background image

PRZESTRZEŃ AFINICZNA 

 

Definicja 1. 

X

JJG

 
 
 
 

 

 

 

+

×

X zbiór

X

≠ ∅

X X

X

JJG

- przestrzeń wektorowa nad ciałem K 

 
  nazywamy 

przestrzenią wektorową jeżeli zachodzą: 

(

)

 

1. 

 

 

G

, ,

X X

+

JJG

G

0

x X

x

x

∀ + =

,

!

x y X v X

x v

y

∀ ∃ + =

G JJG

2. 

 

( )

( )

,

,

x X u v X

x v

u x

v u

∀ ∀

+ + = + +

G G JJG

G

G

G G

3. 

 
 

Definicja 1. 
 
 

 

przestrzeń afiniczna 

(

)

, ,

X X

+

JJG

 
      - zbiór punktów tej przestrzeni  afinicznej 

X

 
      - przestrzeń tą nazywamy przestrzenią wektorów swobodnych w  

X

JJG

przestrzeni afinicznej 
 
 

dim

dim

X

X

=

JJG

 
 

to  

nazywamy wektorem zaczepionym o początku w punkcie 

v

  a 

końcu w y i oznaczamy: 

x v

y

+ =

G

G

v

y x xy

= − =

G JJJJJG JJG

 

 

PRZYKŁAD 1. 

 

2

X

= \

(zbiór punków na płaszczyźnie) 

 
 

2

X

=

JJG

JJG

\

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 

v

G

 
 

Wykład dr Magdaleny Sękowskiej 

strona 1 z 5 

Część 14 - Przestrzenie afiniczne 

 

background image

Wniosek: 

 

(

)

przestrzeń afiniczna to” 

, ,

X X

+

JJG

 
 
1.  

x y

 
2. 

x

 
3. 

x

 
4.  

xy

x

y

+ − =

JJJJJG

1

2

1

v

x v

v

v

+ = + => =

JG

JJG

JG JG

2

J

2

1

2

1

v x

v

x

x

+ =

+ => =

G

G

yz xz

+

=

JJG JJG JJG

 
5.  

xy

 

Definicja 2. 

 
 

(

 
 

B

e

yx

= −

JJG

JJG

)

(

)

1

2

, ,...,

n

e

e

=

- baza  

X

JJG

przestrzeń afiniczna 

, ,

X X

+

JJG

dim

X

n

=

 
 

0

0

X

To zespół: 
 

- nazywamy układem współrzędnych z przestrzeni  
afinicznej. Ustalony punkt to początek układu  

(

)

0

1

2

0 , , ,...,

n

e e

e

współrzędnych. 

 

UWAGA 

 
 

(

)

- przestrzeń afiniczna 

, ,

X X

+

JJG

(

)

0

1

2

0 , , ,...,

n

e e

e

 
 
 
 
 
 

v X

G J

0

0

0

! : 0

v x

+ =

JG

G

0

1 1

2 2

0

.

n n

v

x x e

x e

x

=

=

+

+ +

G JJJG JJJG JJJJG

JJ G

.

e

JJ

.

(1)

 
 
 

Definicja 3. 

 

(

)

1

2

:

, ,...,

n

x x

x

=

- punkt 

 

x

 

liczby (1) nazywamy współrzędnymi punktu X 

 
 
 
 
 

Wykład dr Magdaleny Sękowskiej 

strona 2 z 5 

Część 14 - Przestrzenie afiniczne 

 

background image

Umowa: 
 

 

(

 
 

[

)

1

2

, ,...,

n

x x

x

x

]

- punkt 

1

2

, ,...,

n

x x

x

v

- współrzędne wektora 

 

Wniosek: 

 
 

(

)

, ,

X X

+

JJG

(

)

0

1

2

0 , , ,...,

n

e e

e

 

(

)

1

2

, ,...,

n

x

x x

x

=

(

)

1

2

, ,...,

n

y

y y

y

=

JJJG JJJG

[

]

0

0

0

0

1

1

2

2

0

0

0

0

,

,...,

,

n

n

xy x

y

y

x

y

x y

x

y

x

=

+

=

=

JJG JJJG JJJG

1.  
 
 
 

(

)

1

2

, ,...,

n

x

x x

x

=

[

]

1

2

, ,...,

n

v

v v

v

=

G

(

)

1

1

2

2

,

,...,

n

n

x v

x

v x

v

x

v

+ =

+

+

+

G

2.  
 
 
 

Definicja 4 
 
 

(

 

Jeżeli istnieje podprzestrzeń      przestrzeni     taka, że: 

Y

X

)

JJG

JG

,

Y

X Y

przestrzeń afiniczna 

, ,

X X

+

JJG

 
1.  

,

x y Y

xy Y

JJG JG

 
 

:

x Y u Y

x v Y

∀ ∀

+ ∈

G JG

G

2. 
 
 
to 

 nazywamy podprzestrzenią afiniczną 

(

)

, ,

Y Y

+

JG

 
 

Definicja 5  

Równanie parametryczne (pod)przestrzeni afinicznej. 

 

 

(

 
 

  

 

 

 

 

 

 

(2) 

x X

x x X

)

0

0

1 1

2 2

...

n n

x x

t e

t e

t e

∈ <=> =

+

+

+ +

JJJG JJG

(

)

0

1

2

, , ,...,

n

x e e

e

przestrzeń afiniczna 

, ,

X X

+

JJG

 
załóżmy, że  

t

1, 2,3,...,

i

n

=

i

∈ \

to: 
     - punkt początkowy  

x

0

           

- wektory kierunkowe danej przestrzeni. 

e e

1

2

, ,...,

n

e

(2) nazywamy równaniem parametrycznym 

Wykład dr Magdaleny Sękowskiej 

strona 3 z 5 

Część 14 - Przestrzenie afiniczne 

 

background image

Definicja 5 

I) Dana jest przestrzeń wektorowa       i  

X

dim

JJG

X

n

=

JJG

 
1)  Każdą jej podprzestrzeń n-1 wymiarową nazywamy 

hiperpodprzestrzenią. 

2)  Każdą podprzestrzeń dwuwymiarową nazywamy płaszczyzną 

wektorową. 

3)  Każdą podprzestrzeń 1 wymiarową nazywamy prostą. 

 
II) Dana jest przestrzeń: 
         

i  

(

)

dim X

n

=

JJG

, ,

X X

+

JJG

 
1)  Każdą jej podprzestrzeń n-1 wymiarową nazywamy 

hiperpodprzestrzenią afiniczną. 

2)  Każdą podprzestrzeń dwuwymiarową nazywamy płaszczyzną afiniczną. 

3)  Każdą podprzestrzeń 1 wymiarową nazywamy prostą afiniczną. 

 

Wniosek: 

(

)

,

,

n

n

R R

+

JJG

 
 

 
Dane: 

 

1

2

, ,...,

o

o

o

o

n

x

x x

x

= 

1

2

, , ,...,

o

n

x e e

e

 
 
 
1) 

 

 

 

 

równanie płaszczyzny afinicznej 

x

= +

τ

∈ \

1

2

o

x te

e

τ

+

,

t

 
2)    

 

 

równanie prostej afinicznej 

= +

,

o

x v

o

x x tv

 

PRZYKŁAD 2 

(

)

5

5

,

,

R R

+

JJG

 
 
 
1) Równanie płaszczyzny 
    

o

(

)

1, 1,0, 2,1

x

=

[

]

[

]

2,3,1, 4,1

1, 1,1, 2,3

u

v

=

= − −

(

)

1

2

3

4

5

, , , ,

x

x x x x x

=

 
 
 
 

(

)

 
lub zapis: 

[

] [

]

1

2

3

4

5

, , , ,

(1, 1,0, 2,1)

2,3,1, 4,1

1, 1,1, 2,3

x x x x x

t

τ

=

+

+ − −

JJJJJJJJJJG

2,3,1, 4,1

=

Wykład dr Magdaleny Sękowskiej 

strona 4 z 5 

Część 14 - Przestrzenie afiniczne 

 

background image

2) równanie podprzestrzeni 1 wymiarowej (prosta afiniczna) 
 

Wykład dr Magdaleny Sękowskiej 

strona 5 z 5 

Część 14 - Przestrzenie afiniczne 

 

 
 
 

(

)

 

  (równanie parametryczne prostej    

t

(

)

2,3,1, 1,5

o

x

=

(

)

1,1, 1,1, 2

v

= −

JJJJJJJJJJJJG

J

(

)

1

2

3

4

5

, , , ,

2,3,1, 1,5

( 1,1, 1,1, 2)

x x x x x

t

=

+ −

JJJJJJJJJJJG

\

 
 

 
 
 
 
 
 
 

1

2

3

4

5

2

3

1

1

5 2

x

t

x

t

x

t

x

t

x

t

= −

= +

= −

= − +

= +