Choroby kotów

Kot jak wszystkie istoty żywe choruje na choroby zakaźne, inwazyjne i 
niezakaźne. Kot dobrze odżywiony i utrzymany w zasadzie choruje 
rzadko. Wszystkie zewnętrzne okaleczenia leczą się stosunkowo szybko, 
szczególnie w Tych miejscach, gdzie może sie lizać. Jeśli jednak chodzi 
o choroby wewnętrzne, a szczególnie o choroby zakaźne, koty są niestety 
słabo odporne. Do chorób zakaźnych zaliczamy przede wszystkim zarazę 
kotów i katar koci, a także wściekliznę i toksoplazmozę. 

Zaraza (tyfus)

     

Zarazę kotów (panleukopenię), zwaną także parwowirozą lub tyfusem 

kocim, wywołuje wirus z grupy Parvo. Choroba występuje głównie u 

zwierząt młodych, w wieku poniżej 2 lat, ale chorują także koty starsze. 

Zakażenia następuje przez kontakt z chorym kotem.

     Pierwszym objawem choroby jest wysoka temperatura ciała (41° i 

wyższa), apatia, brak łaknienia, ślinienie się, wybroczyny w jamie ustnej. 

Koty pomimo dużego pragnienia są niezdolne do picia. Następują silne 

wymioty i biegunka powodujące ubytek ciężaru ciała.

     Proces chorobowy obejmuje węzły chłonne i szpik kostny, 

doprowadzając niejednokrotnie do ich uszkodzenia, co w konsekwencji 

prowadzi do leukopenil, tj. braku zdolności wytwarzania białych krwinek 

(normalnie kot ma ich około 10 000, przy zarazie liczba spada do 1000). 

Zwierzę chore jest ospałe, godzinami siedzi przy naczyniu z wodą. 

Włosy stają sie matowe, skóra sucha. 

     Śmierć następuje wskutek odwodnienia organizmu i zupełnego 

wyczerpania. Śmiertelność w tej chorobie wynosi 80-90%. Leczenie ma 

sens w pierwszym okresie choroby, w poźniejszym, kiedy zwierzę jest 

bardzo odwodnione i wyczerpane, a jeszcze dochodzi wtórna infekcja 

bakteryjna, nie ma szans na wyleczenie. Zapobiegawczym środkiem 

przeciw zarazie kotów jest szczepienie.

Zakaźne zapalanie nosa i tchawicy (katar koci)

     

Wywołują dwa wirusy Herpesa i Calici. Objawy chorobowe wywołane 

przez wymienione wirusy są następujące łzotok, wyciek z nosa, kichanie 

temperatura ok. 40°, depresja, odwodnienie, brak apetytu.

     Choroba przy infekcji wirusem Herpes trwa 2-4 tygodnie, a więc 

długo, natomiast przy infekcji wirusem Calici 7-10 dni. Zachorowalność 

wynosi około 50%, a śmiertelność 5-30%. Koty, które przechorowały 

1

infekcję wirusa Herpesa stają się dożywotnimi nosicielami, natomiast 

koty, które przechorowały infekcję wirusem Calici są nosicielami 

najwyżej rok lub nieco dłużej. Zapobiega się po przez szczepienie.

Wścieklizna

     

Zakażenie następuje w wyniku ugryzienia, a nawet polizania przez 

wściekłe zwierze, dlatego nie jest możliwe zakażenie się wścieklizną 

kotów stale trzymanych w domu. Nastomiast koty, które są 

wypuszczane, powinny być bezwarunkowo szczepione. Za granicą, ze 

względu na bezpieczeństwo ludzi (choroba jest nieuleczalna, a chory 

zanim nastąpi śmierć strasznie cierpi zachowując całkowitą świadomość) 

wszystkie koty po ukończeniu 7 tygodnia życia są szczepione i 

szczepienie to jest corocznie powtarzane. U kotów chorych na 

wściekliznę występują objawy podniecania i szalu, potem następuje 

porażenie i śmierć. Chory kot ma pragnienie, którego nie może 

zaspokoić, ponieważ mięśnie gardła są porażone.

     Należy pamiętać, że ślina chorego zwierzęcia zawiera zarazki już na 

10-15 dni przed wystąpieniem klinicznych objawów wścieklizny i że 

wskutek tego ugryzienie nawet zupełnie zdrowego z wyglądu kota może 

być przyczyną zakażenia.

Toksoplazmoza

     

Toksoplazmoze wywołuje pierwotniak, który pełny cykl rozwojowy 

przechodzi w organizmie kota. Pasożyty znajdują się w mięśniach i 

narządach wewnętrznych i wydalane są z ustroju w wydzielinach - kale i 

moczu.

Pierwotniaki przedostają się najczęściej do macicy ciężarnej kotki, 

uszkadzając płod powoduiąc jego wady rozwojowe lub rodzenie się 

martwego płodu. Wściekliznę i toksoplazmozą zaliczamy do zoonoz 

chorób od zwierzęcych, którymi mogą zakazić się ludzie od zwierząt 

przez ślinę, wydzielinę z nosa, mocz, kał, krew, a także przez jaja glisty 

kociej. Toksoplazmoza u ludzi dorosłych przebiega bezobjawowo, ale 

zakażenie kobiet ciężarnych może powodować poronienia, bądź bardzo 

ciężkie schorzenia noworodków (ślepota, wodogłowie).

Pchły, glisty i tasiemiec

Do najczęściej występujących u kotów pasożytów należą pchły , a z 

pasożytów wewnętrznych glisty i tasiemiec. Pchły nie tylko powodują 

ból, swędzenie, a przy dużej inwazji anemię kota, ale także przenoszą 

choroby infekcyjne i są pośrednimi żywicielami tasiemca, którym może 

2

być zarówno człowiek, jak i kot. 

     Zarazić się przez przypadkowe połknięcie pchły dorosłej lub jaja, 

które w żołądku zostają strawione, a uwolniona larwa tasiemca wędruje 

do jelita i tam przekształca się w dorosłego pasożyta.

     Glisty najczęściej występują u młodych kotów i mogę wywołać 

poważne dolegliwości przewodu pokarmowego. Glisty są pasożytami 

długości 4-6 cm, obie, w kolorze słabo różowym. Drażnią miejscowo 

błonę śluzową, do której się przyczepiają. W pewnych wypadkach 

przetkają ścianę jelita wywołując zapalenie otrzewnej.

     Tasiemiec pasożytuje w zasadzie tylko u dorosłych kotów, 

pozbawiając je pokarmu, ponadto produkuje mnóstwo jaj, wydostających 

się na zewnątrz i zakażających środowisko.

Świerzb

Jest chorobą wywołaną przez pajęczaka świerzbowca pasożytującego na 

skórze kota. Swierzbowce opanowują ciepłe partie skory, na przykład 

piersi, przyśrodkowe okolice ramion i ud. Ale w pierwszym rzędzie 

opanowują czoło, małżowiny uszne, powieki. Koty bardzo się drapią 

skóra jest czerwona, później wypadają włosy.

     Świerzbowiec uszny wywołuje zapalenie ucha, któremu towarzyszy 

świąd. Swiąd z kolei pobudza do drapania, potrząsania uszami, co 

wzmaga zapalenie i wywołuje ból. Koi przechyla głowę w stronę 

chorego ucha. Zapaleniu małżowiny i przewodu słuchowego towarzyszy 

charakterystyczny ciemnobrązowy wyciek. Nie leczone zapalenie ucha 

wywołane obecnością świerzbowców prowadzi do zapalenia ropnego 

ucha, które z kolei nie leczone może spowodować nawet głuchotę 

zwierzęcia.

Grzybice

     

Grzybice stają się ostatnio coraz częściej występujące; choroby skóry 

kotów. Najgroźniejsza jest grzybica wywołana przez grzyb Trychophyton 

- Trudna do wyleczenia i bardzo zaraźliwa dla ludzi. Pierwsze objawy 

wystąpienia tej grzybicy, u kotów to drobniutkie swędzące strupki na 

skórze, skóra nie jest gładka, lecz chropowata przy dotyku. Po pewnym 
czasie włosy wypadają, skóra jesł czerwona. Tym zmianom towarzyszy 

silny swiąd.

Egzema

    

 Jest chorobą skóry, wynikającą z uczulenia, czyli zwiększenia 

wrażliwości skory na czynniki zewnętrzne lub wewnętrzne. Czynnikami 

3

zewnętrznymi mogą być pasożyty skóry pchły, wszy, zarazki chemiczne, 

na przykład azotoks, oraz pokarmy bogate w białko zwierzęce, natomiast 

czynnikami wewnętrznymi - produkty złej przemiany materii. U zwierząt 

dotkniętych, egzemą (uczuleniem) występuje zaczerwienienie skóry 

najczęściej na szyi, w okolicy grzbietu, w postaci czerwonych plamek 

lub rozległego rumienia, na którym powstaje wysięk, a po wyschnięciu 

strupy. Zmianom tym towarzyszy świąd.

Kamień nazębny

    

Powstaje on u kotów w rożnym wieku, pokrywa przede wszystkim 

korony zębów przedtrzonowych i trzonowych. Jest twardy (sole wapnia), 

barwy żółtej. Uciakając na dziąsła powoduje ich zapalenie. Długotrwały 

stan zapalny spowodowany obecnością kamienia powoduje przerost 

dziąseł, uszkodzenie zębiny , rozchwianie i wypadanie zębów.

Rany i ropniaki

     

Rany i ropnie zdarzają się u kotów, zwierzy drapieżnych, dosyć często. 

Najbardziej niebezpieczne są rany kąsane, ze względu na liczne 

uszkodzenia skóry i tkanki podskórnej oraz zakażenie bakteriami. Koty 

są zwierzętami niespokojnymi, dlatego też na rany nie nakłada się 

opatrunków, tylko stosuje się przemywanie środkami dezynfekcyjnymi 

(riwanal, nadmanganian) i antybiotyki.

Zatrzymanie moczu

     

Zdarza się dość często u kocurów. Może być ono spowodowane 

zatkaniem przewodu moczowego przez czop ropny lub obecność w 

moczu dużej ilości piasku, a nawet kamieni (soli kwasu moczowego). 

Kocur nie mogąc oddać moczu często przysiada, sika, a nawet 

przeraźliwie miauczy. Z chorym kociem należy niezwłocznie udać się do 

lekarza weterynarii, który zastosuje cewnikowanie.

Kamienie kałowe

    

 Zdarza się, ze kot nie może oddać prawidłowo kału, często kuca w 

kuwecie prze, ale wypróżnienie nie następuje. Stan taki może trwać 

nawet kilka dni. Kot jest wówczas niespokojny, ma podwyższoną 

temperaturę ciała, popiskuje, do kuwety chodzi coraz częściej, ale bez 

skutku. Jest to spowodowane utworzemem się w końcowym odcinku 

jelita prostego kamieni kałowych - zbitych mas kałowych, które zalegają 

jelito i są przyczyną zaparcia. W tym przypadku pomóc może tylko 

4

lewatywa, czopek glicerynowy, a w ostateczności lekarz weterynarii.

Ropomacicze

    

 Jest chorobą spotykaną u kotek, zwłaszcza starszych i stanowi jedną z 

przyczyn niepłodności nabytej. Schorzenie to w większości wypadków 

powstaje w wyniku przeniknięcia do macicy drobnoustrojów z pochwy. 

Objawem klinicznym ropomacicza jest ropny wyciek z pochwy. Kotka 

ma wówczas podwyższoną temperaturę i często liże srom. Leczenie 

ropomacicza nie zawsze daje dobre wyniki, dlatego wskazany jest zabieg 

operacyjny.

5