background image

2013-05-29

1

Ćwiczenia

Rozwój organizacji i zarządzanie zmianą

dr S. Białas

SCHYŁEK

CZAS

UDZIAŁ 

RYNKU

NARODZINY

WZROST

DOJRZAŁOŚĆ

X

FAZY ROZWOJU SYSTEMÓW SPOŁECZNYCH

W

ie

lk

o

ś

ć 

o

rg

a

n

iz

a

cj

i

m

a

łe

d

u

że

K r y z y s  

p r z y w ó d c t w a

F a z a   1

F a z a   2

F a z a   3

F a z a   4

F a z a   5

K r y z y s  

a u t o n o m i i

K r y z y s  

d e c e n t r a l i z a c j i

K r y z y s  

b i u r o k r a t y z m u

K r y z y s   ?

W z r o s t   p r z e z
k r e a t y w n o ś ć

W z r o s t   p r z e z

f o r m a l i z a c j ę

W z r o s t   p r z e z

d e l e g a c j ę  

u p r a w n i e ń

W z r o s t   p r z e z

k o o r d y n a c j ę

W z r o s t   p r z e z

w s p ó ł d z i a ł a n i e

W i e k   o r g a n i z a c j i

" m ł o d e "

" d o r o s ł e "

zmiany ewolucyjne

zmiany rewolucyjne

Pięć faz rozwoju organizacji wg L.E. Greinera 

WEWNĘTRZNE PRZYCZYNY ZMIAN

WEWNĘTRZNE PRZYCZYNY ZMIAN

WADY „WRODZONE”

Wady konstrukcyjne modelu organizacji (model zawiera błędy merytoryczne

i formalne już na etapie projektowania)

Wady powstałe w czasie wdrożenia modelu

WADY „NABYTE”

Zmiany zasobów ludzkich (struktura kwalifikacji, motywacji, kultury

organizacyjnej),

Zmiany zasobów materialnych (technicznych warunków wykonywania zadań

tj. wyposażenia obiektów, urządzenia, materiału eksploatacyjnego).

Zmiany zasobów finansowych (wielkość, struktura i sposób dysponowania

środków finansowych stojących do dyspozycji organizacji).

Metodyka wprowadzania zmian

Bezpośrednie koszty zmiany:

Bezpośrednie koszty zmiany:

czasowe wstrzymanie działalności podstawowej (produkcji,

świadczenia usług itp.) nie eliminuje ponoszenia kosztów

stałych,

koszty wymiany środków pracy,

koszty opracowania nowych procedur,

koszty szkolenia pracowników,

koszty

zmiany

szyldów,

pieczątek,

druków,

oprogramowania itp.

background image

2013-05-29

2

Pośrednie koszty zmiany:

Pośrednie koszty zmiany:

koszty zgromadzenia produktów gotowych w celu zachowania ciągłości 

oferty wraz z kosztami zamrożenia środków obrotowych / oprocentowania 

kredytów przeznaczonych na ten cel,

obniżenie ceny produktów schodzących z oferty,

koszty zgromadzenia zapasów nowych produktów przed oficjalnym 

uruchomieniem sprzedaży wraz z kosztami zamrożenia środków obrotowych 

/ oprocentowania kredytów przeznaczonych na te cele.

Poziom sprawności

instytucji

Czas

spadek

ro

zr

uc

h

eksploatacja

0

A

B

C

0 – moment wprowadzenia zmiany

- - ·- - minimalny, jeszcze akceptowalny poziom sprawności

xxxxx – maksymalny, jeszcze akceptowalny czas oczekiwania na efekty.

KRZYWA SPRAWNOŚCI 

KRZYWA SPRAWNOŚCI  ORGANIZACJI 

ORGANIZACJI W OKRESIE ZMIAN

W OKRESIE ZMIAN

Źródło: A. Czermiński i in., Zarządzanie organizacjami, Wyd. Dom Organizatora, Toruń 2002

PRZYCZYNY OBNIŻENIA 

SPRAWNOŚCI

ORGANIZACJI  W OKRESIE ZMIAN

1. Wzrost kosztów bezpośrednich i pośrednich związanych ze zmianą.

2. Zaangażowanie członków instytucji w dodatkowe czynności związane ze

zmianą, co powoduje wzrost kosztów funkcjonowania instytucji bądź obniża

sprawność realizowania zadań podstawowych.

3. Osłabienie sprawności wykonywania nowych zadań (zmiana zakresu miejsca,

czasu, sposobu) ze względu na brak wprawy.

4. Wzmożenie nacisków na instytucję ze strony pracobiorców. Traktują oni

zmianę jako okazję do poprawy swojej sytuacji (negocjowanie, stawek,

zakresów działania itp.).

5. Konieczność

poświęcania

uwagi

diagnozowaniu

i

usuwaniu

oporów

związanych ze

zmianą. Wzmożenie kontroli funkcjonowania nowych

rozwiązań.

Metody

Poziom sprawności

organizacyjnej

Stan 

istniejący

Us

pr

aw

ni

an

ie

st

an

u

is

tn

ie

ce

go

Projekt 
diagnostyczny

Projekt 
prognostyczny

W

ar

un

ki

og

ra

ni

cz

aj

ąc

e

Wzorzec

idealny

Sposoby podejścia stosowane w projektowaniu organizacji

Sposoby podejścia stosowane w projektowaniu organizacji

Konkretyzacja celów 

i zakresu badania

Krytyczna analiza i 

ocena stanu 

istniejącego

Wariantowe 

projektowanie 

kierunków zmian

Identyfikacja stanu 

istniejącego

Wybór wariantu 

najsprawniejszego

Jak jest?

co
gdzie
kiedy
kto
jak

Dlaczego tak jest?
Jakie są tego konsekwencje?

Jakie są inne 
możliwe rozwiązania?

co jeszcze
gdzie jeszcze
kiedy jeszcze
kto jeszcze
jak inaczej

Jakie rozwiązanie 
należy wybrać?

Dlaczego taki wybór?

co należy
gdzie należy
kiedy należy
kto powinien
jak powinien

STRATEGIA DIAGNOSTYCZNA

STRATEGIA DIAGNOSTYCZNA

Konkretyzacja celu 

i zakresu badania

Budowa wzorcowego 

systemu

Identyfikacja ograniczeń

Projektowanie wariantów 

systemu możliwego do 

wdrożenia

Gromadzenie 

informacji

Wybór 

optymalnego projektu 

organizacji

STRATEGIA PROGNOSTYCZNA

STRATEGIA PROGNOSTYCZNA

background image

2013-05-29

3

REAKCJE LUDZI NA ZMIANY

ZACHOWANIA

Opór

Obojętność

Współpraca

Podwładni robią 

wszystko, aby 

zmiana nie 

zaistniała

Podwładni nie 

przeszkadzają we 

wprowadzaniu zmian, 

ale w nim nie 

uczestniczą

Podwładni 

uczestniczą w 

zmianie i wnoszą 

do niej swój wkład

Źródło: M.Czerska, Kierowanie zmianą w organizacji, (w:) A. Czermiński i in.: Zarządzanie organizacjami, Dom 
Organizatora, Toruń 2002

PRZYCZYNY OPORU WOBEC ZMIAN

• OPÓR TKWIĄCY W SAMEJ ZMIANIE

• OPÓR WYNIKAJĄCY Z ORGANIZACJI PROCESU ZMIAN

• OPÓR WYNIKAJĄCY Z OSOBOWOŚCI CZŁOWIEKA

• OPÓR TKWIĄCYW CZYNNIKACH SPOŁECZNYCH

Zmiana jako źródło oporu

• Treść i charakter zmiany

• Zakres przeprowadzanych zmian
• Przewidywane efekty

Przebieg procesu zmiany jako źródło 

oporu

• Czas i metoda wdrażania zmian

• Zakresu udziału pracowników 
• Ilość informacji przekazywanych pracownikom

Osobowość człowieka a opór wobec 

zmian

• Samoocena 

• Kwalifikacje
• Wiek
• Nastawienie do zmian 
• Dotychczasowe doświadczenia związane z 

wprowadzaniem zmian

WSKAŹNIKI GOTOWOŚCI DO ZMIAN

• pomysłowość

• napęd (pasja)

• pewność siebie

• optymizm

• skłonność do podejmowania ryzyka (śmiałość)

• zdolność adaptacyjna

• tolerancja na niepewność

background image

2013-05-29

4

Społeczne czynniki oporu wobec 

zmian

• Wpływy grup formalnych i nieformalnych

• Małe zaufanie do kierownictwa
• Wartości kulturowe

TAKTYKI RADZENIA SOBIE Z OPOREM 

TAKTYKI RADZENIA SOBIE Z OPOREM 

WOBEC ZMIAN

WOBEC ZMIAN

Edukacja, komunikacja

Współuczestnictwo

Ułatwianie i wsparcie

Negocjacje

Kooptacja

Manipulacja

Przymus