1
Istota metody ABC
43
•
Metoda łączenia kosztów cząstkowych procesów
z produktami dla klienta.
•
Sposób na wiarygodne rozliczanie kosztów pośrednich
na poszczególne produkty.
•
Przedmiotem analizy są procesy i działania
a NIE podmioty, które je wykonują.
• Activity Based Costing = „rachunek kosztów działań” lub
„procesowy rachunek kosztów” (PRK)
Etapy ABC
44
1) Przeprowadzenie analizy procesów w celu identyfikacji
istotnych działań występujących w danej firmie (activities)
2) Określenie jednostek pomiaru dla kaŜdego działania (cost
drivers)
3) Określenie kosztów kaŜdego wyodrębnionego działania (cost
pool)
4) Rozliczenie kosztów poszczególnych działań na wytworzone
produkty
Zastosowanie
45
• Wybór konkretnego obszaru działalności
przedsiębiorstwa:
- ścisłe odniesienie do produktu, procesów
występujących w danym obszarze
- wysoka liczba powtarzanych procesów
- wysoki wolumen kosztów wspólnych obszaru
- koncentracja na obszarze gdzie podejście
przyczynowo-skutkowe nie jest popularne
• Szczególnie istotne w przedsiębiorstwach gdzie
koszty pośrednie są wysokie i ich udział rośnie.
Sprawozdawczy rachunek zysków i
strat przedsiębiorstwa (skrócony)
46
PLN
struktura
Przychody ze sprzedaŜy
443,000
100,0%
Koszt wytworzenia
sprzedanych produktów
310,000
70,0%
Wynik
brutto
na
sprzedaŜy
133,000
30,0%
Koszty sprzedaŜy
88,600
20,0%
Koszty
ogólnego
zarządu
20,000
4,5%
Wynik na sprzedaŜy
24,400
5,5%
Pozostałe
koszty
operacyjne
10,000
2,3%
Koszty finansowe
6,400
1,4%
Wynik finansowy brutto
8,000
1,8%
Podatek dochodowy
2,400
0,5%
Wynik finansowy netto
5,600
1,3%
2
Tradycyjna kalkulacja rentowności
klientów
47
Segment odbiorców
Super- markety
Hurtownie
Detaliści
Razem
Przychody ze
sprzedaŜy
62,300
332,000
48,700
443,000
Koszt
wytworzenia
sprzedanych
produktów
42,000
240,000
28,000
310,000
MarŜa brutto
20,300
92,000
20,700
133,000
MarŜa brutto (%)
32,6%
27,7%
42,5%
30,0%
Koszty
sprzedaŜy
12,460
66,400
9,740
88,600
MarŜa klienta
7,840
25,600
10,960
44,400
MarŜa
klienta
(%)
12,6%
7,7%
22,5%
10,0%
Działania związane z obsługą klientów
48
Działania związane
z obsługą klientów
Miesięcz
ne koszty
Opis
Wizyty handlowców
44.000
Koszty pracy handlowców,
samochodów, paliwa, telefonów.
Zarządzanie
kluczowymi klientami
8.000
Koszty pracy pracownika ds.
kluczowych klientów, stanowiska
biurowego, samochodu, paliwa,
telefonów.
Promocja
13.000
Materiały reklamowe, reklama
niepubliczna.
Obsługa magazynowa
3.600
Koszty związane z pakowaniem,
transportem wewnętrznym,
załadunkiem, rozpakowywaniem
opakowań zbiorczych.
Transport do klientów
6.000
Usługi transportowe obce
Transport zwrotów
1.000
Usługi transportowe obce
Obsługa dokumentów
13.000
Koszty związane z obsługa
dokumentów sprzedaŜy,
magazynowych, zamówień w
Dziale SprzedaŜy, Magazynie i
Księgowości.
Łącznie
88.600
Dane o segmentach sprzedaŜy dla
typowego miesiąca
49
Sieć super- marketów
Hurtownie sprzedające do
detalistów
Detaliści kupujący
bezpośrednio
Razem
Liczba punktów sprzedaŜy
20 super- marketów
5 hurtowni, 350 sklepów
ok. 200 sklepów
-
SprzedaŜ wg cennika (zł)
70.000
400.000
48.700
518.700
Upusty od cennika
11%
17%
-
-
Kredyt kupiecki w dniach
90 dni
30 dni
gotówka
-
NaleŜności wątpliwe
-
2,5%
-
-
Koszty promocji
5.000
8.000
-
13.000
Koszty transportu
2.000
4.000
-
6.000
Koszty transportu zwrotów
1.000
-
-
1.000
Koszty
pracownika
ds.
kluczowych klientów
8.000
-
-
8.000
Liczba
godzin
pracy
handlowców
160 godz.
390 godz.
-
550 godz.
Liczba wizyt handlowców u
klientów
80 wizyt
1.440 wizyt
-
1.520 wizyt
Liczba
zakupionych
opakowań zbiorczych
200 opak.
550 opak.
65 opak.
815 opak.
Typ opakowań
niestandardowe
standardowe
Konieczność
rozpakowania
Liczba
dokumentów
(fa,
magazynowe, zamówienia)
200 dok.
700 dok.
400 dok.
1.300 dok.
Ustalenie kosztów działań
50
Działanie
Nośnik
kosztów
Koszt
miesięczny
Wolumen nośnika
Koszt
na
jednostkę
nośnika
Sieć
super-
marketów
Hurtownie
sprzedające
do
detalistów
Detaliści
kupujący
bezpośredni
o
Razem
Wizyty
handlowców
Liczba
godzin
44 000
160
390
-
550
80 zł/godz.
Obsługa
magazynow
a
WaŜona
liczba
opakowań
3 600
200´1,1=220
550´1 =550
65´2= 130
900
4 zł/opak.
Obsługa
dokumentów
Liczba
dokumentów
13 000
200
700
400
1 300
10 zł/dok.
3
Kalkulacja rentowności klientów
51
Sieć super- marketów
Hurtownie sprzedające
do detalistów
Detaliści
kupujący
bezpośrednio
Razem
Przychody wg cennika
70 000
40 000
48 700
518700
Upusty
7 700
68 000
-
75 700
Przychody
ze
sprzedaŜy
62 300
332 000
48 7000
443 000
Koszty
kredytu
kupieckiego (2)
2 100
4 000
-
6 100
Przychody
skorygowane
60 200
319 700
48 700
428 600
Koszt
wytworzenia
produktów
42 000
240 000
28 000
310 000
Skorygowana
marŜa
brutto (%)
26,0%
19,9%
42,5%
22,9%
Wizyty handlowców (3)
12 800
31 2000
-
44 000
Zarządzanie
kluczowymi klientami
8 000
-
-
8 000
Promocja
5 000
8 000
-
13 000
Obsługa magazynowa
880
2 200
520
3 600
Transport do klienta
2 000
4 000
-
6 000
Transport zwrotów
1 000
-
-
1 000
Obsługa dokumentów
2 000
7 000
4 000
13 000
MarŜa klienta
-13 480
27 300
16 180
30 000
MarŜa klienta (%)
-19,3%
6,8%
33,2%
5,8%
Zalety ABC
52
•
Daje moŜliwość rozpisania w prawidłowy sposób kosztów na
poszczególne wyroby i pozwala je łączyć z przyczynami ich
powstania (poprawa kalkulacji)
•
Zmniejszenie błędnych decyzji strategicznych
•
UmoŜliwia skuteczne planowanie działań w przyszłości,
szczególnie decyzji długofalowych w zakresie polityki produkcji
i kształtowania struktury działalności okołoprodukcyjnych
•
UmoŜliwia zarządzanie przez koszty (ocena rentowności)
•
Stanowi bazę informacyjną dla racjonalizacji i redukcji kosztów
procesów (Workflow-management)
•
Pozwala na identyfikację działań kreujących wartość.
Wady ABC
53
• Metoda trudna do wdroŜenia koncepcja ABC
nie uwzględnia tradycyjnej organizacji
produkcji
• Nie daje informacji o tym, które podmioty są
najbardziej kosztowne
• Kalkulacja nie jest łatwa