmywal

ne i

 odpor

ne na 

st

osowane 

śr

odki

 

dezynf

ekcyj

ne.

(9)

Pr

zyr

ządy i

 powi

er

zchni

e r

obocze nal

eży zar

az po użyci

u dezynf

ekować.

 

I

ncydent

al

ne 

skażeni

e 

nat

ychmi

ast

 

usuwać.

(10)

Czynności

 z czynnikami biologicznymi z grupy ryzyka 2,

 pr

zy kt

ór

ych nal

eży 

l

i

czyć 

si

ę 

z 

powst

awani

em 

bi

oaer

ozol

i

,

 

nal

eży 

pr

owadzi

ć 

w komorze laminarnej lub

por

ównywal

nym ur

ządzeni

u (

np.

 pod wyci

ągi

em z wysokowydaj

nym f

i

l

t

r

em z 

zawi

esi

ną 

kol

oi

dal

ną)

.

(11) Czynniki biologiczne z grupy ryzyka 2

nal

eży pr

zechowywać w bezpi

ecznym 

mi

ej

scu 

w 

szczel

ni

e 

zamkni

ęt

ych 

naczyni

ach.

(12)

Odpady zawi

er

aj

ące czynniki biologiczne z grupy ryzyka 2 nal

eży zbi

er

ać do 

pr

zyst

osowanych 

do 

t

ego 

poj

emni

ków,

 

a 

pr

zed 

pozbyci

em 

si

ę 

i

ch 

poddać 

obr

óbce 

zgodnie z rozdz. 13.

(13)

Do 

dezakt

ywacj

i

 

l

ub 

st

er

yl

i

zacj

i

 

w 

r

amach 

odkażani

a 

i

 

ut

yl

i

zacj

i

 

nal

eży 

st

osować 

odpowiednie do typu mikroorganizmu procedury fizyczne lub chemiczne o
udokument

owanej

 skut

eczności

.

 Z t

ego wzgl

ędu w budynku l

abor

at

or

i

um musi

 

znaj

dować 

si

ę 

aut

okl

aw 

l

ub 

por

ównywal

ne 

ur

ządzeni

e 

(

np.

 

ur

ządzeni

e 

do 

dezynf

ekcj

i

 

termicznej).

Tł

umaczeni

e 

ni

emi

ecki

ej

 

Reguł

y 

Techni

cznej

 

100(TRBA 100)

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Twi

nni

ng 

Pr

oj

ect

 

PL/

I

B/

2002/

SO/

02 

“

Occupat

i

onal

 

Heal

t

h 

and 

Saf

et

y 

Regar

di

ng 

Bi

ol

ogi

cal

 

Agent

s 

at

 

Wor

k”

9

(14) Zanieczyszczone

 powi

et

r

ze z pr

ocesu,

 pr

zedost

aj

ące si

ę do pomi

eszczeni

a 

l

abor

at

or

i

um,

 musi

 być oczyszczone st

osownymi

 met

odami

,

 np.

 pr

zez f

i

l

t

r

acj

ę l

ub 

uzupeł

ni

aj

ący pr

oces termiczny.

 Dot

yczy t

o t

akże powi

et

r

za z aut

okl

awów,

 pomp,

 

bioreaktorów itp.

(15)

Tr

anspor

t

 

wewnąt

r

zzakł

adowy 

czynników biologicznych poza laboratorium musi

odbywać 

si

ę 

w 

szczel

ni

e 

zamkni

ęt

ych,

 

zabezpi

eczonych 

pr

zed 

st

ł

uczeni

em 

i

 

w 

r

azi

e 

skażeni

a 

możl

i

wych 

do 

dezynfekcji

 

z 

zewnąt

r

z 

oznakowanych 

poj

emni

kach.

(16)

Pr

zed  r

ozpoczęci

em  pr

ac  napr

awczych  bądź  moder

ni

zacyj

nych  na 

zanieczyszczonych

 ur

ządzeni

ach nal

eży j

e odkazi

ć;

 może t

ego dokonać per

sonel

 

l

abor

at

or

i

um  bądź  osoby  z  zewnąt

r

z.

  Osoba  odpowi

edzi

al

na  za  pr

ace 

r

emont

owe/

napr

awcze j

est

 obowi

ązana wyst

awi

ć pi

semne zezwol

eni

e na i

ch 

przeprowadzenie.
Jeżel

i

 ni

e j

est

 możl

i

wa peł

na dekont

ami

nacj

a,

 nal

eży w f

or

mi

e pi

semnej

 okr

eśl

i

ć 

wymagane dodatkowe

śr

odkiochronne.

5.4

St

opi

eń 

her

met

yczności3

(1)

Dl

a uni

kni

ęci

a wydost

ani

a si

ę czynników biologicznych do otoczenia i

zwi

ązanej

 z t

ym możl

i

wości

 ekspozycj

i

 pr

acowni

ków w t

r

akci

e czynności

 z 

czynnikami biologicznymi

z gr

upy r

yzyka 3 nal

eży zast

osować wymagane 

śr

odki

 

ochronne

 

dost

osowane 

do 

r

odzaj

u 

t

ych 

czynności

.

W cel

u ochr

ony pr

acowni

ków nal

eży oprócz śr

odków opi

sanych w ust

ępi

e 

poświ

ęconym st

opni

owi

 her

met

yczności

 2 pr

zest

r

zegać wymi

eni

onych poni

żej

 

wymagań.

 

Do 

czynności

 

zamierzonych z wykorzystaniem czynników biologicznych z

grupy ryzyka 3** stosuje

 

si

ę 

zasady 

zawar

t

e 

w 

TRBA 105

 

„

Śr

odki

 

bezpi

eczeńst

wa 

pr

zy 

czynności

ach 

z 

czynnikami biologicznymi grupy ryzyka 3**

”

.

(2)

W r

azi

e pr

owadzeni

a czynności

 obj

ęt

ych st

opni

em bezpi

eczeńst

wa 3

l

abor

at

or

i

um musi

 być oddzi

el

one od i

nnych pomi

eszczeń za pomocą śl

uzy z 

dwoj

gi

em 

samozamykaj

ących 

si

ę 

dr

zwi

.

Do dezynf

ekcj

i

 i

 myci

a r

ąk w śl

uzi

e powi

nna znaj

dować si

ę umywal

ka z ar

mat

ur

ą 

bezdot

ykową or

az dozowni

ki

 śr

odka dezynf

ekcyj

nego,

 śr

odka do myci

a r

ąk i

 

r

ęczni

ków 

papi

er

owych.

 

Poza 

obszar

em 

l

abor

at

or

i

um 

muszą 

być 

dost

ępne 

śr

odki

 

do 

ochr

ony 

i

 

pi

el

ęgnacj

i

 

skór

y.

W 

śl

uzi

e 

nal

eży 

umi

eści

ć 

pr

zewi

dzi

ane 

dl

a 

st

opni

a 

her

met

yczności3 śr

odki

 

ochr

ony 

i

ndywi

dual

nej

 ł

ączni

e z odzi

eżą ochr

onną.

 Odzi

eż ochr

onna w uzupeł

ni

eni

u do 

odzi

eży 

dl

a 

st

opni

a 

her

met

yczności

 

2 obejmuje zapinany z t

ył

ufartuch ochronny,

but

y o konst

r

ukcj

i

 zamkni

ęt

ej

 (

zakł

adane w r

azi

e pot

r

zeby)

 or

az ochr

ani

acz ust

 

(

zabezpi

eczeni

e 

pr

zed 

dot

kni

ęci

em)

.

(3)

Dl

a 

ur

ządzeń 

i

st

ot

nych 

z 

punku 

wi

dzeni

a 

bezpi

eczeńst

wa 

(

went

yl

acj

a,

 

t

el

ef

on 

al

ar

mowy,

 

ur

ządzeni

e 

nadzor

uj

ące)

 

nal

eży pr

zewi

dzi

eć 

zasi

l

ani

e 

awar

yj

ne.

 

W 

cel

u 

umożl

i

wi

eni

a per

sonel

owi

 bezpi

ecznego opuszczeni

a obszar

u r

oboczego nal

eży 

zai

nst

al

ować 

oświ

et

l

eni

e 

awar

yj

ne.

(4)

W razie prowadzenia c

zynności

 

z 

czynnikami biologicznymi grupy ryzyka 3 w

l

abor

at

or

i

um 

musi

 

st

al

e 

panować 

podci

śni

eni

e 

kont

r

ol

owane 

czuj

ni

ki

em 

z 

sygnał

em 

al

ar

mowym.

 W uzasadni

onych pr

zypadkach można zast

osować r

ówni

eż i

nne,

 

Tł

umaczeni

e 

ni

emi

ecki

ej

 

Reguł

y 

Techni

cznej

 

100(TRBA 100)

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Twi

nni

ng 

Pr

oj

ect

 

PL/

I

B/

2002/

SO/

02 

“

Occupat

i

onal

 

Heal

t

h 

and 

Saf

et

y 

Regar

di

ng 

Bi

ol

ogi

cal

 

Agent

s 

at

 

Wor

k”

10

r

ównoważne pod wzgl

ędem dzi

ał

ani

a ochr

onnego,

 pr

ocedur

y l

ub ur

ządzeni

a 

zapewni

aj

ące 

szczel

ność.

 

Ni

edopuszczal

ne 

j

est

 

ponowne 

dopr

owadzani

e 

skażonego 

powi

et

r

za 

do 

pomi

eszczeń,

 

w 

kt

ór

ych 

odbywa 

si

ę 

pr

aca.

(5)

Przy otwartych

czynności

ach 

z 

czynnikami biologicznymi grupy ryzyka 3

nal

eży 

używać komory laminarnej II klasy bezpi

eczeńst

wa l

ub i

nnego ur

ządzeni

a 

por

ównywal

nego 

pod 

wzgl

ędem 

skut

eczności

 

ochr

ony 

osobi

st

ej

.

(6)

Każde 

l

abor

at

or

i

um 

powi

nno 

mi

eć 

wł

asne 

wyposażeni

e.

(7)

Labor

at

or

i

um 

musi

 

być 

wyposażone 

w 

aut

okl

aw.

(8)

Powst

aj

ące 

w 

l

abor

at

or

i

um 

ści

eki

 

nal

eży 

poddawać 

obr

óbcetermicznej: po

zebr

ani

u 

do 

poj

emni

ków 

wyst

er

yl

i

zować 

w 

aut

okl

awi

e 

l

ub 

pr

zekazać 

do 

cent

r

al

nej

 

st

er

yl

i

zat

or

ni

 

ści

eków.

 

Al

t

er

nat

ywni

e 

można 

zast

osować 

spr

awdzone chemiczne

metody dezaktywacji.
Pr

zy 

zgodnej

 

z 

pr

zeznaczeni

em 

ekspl

oat

acj

i

 

ur

ządzeń 

i

 

st

osowani

uorganizacyjnych

śr

odków 

ochronnych

 

w 

śl

uzi

e 

ni

e 

zbi

er

aj

ą 

si

ęzanieczyszczone 

ści

eki

.

(9)

Obszar

 

l

abor

at

or

i

um 

musi

 

być 

uszczel

ni

ony 

w 

cel

u 

umożl

i

wi

eni

a 

gazowania

/fumigacji.

(10)

Osoba odpowi

edzi

al

na powi

nna ogr

ani

czyć dost

ęp do l

abor

at

or

i

um do gr

ona 

osób,

 kt

ór

e są ni

ezbędne do wykonywani

a czynności

.

 W uzasadni

onych 

poj

edynczych pr

zypadkach osoba odpowi

edzi

al

na może zezwol

i

ć na wst

ęp i

nnych 

osób (np. personelu konserwacyjnego) pod fachowym nadzorem.

(11)

Sposób 

post

ępowani

a 

w 

syt

uacj

ach 

awar

yj

nych 

nal

eży 

ur

egul

ować 

za 

pomocą 

odpowi

edni

ej

 i

nst

r

ukcj

i

.

 Musi

 być  zai

nst

al

owane ur

ządzeni

e umożl

i

wi

aj

ące 

komuni

kacj

ę 

z laboratorium

na 

zewnąt

r

z.

(12)

Okna w obszar

ze,

 w kt

ór

ym są pr

owadzone pr

ace,

 muszą być szczel

ne i

 

zamkni

ęt

e.

5.5

St

opi

eń 

her

met

yczności4

(1)

Zabezpieczenie przed uwolnieniem s

i

ę do ot

oczeni

a w l

abor

at

or

i

um 

czynników

 bi

ol

ogi

cznych nal

eżących do gr

upy r

yzyka 4 musi

 odpowi

adać 

aktualnemu stanowi techniki.

(2)

W 

odni

esi

eni

u 

do 

czynności

 

z 

użyci

em 

czynników

 

bi

ol

ogi

cznych 

nal

eżących 

do 

 

grupy ryzyka 4

 

nal

eży 

sf

or

muł

ować 

i

 

st

osować 

śr

odki

 

her

met

yczności

 

odpowi

adaj

ące 

stopniowi

her

met

yczności4.

(3)

W 

zal

eżności

 

od 

r

odzaj

u 

czynności

 

nal

eży 

na 

podst

awi

e 

oceny 

r

yzyka 

okr

eśl

i

ć 

dalsze, dostosowane do danego przypadku,

śr

odkitechniczne, organizacyjne i

personalne

 i

 zapewni

ć ich przestrzeganie. Należy pr

zy t

ym uwzgl

ędni

ć śr

odki

 

opi

sane 

w 

r

ozdz.

 

5.

2…5.

4 

ni

ni

ej

szej

 

r

eguł

y 

t

echni

cznej

.

Tł

umaczeni

e 

ni

emi

ecki

ej

 

Reguł

y 

Techni

cznej

 

100(TRBA 100)

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Twi

nni

ng 

Pr

oj

ect

 

PL/

I

B/

2002/

SO/

02 

“

Occupat

i

onal

 

Heal

t

h 

and 

Saf

et

y 

Regar

di

ng 

Bi

ol

ogi

cal

 

Agent

s 

at

 

Wor

k”

11

Śr

odki

 

ochronne do stosowania w laboratoriach

pr

zy 

czynności

ach 

niezamierzonych

6.1

Laboratoria medyczne i weterynaryjne oraz laboratoria

wyt

war

zaj

ące 

produkty pochodzenia biologicznego

6.1.1 Informacje ogólne

(1)

W 

l

abor

at

or

i

ach medycznych i

 wet

er

ynar

yj

nych oper

uj

e si

ę 

pr

zede wszyst

ki

m 

materi

ał

em pochodzeni

a l

udzki

ego l

ub zwi

er

zęcego.

 Z r

eguł

y są t

o czynności

 

niezamierzone

.

 

Mat

er

i

ał

 

do 

badań 

(

np.

 

pł

yny 

ust

r

oj

owe,

 

t

kanki

,

 

hodowle komórkowe)

nal

eży 

uważać 

za 

pot

encj

al

ne

zagr

ożeni

e 

i

nf

ekcj

ą.

Natomiast w laboratoriach badawczo-

r

ozwoj

owych zaj

muj

ących si

ę wyt

war

zani

em 

produktów biologicznych

 pochodzeni

a l

udzki

ego i

 zwi

er

zęcego pr

zeważni

e st

osuj

e 

si

ę 

mat

er

i

ałod zdrowych dawców.

(2)

Dzi

ał

ani

a 

zabezpi

eczaj

ące 

wymi

eni

one 

w 

r

ozdz.

 

5.

1,

 

ust

.

 

2,

 

3,

 

5 

i

 

7 

st

osuj

e

 

si

ę 

r

ówni

eż 

do 

czynności

 

niezamierzonych w omawianych laboratoriach.

(3)

W pr

zypadku czynności

 ni

ezamierzonych w laboratoriach medycznych

pr

acodawca 

z 

r

eguł

y 

ni

e 

j

est

 

w 

st

ani

e 

wywi

ązać 

si

ę 

z 

obowi

ązku 

zast

ępowani

a.

 

W 

dzi

edzi

ni

e badań medycznych możl

i

we j

est

 j

ednak pr

zynaj

mni

ej

 w odosobni

onych 

pr

zypadkach 

wykor

zyst

ani

e 

schar

akt

er

yzowanego 

mat

er

i

ał

u 

badawczego 

(

uj

emnego 

na HI

V,

 HBV i

 HCV)

.

 W t

aki

ch pr

zypadkach nal

eży post

ępować zgodni

e z 

obowi

ązki

em 

zast

ępowani

a.

(4)

N

al

eży 

pr

ef

er

ować 

t

aki

e 

pr

ocedur

y 

badawcze,

 

kt

ór

e

-

są 

w 

dal

eko 

i

dący 

sposób 

zaut

omat

yzowane,

-

wymagaj

ą 

j

edyni

e 

ni

ewi

el

u 

czynności

 

manual

nych 

o 

ni

ewi

el

ki

m 

zasi

ęgu,

-

zapewni

aj

ą 

zmni

ej

szone 

wydzi

el

ani

e 

si

ę 

aer

ozol

i

,

-

zapewni

aj

ą 

szybką 

dezakt

ywacj

ę 

mat

er

i

ał

u,

-

umożl

i

wi

aj

ą 

skut

eczną 

dekont

ami

nacj

ę 

używanych 

ur

ządzeń.

(5)

Dla

 czynności

 z wykor

zyst

ani

em mat

er

i

ał

u

 pochodzeni

a l

udzki

ego bądź 

zwi

er

zęcego 

potencjalnie

 

zakaźnego 

l

ub 

zakaźnego,

 

a 

t

akżewyizolowanych z nich

czynników biologicznych pracodawca ma obo

wi

ązek opr

acować plan higieny i

umożl

i

wi

ć zastosowanie skutecznych procedur dezynfekcyjnych.

 Dot

yczy t

o t

akże 

st

anowi

sk 

pr

acy 

w 

dzi

ał

ach 

pr

zyj

mowani

a 

i

 

r

ozdzi

ał

u 

pr

óbek.

6.1.2

Pr

zypor

ządkowani

e 

st

opni

 

her

met

yczności

(1)

Pr

óbki

 mat

er

i

ał

ów pochodzeni

a l

udzki

ego (

pł

ynyustrojowe, tkanki, hodowle

komór

kowe i

t

d.

)

 o ni

eschar

akt

er

yzowanym st

at

usi

e i

nf

ekcyj

ności

 nal

eży t

r

akt

ować 

jako potencjalne

zagr

ożeni

e 

i

nf

ekcj

ą.

 

Z 

t

ego 

wzgl

ędu 

odpowi

edni

e 

czynności

 

nal

eży 

pr

owadzi

ć 

z 

zasady 

w 

war

unkach 

odpowi

adaj

ących 

stopniowi hermetycz

ności2.

(2)

Jeżel

i

 st

at

us i

nf

ekcyj

ności

 mat

er

i

ał

u pr

óbki

 j

est

 znany i

 wyst

ępuj

e zakażeni

e 

HIV, HBV, HCV lub innymi przenoszonym

i

 

pr

zez 

kr

ew 

wi

r

usami

 

zapal

eni

a 

wąt

r

oby,

nal

eży zbadać,

 czy – zal

eżni

e od r

yzyka ekspozycj

i

 pr

zy maj

ących nast

ąpi

ć 

czynności

ach  – nie  wyst

ępuj

e  zagr

ożeni

e  por

ównywal

ne  do  zagr

ożeni

a 

t

owar

zyszącego 

czynności

om 

zamierzony

m 

obj

ęt

ych 

stopniem

her

met

yczności3.

O i

l

e ma t

o mi

ej

sce,

 nal

eży zast

osować śr

odki

 her

met

yczności

 odpowi

adaj

ące 

Tł

umaczeni

e 

ni

emi

ecki

ej

 

Reguł

y 

Techni

cznej

 

100(TRBA 100)

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Twi

nni

ng 

Pr

oj

ect

 

PL/

I

B/

2002/

SO/

02 

“

Occupat

i

onal

 

Heal

t

h 

and 

Saf

et

y 

Regar

di

ng 

Bi

ol

ogi

cal

 

Agent

s 

at

 

Wor

k”

12

stopniowi

her

met

yczności 3 wg TRBA 105 „

Śr

odki

 hermetyczności przy

czynności

ach 

z 

czynnikami biologicznymi grupy ryzyka 3**

”

.

(3)

Jeżel

i

 st

at

us i

nf

ekcyj

ności

 mat

er

i

ał

u pr

óbki

 j

est

 znany i

 wyst

ępuj

e skażeni

e 

czynnikiem

 bi

ol

ogi

cznym nal

eżącym do gr

upy r

yzyka 3,

 nal

eży zbadać,

 czy –

zal

eżni

e 

od 

r

yzyka 

ekspozycj

i

 

pr

zy 

maj

ących 

nast

ąpi

ć 

czynności

ach 

– 

ni

e 

wyst

ępuj

e 

zagr

ożeni

e  por

ównywal

ne  do  zagr

ożeni

a  t

owar

zyszącego  czynności

om 

zamierzonym

 

obj

ęt

ych 

stopniem

her

met

yczności3.

(4)

Jeżel

i

 

wyst

ępuj

e 

podej

r

zeni

e 

zakażeni

a czynnikiem

 

bi

ol

ogi

cznym 

nal

eżącym 

do 

grupy ryzyka 4, wszelkie badania z wykorzystaniem nie poddanego dezaktywacji
mat

er

i

ał

u  nal

eży  pr

owadzi

ć  w  war

unkach  odpowi

adaj

ących  naj

wyższemu,

 

możl

i

wemu st

opni

owi

 her

met

yczności

,

co

najmniej

jednak

w

warunkach

odpowi

adaj

ących 

st

opni

owi

 

her

met

yczności3.

(5)

Jeżel

i

 wedł

ug char

akt

er

yst

yki

 pr

óbek mat

er

i

ał

u l

udzki

ego,

 pochodzącego od 

dawców bez widocznych objawów klinicznych, nie zawiera on specyficznych dla
gospodar

za 

czynni

ków 

skażeni

a 

nal

eżących 

do 

gr

upy 

r

yzyka 

2 

l

ub 

wyższej

,

 

nal

eży 

pr

zest

r

zegać 

war

unków 

okr

eśl

onych 

dl

a 

stopnia

her

met

yczności1. Ma to miejsce

np.

 

wówczas,

 

ki

edy 

mat

er

i

ał

 

j

est

 

HI

V,

 

HBV 

i

 

HCVnegatywny. Można 

wt

edy 

zakł

adać,

 

że 

zagr

ożeni

e 

i

nf

ekcj

ą 

ze 

st

r

ony 

i

nnych 

drobnoustrojó

w 

j

est

 

st

osunkowo 

mał

e.

(6)

Labor

at

or

i

a medyczne i

 wet

er

ynar

yj

ne or

az zaj

muj

ące si

ę wyt

war

zani

em

produktów pochodzenia biologicznego

,

 

w 

kt

ór

ych 

są 

pr

owadzone 

badani

a 

st

er

yl

ności

 

l

ub 

j

akości

 

mi

kr

obi

ol

ogi

cznej

 

można 

pr

zypor

ządkować 

do 

stopnia

her

met

yczności

1.

Namnażani

e i

 r

óżni

cowani

e czynników biologicznych przy podejrzanych

di

agnozach  nal

eży  pr

owadzi

ć  w  war

unkach  odpowi

adaj

ących  stopniowi

her

met

yczności2.

(7)

Labor

at

or

i

a,

 w kt

ór

ych są wykonywane czynności

 z wykor

zyst

ani

em pr

óbek 

mat

er

i

ał

ów zwi

er

zęcych pochodzących od kr

ęgowców (

z wyj

ąt

ki

em naczel

nych)

,

 

nal

eży 

pr

zypor

ządkować 

do 

stopnia

her

met

yczności1,

 

o 

i

l

e 

dawcy 

ni

e 

wykazuj

ą 

obj

awów 

chor

oby.

 

Jeżel

i

 

i

st

ni

ej

e 

uzasadni

one 

podej

r

zeni

e,

 

i

ż 

ma 

mi

ej

sce 

zakażeni

e 

dr

obnoust

r

oj

em wywoł

uj

ącym zoonozy,

 nal

eży zast

osować śr

odki

 her

met

yczności

 

odpowi

adaj

ące 

co 

naj

mni

ej

 

stopniowi hermetycznósci 2.

(8)

Czynności

 wykonywane z wykor

zyst

ani

em ni

eschar

akt

er

yzowanego mat

er

i

ał

u 

od 

naczel

nych 

nal

eży 

pr

zypor

ządkować 

do 

stopnia

her

met

yczności2.

 

Jeżel

i

 

 

ze 

wzgl

ędu na schor

zeni

e zwi

er

zęci

a-dawcy można si

ę l

i

czyć z wydzi

el

ani

em 

drobnoustrojów

  nal

eżących  do  wyższej

  gr

upy  r

yzyka,

  wymagane

jest

pr

zepr

owadzeni

e na podst

awi

e oceny zagr

ożeni

a pr

zypor

ządkowani

a wł

aści

wego 

stopnia

her

met

yczności

, odniesionego do konkretnego przypadku.

6.1.3

St

opi

eń 

her

met

yczności

 

1

Dl

a 

ochr

ony 

pr

acowni

ków 

nal

eży 

st

osować 

śr

odki

 

opi

sane 

w 

r

ozdz.

 

5.

2.

 

Dodat

kowo 

cel

owe może być posi

adani

e w cel

u nat

ychmi

ast

owego użyci

a śr

odków 

dezynf

ekcyj

nych,

 np.

 wówczas,

 ki

edy pr

zedmi

ot

em pr

ac są pr

óbki

 pochodzeni

a 

l

udzki

ego i

 zwi

er

zęcego wg r

ozdz.

 6.

1.

2 ust

 5.

 Nal

eży pr

zy t

ym st

osować si

ę do 

pr

zywoł

anych w r

ozdz.

 5.

2 ust

.

 4 podst

awowych r

eguł

 dobr

ej

 t

echni

ki

 

mi

kr

obi

ol

ogi

cznej

 

(

z 

wyj

ąt

ki

em 

r

eguł

y 

9)

.

Tł

umaczeni

e 

ni

emi

ecki

ej

 

Reguł

y 

Techni

cznej

 

100(TRBA 100)

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Twi

nni

ng 

Pr

oj

ect

 

PL/

I

B/

2002/

SO/

02 

“

Occupat

i

onal

 

Heal

t

h 

and 

Saf

et

y 

Regar

di

ng 

Bi

ol

ogi

cal

 

Agent

s 

at

 

Wor

k”

13

6.1.4

St

opi

eń 

her

met

yczności2

(1)

Śr

odki

 odpowi

adaj

ące st

opni

owi

 her

met

yczności2, opisane w rozdz. 5.3

obowi

ązuj

ą z uwzgl

ędni

eni

em poni

ższych punkt

ów.

 Z ni

eschar

akt

er

yzowanym

mat

er

i

ał

em ludzki

m 

i

 

zwi

er

zęcym 

nal

eży 

obchodzi

ć 

si

ę 

w 

sposób 

opi

sany 

w 

r

ozdz.

 

6.1.2, ust. 1 i 7,

 w war

unkach odpowi

adaj

ących st

opni

owi

 her

met

yczności2.

Nal

eży 

st

osować 

si

ę 

do 

śr

odków 

opi

sanych 

w 

r

ozdz.

 

5.

2 

or

az 

wymi

eni

onych 

w 

r

ozdz.

 

5.2 ust.

 

4 

podst

awowych 

r

eguł

 

dobr

ej

 

t

echni

ki

 

mi

kr

obi

ol

ogi

cznej

 

z 

wyj

ąt

ki

em 

r

eguł

y 

9.

Dodat

kowo 

nal

eży 

speł

ni

ć 

nast

ępuj

ące 

wymagani

a:

(2)

Jeżel

i

 i

st

ni

ej

e r

yzyko r

ozpr

yskani

a badanego mat

er

i

ał

u,

 nal

eży st

osować 

ochr

onę 

ust

 

i

 

nosa 

or

az 

okul

ar

y 

ochr

onne.

(3)

Jeżel

i

 naczyni

a z badanym mat

er

i

ał

em będą pozost

awał

y pr

zez j

aki

ś czas 

otwarte, np. przy równoczesnym przygotowywaniu

 

wi

ększej

 

l

i

czby 

pr

óbek,

 

nal

eży 

j

e 

umi

eści

ć 

w 

sposób 

uni

emożl

i

wi

aj

ący 

i

ch 

pr

zewr

óceni

e 

si

ę,

 

np.

 

w 

otwartym pojemniku

zbi

er

aj

ącym.

 

Po 

zakończeni

u 

pi

pet

owani

a 

nal

eży 

je

 

st

ar

anni

e 

zamknąć.

(4)

W 

l

abor

at

or

i

ach 

hi

st

opat

ol

ogi

cznych 

nal

eży 

st

osować 

mi

kr

ot

omy 

saneczkowe 

z 

zakr

yt

ymi

 

ost

r

zami

,

 

co 

pozwol

i

 

zmi

ni

mal

i

zować 

r

yzyko 

skal

eczeni

a.

 

Wymi

anę 

ost

r

zy 

nal

eży 

pr

zepr

owadzać 

pr

zy 

użyci

u

 

specj

al

nych 

pudeł

ek.

(5)

Transp

or

t

 wewnąt

r

zzakł

adowy mat

er

i

ał

u badawczego musi

 odbywać si

ę w 

zamkni

ęt

ych,

 

zabezpi

eczonych 

pr

zed 

st

ł

uczeni

em,

 

szczel

nych 

dl

a 

ci

eczy 

i

 

możl

i

wych 

do 

oczyszczeni

a 

z zewnąt

r

z 

poj

emni

kach 

o 

st

abi

l

nej

 

f

or

mi

e,

 

kt

ór

e 

można 

w 

t

r

wał

y 

sposób oznakować l

ub opat

r

zyć odpowi

edni

ą et

yki

et

ą.

 Pr

ef

er

owane są poj

emniki

pr

zezr

oczyst

e.

 Poj

emni

ki

 ni

e mogą si

ę pr

zypadkowo ot

wor

zyć pod wpł

ywem 

dzi

ał

ani

a 

czynni

ków 

zewnęt

r

znych.

Pojemniki ochronne i zbiorcze na naczynia z prób

kami

 

nal

eży 

oznakować 

symbol

em

„

zagr

ożeni

e 

bi

ol

ogi

czne”

.

 

Muszą 

one 

być 

wykonane 

w 

sposób 

uni

emożl

i

wi

aj

ący 

i

ch 

uszkodzenie w normalnych warunkach transportowania

.

 

Nal

eży 

uni

kać 

kont

ami

nacj

i

 

naczyń ochr

onnych i

 t

owar

zyszącej

 dokument

acj

i

. Zanieczyszczone naczynia z

pr

óbkami

 

nal

eży 

po 

dost

awi

e 

zdezynf

ekować 

i

 

na 

nowo 

oznaczyć 

w 

cel

u 

uni

kni

ęci

a 

infekcji d

r

ogą 

pokar

mową.

 

Naczyni

a 

z 

pr

óbkami

 

muszą 

dać 

si

ę 

ot

wor

zyć 

r

ęczni

e.

 

Na 

f

or

mul

ar

zu zapot

r

zebowani

a nal

eży umi

eści

ć wskazówki

 odnośni

e znanych j

uż 

infekcji.

(6)

Odpady

o 

pot

encj

al

nych 

l

ub 

udokument

owanych 

wł

aści

wości

ach 

i

nf

ekcyj

nych 

nal

eży zbi

er

ać w bezpi

ecznych poj

emni

kach (

zamykanych,

 ni

epr

zepuszczaj

ących 

zapachów,

 

odpor

nych 

na 

wi

l

goć)

,

 

a 

nast

ępni

e 

poddać 

j

e 

obr

óbce 

zgodni

e 

z 

r

ozdz.

 

5.

3 

ust

.

 

13 

l

ub 

oddać 

do 

pr

awi

dł

owej

 

utylizacji.

S

pi

czast

e i

 ost

r

e pr

zedmi

ot

y (

np.

 i

gł

y czy l

ancet

y)

 powi

nny być zbi

er

ane do 

j

ednor

azowych 

poj

emni

ków 

odpor

nych 

na 

pr

zebi

ci

e 

i

 

st

ł

uczeni

e.

6.1.5

St

opi

eń 

her

met

yczności3

(1)

Dl

a 

bezpi

eczeńst

wa 

pr

acowni

ków 

nal

eży 

speł

ni

ać 

wymagani

a 

opi

sane 

w 

r

ozdz.

 

5.3, 5.4 i 6.1.2.

(2)

W laboratoriach histopatologicznych podczas pracy z zainfekowanymi tkankami,

n

p.

 podczas wyci

nani

a l

ub badań makr

oskopowych,

 śr

odki

 ochr

ony i

ndywi

dual

nej