1
Ogólne zasady postępowania z chorym
dzieckiem.
Interpretacja podstawowych badań
dodatkowych.
Najczęściej występujące schorzenia w
poszczególnych okresach rozwojowych
.
dr n. med. Jolanta Meller
Okresy rozwojowe
płód i noworodek
okres niemowlęcy
małe dziecko
okres dojrzewania
Najczęściej występujące
objawy chorób u dzieci
wymioty
sinica
żółtaczka
napady drgawkowe
obrzęki
2
Badanie kliniczne
wpływ stopnia
rozwoju na ocenę
stanu dziecka
badanie fizykalne
rodzice i dziecko
jako uczestnicy
badania
wywiad
odrębności
pediatrycznego
badania klinicznego
obserwacja
Badanie dziecka zdrowego
rozwój
odżywienie i dieta
zapobieganie wypadkom
wzrastanie
warunki rodzinne i socjalne
przewidywania
Badanie dziecka chorego
(ocena stanu ogólnego
dziecka)
badania dodatkowe
-stan nawodnienia skóry
-inne objawy dodatkowe
badanie fizykalne
-jakość płaczu
-reakcja na zachowanie rodziców
-stan świadomości
-kolor skóry
obserwacja
Czy choroba jest ciężka czy lekka?
3
Interpretacja podstawowych
badań dodatkowych
Zmiany leukocytów we krwi
obwodowej w zależności od
wieku
Glukoza
Norma dla krwi żylnej:
u noworodków 50 – 115 mg/dl
u dzieci 70 – 105 mg/dl
u dorosłych 70 – 115 mg/dl
4
Badanie moczu
ciężar właściwy 1,016 – 1,022 kg/l
przejrzystość
odczyn
składniki chemiczne: białko, cukier, ciała
ketonowe
osad: wałeczki, erytrocyty
bakterie
Równowaga
kwasowo -
zasadowa
Saturacja
% wysycenia hemoglobiny tlenem we krwi krążącej
5
Postępowanie z ciężko
chorym dzieckiem
monitorowanie
nawadnianie (gospodarka wodna i
elektrolitowa)
leczenie objawowe (uzupełnianie
płynów, zwalczanie gorączki, kontrola
ciśnienia krwi)
tlenoterapia
Problemy okresu
noworodkowego
dojrzałość noworodka
wczesne i późne następstwa
wcześniactwa
Odrębności
fizjopatologiczne okresu
niemowlęcego
niedostateczny rozwój systemów obronnych
skłonność do uogólniania procesów
patologicznych, zwłaszcza zapalnych
chwiejność przemiany materii, łatwe
powstawanie powikłań metabolicznych
chwiejność gospodarki wodno-elektrolitowej,
skłonność do odwodnienia i przewodnienia
anatomia ciała
6
Woda w organizmie
człowieka
Zapotrzebowanie wodne
3 miesięczne niemowlę 140-160 ml/kg/dobę
9 miesięczne 125-145
6 lat 90-100
dorosły 20-40
Utrata wody przez skórę i nerki –
niedojrzałość czynnościowa
Najczęstsze schorzenia wieku niemowlęcego
Ostry nieżyt błony śluzowej nosa
przyczyny: wirusy
objawy: od obrzęku błony śluzowej do
uogólnionych
leczenie: objawowe
zapobieganie
7
Najczęstsze schorzenia wieku
niemowlęcego
.
Ostre zapalenie ucha środkowego
sprzyja ułożenie na plecach oraz krótka i
szeroka trąbka słuchowa
objawy: ból, brak łaknienia, nagłe pojawienie
się choroby, niekiedy biegunka
leczenie
zapobieganie
Zapalenie płuc
cechy anatomiczno – czynnościowe
odporność
objawy
Zespoły biegunkowe
Biegunka – znamienne zwiększenie
liczby wypróżnień w ciągu doby w
porównaniu do poprzedniego okresu
lub/i zmiana konsystencji stolca na
płynną lub półpłynną oraz stolec
zawierający krew, śluz lub ropę
8
Biegunka
ostra – do 10 dni
przewlekła – utrzymuje się dłużej niż 10-
14 dni
Przyczyny biegunki
wirusy: Rota-, adeno-, Norwolk
bakterie: Salmonella, Shigella, Yersinia,
E.coli, Campylobacter
pasożyty: Gardia lamblia i inne
egzotoksyny bakterii: Staphylococcus
aureus
Wskazania do diagnostyki
mikrobiologicznej
biegunka krwista
podejrzenie cholery, biegunka o bardzo
ciężkim przebiegu
biegunka przewlekająca się
dochodzenie epidemiczne
9
Leczenie biegunki
nawadnianie
realimentacja
postępowanie w przypadku wymiotów
leki przeciwbiegunkowe,
przeciwdrobnoustrojowe
Nawadnianie doustne
uzupełnienie niedoboru wody i
elektrolitów (pierwsze 3-4 godziny) 50-
100 ml/kg/4h DPN (Gastrolit, Saltoral)
leczenie podtrzymujące: kontynuacji
DPN 5-10 ml/kg po stolcu biegunkowym
lub po wymiotach
Kliniczna ocena stopnia odwodnienia
10
Wskazania do nawadniania
dożylnego
biegunka przebiegająca z ciężkim
odwodnieniem (>10%)
wstrząs
chory nieprzytomny
niedrożność przewodu pokarmowego
uporczywe wymioty pomimo
odpowiedniego nawadniania doustnego
niepowodzenia nawadniania doustnego
Realimentacja
Obecnie zaleca się wczesny powrót do diety
stosowanej przed wystąpieniem biegunki
Nie ma wskazań do stosowania mieszanek
ubogolaktozowych u dzieci chorych na ostrą
biegunkę (wskazaniem do stosowania tych
preparatów jest jedynie istotne nasilenie
biegunki po wprowadzeniu pokarmów
mlecznych i równocześnie potwierdzenie
nietolerancji laktozy – obecność substancji
redukujących w kale powyżej 0,5% pH stolca
< 5,5)
Postępowanie w przypadku
wymiotów
nawadnianie małymi porcjami (ok. 5ml)
co 1-2 min.
płyn powinien być chłodny
zgłębnik żołądkowy
11
Leki przeciwbiegunkowe i
leczenie
przeciwdrobnoustrojowe
nieuzasadnione jest stosowanie w ostrej
biegunce u dzieci
w większości przypadków ostra biegunka
zakaźna ma samoograniczający się
przebieg i nie wymaga stosowania leków
przeciwdrobnoustrojowych
Przewlekłe zburzenia w
odżywianiu
Marasmus
stan niedożywienia energetyczno-białkowego
Kwashirkor
izolowany niedobór białek
Hipotrepsja
I stopnia – niedobór masy ciała 10-20%
II stopnia – 20-40%
Atrepsja
niedobór masy ciała powyżej 40%
Szczególne problemy
zdrowotne okresu dojrzewania
Wypadki
Problemy psychospołeczne
depresja
samobójstwo
nadużywanie substancji odurzających
zaburzenia snu
jadłowstręt psychiczny i bulimia
Problemy związane z dojrzewaniem seksualnym
ciąża
antykoncepcja
choroby przenoszone drogą płciową
zaburzenia miesiączkowania
schorzenia dermatologiczne
choroby ortopedyczne