background image

 

1.Proszę określić na dowolnym przykładzie elementy stosunku prawnego . 

Stosunek prawny jest to stosunek społeczny regulowany normami prawa. W każdym stosunku prawnym można  wyróżnić pięć 

podstawowych elementów: 
-podmiot prawa;  
-podmiot obowiązku; 
-prawo podmiotowe;  
-obowiązek odpowiadający prawu podmiotowemu;  
-przedmiot stosunku prawnego 
Przykład:  Umowa  o  użyczeniu  samochodu,  podmiot  prawa-właściciel  pojazdu,  podmiot  obowiązku-  pożyczający,  prawo  podmiotowe  - 
właściciel może żądać oddania samochodu, przedmiot stosunku prawnego - samochód. 
2. Czym charakteryzuje się kodeks prawa? Czym różni się od zwykłej ustawy? Jakie są kodeksy w Polsce. 

Kodeks prawa jest  to akt normatywny, mający starannie opracowany układ systematyczny i regulujący w formie ustawy trzon 

określonej  gałęzi  prawa.  Charakteryzuje  się  usystematyzowaniem  przepisów  prawnych,  regulujących  w  sposób  podstawowy  pewna 
dziedzinę stosunków społecznych. 

Ustawa  należy  do  źródeł  prawa  czyli  jest  aktem  prawnym  skierowanym  do  społeczeństwa  przez  państwo  w  celu  jego 

przestrzegania,  kodeks  zaś  jest  usystematyzowanym  zbiorem  przepisów  prawnych  omawiających  określone  zdarzenia  i  zastosowanie 
prawa do tych zdarzeń. 
Rodzaje kodeksów:  
- K. Cywilny, 
- K. Karny,  
- K. Karny Wykonawczy, 
- K. Pracy, 
- K. Postępowania Cywilnego lub Karnego , 
- K. Postępowania Administracyjnego,  
- K. Morski , 
- K. Drogowy.  
3.Co to jest rozporządzenie? Kto może je wydać? Wg jakich zasad jest układane rozporządzenie : wg artykułów czy paragrafów? 
 
Rozporządzenie jest to źródło prawa wydawane wyłącznie na podstawie specjalnego upoważnienia , zawartego w odpowiednim artykule 
ustawy. Upoważnienie takie nazywa się delegacja ustawową. Delegacja ściśle ustala kto może wydać i jaki jest kierunek ,ramy i przedmiot 
regulacji prawnej rozporządzenia.  
Prawo do wydania przysługuje : Prezydentowi RP, Radzie Ministrów , Prezesowi Rady Ministrów i Ministrom . 
4.Proszę we właściwej kolejności wymienić źródła prawa wskazane w Konstytucji i omówić ustawę. 
 Źródło prawa
 jest to akt prawny , w którym państwo przekazuje swoja wole społeczeństwu , aby prawo było przestrzegane. 
Źródła prawa :  
-Konstytucja R.P. 
-Ustawy 
-Ratyfikowane umowy miedzy narodowe 
-Rozporządzenia 
-Akty prawa miejscowego. 
Ustawa- akt prawny wydawany przez najwyższy organ władzy państwowej Sejm z udziałem Senatu i Prezydenta. 
Problematyka ustaw obejmuje: 
- sprawy własności , 
-sferę praw i obowiązków obywatelskich, 
- podstawę prawa bytu ,organizacji państwa oraz sprawy zarządzania państwem ( dot. ustroju politycznego, społecznego, gospodarczego 
państwa, organów władzy i administracji  państwowej ). 
 Warunkiem wejścia w życie ustaw jest ogłoszenie ich w odpowiednich dziennikach  urzędowych. 
 5.Jakie są różnice pomiędzy ustawą a rozporządzeniem ?  
Ustawa
 - akt prawny o charakterze powszechnie obowiązującym uchwalany przez parlament 
Rozporządzenie
  -  akt  normatywny  wydawany  na  podstawie  szczegółowego  upoważnienia  zawartego  w  ustawie  i  celu  jej  wykonania. 
Rozporządzenie ma rangę niższą od ustawy i musi zmierzać do wykonania ustaw, nie może być sprzeczne ani też wykraczać poza zakres 
ustaw.  
 
 
 
 
 
 
 
6.Czym różni się norma prawna od przepisu prawnego ? Z czego składa się rozporządzenie? 
 Norma prawna
 jest to reguła postępowania ,skonstruowana na podstawie przepisów prawa wydana lub usankcjonowana przez państwo 
(  odpowiedni  organ  Sejm,  rząd  ,  prezydent,  wojewoda)      i  zagwarantowana  przymusem  państwowym.  Przepis  prawny  to  część  aktu 
prawnego (np. ustawy, rozporządzenia) wyodrębniona jako artykuł, 
zwykle w jednym przepisie wyrażona  jest jedna norma prawna, bądź jedna norma wyrażona jest w kilku przepisach     

background image

 

Rozporządzenie składa się z przepisów prawnych dotyczących ustawy na podstawie którego zostało wydane. 
7.Co to są czynności prawne? jakie są rodzaje? Na czym polega zdolność do czynności prawnej osoby fizycznej. 
 
Jest to świadome i zgodne z przepisami prawa zachowanie ludzkie zmierzające do wywołania skutków prawnych w postaci ustanowienia 
zmiany lub zniesienia stosunku cywilno prawnego drogą oświadczenia woli.  
Rodzaje: 
- jednostronne i dwustronne ( testament);  
-rozporządzające i zobowiązujące ( służebność, umowa o usługi);  
-odpłatne i nieodpłatne (umowa o dzieło, użyczenie darowizna) ; 
-konsensualne i realne. 
Zdol.  do  czynności  prawnych
  -  zdolność  do  dokonywania  we  własnym  imieniu  czynności  prawnych  czyli  do  przyjmowania  i  składania 
oświadczeń woli mających na celu powstanie, zmianę lub ustanie stosunku prawnego, 
( samodzielne kształtowanie swojej sytuacji prawnej nabywanie praw, zobowiązań itp.).  
Zdolność może być: 
- pełna , 
- ograniczona  
- brak zdolności .  
Pełna - osoby pełnoletnie po 18-tym r., lub osoby nieletnie które zawarły związek małżeński.  
Ograniczona - osoby od 13-tego do 18-tego r.  
Wogóle - osoby ubezwłasnowolnione. 
8. Co oznacza że gmina jest osobą prawną. 
Gmina jako jednostka samorządu terytorialnego posiada osobowość prawną tzn. realizuje zadania publiczne na swoim terenie, posiada 
wyodrębniony  prawnie  majątek  i  odpowiada  tym  majątkiem  za  swoje  zobowiązania  niezależnie  od  innych  samorządowych  osób 
prawnych.  Gminy  otrzymały  osobowość  prawna  na  mocy  Konstytucji  .  Osobowość  prawna  oparta  jest  na  prawach  własności  i  innych 
prawach majątkowych  wyodrębnionych z majątku Skarbu Państwa. Czynności prawne dokonują w imieniu gminy powołane do tego celu 
odpowiednie organy np. samorząd gminy. 
9.Jakie są organy stanowiące i wykonawcze w gminach i powiatach? 
Gmina: 
- stanowiące: referendum gminne, rada gminy., 
-wykonawcze: wójt burmistrz , prezydent miasta, gminy wiejskie - sołtys 
Powiat: 
- stanowiące: rada powiatu , referendum powiatowe, 
- wykonawcze - zarząd powiatu ( członkowie) , starostwa powiatowe, starosta. 
10. Proszę omówić podział prawa na gałęzie. 
a)Prawo państwowe ( konstytucyjne) - reguluje podstawowe zasady i urzadzenia ustroju społeczno - politycznego i   gospodarczego kraju. 
b)Prawo administracyjne - reguluje stosunki społeczne powstałe na tle działalności administracji samorządowej. 
c)Prawo cywilne - zespół norm prawnych regulujących stosunki majątkowe i niektóre osobiste pomiędzy równorzędnymi  w danej sprawie 

podmiotami prawa. 

d)Prawo rodzinne- reguluje stosunki prawne pomiędzy członkami rodziny 
e)Prawo pracy - reguluje stosunki prawne pomiędzy pracodawcą a pracownikiem. 
f)Prawo karne - określa jakie czyny są przestępstwami,  ustala kary za nie i określa ogólne zasady odpowiedzialności karnej. 
g)Prawo procesowe - reguluje sposób postępowania organów sprawiedliwości      
11.Jakie są różnice pomiędzy osobą fizyczną a osobą prawną , jako podmiotami prawa ? 
Osoba  fizyczna
  -  każdy  człowiek  posiadający  lub  nie  posiadający  zdolności  prawnej,  zindywidualizowany  po  przez  nazwisko  i  imię  oraz 
miejsce zamieszkania. 
Osoba prawna - wyodrębniona jednostka organizacyjna np. spółka z o.o., spółdzielnia, przedsiębiorstwo państwowe itp., która na mocy 
odpowiednich przepisów posiada zdolność do czynności prawnych (zawieranie umów, podejmowanie zobowiązań, odpowiadanie za nie 
itp.)., może to też być szkoła, urzędy państwowe,  firmy. 
12.Kim jest wobec prawa cywilnego osoba fizyczna i jakie są grupy osób fizycznych?  
Wg prawa cywilnego osobą fizyczną jest każdy człowiek posiadający lub nie posiadający zdolności prawnej. 
1-sza grupa-osoby nie posiadające zdolności prawnej. Sa to dzieci do lat 13-stu oraz osoby starsze (ubezwłasnowolnione). 
2-ga grupa- posiadające ograniczoną  zdolność do czynności prawnych. Są to osoby od 13-tego do 18-tego roku życia  oraz osoby starsze 
częściowo ubezwłasnowolnione. 
3-cia grupa- posiadające pełną zdolność do czynności prawnej. Osoby po 18-tym roku życia. 
13.Na czym polega zdolność prawa i zdolność do czynności prawnych osoby fizycznej?  
Zdolność  osoby  fizycznej  do  czynności  prawnych  polega  na  możliwości  samodzielnego  dokonywania  wszystkich  dozwolonych  prawem 
czynności prawnych. Uzyskuje się w chwili ukończenia 18- tego roku życia lub po przez zawarcie związku małżeńskiego. 
14.Przedsiębiorstwo jako przedmiot prawa.  
Przedsiębiorstwo
  jest  zespołem  składników  materialnych  i  nie  materialnych  (  zbiorem  praw  i  rzeczy)  przeznaczonych  do  realizacji 
określonych zadań gospodarczych. 
Składniki przedsiębiorstwa: 
firma lub nazwa, 
- znaki towarowe i inne oznaczenia indywidualne, 
-  księgi handlowe,  

background image

 

- nieruchomości i ruchomości należące do przedsiębiorstwa w tym produkty i rzeczy, 
- patenty, wzory użytkowe i zdobnicze,  
- zobowiązania,  
- obciążenia związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa prawa wynikające z najmu i dzierżawy . 
 W ten sposób zdefiniowane przedsiębiorstwo jest przedmiotem prawa szczególnym, bo jest zbiorem składników materialnych, więc  nie 
jest rzeczą ani zbiorem rzeczy i praw. 
15.Co to jest spółka partnerska ? Kiedy powstaje?  
Spółka  partnerska
  jest  to  spółka  osobowa,  utworzona  przez  wspólników,  partnerów  (osoby  fizyczne)  w  celu  wykonywania  wolnego 
zawodu  pod  własną  firmą.  Powstaje  po  zawarciu  umowy  w  formie  aktu  notarialnego  pomiędzy  partnerami  i  po  zarejestrowaniu  w 
Krajowym Rejestrze Sądowym. 
16. Skarb Państwa jako osoba prawna, proszę napisać coś więcej. 
 Skarb  Państwa
  jest  podmiotem  cywilnoprawnym  (w  tym  majątkowym)  praw  państwa,  z  reguły  jako  osoba  prawna  reprezentująca 
państwo jako właściciela majątku  państwa. Jest zbiorczą nazwą wszystkich wyodrębnionych organizacyjnie jednostek państwowych nie 
posiadających  osobowości  prawnej.  Jest  sztucznym  nie  zinstytucjonowanym  tworem  prawnym,  nie  posiada  własnej  siedziby,  nie  jest 
powoływany, ani nie może ulec likwidacji, jak pozostałe osoby prawne. Jest synonimem samego Państwa. Jako osoba prawna w obrocie 
prawnym jest równoprawna z innymi osobami prawnymi i fizycznymi w przeciwieństwie do uprawnień władczych państwa.   
17.Na czym polega pełnomocnictwo ogólne?  
Pełnomocnictwo
 to typ przedstawicielstwa, które polega na umocowaniu dowolnej osoby do dokonywania czynności prawnych . Jest to 
jednostronne  oświadczenie  osoby  (mocodawcy)  na  mocy  którego  inna  osoba  (  pełnomocnik)  staje  się  upoważniona  do  działania  w 
imieniu  mocodawcy.  Każda  czynność  wykonana  przez  pełnomocnika  w  imieniu  mocodawcy  i  w  zakresie  udzielonego  pełnomocnictwa 
wywoła  skutki  prawne  bezpośrednio  w  sferze  prawnej  mocodawcy  .  Pełnomocnictwo  ogólne  obejmuje  umocowanie  do  czynności 
prawnych w zakresie tzw. zwykłego zarządu. Nie jest określony rodzaj tych czynności ale jeśli chcemy wykluczyć jakieś czynności z zakresu 
pełnomocnictwa ogólnego to należy ja określić. Pełnomocnictwo powinno być zawarte na piśmie. Pełnomocnikiem może być każda osoba 
fizyczna lub prawna posiadająca pełną lub ograniczoną zdolność do czynności prawnych. 
18.Prosze omówić przedstawicielstwo ustawowe i pełnomocnictwo.  
Przedstawicielstwo  
jest  instytucją  prawa  umożliwiającą  zastępstwo  przy  dokonywaniu  czynności  prawnych.  Przedstawicielstwo  może 
pochodzić  z  ustawy  i  wtedy  nosi  nazwę  ustawowe.  Ustawa  określa  kto  jest  reprezentowany  i  przez  kogo  np.  przedstawicielami 
ustawowymi dzieci są rodzice lub osób częściowo ubezwłasnowolnionych kurator, a całkowicie ubezwłasnowolnionych opiekun, jeśli nie 
mogą być rodzice. Przedstawicielem ustawowym może być osoba posiadająca całkowitą zdolność prawną, 
19.Proszę  podać  triadę  uprawnień  właściciela  nieruchomości  gruntowej  i  omówić  bardziej  szczegółowo  jakie  ma  możliwości 
rozporządzania nieruchomością.  
Każdy  właściciel  nieruchomości  jest  zobowiązany    do  traktowania    praw  związanych  z  nieruchomością  jako  ich  części  składowych 
.Pobierania pożytków naturalnych i cywilnych, korzystania z wód ,kopalin, oraz przestrzeni powietrznej nad gruntem , zgodnie z prawem 
wodnym  ,geologiczno-górniczym  i  lotniczym  ,  ma  możliwość  zabudowy  po  uzyskaniu  pozwolenia  na  budowę,  zmiany  aktualnego  
przeznaczenia lecz zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego . 
Jeśli nie ma dostępu do drogi może żądać ustanowienia jej przez graniczne działki lecz za opłatą. 
20. Dowody prawa własności do nieruchomości .  
- odpis z księgi wieczystej lub zaświadczenie ze zbioru dokumentów wydane przez wydział ksiąg wieczystych sądu rejonowego. 
- akt notarialny lub jednostronnej czynności prawnej. 
-prawomocne orzeczenie sądu lub ugoda sądowa. 
- ostateczna decyzja lub ugoda administracyjna. 
 
 
 
 
21. Proszę wymienić rodzaje rzeczy i zakwalifikować nieruchomość do wymienionych rodzajów.  
Rzeczami nazywamy przedmioty materialne na tyle wyodrębnione że w obrocie mogą być traktowane jako dobra samoistne. Rzeczą jest 
więc  przedmiot  materialny,  który  jest  zindywidualizowany  fizycznie  lub  wyodrębniony  prawnie.  Podział  rzeczy  ze  względu  na  sposób 
uczestnictwa w obrocie prawnym i znaczenie społeczne : 
- podzielne i niepodzielne (chleb , samochód)  
- oznaczone co do tożsamości i gatunkowo oznaczone ( nieruchomość , długość , szerokość ) 
- znajdujące się w obrocie lub wyjęte z obrotu 
- środki trwałe , środki obrotowe 
-rzeczy ruchome i nieruchomości 
Nieruchomość  -  to  część  powierzchni  ziemskiej  stanowiąca  przedmiot  odrębnej  własności  wraz  ze  wszystkim  co  jest  z  nią  na  trwale 
związane . 
22.Jakie są części składowe nieruchomości ? Wymienić i krótko opisać . 
Części składowe nieruchomości pozostają w silnej więzi przestrzennej i funkcjonalnej z rzeczą główną jaka jest nieruchomość. 
1.  Budynki,  budowle  i  inne  rzeczy  na  trwale  związane  z  gruntem  ,  jedynie    gdy  na  mocy  odrębnych  przepisów  stały  się  odrębnymi 
nieruchomościami np.: użytkowanie wieczyste 
2. drzewa rośliny od chwili zasadzenia chyba ( jak wyżej)  
3. wody stojące, a opadów atmosferycznych lub z wylania rzek, w rowach , studniach. 
4. złoża kopalin nie stanowiące własności Skarbu Państwa wg prawa geol - górn. czyli ty wydobywane metodą odkrywkową 

background image

 

5. wszystkie prawa związane z nieruchomością ( służebność, współwłasność, wieczyste użytkowanie itp.) 
23. Czym się różni działka ewidencyjna od nieruchomości gruntowej?   
Nieruchomość  gruntowa  tj.  grunt,  czyli  część  powierzchni  ziemskiej  stanowiąca  wyodrębnioną  całość,  oznaczoną  granicami  ,  będąca 
przedmiotem odrębnej własności. Może być zabudowana lub nie , przeznaczenie ; rolne, leśne lub  nie rolne nieleśne i zawsze stanowi 
grunt wraz z jej częściami składowymi. 
Działka  ewidencyjna  stanowi  ciągły  obszar  gruntu,  położony  w  granicach  jednego  obrębu,  jednorodny  pod  względem  prawnym  i 
wydzielony za pomocą linii granicznych. 
24.Jakie są rodzaje nieruchomości gruntowych ze względu na ich przeznaczenie. Definicja nieruchomości gruntowych     
Nieruchomościami gruntowymi  są  części powierzchni ziemskiej  stanowiące odrębny przedmiot  własności (grunty), jak  również budynki  
trwale  z  gruntem  związane  lub  części  tych  budynków,  jeżeli  na  mocy  przepisów  szczególnych  stanowią  odrębny  od  gruntu  przedmiot 
własności. 
Podział: rolne, leśne, zabudowane, niezabudowane lub przeznaczone na cele nierolne, nieleśne. 
25. Kiedy mogą istnieć budynki jako oddzielne nieruchomości wg jakich przepisów? 
Na mocy przepisów szczególnych:  
Budynki  i  inne  urządzenia  wzniesione  na  gruncie  Skarbu  Państwa  lub  gruncie  przynależnym  do  samorządu  terytorialnego  wzniesione 
przez użytkownika wieczystego stanowią jego własność to samo się tyczy budynków i innych urządzeń które wieczysty użytkownik  nabył 
zgodnie z przepisami prawa przy zawarciu umowy wieczystego użytkowania. 
Budynki  i  inne  urządzenia  wzniesione  przez  rolnicze  spółdzielnie  produkcyjne  na  gruncie  stanowiącym  wkład  gruntowy  (członka 
spółdzielni) stają się jego własnością. 
26. Nieruchomość gruntowa , jej definicja wraz z rysunkami objaśniającymi . 
Odpowiedź patrz punkt 24 
27. Nieruchomość rolna def i objaśnienia .  
Nieruchomościami  rolnymi  (gruntami  rolnymi)  są  nieruchomości  które  są  lub  mogą  być  wykorzystywane    do  prowadzenia  działalności 
wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej nie wyłączając produkcji  ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Stanowią 
grunty orne, łąki, pastwiska, grunty pod wodami użytkowymi na cele produkcji rybnej, ogródki działkowe. 
28,Gospodarstwo rolne jako przedmioty prawa. Czym się różni gospodarstwo rolne od nieruchomości rolnej?   
Za gospodarstwo rolne uważa  się grunty rolne wraz  z  gruntami leśnymi, budynkami lub ich  częściami urządzeniami i inwentarzem  jeśli 
stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną  całość gospodarczą, oraz prawami i obciążeniami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa 
rolnego. 
Gospodarstwo  rolne  jest  zbliżoną  do  przedsiębiorstwa  zorganizowaną  całością,  która  obejmuje  nie  tylko  nieruchomości  gruntowe  o 
przeznaczeniu  rolnym  a  ponadto  jeszcze  różnego  rodzaju  prawa  w  tym  wierzytelności  oraz    zobowiązania    związane  z  prowadzeniem  
gospodarstwa  rolnego  (prawa  i  obowiązki  z  ustaw  podatkowych,  umów  ubezpieczeniowych,  kredytów  pożyczek,  na  prowadzenie 
działalności). 
 
 
 
 
 
29. Nieruchomości leśne. 
 
Do  def. nieruchomości leśnej stosuje się ustawa 28.09.91r. mogą to być grunty o :  
1)  zwartej  powierzchni  co  najmniej  0,10  ha  pokrytej  roślinnością  leśną  (  uprawami  leśnymi)-  drzewa,  krzewy,  oraz  runem  leśnym  lub 
przejściowo jej pozbawiony, przeznaczony do produkcji leśnej, stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego, 
wpisany do rejestru zabytków, 
2)  związany  z  gospodarką  leśną,  zajęty  pod  wykorzystywane  dla  potrzeb  gospodarki  leśnej:  budynki  i  budowle,  urządzenia  melioracji 
rolnej,  drogi  leśne,  linie  podziału  przestrzennego  kraju,  tereny  pod  liniami  energetycznymi,  szkółki  leśne,  miejsca  składowania  drzewa, 
parki leśne. 
30.Nieruchomości lokalowe (sposób powstania faktycznego i prawnego takich nieruchomości, proszę opisać wyłącznie wymogi ustawy 
o własności lokali. 
Ustawa z dnia 24.06.1994 o własności lokali mówi że nieruchomość lokalowa może powstać jedną z trzech dróg prawnych. 
1) w drodze umowy ( zawarta pomiędzy właścicielem budynku i na nabywcą lokalu) 
2) jednostronnej czynności prawnej właściciela nieruchomości ( w formie aktu notarialnego dokonana przez właściciela budynku w celu 
wyodrębnienia własności lokalu) akt notarialny jest podstawą do założenia księgi wieczystej dla tego lokalu. 
3) Przez orzeczenie sądu znaczącego współwłasność     
31. Współwłasność majątku w spółkach osobowych.  
Jedynie  w  spółkach  osobowych  istnieje  współwłasność    łączna  majątku  spółki..  Według  Kodeksu  spółek  handlowych  spółka  osobowa 
może  we  własnym  imieniu  nabywać  prawa,  w  tym  własność  nieruchomości  i  inne  prawa  rzeczowe,  zaciągać  zobowiązania  np.  przez 
zawieranie umów, pozywać do sądu i być do niego pozwana. 
32. Współwłasność łączna, jej rodzaje i charakterystyczne cechy 
 
Współwłasność łączna dzieli się na: 
małżeńską wspólność ustawową i na wspólność majątku w spółkach osobowych  
Różnice  polegają  na  tym  ze    współwłasność  łączna  dotyczy  majątku,  jest  stosunkiem  prawnym  wtórnym  wobec  stosunku  cywilnego 
pierwotnego(zawarcia  małżeństwa  lub  umowy  spółki  osobowej)  jest  bezudziałowa  i  trwa  tak  długo  jak  trwa  małżeństwo  lub  spółka. 

background image

 

Natomiast  współwłasność  w  częściach  ułamkowych  dotyczy  nie  majątku  a  rzeczy,  a  każdy  współwłaściciel  ma  swoje  udziały  w  prawie 
własności rzeczy określone ułamkiem jakości. 
33. Współwłasność w częściach ułamkowych odnosi się do rzeczy lub do prawa i polega na tym że udział każdego współwłaściciela we 
wspólnym  prawie  własności  jest  określony  ułamkiem.Każdy  ze  współwłaścicieli  może  rozporządzać  swoim  udziałem  bez  zgody 
pozostałych współwłaścicieli. 
34.Rodzaje współwłasności 
1) współwłasność łączna 
a) małżeńska wspólność ustawowa 
b) wspólność majątku w spółkach osobowych; 
2) współwłasność w częściach ułamkowych 
3) wspólność spadkowa 
35.  Użytkowanie wieczyste. 
 jest  formą  pośrednią  pomiędzy  własnością  a  prawami  rzeczowymi  ograniczonymi  i  dotyczy  nieruchomości.  Prawo  powstaje  w  wyniku 
zawarcia umowy  w formie aktu notarialnego  oraz  wpisu do księgi  wieczystej.  Oddający w użytkowanie pozostaje właścicielem gruntu i 
pobiera  z  tego  tytułu  opłatę  roczną  od  użytkownika.  Użytkownik  ma  prawa  zbliżone  do  właściciela.  Korzysta  z  gruntu  z  wyłączeniem 
innych  osób.  Może  prawem  swobodnie  rozporządzać,  czyli  sprzedać  je,  obciążać,  zapisać  w  testamencie.  Podlega  ono  egzekucji. 
Użytkownik  wieczysty  ma  pełne  prawo  własności  do  budynków  postawionych  na  gruncie.  Przysługuje  mu  również  prawo  do  żądania, 
przed zakończeniem umowy, przedłużenia użytkowania wieczystego na kolejne okresy od 40 do 99 lat.  
W treści umowy o użytkowanie wieczyste zawarte są przynajmniej 3 główne postanowienia: 
1) okresu użytkowania 
2) sposobu korzystania z nieruchomości 
3) opłaty pierwszej i opłat rocznych  
Wygaśnięcie użytkowania wieczystego następuje na skutek: 
1) upływu czasu, określonego w umowie 
2) rozwiązania umowy przez strony na zasadzie dobrowolności lub ze względu na jej nienależyte wykonywanie przez użytkownika 
3) zrzeczenie się użytkowania wieczystego 
4) rozwiązania umowy na skutek jednostronnego żądania właściciela gruntu 
5) wywłaszczenia nieruchomości 
 
 
 
 
36. Czym różni się użytkowanie wieczyste od użytkowania?  
 Pomimo  zbliżonej  nazwy  są  to  dwie  oddzielne  instytucje.  Do  treści  użytkowania  wieczystego  należy  bowiem  poza  uprawnieniem  do 
korzystania  z  nieruchomości,  także  uprawnienie  do  rozporządzania  tym  prawem  (w  użytkowaniu  nie).Ponadto  użytkowanie  wieczyste 
może obciążać tylko nieruchomości gruntowe, stanowiące wyłącznie własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.  
37. Czym różni się własność nieruchomości od użytkowania wieczystego?  
Własność  nieruchomości  rozciąga  się  na  rzecz  ruchomą,  która  został  połączona  z  nieruchomością  w  taki  sposób  że  stała  się  jej  częścią 
składową.  Własność  budynku,  trwale  związana  z  gruntem,  nabywa  nowy  właściciel  gruntu  jako  część  składową.  W  użytkowaniu 
wieczystym  budynki  i  inne  urządzenia  wzniesione  na  gruncie  Skarbu  Państwa  lub  jednostki  samorządu  terytorialnego  przez  jego 
wieczystego użytkownika-zgodnie z umową o użytkowaniu wieczystym-stanowią własność użytkownika wieczystego. 
38. Przebieg postępowania w sprawie oddania nieruchomości gminy w użytkowanie wieczyste w trybie przetargowym.  
Odpowiedni  organ  ma  obowiązek  sporządzić  i  podać  do  publicznej  wiadomości  wykaz  nieruchomości  przeznaczonych  do  oddania  w 
użytkowanie  wieczyste.  Wykaz  tych  nieruchomości  powinien  być  wywieszony  w  siedzibie  właściwego  urzędu  na  okres  21  dni. 
Podstawowym  sposobem  oddania  gruntów  w  użytkowanie  wieczyste  jest  przetarg.  Jednakże  należy  zaznaczyć  iż  mogą  występować 
następujące przypadki: 
-organizacja  przetargu  jest  obowiązkowa,  ale  jego  organizator  musi  zawiadomić  podmiot,  który  ma  pierwszeństwo  w  nabyciu 
użytkowania w., będącej przedmiotem przetargu gdyż: 
a) przysługuje jej pierwszeństwo obligatoryjne lub w drugiej kolejności 
b) pierwszeństwo fakultatywne. 
39. Kiedy i w jaki sposób dokonuje się aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego?  
Wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej może być aktualizowana, nie częściej niż raz w roku, 
Aktualizacji  opłaty  rocznej  dokonuje  się  z  urzędu  albo  na  wniosek  użytkownika  wieczystego  nieruchomości  gruntowej,  na  podstawie 
wartości  nieruchomości  gruntowej  określonej  przez  rzeczoznawcę  majątkowego.  Właściwy  organ  zamierzający  zaktualizować  opłatę 
roczną  z  tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej powinien wypowiedzieć na  piśmie wysokość dotychczasowej opłaty 
do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego, przesyłając równocześnie ofertę przyjęcia nowej jej wysokości. 
40. Ograniczone prawo rzeczowe to prawo osoby fizycznej lub prawnej do rzeczy lub prawa majątkowego, będących własnością innej 
osoby 
W Polsce obowiązuje siedem ograniczonych praw rzeczowych: 
- użytkowanie ( w sensie ogólnym oznacza używanie rzeczy i pobieranie z niej pożytków,); 
- służebność( ograniczone prawo do cudzej nieruchomości); 

background image

 

-  własnościowe,  spółdzielcze  prawo  do  lokalu  mieszkalnego(Na  podstawie  całokształtu  uregulowań,  można  powiedzieć,  że  prawo  do 
własnościowego lokalu mieszkalnego stanowi jedną z prawnych form korzystania z lokali mieszkalnych oraz, że na jego treść składają się 
dwa podstawowe uprawnienia: prawo do korzystania z przydzielonego członkowi lokalu; prawo do rozporządzania swoim prawem); 
-  spółdzielcze  prawo  do  lokalu  użytkowego  (Chcąc  umożliwić  członkom  spółdzielni  mieszkaniowej  i  pozostałym  mieszkańcom  osiedla 
zaspokojenie codziennych spraw, prawo spółdzielcze przewiduje, że  spółdzielnie  mieszkaniowe mogą  budować  także lokale użytkowe i 
może przydzielać je swoim członkom na prowadzenie określonej działalności gospodarczej / handlowej, usługowej /); 
- prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej(Prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej występuje 
tylko w tych spółdzielniach mieszkaniowych, które budują domy jednorodzinne w celu przeniesienia ich własności na członków); 
- zastaw( jest zabezpieczeniem wierzytelności na rzeczy ruchomej lub na prawie majątkowym, jeżeli jest zbywalne.); 
- hipoteka( służy zabezpieczaniu wierzytelności na nieruchomość) . 
41.Hipoteka  
Służy zabezpieczeniu wierzytelności na nieruchomości, czyli przedmiotem hipoteki jest wierzytelność. Podobnie jak zastaw, hipoteka nie 
ma samodzielnego bytu, lecz powstaje na skutek umowy zobowiązującej między wierzycielem i dłużnikiem w sprawie udzielenia kredytu. 
Do powstania hipoteki niezbędny jest wpis do działu IV księgi wieczystej.  
Hipoteka  zabezpiecza  wierzytelność  pieniężną  i  może  być  wyrażona  tylko  w  oznaczonej  sumie  pieniężnej.  W  czasie  istnienia  hipoteki, 
wierzyciel  hipoteczny  ma  prawo  domagać  się  od  właściciela  nieruchomości,  aby  zaniechał  działań,  które  np.  na  skutek  nieprawidłowej 
gospodarki powodują obniżenie jej wartości. Rodzaje hipotek: 
-  hipoteka  kaucyjna  (  zabezpiecza  wierzytelność  o  nie  ustalonej  wysokości,  do  oznaczonej  najwyższej  sumy,  mającej  obciążać 
nieruchomość) 
- hipoteka łączna,( w razie podziału nieruchomości, hipoteka obciąża wszystkie nieruchomości, które z niej powstały) 
-  hipoteka  przymusowa  (  osoba,  która  staje  się  wierzycielem  właściciela  nieruchomości  na  podstawie  przepisów  o  postępowaniu 
egzekucyjnym, może na postawie tego tytułu uzyskać 
- hipotekę na wszystkich nieruchomościach dłużnika bez jego woli i zgody) 
Wygaśnięcie hipoteki 
- Wygaśnięcie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką pociąga za sobą wygaśnięcie hipoteki chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. 
- W razie wykreślenia hipoteki z księgi wieczystej, bez ważnej podstawy prawnej, hipoteka wyga. są po upływie lat dziesięciu. 
- Wykreślenie hipoteki następuje na wniosek właściciela nieruchomości na podstawie prawomocnego postanowienia sądu o zezwoleniu 
na złożenie do depozytu sądowego oraz dowodu wpłaty zabezpieczonej kwoty do depozytu sądowego ze zrzeczeniem się odebrania jej z 
powrotem. 
-  W  razie  wygaśnięcia  hipoteki  wierzyciel  obowiązany  jest  dokonać  wszelkich  czynności  umożliwiających  wykreślenie  hipoteki  z  księgi 
wieczystej. 
- Wierzycielom hipotecznym użytkowania wieczystego, którzy utracili hipoteki wskutek wygaśnięcia użytkowania wieczystego, przysługuje 
ustawowe prawo zastawu na roszczeniach użytkownika wieczystego o wynagrodzenie za wzniesione przez niego lub nabyte na własność 
budynki, albo inne urządzenia, istniejące w dniu zwrotu użytkowanej nieruchomości 
42. Służebność . 
Ograniczone prawo rzeczowe, obciążające nieruchomość służebną w celu zwiększenia użyteczności innej nieruchomości zwanej władnącą 
(służebność gruntowa), albo zapewnienie zaspokojenia określonych potrzeb osoby fizycznej (służebność osobista). Jak każde ograniczenie 
prawo rzeczowe służebność ogranicza możność dysponowania obciążoną nieruchomością przez jej właściciela. Służebność może powstać 
w drodze umowy, której stroną musi być właściciel nieruchomości, która ma zostać obciążona, z mocy orzeczenia sądowego, lub też na 
skutek zasiedzenia. 
służebność czynna - polega na korzystaniu z obciążonej nieruchomości w oznaczonym zakresie, np. w postaci przejazdu, przechodu, drogi 
koniecznej, czerpania wody 
służebność  bierna  -  polega  na  zakazaniu  właścicielowi  nieruchomości  obciążonej  podejmowania  określonych  zachowań,  do  których  w 
braku  służebności  byłby  uprawniony  w  ramach  swego  prawa  własności  np.  zakaz  budowy,  zakaz  zabudowy  przy  granicy  (służebność 
światła). 
43.W Polsce obowiązuje siedem ograniczonych praw rzeczowych:  
- użytkowanie; 
- służebność; 
- własnościowe, 
- spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego; 
- spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego;  
- prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej; 
- zastaw;  
- hipoteka. 
Na podstawie całokształtu uregulowań, można powiedzieć, że prawo do własnościowego lokalu mieszkalnego stanowi jedną z prawnych 
form korzystania z lokali mieszkalnych oraz, że na jego treść składają się dwa podstawowe uprawnienia: 
- prawo do korzystania z przydzielonego członkowi lokalu; 
- prawo do rozporządzania swoim prawem. 
Prawo korzystania podlega podwójnemu ograniczeniu: 
1/ członek może korzystać ze swego lokalu zgodnie z jego przeznaczeniem; 
2/ użytek tego taki powinien być wykonywany przez członka oraz przez osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. 
Uprawnienie do rozporządzania obejmuje przede wszystkim prawo przeniesienia spółdzielczego prawa do lokalu na inną osobę, ale i to 
uprawnienie podlega ograniczeniu.  

background image

 

Skoro spółdzielcze prawo do lokalu może należeć w zasadzie tylko do członków spółdzielni, przesłanką jego zbytu jest uzyskanie przez 
nabywcę członkostwa, natomiast zgoda spółdzielni na zbyt nie jest wymagana.  
Nie jest możliwe, rozporządzanie ułamkową częścią tego prawa. Ustawa wyklucza też zbycie prawa do fizycznej części lokalu. Do 
przeniesienia własnościowego prawa do lokalu wymagana jest forma aktu notarialnego. Członek może swoim spółdzielczym prawem do 
lokalu rozporządzać także na wypadek śmierci. W braku testamentu prawo to przechodzi na spadkobiercę na podstawie ustawowego 
dziedziczenia. Konsekwencją zbywalności własnościowego prawa do lokalu jest to, że podlega ono egzekucji za długi członka. Do egzekucji 
z tego prawa stosuje się przepisy o egzekucji z nieruchomości. Prawo to może być obciążone hipoteką. 
Ze względu na swe przeznaczenie, własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkaniowego przypada z reguły osobom fizycznym, 
jednakże może być też przydzielone osobie prawnej, np. z przeznaczeniem na mieszkania służbowe. 
Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w zasadzie należy tylko do członków spółdzielni. Prawo do lokalu może należeć 
tylko do jednej osoby/zasada jednopodmiotowości pr. spółdz. za wyjątkiem małżonków, którzy otrzymali prawo do lokalu, przydział w 
czasie trwania małżeństwa oraz spadkobiercom. 
 
 
Aby spółdzielcze prawo do lokalu mogło powstać, konieczne jest spełnienie trzech przesłanek: 
1. uzyskanie członkostwa; 
2. wniesienie części wkładu budowlanego; 
3. uzyskanie przydziału. 
Do powstania spółdzielczego prawa do lokalu dochodzi na skutek zgodności oświadczeń woli dwu stron: 
- spółdzielni, która swą wolę wyraża przez wydanie „przydziału”; 
- członka przez złożenie wniosku o przydział i jego akceptację. 
Spółdzielcze prawo do lokalu powstaje z mocy umowy zawartej przez członka ze spółdzielnią. Umowny charakter ma również powstanie 
własnościowego prawa do lokalu w wyniku przekształcenia na takie przysługującego członkowi prawa lokatorskiego. W obu przypadkach 
oświadczenie woli spółdzielni wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności. 
Powstanie własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego w obu przypadkach jest ostateczne w tym sensie, że 
spółdzielnia nie może cofnąć przydziału ani dokonać bez zgody członka zamiany lokalu. 
Wygaśnięcie własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu może wynikać z: 
- umowy członka ze spółdzielnią, np. o tzw. spółdzielczą zamianę lokalu; 
- jednostronnego zrzeczenia się tego prawa przez członka; 
- ustanie członkostwa; 
- ustanie małżeństwa, gdy byli małżonkowie nie zawiadomili spółdzielni komu przypadło dotychczas wspólne prawo do lokalu lub o 
wszczęciu postępowania sądowego 
w sprawie podziału majątku obejmującego to prawo, spółdzielnia może podjąć uchwałę o jego wygaśnięciu. 
44. Użytkowanie
Jedno z ograniczonych praw rzeczowych, znane polskiemu prawu cywilnemu, wyrażające się w obciążeniu rzeczy prawem do jej używania 
i pobierania jej pożytków. Na użytkowanie składają się dwa uprawnienia: uprawnienie do używania rzeczy i do pobierania jej pożytków. W 
klasycznej postaci użytkowania z tymi uprawnieniami użytkownika jest skorelowany obowiązek zachowania substancji rzeczy. W polskim 
prawie  cywilnym  obowiązek  ten  jest  ograniczony  do  sytuacji,  gdy  użytkownik  jest  osobą  fizyczną.  Natomiast  w  każdym  przypadku 
użytkownik winien wykonywać swoje prawo w sposób zgodny z zasadami prawidłowej gospodarki. Użytkowaniem może zostać obciążona 
rzecz  ruchoma,  nieruchomość  (ewentualnie  jej  oznaczona  część  bądź  udział  we  współwłasności)  albo  prawo  (tylko  zbywalne). 
Użytkowanie może być odpłatne albo nieodpłatne, ograniczone terminem albo bezterminowe. Użytkowanie jest prawem niezbywalnym, 
ściśle związanym z osobą, na rzecz której je ustanowiono, w związku z tym wygasa ze śmiercią użytkownika, jeśli jest nim osoba fizyczna, 
oraz z chwilą ustania bytu osoby prawnej. Ponadto użytkowanie wygasa, gdy użytkownik przez okres dziesięciu lat nie wykonuje swojego 
prawa. Oprócz tego użytkowanie wygasa w sytuacjach, które prawo cywilne przewiduje jako podstawę wygaśnięcia innych ograniczonych 
praw rzeczowych. 
45. Hipoteka- służy zabezpieczeniu wierzytelności na nieruchomość. 
Zastaw- jest zabezpieczeniem wierzytelności na rzeczy ruchomej lub na prawie majątkowym, jeżeli jest zbywalne. Przedmiotem zastawu 
nie  mogą  być  nieruchomości,  części  składowe  rzeczy,  nie  będące  rzeczami:  ciecze,  gazy  i  zwierzęta  w  stanie  wolnym.  Przedmiotem 
zastawu nie mogą być te prawa które można obciążyć hipoteką: użytkowanie wieczyste, wierzytelność zabezpieczona hipoteką. Hipoteka 
nie jest regulowana przepisami kodeksu cywilnego a zastaw jest. 
46. Ewidencja gruntów i budynków  
Obejmuje informacje dotyczące następujących przedmiotów: 
Gruntów - przez wykazanie ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów  użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia 
ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone. 
Budynków - ich położenia, przeznaczenia funkcji użytkowych, ogólnych danych technicznych. 
47. Częściami składowymi operatu ewidencyjnego są: 
1) operat geodezyjno-prawny 
2) operat opisowo-kartograficzny składa się z dokumentów podstawowych i dokumentów pomocniczych. 
Do dokumentów podstawowych zalicza się: 
a) komputerowe wydruki raportów, obrazujących dane ewidencyjne w 
momencie zakładania ewidencji, przy czym raportami głównymi są: 
-rejestr  gruntów(Jest  to  raport  sporządzony  na  podstawie  danych  ewidencyjnych,  o  wszystkich  działkach  ewidencyjnych  w  granicach 
obrębu, zebranych według ich przynależności do poszczególnych jednostek rejestrowych gruntów) 

background image

 

-  rejestr  budynków(  zawiera  wszystkie  dane  o  budynkach,  czyli:  oznaczenia  jednostek  rejestrowych  gruntów,  związanych  z 
poszczególnymi budynkami, dane określające podmioty praw do budynków) 
-  rejestr  lokali,(  zawiera:  oznaczenia  jednostek  rejestrowych  budynków,  związanych  z  poszczególnymi  lokalami,  dane  określające 
podmioty praw do lokali) 
- kartoteka budynków, 
- kartoteka lokali, 

 orientacją północną, przy czym linia północy 

niekoniecznie musiała być równoległa do ramki mapy) 
b) Do raportów pomocniczych zaliczamy: 

tek 

rejestrowych z podziałem na użytki i klasy gleboznawcze, przy czym jest ono sporządzane dla obrębu lub jednostki ewidencyjnej.)  
-  wykaz  gruntów  (  Jest  to  spis  danych  o  ogólnej  powierzchni  i  wartości  gruntów  położonych  w  granicach  jednostki  ewidencyjnej, 
zestawionych według ich przynależności do poszczególnych grup i podgrup rejestrowych z jednoczesnym podziałem na użytki gruntowe) 

 

 nieruchomości, znajdujących się w granicach jednostki 

ewidencyjnej, zestawionych według przynależności lokali do poszczególnych grup 
rejestrowych, z jednoczesnym podziałem na kategorie) 
-  skorowidz  działek  (Jest  to  spis  działek  ewidencyjnych,  znajdujących  się  w  granicach  jednego  obrębu,  zawierającym  numery  działek  w 
kolejności wzrastającej oraz numery jednostek rejestrowych gruntów, do których działki ewidencyjne zostały przyporządkowane.) 

 

c) fragment mapy przeglądowej jednostki ewidencyjnej z podziałem na obręby. 
48.Zbiór Dokumentów 
-  zbiór  urządzony  dla  nieruchomości  ,  które  nie  maja  założonych  ksiąg  wieczystych  albo  których  księgi  wieczyste  zaginęły  lub  uległy 
zniszczeniu.    Zbiór  dokumentów  jest  substytutem  KW.  Służy  do  składania  wniosków  i  dokumentów  dotyczących  ograniczonych  praw 
rzeczowych i ograniczeń w rozporządzaniu nieruchomością. Zbiory prowadzą Wydziały ksiąg wieczystych sądów rejonowych. 
49. Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych 
 -  swoisty  aspekt  mocy  prawnej  ksiąg  wieczystych  polegający  na  tym,  że  osoba  dokonująca  czynności  prawnej  o  skutkach 
rozporządzających  (np.  zawierająca  umowę  kupna)  z  osobą  uprawnioną  według  treści  księgi  wieczystej  (czyli  wpisaną  do  księgi  jako 
właściciel,  wieczysty  użytkownik  lub  inny  uprawniony)  nabywa  własność  lub  inne  prawo  rzeczowe,  choćby  stan  prawny  ujawniony  w 
księdze wieczystej nie był zgodny z rzeczywistym stanem prawnym (właścicielem był w rzeczywistości kto inny). Nabywca, który w dobrej 
wierze  nabył  nieruchomość  od  osoby  uprawnionej  wedle  treści  księgi  wieczystej,  może  skutecznie  domagać  się  wydania  rzeczy  od 
właściciela, który nie jest ujawniony w księdze (właściciel nieujawniony zostaje pozbawiony własności). Co za tym idzie, rękojmia wiary 
publicznej ksiąg wieczystych stanowi odstępstwo od zasady, że nikt nie może przenieść na inną osobę więcej praw aniżeli sam posiada. 
Domniemanie  prawdziwości  jest  to  domniemanie  zgodności  wpisu  z  rzeczywistym  stanem  rzeczy.  Jeżeli  istnieje  niezgodność  między 
stanem prawnym ujawnionym w KW nieruchomości a istniejącym  rzeczywistym to treść wpisu jest ważniejsza. 
50. Księgi wieczyste (KW) : 
- jest to specjalny rodzaj rejestru, który przedstawia stan prawny nieruchomości. 
Wpisów do księgi wieczystej dokonuje sąd wieczysto-księgowy na podstawie złożonych wniosków, wyjątkowo tylko z urzędu. Przy każdej 
księdze wieczystej są prowadzone akta, gdzie składa się wszystkie dokumenty, które były podstawą wpisów w księdze. Dane wpisywane 
do  księgi  wieczystej  dzieli  się  tradycyjnie  według  działów,  w  których  są  wpisywane.  Księga  wieczysta  składa  się  z  4  działów  (w 
rzeczywistości z pięciu, bo dział pierwszy dzieli się na dwa), w których wpisuje się: 
1.Dział  1:    -dział  I-O  "Oznaczenie  nieruchomości"  -  dane  pochodzące  z  ewidencji  gruntów,  pozwalające  na  dokładne  oznaczenie 
nieruchomości, 

 -dział I-Sp "Spis praw związanych z własnością" - ewentualne prawa związane z prawem własności wpisanej nieruchomości,  

2.Dział II - oznaczenie właściciela (właścicieli),  
3.Dział III - ograniczone prawa rzeczowe (z wyjątkiem hipotek), prawa osobiste i roszczenia ciążące na nieruchomości, 4.Dział IV - hipoteki, 
z dokładnym określeniem wysokości, waluty, zakresu, rodzaju, pierwszeństwa i ewentualnych innych cech hipoteki.  
51. Opisz różnicę między wpisami w księgach wieczystych o charakterze deklaratoryjnym oraz konstytutywnym oraz podaj przykłady 
w/w wpisów.  
Wpis do księgi wieczystej co do zasady nie jest wpisem konstytutywnym, tzn. nie tworzy prawa. W większości przypadków jest to wpis 
deklaratoryjny, potwierdzający prawo istniejące skutecznie przed wpisem. Od zasady tej, jak nietrudno się domyślić, prawo przewiduje 
nieliczne wyjątki. Wpisem konstytutywnym, tj. wpisem tworzącym prawo, od którego zależy skuteczność tego prawa, występuje m.in.  w 
ustawie  o  własności  lokali  -  konstytutywnym  jest  bowiem  wpis  odrębnej  własności  lokalu  mieszkalnego  do  księgi  wieczystej.  Podobnie 
jest w przypadku prawa rzeczowego, jakim jest  użytkowanie wieczyste. Prawo to może być ustanowione tylko na niektórych gruntach , 
stanowiących  własność  Skarbu  Państwa  a  także  grunty  stanowiące  własność  jednostek  samorządu  terytorialnego  lub  związków  tych 
jednostek. Konstytutywne znaczenie wpisu do księgi wieczystej ma ten skutek, że bez niego nie może nastąpić skuteczne ustanowienie i 
przeniesienie tego prawa na osobę trzecią.  
52.  Ustawa  o  gospodarce  nieruchomościami  wprowadziła  sposób  władania  nimi  zwany  trwałym  zarządem.  Co  to  jest  trwały  zarząd 
nieruchomością?  Komu    mogą  być  oddane  nieruchomości  w  trwały  zarząd?  W  jaki  sposób  powstaje  trwały  zarząd?  Czym  różni  się 
trwały zarząd od praw rzeczowych do nieruchomości?  
Jedyną,  w  sposób  administracyjny  ustanowioną  formą  władania  nieruchomościami  publicznymi,  przez  państwowe  lub  samorządowe 
jednostki  organizacyjne,  nie  posiadające  osobowości  (np.  zakłady  budżetowe)  jest  zarząd  trwały.  Na  mocy  decyzji  administracyjnej, 
odpowiedniego organu, jednostki te (komendy policji, straży pożarnej sądy, szpitale, większość szkół itp.), z chwilą utworzenia, były (są) 

background image

 

wyposażone  w  odpowiednie  mienie,  w  tym  prawa  do  nieruchomości,  niezbędne  do  prowadzenia  statutowej  działalności.  Objęcie 
nieruchomości  w  trwały  zarząd,  po  uzyskaniu  decyzji  administracyjnej,  następuje  na  podstawie  protokołu  zdawczo-odbiorczego. 
Zarządzanie tym mieniem, szczególnie w zakresie czynności przekraczających zwykły zarząd rzeczy, podlega kontroli i nadzorowi organów 
administracji i organu nadzorującego (np. MON wobec jednostki wojskowej, kuratoria oświaty wobec szkół). 
Jednostki  samorządowe  tj.  województwa,  powiaty  i  gminy,  podobnie  jak  Skarb  Państwa,  posiadają  własne  jednostki  organizacyjne  nie 
posiadające osobowości prawnej. Są to, odpowiednio, wojewódzkie jednostki  nie posiadające osobowości prawnej, powiatowe jednostki 
organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej oraz gminne jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej. 
Wiele  tego  typu  jednostek  organizacyjnych  prowadzi  wieloletnią  działalność  statutową,  co  w  wielu  przypadkach  wymaga  pozyskania 
dodatkowych nieruchomości. 
Dla nich, odpowiednio, gmina, powiat lub województwo, może ustanowić trwały zarząd na konkretnie wydzielonych nieruchomościach 
albo  oddać  im  nieruchomości  w  najem,  dzierżawę  lub  użyczyć  na  cele  związane  z  ich  działalnością  (art.18).  Nie  jest  dopuszczalne 
ustanawianie praw rzeczowych dla nieruchomości oddawanych do korzystania jednostkom nie posiadającym osobowości prawnej. 
53. Proszę przedstawić przebieg postępowania administracyjnego w sprawie wywłaszczenia nieruchomości. 
Organem właściwym w sprawach wywłaszczenia jest starosta. Jest to jego zadanie z zakresu administracji rządowej. W związku z tym , ma 
obowiązek przeprowadzenia, w pierwszej kolejności negocjacji o sprzedaż nieruchomości lub jej części.  
Postępowanie w sprawie o wywłaszczenie nieruchomości można podzielić na dwa etapy: 
- cywilnoprawny (obowiązkowy, zależy od niego właściwe wywłaszczenie na podstawie decyzji administracyjnej) 
- administracyjny. 
Etap cywilnoprawny
 Wszczęcie  postępowania  wywłaszczeniowego  poprzedzają  negocjacje  starosty  lub  organu  wykonawczego  jednostki  samorządu 
terytorialnego z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości, o zawarcie umowy sprzedaży lub zamiany nieruchomości. 
Jeżeli  umowa  dojdzie  do  skutku,  notariusz  sporządza  umowę  w  formie  aktu  notarialnego,  organ  wypłaca  ustaloną  cenę  i  powiadamia 
ewidencje gruntów i budynków oraz wydział ksiąg wieczystych sądu rejonowego o konieczności wprowadzenia zmian stanu prawnego do 
ewidencji i do KW. 
Etap właściwego postępowania wywłaszczeniowego.  
Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego może nastąpić po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonego przez starostę na piśmie 
(dwumiesięcznego), po zakończeniu negocjacji o zawarcie umowy. 
Za datę początku (wszczęcia) postępowania wywłaszczeniowego uważa się dzień doręczenia zawiadomienia  stronom postępowania lub 
dzień określony w ogłoszeniu o wszczęciu postępowania, wywieszonym w urzędzie starostwa powiatowego. 
Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego może nastąpić: 
- z urzędu, jeżeli następuje na rzecz Skarbu Państwa 
-  na  wniosek  organu  wykonawczego  gminy,  powiatu  lub  województwa  (wójta  burmistrza  lub  prezydenta  miasta,  zarządu  powiatu  lub 
województwa), jeżeli wywłaszczenie następuje na rzecz jednej z tych jednostek samorządu terytorialnego. 

Starosta orzekający o wywłaszczeniu, składa w sądzie rejonowym wniosek o dokonanie wpisu w księdze wieczystej (lub w zbiorze 

dokumentów) zastrzeżenia o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego. Sędzia może odmówić wpisu zastrzeżenia, jeżeli czynność jest 
sprzeczna z prawem.  

Na odmowę dokonania wpisu zastrzeżenia osoba zainteresowana może wnieść w terminie 7 dni zażalenie do sądu okręgowego. 
 Zmiany  stanu  prawnego  nieruchomości  dokonane  po  wniesieniu  wpisu  do  KW  nie  maja  wpływu  na  formę  i  wysokość 

odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości. Gdy wniosek zostanie oddalony, organ orzekający (starosta) jest obowiązany wystąpić o 
niezwłoczne wykreślenie wpisu. 
Podstawę  wywłaszczenia  nieruchomości  nie  mającej  założonej  księgi  wieczystej  ani  zbioru  dokumentów  stanowią  dane  z  ewidencji 
gruntów i budynków. 
Po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej zostaje podjęta decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości. 
 
 
 
54. Proszę zdefiniować wywłaszczenie nieruchomości i jakie są ograniczenia swobody wywłaszczenia nieruchomości. 

Wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, prawa użytkowania 

wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości. 

Wywłaszczenie  nieruchomości  może  być  dokonane,  jeżeli  cele  publiczne  nie  mogą  być  zrealizowane  w  inny  sposób  niż  przez 

pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy. 

 Organem właściwym w sprawach wywłaszczenia jest starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej. 
 Nieruchomość może być wywłaszczona tylko na rzecz Skarbu Państwa albo na rzecz jednostki samorządu terytorialnego. 
 Wywłaszczeniem może być objęta cała nieruchomość albo jej część. Jeżeli wywłaszczeniem jest objęta część nieruchomości, a 

pozostała  część  nie  nadaje  się  do  prawidłowego  wykorzystywania  na  dotychczasowe  cele,  na  żądanie  właściciela  lub  użytkownika 
wieczystego  nieruchomości  nabywa  się  tę  część  w  drodze  umowy  na  rzecz  Skarbu  Państwa  lub  na  rzecz  jednostki  samorządu 
terytorialnego, w zależności od tego, na czyją rzecz następuje wywłaszczenie. 
Czasowe zajęcie nieruchomości. 

W przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, starosta, może udzielić, w drodze decyzji, 

zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy. Decyzji tej nadaje się rygor natychmiastowej 
wykonalności. 
Po upływie okresu, na który nastąpiło zajęcie nieruchomości, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, jest 
obowiązany doprowadzić nieruchomość do stanu poprzedniego. Jeżeli na skutek czasowego zajęcia nieruchomości właściciel lub 

background image

 

10 

użytkownik wieczysty nie będzie mógł korzystać z nieruchomości w sposób dotychczasowy lub zgodny z dotychczasowym 
przeznaczeniem, może żądać, aby starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, nabył od niego na rzecz Skarbu Państwa 
własność lub użytkowanie wieczyste nieruchomości w drodze umowy. 
55. Przebieg wywłaszczenia nieruchomości.  

Przejście prawa własności na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego następuje z dniem, w którym 

decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości stała się ostateczna. 
Przejście prawa użytkowania wieczystego na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego następuje z dniem, w 
którym  decyzja  o  wywłaszczeniu  tego  prawa  stała  się  ostateczna,  jeżeli  prawo  użytkowania  wieczystego  było  ustanowione  na 
nieruchomości gruntowej stanowiącej własność innej osoby niż ta, na rzecz której nastąpiło wywłaszczenie. 
Prawo  użytkowania  wieczystego  nieruchomości  gruntowej  wygasa  z  dniem,  w  którym  decyzja  o  wywłaszczeniu  tego  prawa  stała  się 
ostateczna, jeżeli prawo użytkowania wieczystego było ustanowione na nieruchomości gruntowej stanowiącej własność osoby, na rzecz 
której nastąpiło wywłaszczenie. 
Wywłaszczoną nieruchomość do czasu jej wykorzystania na cel, na który nastąpiło wywłaszczenie, oddaje się w dzierżawę poprzedniemu 
właścicielowi na jego wniosek. 
Ostateczna decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej. Wpisu dokonuje się na 
wniosek  starosty,  wykonującego  zadanie  z  zakresu  administracji  rządowej,  lub  organu  wykonawczego  jednostki  samorządu 
terytorialnego,  jeżeli  nieruchomość  została  wywłaszczona  na  rzecz  tej  jednostki.  Najem,  dzierżawa  lub  użyczenie  oraz  trwały  zarząd 
wywłaszczonej nieruchomości wygasają z upływem 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna. 
57. Kto może się ubiegać o zwrot wywłaszczonej nieruchomości i jakich przypadkach można orzec o zwrocie? Wywłaszczenie własności 
nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej 
odpowiadającym wartości tych praw. Jeżeli na wywłaszczanej nieruchomości lub prawie użytkowania wieczystego tej nieruchomości są 
ustanowione inne prawa rzeczowe, odszkodowanie zmniejsza się o kwotę równą wartości tych praw. 
Jeżeli na wywłaszczanej nieruchomości, stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego, jest ustanowione prawo użytkowania 
wieczystego, odszkodowanie zmniejsza się o kwotę równą wartości tego prawa. Odszkodowanie ustala starosta, w decyzji o 
wywłaszczeniu nieruchomości. Jeżeli w ramach odszkodowania została przyznana nieruchomość zamienna, w decyzji, podaje się 
dodatkowo oznaczenie nieruchomości zamiennej według treści księgi wieczystej oraz według katastru nieruchomości, jej wartość oraz 
wysokość dopłaty. 
Wysokość odszkodowania ustala się według stanu i wartości wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu. W 
przypadku gdy starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, wysokość 
odszkodowania ustala się według stanu nieruchomości w dniu pozbawienia lub ograniczenia praw. Ustalenie wysokości odszkodowania 
następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. 
 
 
 
58. Na czyją rzecz można wywłaszczyć nieruchomość i kto jest organem właściwym w sprawach wywłaszczenia? 
Organem właściwym w 
sprawach wywłaszczenia jest starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej. 
Nieruchomość może być wywłaszczona tylko na rzecz Skarbu Państwa albo na rzecz jednostki samorządu terytorialnego. Wywłaszczeniem 
może być objęta cała nieruchomość albo jej część. Jeżeli wywłaszczeniem jest objęta część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się 
do prawidłowego wykorzystywania na dotychczasowe cele, na żądanie właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości nabywa 
się tę część w drodze umowy na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego, w zależności od tego, na czyją 
rzecz następuje wywłaszczenie. 
59.  Na  czym  polega  zasiedzenie  nieruchomości.  Przesłanki  zasiedzenia  i  postanowienia  sądu  stwierdzające  zasiedzenie  własności 
nieruchomości. 
Zgodnie z Kodeksem cywilnym (KC) posiadacz samoistny nieruchomości nie będący właścicielem nabywa jej własność przez nieprzerwane 
jej posiadanie.  
Termin nabycia własności w drodze zasiedzenia zależy od tego czy posiadanie jest w dobrej czy złej wierze. W tym pierwszym przypadku 
wynosi on 20 lat, w drugim 30 lat. Co do terminów zasiedzenia należy pamiętać, iż ustawa z dnia 28 lipca 1990 roku o zmianie ustawy 
Kodeks cywilny wprowadziła ich wydłużenie. Przed ta nowelizacją stosowane były, terminy 10-letni i 20-letni. Ma to istotne znaczenie, 
bowiem do przypadków, gdy okres zasiedzenia upłynął przed dniem wejścia w życie ww. ustawy, tj. przed 1 październikiem 1990 roku 
będą miały zastosowanie stare okresy zasiedzenia. 
Jeżeli właściciel nieruchomości, przeciwko któremu biegnie termin zasiedzenia, jest małoletni termin zasiedzenia nie może zakończyć się 
wcześniej niż przed upływem 2 lat od osiągnięcia jego pełnoletniości. W takiej sytuacji podstawowe terminy mogą, więc ulec 
przedłużeniu. Wyliczając czas zasiedzenia możliwe jest zgodnie z art. 176 doliczenie czasu posiadania przez poprzednika. Jeżeli poprzednik 
uzyskał posiadanie w złej wierze, czas jego posiadania może być doliczony tylko wtedy, gdy łącznie z czasem posiadania obecnego 
posiadacza wynosi on 30 lat. Powyższa regulacja dotyczy sytuacji przeniesienia posiadania w tym w drodze spadkobrania. Pamiętać 
jednak należy, iż zasiedzenie następuje nie od momentu stwierdzenia tego faktu w orzeczeniu sądowym, lecz w momencie upływu 
terminów do zasiedzenia i spełnienia pozostałych jego warunków. W związku z tym nie będzie możliwe doliczenie czasu posiadania 
poprzednika, jeżeli już on spełniał wszystkie warunki do zasiedzenia. 
Dobra czy zła wiara to kwestia świadomości posiadacza nieruchomości. Dobra wiara zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego to 
sytuacja, kiedy osoba pozostaje w usprawiedliwionym przekonaniu, że przysługuje mu prawo do władania rzeczą, jakie faktycznie 
wykonuje. A contrario osoba pozostająca w złej wierze, wie, że prawo takie jej nie przysługuje. W złej wierze będzie na przykład ten, kto 
rozpoczął korzystanie z nieruchomości sąsiedniej wiedząc, że należy ona do innej osoby. Dla oceny dobrej czy złej wiary właściwa jest 
chwila uzyskania posiadania nieruchomości.  

background image

 

11 

Posiadanie jest samoistne, gdy posiadacz nieruchomości zachowuje się jakby był jej właścicielem. Na przykład obsiewa grunt rolny, zbiera 
plony, ogradza itp.  
Co do zasady uznaje się, iż właściciel nie może domagać się zasiedzenia własnej nieruchomości. Jeżeli tytuł własności zaginął, ustalenie 
prawa własności możliwe jest tylko w drodze postępowania przed sądem. 
61.  Jakie  są  skutki  budowy  obiektu  budowlanego  na  cudzym  gruncie,  gdy  cały  obiekt  jest  na  gruncie  cudzym,  lub  nastąpiło 
przekroczenie granicy.  
Budowa na Grucie cudzym może mieć miejsce, gdy sąsiad, wznosząc budynek lub inne urządzenie, przekroczy granice prawne gruntów. 
Skutki prawne przekroczenia granic przy budowie zależą od winy budującego sąsiada. W razie winy umyślnej budującego, pokrzywdzony 
właściciel  nieruchomości  może  żądać  przywrócenia  stanu  poprzedniego  i  zaniechania  naruszeń  oraz  naprawienia  szkody.  Jeżeli  jednak 
poszkodowany  przyczynił  się  do  powstania  lub  zwiększenia  szkody  obowiązek  jej  naprawienia  ulega  odpowiedniemu  zmniejszeniu, 
stosownie  do  okoliczności,  a  zwłaszcza  do  stopnia  winy  obu  stron.  Jeżeli  przekroczenie  granicy  nastąpiło  bez  winy  umyślnej, 
pokrzywdzony  właściciel  może  żądać  przywrócenia  stanu  poprzedniego  tylko  wtedy,  gdy  bez  uzasadnionej  zwłoki  sprzeciwił  się 
przekroczeniu granicy lub gdy grozi mu niewspółmiernie wielka szkoda. Gdy takie okoliczności nie mają miejsc poszkodowany właściciel 
gruntu może żądać jednego z następujących rozwiązań: 
1) ustanowienia odpowiedniej służebności gruntowej, za wynagrodzeniem, 
2) wykupienia zajętej części gruntu wraz z tą częścią, która ze względu na budowę, straciła dla niego znaczenie gospodarcze. 
62. Prawo pierwokupu nieruchomości z ustawy o gospodarce nieruchomościami przysługuje gminie w przypadku sprzedaży: 
-niezabudowanej nieruchomości nabytej uprzednio od Skarbu Państwa albo od jednostki samo rządu terytorialnego, 
-prawa użytkowania wieczystego niezabudowanej nieruchomości gruntowej, 
-nieruchomości położonej na obszarze przeznaczonym w planie miejscowym na cele publiczne, 
-nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków lub prawa użytkowania wieczystego takiej nieruchomości 
65.Zasoby nieruchomości według ustawy o gospodarce nieruchomościami: 
Zasób  nieruchomości  Skarbu  Państwa
  –  nieruchomości,  które  stanowią  własność  Skarbu  Państwa  a  nie  znajdują  się  w  użytkowaniu 
wieczystym, w trwałym zarządzie ani w użytkowaniu lub, na  które wygasło użytkowanie wieczyste,  trwały zarząd lub użytkowanie  oraz 
nieruchomości,  które  Skarb  Państwa  uzyskał  w  użytkowanie  wieczyste.  Nieruchomości  rolne  będące  własnością  Skarbu  Państwa 
regulowane  ustawą  o  gospodarowaniu  nieruchomościami  rolnymi  Skarbu  Państwa  nie  wchodzą  w  skład  zasobu  nieruchomości  Skarbu 
Państwa. Zasobem tym zarządza starosta. 
Zasób Własności Rolnej Skarbu Państwa – nieruchomości rolne należące do Skarbu Państwa, które reguluje ustawa o gospodarowaniu 
nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Gospodaruje nimi Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa. 
Wojewódzki  zasób  nieruchomości  –  nieruchomości,  które  należą  do  województwa  a  nie  znajdują  się  w  użytkowaniu  wieczystym,  w 
trwałym zarządzie ani w użytkowaniu lub, na które wygasło użytkowanie wieczyste, trwały zarząd lub użytkowanie oraz nieruchomości, 
które województwo uzyskało w użytkowanie wieczyste. Zarządza nimi zarząd województwa. 
Powiatowy  zasób  nieruchomości  -  nieruchomości,  które  należą  do  powiatu  a  nie  znajdują  się  w  użytkowaniu  wieczystym,  w  trwałym 
zarządzie  ani  w  użytkowaniu  lub,  na  które  wygasło  użytkowanie  wieczyste,  trwały  zarząd  lub  użytkowanie  oraz  nieruchomości,  które 
powiat uzyskał w użytkowanie wieczyste. Nieruchomościami tymi gospodaruje zarząd powiatu. 
Gminny zasób nieruchomości - nieruchomości, które należą do gminy a nie znajdują się w użytkowaniu wieczystym, w trwałym zarządzie 
ani w użytkowaniu lub, na które wygasło użytkowanie wieczyste, trwały zarząd lub użytkowanie oraz nieruchomości, które gmina uzyskała 
w użytkowanie wieczyste. Zarządza nimi wójt, burmistrz albo prezydent miasta pod prawną kontrolą rady gminy lub miasta. 
68. Umowa przedwstępna 
Ma  na  celu  przygotowanie  zawarcia  umowy  między  stronami.  W  umowie  przedwstępnej  strony  mogą  oznaczyć  oprócz  elementów 
istotnych także termin zawarcia umowy oraz okres, w jakim strona ma pozostać w gotowości do zawarcia.  
Jeżeli  strona  zobowiązana  bezpodstawnie  uchyla  się  od  zawarcia  umowy,  może  to  wywołać  dwojakiego  rodzaju  następstwa  prawne: 
słabsze albo silniejsze. Skutek słabszy wyraża się w obowiązku naprawienia szkody, jaką osoba uprawniona poniosła przez to, że liczyła na 
zawarcie  umowy  przyrzeczonej.  Chodzi  tu  więc  o  odszkodowanie.  Natomiast  skutek  silniejszy  polega  na  obowiązku  zawarcia  umowy. 
Umowa przedwstępna nie umożliwia stronom zawarcia umowy przyrzeczonej w drodze negocjacji, 
69. Prawo pierwokupu różni się tym od prawa odkupu, iż nie może być wykorzystane przez uprawnionego w dowolnej chwili w okresie 
czasu oznaczonym w umowie, lecz ma znaczenie w momencie sprzedaży rzeczy osobie trzeciej. 
70.  Umowa sprzedaży nieruchomości powinna  być,  obowiązkowo, sporządzona  przez notariusza, którego  zadaniem jest  czuwanie nad 
zgodnymi z przepisami prawa zapisami umowy. 
Sprzedający powinien przedstawić notariuszowi dowód własności nieruchomości lub posiadania do niej prawa użytkowania wieczystego. 
Strony umowy powinny posiadać dokumenty tożsamości. 
Obowiązek sprzedającego
- udzielenie kupującemu niezbędnych wyjaśnień o stanie faktycznym i prawnym rzeczy lub 
prawa majątkowego, wydanie stosownych dokumentów, instrukcji itp.  
- wypełnienie obowiązków wynikających z gwarancji  
wypełnienie obowiązków wynikających z rękojmi za wady fizyczne rzeczy lub prawa, 
- wypełnienie obowiązków nietypowych, wynikających z treści umowy. 
Obowiązki kupującego
-dołożenie  staranności  przy  zawieraniu  umowy,  przez  oglądnięcie  rzeczy,  czy  nie  posiada  wad  fizycznych  i  sprawdzenie  informacji  ojej 
własności i ewentualnych ograniczeniach, 
-zapłacenie umówionej ceny  
- odebranie przedmiotu sprzedaży  
- ponoszenie ciężarów związanych z rzeczą oraz niebezpieczeństwem przypadkowej utraty lub uszkodzenia rzeczy z chwilą jej odebrania  

background image

 

12 

71.  Darowizna  -  rodzaj  umowy  nazwanej  prawa  cywilnego,  która  ma  na  celu  nieodpłatne  przysporzenie  obdarowanemu  korzyści 
(wzbogacenie obdarowanego) kosztem majątku darczyńcy. 
72. Umowa dożywocia przez tą umowę nabywca, w zamian za przeniesienie własności nieruchomości, zobowiązuje się zapewnić zbywcy i 
ewentualnie osobie bliskiej zbywcy dożywotnie utrzymanie. 
73.  Przez  umowę  o  dzieło  przyjmujący  zamówienie  zobowiązuje  się  do  wykonania  oznaczonego  dzieła,  a  zamawiający  do  wypłaty 
wynagrodzenia.  Umowa  o  dzieło  jest  umową  konsensualną,  zawsze  odpłatną  i  wzajemną.  „Dzieło"  oznacza  gotowy  rezultat  pracy 
przyjmującego  zamówienie,  mający  charakter  materialny  lub  niematerialny,  posiadający  określoną  w  zależności  od  rodzaju  usługi 
trwałość 
74. Przez umowę o prace geodezyjno-kartograficzne uprawniony wykonawca zobowiązuje się do wykonania robót zgodnie z umową, 
aktualną  wiedzą  techniczną  i  projektem,  a  zamawiający  do  udostępnienia  obiektu,  tj.  gruntu  i  budynków,  odebrania  wykonanych 
opracowań i zapłaty wynagrodzenia. Roboty geodezyjno-kartograficzne w procesie budowy mogą wykonywać jedynie osoby posiadające 
uprawnienia zawodowe 
W procesie budowy prace geodezyjno-kartograficzne obejmują: 
- obowiązkowe wytyczenie obiektu budowlanego w terenie, zgodnie z projektem zagospodarowania działki lub terenu, 
- w zależności od rodzaju obiektu budowlanego - geodezyjną obsługę inwestycji w trakcie budowy oraz ustawiania maszyn i urządzeń, 
- obligatoryjne pomiary inwentaryzacyjne (art. 43 ust. l zdanie 2 Prawa budowlanego), 
- ewentualnych pomiarów przemieszczeń i odkształceń obiektów. 
Prace  te  objętym  pozwoleniem  na  budowę  lub  zgłoszeniem  robót  budowlanych,  mogą  być  realizowane  w  ramach  zamówienia  przez 
głównego wykonawcę, związanego z inwestorem umową o roboty budowlane lub stanowić przedmiot samoistnej umowy. 
75.  Różnice  w  stosunku  do  umowy  najmu  z  dzierżawą  poza  faktem  użytkowania  a  nie  używania  rzeczy  oraz  rozszerzenia  przedmiotu 
umowy o dzierżawę prawa, polegają głównie na odmiennym sposobie rozłożenia, w czasie trwania umowy, czynszu i wzajemnych praw 
oraz obowiązków stron. 
Najem nie jest dzierżawą. W odróżnieniu od dzierżawy w najem mogą być oddawane jedynie rzeczy, zaś dzierżawa pozwala na oddanie 
do używania i czerpania pożytków i również praw. 
76  Kodeks  cywilny  poświęca  umowie  najmu  dwa  rozdziały,  z  których  pierwszy  zawiera  przepisy  ogólne  a  drugi  poświęcony  jest 
stosunkom najmu lokali mieszkalnych i użytkowych. 
Umowa ta zawiera
- datę i miejsce podpisania umowy,  
- dane osobowe najemcy i wynajmującym,  
- w jaki sposób będzie najemca wykorzystywał przedmiot wynajmu i będzie wykorzystywał zgodnie z jego przeznaczeniem,  
- cenę wynajmu, 
- bieżące naprawy, 
- okres najmu podmiotu, 
- uiszczenie opłaty skarbowej, 
- podpisy. 
77. Prosze omówić dzierżawę, w jaki sposób jest zawierana? jakie są główne składniki umowy. Co to jest czynsz , jak jest płacony? jakie 
są uprawnienia dzierżawcy i jego obowiązki? 
Przez  umowę  dzierżawy  wydzierżawiający  zobowiązuje  się  oddać  dzierżawcy  rzecz  do  i  pobierania  pożytków  przez  czas  oznaczony  lub 
nieoznaczony, a dzierżawca zobo-placić wydzierżawiającemu umówiony czynsz 
Umowa dzierżawy jest umową konsensualną, odpłatną i wzajemną. Forma umowy może być dowolna, jednakże w wypadku zawierania 
umowy  dzierżawy  nieruchomości  lub  lokalu  na  czas  dłuższy  niż  rok  zalecana  jest  forma  pisemna.  W  razie  nie  zachowania  tej  formy 
poczytuje się umowę za zawartą na czas nieoznaczony. 
Obowiązki  wydzierżawiającego  są  mniejsze  niż  oddającego  rzecz  w  najem.  Poza  faktem  odpowiedzialności  z  tytułu  rękojmi  za  wady 
rzeczy i nie przeszkadzania w wykonywaniu użytkowania rzeczy bądź prawa, nie posiada znaczących dla treści umowy obowiązków, chyba 
że strony inaczej postanowią. 
Obowiązki dzierżawcy to: 
- wykonywać prawo dzierżawy zgodnie z wymogami prawidłowej gospodarki  
- nie zmieniać przeznaczenia przedmiotu dzierżawy bez zgody wydzierżawiającego  
-  wykonywać  naprawy  niezbędne  do  zachowania  przedmiotu  dzierżawy  wstanie  nie  pogorszonym,  w  gospodarstwie  rolnym  lub 
hodowlanym, utrzymanie urządzeń komunalnych i technicznych w odpowiednim stanie, dbałość o drogę  

nie 

oddawać 

przedmiotu 

dzierżawy 

dzierżawę 

lub 

bezpłatne 

używanie 

osobie 

trzeciej 

bez 

zgody wydzierżawiającego  
-płacić 

czynsz 

terminach 

oznaczonych 

umowie 

lub 

dołu, 

tj. 

terminie 

zwyczajo*« 

przyjętym, a w braku takiego zwyczaju - półrocznie z dołu  
-  uiszczać  podatki  i  ponosić  inne  ciężary  związane  z  własnością  lub  z  posiadaniem  przedmiotu  dzierżawy  oraz  ponosić  koszty 
ubezpieczenia, zgodnie z zawartą umową  

po 

zakończeniu 

dzierżawy 

jeżeli 

umowie 

nie 

postanowiono 

inaczej 

zwrócić 

przedmiot 

dzierżawy w stanie nie pogorszonym  
-  jeżeli  dzierżawa  kończy  się  przed  upływem  roku  dzierżawnego,  dzierżawca  zobowiązany  jest  zapłacić  czynsz  pomniejszony  w  takim 
stosunku, w jakim pożytki, które w tym roku pobrał lub mógł pobrać, pozostają do pożytków z całego okresu dzierżawnego  
Czynsz  -  prawna  nazwa  świadczenia  należnego  z  tytułu  najmu  lub  dzierżawy.  Wartość  czynszu  może  być  ustalona  w  pieniądzach  lub 
naturze  (np.  owoce  z  sadu).  Czynsz  z  założenia  jest  świadczeniem  okresowym.  Wysokości  czynszu  wpływa  na  formę  umowy.  Jeżeli 

background image

 

13 

wartość  świadczeń za jeden rok  - lub jeżeli umowa  trwa krócej  niż rok  wartość za cały  czas trwania  umowy  - wynosi  tyś. złotych lub 
więcej, umowa powinna być stwierdzona pismem. 
 
78. Na czym polega umowa o usługi , zwana umową zlecenia 
Przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Stronami 
umowy są: zleceniodawca i zleceniobiorca. Natomiast przedmiotem umowy jest czynność prawna, którą przyjmujący zlecenie wykonuje w 
imieniu zleceniodawcy, lub usługa (czynność faktyczna), która nie jest uregulowana innymi przepisami. 
Obowiązki dającego zlecenie : 
- zwrot wydatków, w celu należytego wykonania zlecenia  
- zwolnienie zleceniobiorcy z długu, który zaciągnął w imieniu własnym, wypełniając obowiązki zgodnie z umową  
- ewentualne udzielenie zaliczki  
- wynagrodzenie po wykonaniu zlecenia  
Obowiązki przyjmującego zlecenie : 
1) wykonanie określonej w umowie czynności prawnej lub faktycznej; 
2) dostosowywanie się do wskazań i instrukcji; 
3) wykonywanie czynności osobiście. 
4) udzielanie dającemu zlecenie potrzebnych wiadomości o przebiegu sprawy, a po wykonani zlecenia lub po wcześniejszym rozwiązaniu 
umowy złożenie mu sprawozdania  
5) nie wolno mu używać we własnym interesie pieniędzy i rzeczy zleceniodawcy,  
6) po zakończeniu umowy powinien wydać zleceniodawcy również to wszystko, co przy wykonywaniu zlecenia dla mego uzyskał,  
Zakończenie stosunku prawnego może nastąpić przez: 
- wykonanie zlecenia; 
- odstąpienie od umowy przez każdą ze stron, ze skutkiem natychmiastowym. 
- utratę zdolności do czynności prawnych przez zleceniobiorcę lub jego śmierć. 
79. Jakie są różnice pomiędzy umową o dzieło a umową zlecenia 
Zlecenie
:  
- Przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. 
- W umowie zazwyczaj określa się czas, w jakiej ta czynność będzie wykonywana. 
- Wykonanie zlecenia może być odpłatne lub bezpłatne. 
Dzieło
- Przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła. 
- W umowie ustala się termin, w jakim to dzieło będzie wykonane. 
- Za wykonanie dzieła co do zasady należy się wynagrodzenie. 
80.Kiedy decyzja administracyjna podlega stwierdzeniu nieważności ( wymień conaj. 3 przypadki). 
Nieważność decyzji admin. stwierdza organ administracji państwowej gdy:  

1.  wydana została z naruszeniem przepisów własności;  
2.  wydana została bez podstawy prawnej lub rażącym naruszenia prawa ; 
3.  dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inna decyzja ostateczna;  
4.  zawiera wadę powodująca jej nieważność z mocy prawa. 

81.Kiedy może nastąpić wznowienie postępowania admin.  
Sprawa administracyjna zakończona decyzją ostateczną oraz gdy taka decyzja była dotknięta kwalifikowaną wadliwością, może być 
ponownie rozpoznana i rozstrzygnięta w drodze postępowania jakim jest wznowienie postępowania. Kodeks postępowania 
administracyjnego wylicza podstawy wznowienia postępowania. W sprawie zakończonej ostateczną decyzją wznawia się gdy: 
1. „DOWODY , NA KTÓRYCH PODSTAWIE USTALONO ISTOTNE DLA SPRAWY OKOLICZNOŚCI FAKTYCZNE, OKAZAŁY SIĘ FAŁSZYWE”  
2. „DECYZJA WYDANA ZOSTAŁA W WYNIKU PRZESTĘPSTWA”  
3. „DECYZJA WYDANA ZOSTAŁA PRZEZ PRACOWNIKA LUB ORGAN ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ, KTÓRY PODLEGA WYŁĄCZENIU”  
4. „STRONA BEZ WŁASNEJ WINY NIE BRAŁA UDZIAŁU W POSTĘPOWANIU 
5. „WYJDĄ NA JAW ISTOTNE DLA SPRAWY NOWE OKOLICZNOŚCI FAKTYCZNE LUB NOWE DOWODY ISTNIEJĄCE W DNIU WYDANIA 
DECYZJI, NIEZNANE ORGANOWI, KTÓRY WYDAŁ DECYZJĘ” 
 6. „DECYZJA ZOSTAŁA WYDANA W” OPARCIU O INNĄ DECYZJĘ LUB ORZECZENIE SĄDU, KTÓRE ZOSTAŁO NASTĘPNIE UCHYLONE LUB 
ZMIENIONE. 
 
82.Co to jest decyzja admin; jakie są składniki wg art. 107. Kiedy jest ostateczna?  
Decyzja jest aktem admin. rozstrzygającym sprawę co do jej istoty w całości lub w części, albo w inny sposób kończący postępowanie (np. 
umorzenie, przyznaje uprawnienia lub je znosi) 
Składniki:  
-oznaczenie organu wydającego decyzje; 
- oznaczenie stron( imię, nazwisko, adres, siedziba);  
- przytoczenie podstawy prawnej; 
- rozstrzygniecie; 
- uzasadnienie;  
- pouczenie; 
Za ostateczną uważa się taka decyzje wobec których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji. 

background image

 

14 

83.Czym się różni decyzja admin. od postanowienia organu administracji? 
 
Decyzja co do istoty rozstrzyga i kończy postanowienie. Decyzje kierowane są do stron, postanowienia do strony ale dotyczy uczestników 
postępowania  np.  świadka.  Decyzje  SA  wydawane  na  podstawie  przepisów  prawa  administracyjnego  a  postanowienie  na  podstawie 
przepisów postępowania administracyjnego 
84.Czym się różni zawieszenie od umorzenia postępowania admin.  
Zawieszenie postępowania powoduje czasowe wstrzymanie postępowania może nastąpić w sytuacji gdy rozpatrzenie sprawy lub wydanie 
decyzji  zależy  od  uprzedniego  rozstrzygnięcia  wstępnego  przez  inny  organ  ;  w  razie  śmierci  strony  ;  utraty  przez  strony  zdolności  lub 
czynności prawnych . Zawieszenie może być z urzędu lub na wniosek.Umorzenie postępowania  jest to decyzja kończąca postępowanie w 
sprawie ,  w organie I, II instancji lub w trybie nadzwyczajnym, jeżeli umorzenie nie zostanie zaskarżone lub jedna  ze stron nie wniesie 
odwołania umorzenie nabiera mocy. 
85.Prasze omówić wszczęcie postępowania admin. wg kodeksu postępowania admin.  
Organ administracji publicznej może ze względu na szczególnie ważny interes strony wszcząć z urzędu  postępowanie w sprawie w której 
przepis  prawa  wymaga  wniosku  strony,  organ  zobowiązany  jest  w  toku  postępowania  uzyskać  zgodę  strony  w  razie  nie  uzyskanie 
postępowanie umorzyć. 
86.W  jaki  sposób  i  w  jakim  terminie  oraz  do  kogo  składa  się  odwołanie  od  decyzji  admin.  
Odwołanie  jest  środkiem  przysługującym 
stronie  na  decyzje  wydana  przez  organ  lub  podmiot  admini.  publicznej.  Odwołanie  składa  się  w  ciągu  14  dni  od  daty  doręczenia  lub 
ogłoszenia. Odwołanie składa się do organów wyższego stopnia w stosunku do organu które wydały decyzje (np. decyzje wydał wojewoda 
-odwołanie  składamy  do  ministra;  jednostka  samorządu  terytorialnego-odwołanie  składamy  do  samorządowego  kolegium 
odwoławczego). Odwołanie składamy zawsze za pośrednictwem organu który wydał decyzje. 
87.Co to jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego?  
Jest  aktem  prawa  miejscowego  i  jednocześnie  dokumentem  który  odgrywa  ważną  role  dla  właścicieli  nieruchomości  objętych  tym 
planem.  Dokument  stanowi  treść  uchwały  rady  gminy  (  rady  miasta)  ,  ustala  przeznaczenie,  zasady  i  warunki  zagospodarowania  oraz 
zabudowy terenów objętych tym planem na dłuższy czas , kształtuje tez obrót nieruchomościami  
88.Jakie warunki musza być spełnione aby można było wydać decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego ? 
-Co  najmniej  jedna  działka  sąsiednia  i  dostępna  z  tej  samej  drogi  publicznej  jest  zabudowana  w  sposób  pozwalający  na  określenie 
wymagań  dotyczących  nowej  zabudowy  w  zakresie  kontynuacji  funkcji  ,  parametrów  cech  i  wskaźników  kształtowania  zabudowy  oraz 
zagospodarowania terenu w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych linii zabudowy oraz wykorzystania terenu. 
- Teren ma dostęp do drogi publicznej. 
- Istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego .  
- Teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych , leśnych na cele nie rolne , nie leśne. 
90. Opisz tryb postępowania przy podziale nieruchomości
. 3 etapy: 
1) Wszczęcie postępowania
Organem właściwym jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Wszczęcie następuje na wniosek strony, a w wyjątkowych sytuacjach na 
wniosek wójta, burmistrza czy prezydenta miasta. Wyjątek ten dotyczy: 
- podziałów niezbędnych do realizacji celów publicznych, niezależnie kto jest właścicielem nieruchomości, 
- gdy nieruchomość jest własnością gminy, którą reprezentuje wójt odpowiedzialny za to postępowanie, 
- wtedy gdy nieruchomość jest własnością Skarbu Państwa, powiatu lub województwa. Wszczęcie postępowania wyprzedza zasięgnięcie 
opinii, odpowiednio, starosty, zarządu powiatu lub zarządu województwa. 
Wszczęcie następuje na wniosek strony, która musi mieć w tym interes prawny. Uprawnioną osobą do wystąpienia z wnioskiem musi być 
osoba fizyczna prawna, która ma tytuł prawny do nieruchomości, czyli jest właścicielem, współwłaścicielem, użytkownikiem wieczystym, 
czasem dzierżawcą.  
Datą wszczęcia postępowania administracyjnego na żądanie strony jest dzień doręczenia wniosku organowi. 
2) Postępowanie wyjaśniające, w tym postępowanie dowodowe: 
Postępowanie administracyjne toczy się od jednej  czynności do kolejnej, z  udziałem  stron i organu. Cele rozstrzygnięcia będzie podział 
gruntu na działki ewidencyjne, przez oparcie się na faktach, w postaci dokumentów dostarczonych przez stronę postępowania, zebranych 
przez pracowników oraz zgromadzonych przez uprawnionego geodetę, powołanego przez stronę postępowania. 
3) Rozstrzygnięcie sprawy lub umorzenie postępowania administracyjnego
Upoważnieni przez organ (wójta, burmistrza, prezydenta miasta) urzędnicy badają, czy wniosek czyni zadość wymaganiom określonym w 
odpowiednich  przepisach.  W  razie  braków  w  załącznikach  oraz  nieopłacenia  kosztów  postępowania,  wnioskujący  jest  wzywany  do 
wypełnienia obowiązku w ciągu 7 dni. Jeżeli żądanie nie zostanie spełnione, podanie zostanie pozostawione bez rozpoznania. 
Po  otrzymaniu  prawidłowego  wniosku  strony,  ten  sam  organ  (wójt,  burmistrz  lub  prezydent),  przy  udziale  uprawnionego  urzędnika 
wydaje  opinię  co  do  zgodności  z  miejscowym  planem  zagospodarowania  przestrzennego  lub  z  decyzja  o  warunkach  zabudowy  i 
zagospodarowania terenu. 
Opinię wydaje się  w formie postanowienia, na  które służy stronie zażalenie.  Jeżeli opinia jest  pozytywna, to możliwe jest  sporządzenie 
właściwego projektu podziału nieruchomości.