Usługi Ciesielskie - domy drewniane - domy  szkieletowe - konstrukcje dachowe więźby 

 - 

www.lech-

bud.org

 

www.krokiew.republika.pl

 

 
51. Architektura modernizmu w Polsce 
 
 
1 faza modernizmu 1900-50 
2 faza modernizmu 1925-60 
 
Neoromantyzm 1900-40 
 

- kosmopolityczny 

 

- 

wernakularny (styl zakopiański, dworkowy) 

Klasycyzm porządkowy (neoklasycyzm) 1900-50 

Klasycyzm bezporządkowy (półmodernizm) 1900-50 
Wczesny modernizm 1910-40 
Deutscher Werkbund 1905-30 
Ekspresjonizm 1910-30 
Kubizm 1910-20 
Futuryzm 1910-20 
Konstruktywizm 1920-35 
 
Neoromantyzm – 

tradycyjna bryła, redukcja detalu architektonicznego np.:  

 

- Dom Styków, Lwów, 1889 

 

- 

kościół p.w. NMP, 1909-23, Oskar Sosnowski 

S

tyl zakopiański – poszukiwania stylu narodowego, architektura drewniana na Podhalu np.: 

 

- 

Koliba, Pod Jedlami, Zakopane, l. 90. XIX w., Stanisław Witkiewicz 

 

- Chmielna 30, Warszawa, 1905-

06, Jarosław Wojciechowski 

Styl dworkowy – 

nawiązanie do dworu szlacheckiego, symetria, zakładanie miast-ogrodów, 

dążenie do modernizowania np.: 
 

- 

dwór Dłużewskich, Długiew, 1901-02 

 

- 

Moniuszki 10, Toruń, poł. l. 20. XX w. 

 

- 

Urząd Stanu Cywilnego, Bydgoska, Toruń, poł. l. 20. XX w. 

Neoklasycyzm, klasycyzm akademicki, p

orządkowy – narodowy tradycjonalizm, 

klasycyzm zawsze aktualną formą architektury, symetria, monumentalizm, reprezentacyjność, 

czystość stylowa, kolumnady, tympanony.  

Główni przedstawiciele: 
 

Paweł Więdziagolski. Budynki użyteczności publicznej, państwowe. Zaprojektował gmach 
Wolnej Wszechnicy w Warszawie i gmach Legii Akademickiej.  
 
Marian Lalewicz

. Zaprojektował Państwowy Gmach Rolny przy ul. Nowogrodzkiej w 

Warszawie, Państwowy Instytut Geologiczny, gmach dyrekcji PKP obok Dworca 

Wileńskiego w Warszawie. W swojej twórczości odwoływał się do spuścizny antycznej i 
klasycyzmu Akademii Petersburskiej.  
 
Adolf Szyszko-Bohusz. Architekt i konserwator, przedstawiciel Akademii Petersburskiej. Nie 

był konserwatywny. Zaprojektował m.in.: budynek biurowy i mieszkalny PKO w Krakowie.  
 

Inne przykłady neoklasycyzmu to: Sejm w Warszawie proj. Kazimierza Skórewicza i  

Ministerstwo Oświaty Z. Mączyńskiego. 
 

Klasycyzm bezporządkowy (półmodernizm – szkoła warszawska) – Klasycystyczna bryła 

z kolumnami pozbawionymi kapiteli i baz. Redukcja detalu, gładkie elewacje, 

zmodernizowanie np.: Hala Stulecia we Wrocławiu proj. Maxa Berga. Termin szkoła 

warszawska odnosi się do całego kraju, odznacza się logicznym rozplanowaniem, pionowymi 

podziałami, brakiem detalu. Przykłady: 
 

- 

Dom towarowy braci Jabłkowskich, Warszawa, 1913-14 

 

- Teatr Polski, Warszawa, 1912 

 

- 

Biblioteka Jagiellońska, Kraków, 1930-39 

 

- Patria, Krynica, 1932-34 

 

- 

Dyrekcja Lasów Państwowych, Toruń, 1929 

 
Wczesny modernizm – reduk

cja detalu, funkcjonalizm np. biurowiec we Wrocławiu proj. 

Hansa Poelziga, kościół p.w. MN Zwycięskiej w Krakowie. 
 
Ekspresjonizm – 

wyzwolenie z konwencji stylistycznych, architektura skrajnie różnorodna, 

zerwanie z detalem historycznym np. Wieża Górnośląska w Poznaniu proj. Hansa Poelziga 
(nie istnieje). 
 

Szkoła krakowska – polska odmiana ekspresjonizmu, nie ma znaczenia terytorialnego. Od 

poł. lat. 20. przechodzi w Art Deco. Dekoracje kryształkowe np.: 
 

- 

Szkoła Przemysłowa, Kraków, 1907-12 

 

- 

kościół p.w. św. Rocha, Białystok, 1927-46, Oskar Sosnowski 

 
Art Deco – 

rozwinięcie ekspresjonizmu, bardziej agresywny, zgeometryzowany, od 1925 r. 

np.: 
 

- dom Profesorów, Kraków, 1930 

 

- 

Komunalna Kasa Oszczędności, Kraków, 1935-36 

 
Ekspresjonizm – nastawienie na fo

rmę 

Funkcjonalizm – 

nastawienie na funkcję 

Konstruktywizm – 

nastawienie na konstrukcję