background image

1. Omow przyczyny i zjawiska które doprowadziły do powstania spol. Informacyjnego

Aspekt gospodarczo- strukturalny:  tutaj kryterium stanu spleczenstwa 
informacyhnego staje się udział jaki sektor inforamcji ma w ogole 
zatrudnionych.  Zgodnie z nim kreaje wysokouprzemysłowiane coraz 
silniej zmierzaja du postaci społeczeństwa informacyjnego, coraz mniej 
bowem osób jest zatrudnionych w sektorze prodkukcyjnym, podczas gdy 
silnie wzrasta sfera usług a w szegonosci usług inforamycjnych.  W 
kllasyfikacji opartej na owym kryterium gospodarczo- strukturalnym 
Organizacja Wspólnoty Gospodarczej i Rozwoju zalicza takei kraje jak: 
Niemcy, Szwecja, Fracja, Wielka Brytania, Japonia czy USA do 
społeczeństw informacyjnych

Aspekt konsumpcyjny: wedle tego ktyterium stan spolecznestwa 
inframcyjnego zależy od konsumpcli dóbr inforacyjnych

Aspokt technoliigiczy: za konstytuywne dla społeczeństwa inforamcyjnego
uznaje się wprowadzenie technnoligii komputerowych i 
telekomunikacyjnych

Aspekt krytyczny: tutaj rozwaza się m.in. negatywne konsekwencje 
spoleczensstwa informacyjnego.  Rzecznicy tej opinii są zdania ze nowe 
technologie odpowiadają pewnej koncepcji politycznej, korzystenej dla 
tych ktorrzy rozporzadzaja wladza.  Społeczeństwo inforamcyjne bedie 
charakteryzowac omnipotecja wielkich przedsiebiorcow, które dysponuja 
duzymi mozliwoscioami wykorzystania najnowszych osiagniec 
technicyzch

Aspokt multimedialny: wskkazuje się na wzajemna zaleznosc czynnikwow
gospodarczych, spoleczno- strukturalych, politycznych i kutluralcych.  
Rzecznicy tych badań podkreslaja, ze zmana jednego podsystemu (np. 
technicznego) zawsze powoduje zmany winnych podsystemach (np. 
soleczenstwei).  Z tego punktu widzenia media masowe ssa tylko jenda ze 
zmiennych w wielowatkowym procesie zmiany splecznej

Media masowe pojawiają się na pewnym etapie społecznego i cywilizacyjnego
rozwoju, staja się integralnym elementem formacji cywilizacyjnejjokresslanej 
jako spoleczensdto przemysłowe. Oraz polegaja tym wszystkim zmanow 
systemowy, które dokonuja się w tym społeczeństwie i z kotych wylania się 
nastepna formacja cywilizacyjna: SPOŁECZEŃSTWO INFORMACYJNE

Kumulacja trzech czynników:

i. Wykształcenie, 

ii. Zamożność,

iii. Czas wolny

Przekształca zapotrzebowanie na bardziej zroznicownae przekazy w opyt na 
nie.

Jedna z przyczyn- teoria determinizmu technologicznego- praprzyczyna 
wszelkiego postępu w dziedzinie komunikowania jest rozwoj tecniki, 
podlegajacy wenwetrznej, niejako immanentnej  samoregulacji.  W efekcie 

background image

pojawiają się coraz doskonalsze media, ktorch techniczna „natura”, zwlaszcza 
przestrzenny lub czasowy aspoekt przkazu.

Inna- teoria determinizmu politycznego- kapitał, interesy i polityka 
wywieraja decydujacy wpływa na rozwoj i dzalanie mediów.  W ysl tej teorii, 
o pojawieniu się i rozwoju instytucji medialnych przesadzaja interesy 
ekonomiczne i polityczne..  Interesy te czynia z mediów masowych obszar 
inwestycji przynoszacych ogromne zyski i kaza traktowac przekazy jako 
towar, który podlega ekonomicznej fetyszyzacji- o wartości przekazow 
decyduje cena, a nie satysfakcja jakiej dostarcaja odborcy.

Orientacja strukturalna, odrzucajaca pryat jednego cyznnika na rzecz 
deterinacji bardziej złożone

i. Prasa- zrodzily potrzeby nowego kapitalistycznego i przemyslowego 

systemu społecznego, który cechowala ekspansywnosc, 
kompleksowosc oraz centalizacja życia politycznego, ekonomiczneog i 
kulturalnego.  Miała zapewnic szybka, aktualna informacje

ii. Kinematograf- zasopokajal zapotrzebowanie na atrakcyjna i afirmujaca 

status quo rozrywke

iii.

fotografia- mobilnosc ludzi, pozwalala  przedluzyc kontakty 
miedzyludzkie, dawala namiastke stycznosci ze znanymi 
osobistosciami

iv. telegraf, telefon- przedluzanie kontaktów miedzyludzkich

nowe typy więzi społecznych, midzy jednostka, rodzina i spoleczenstewem- 
radio i telewizja

następuje tendencja do zwiekszania liczby, jakości, zakres zastosowan i 
sposoby wykorzystywania poszczególnych mediów

Jeśli technika, pieniadze i wladza stanowia motor napedowy procesow 
komunikownnia masowego, to żaden z tych czynników z osobna ani nawet 
razem wzeite, nie determinuja jednoznacnei dynamiki i kirunku tych procesów,
gdyż zawsze zaleza one od ogonych warunkow społecznych i poziomu 
cywilizaycyjnego rozwoju

2. Wpływ wywierany przez media a koncepcja dysonansu poznawczego Leona 

Festinger’a

Teoria dysonansu poznawczego

Dysonans poznawczy polega na jednoczesnym występowaniu u danej jednostki dwóch
elementów poznawczych (idee, postawy, przekonania), które są ze sobą sprzeczne.  
Wytwarza się stan napięcia podobny do tego jaki odczuwamy nie mogąc zaspokoić 
określonej potrzeby.  Jest to stan psychiczny przykry dla jednostki, toteż dąży ona do 
jego usunięcia lub złagodzenia.  Może to osiągać zmianą opinii o przedmiocie 
postawy lub też subiektywną reinterpretacje obrazu rzeczywistości, tak aby pasowała 
do już ugruntowanej wiedz o przedmiocie postawy.  Szczególnie mocno przywiązani 
jesteśmy do swych postaw, gdy łączą się z nimi silne emocje, jak ma to np. na 
płaszczyźnie religijnej, czy politycznej.  Ludzie głęboko zaangażowani uczuciowo w 
tych sferach nie przyjmują innych punktów widzenia, są odporni na odmienną 
argumentację.  Gdy więc  ktoś czyta lub słyszy „głupi’ argument za swym własnym 
stanowiskiem, wzbudza to w nim pewien dysonans, ponieważ nasuwa to nieco 

background image

wątpliwości co do słuszność tego stanowiska lub co do inteligencji ludzi z nim się 
zgadzających.  Podobnie , za każdym razem, gdy słyszy on rozsądny argument na 
rzecz stanowiska przeciwnego, także wzbudza w nim dysonans, ponieważ nasuwa 
myśli, że druga strona może mieć racje.  Unikając dysonans, większość z ludzi 
skłonna jest otaczać się osobami wyrażającymi podobne poglądy w ważnych 
kwestiach, oraz korzystać przede wszystkim z mediów masowych, które przekazują 
informacje potwierdzające słuszność przyjętych postaw. 

Przykładem może być:

Sytuacja, w kteruj osoba, wiedzac, ze ma wilkie dlugi, decyduej się 

jednodczesnie na jakiś drodgi zakup, czy tez sytuacj, w ktrej palacz, który wie w szkodliwosci
paniea, nadal pali.  Wiedza i zachowania niejako rozchodza się w tychprzypadkkach.  Z 
dysonansem poznawczym w postaci niezgodnosci miedzy postawa a zachowaniem mamy 
również do czynienia wtedy , dgdy osoba, która podziela poglądy danej partii, glosuje jednak 
na kandydata partii przeciwnej.  Dsonans poznawczy w sferze pstaw pwstaje wtedy, gdy nie 
przyllad dana osoba pozytywnie ocenia jakigos pollityka i jakiś okreslony cel, na przykład 
wolność prasy, ale jenoczesnie ten właśnie polityk ma negatywny stosunek do wolnosci 
prasy.  Założena:

Jest nieprzyjemnym stanem, którego się unika

W przypadku zaisteninia jednostka będzie probowac go zredukwoac albo 
wyeliminować

W przypadku zaistneinia dysonansu poznawczeg jednostka unika wydarzen i 
informacji, ktre moglyby go utrwalac

Intensywnosc dysonansu jest pozytywnie skorelowana z waznoscioo nastawien
poznawczych, których dotyczy, liczba nastawien pozostajacych ze sobą w 
dosonanisie

Może być zredukowany lub wyeliminowany, o ile pojawia się nowe 
nastawienia poznawcze lub już instejace ulena zmianie

Pojawienie się nowych nastanien poznawczych edukuje dysonans, jeśli uzyskaj
one dodtkowe znaczenie i przez to zredukowany zostanie udział selementow 
wywolujacych dysonans, lub gdy nowe nastanienia pznawcze zmiena 
znaczenie pozostajacych ze sobą w dysonansie elementów

Zmana istniejących nastawien poznawczych wpływa na redukowanie 
dysonansu, jeśli nowa treść uczy je trudnijszym do polaczenia z innymi 
elementmi lub gdy ich znaczeni zostanie zredukowane

Jeśli nowe nastanienia poznawcze nie pojawia się lub isniejace nie będą mogly 
zostać zmienine, wówczas podjete zostaną działania, ktre będą miały 
pozytywne konsek

Z teorii dysonansu poznawczego wynikajadwie ważne hipotezy dla badań nda 
wpływem wywieranym przez środki masowego przekazu

1. po podjeciu określonej decyzji jednostka poszukuje inforamji, ktre 

mialyby  te decyzje wspoerac i tym samym przycznic się do 
zredukoawnia ewentualnego dysonansu poznwaczego.  Przykladowo 
Danuta Ehrlich (57) stwierdzila, ze wlascielele nowo kupionych 
samochodow selektywnie czytaja oglosznia samochodeowe w tkai 
sposobb,, aby uzyskać dodatkowe uzasadnienia swojej decyzji.  
Ogłoszenia dotyczące właśnie co kupionego modelu samochodu były 
czytane czesciej niż ogłoszenia dotyczące innychsamochodw.  

http://notatek.pl/komunikacja-spoleczna-spoleczenstwo-informacyjne?notatka