2012-12-05
1
Niedoczynnośd tarczycy u psów
Katedra Chorób Wewnętrznych
z Kliniką Koni, Psów i Kotów
Uniwersytet Przyrodniczy
we Wrocławiu
dr hab. Jarosław
Popiel
Hipertyreoza
Eutyreoza
Hipotyreoza
• T4
• T3
• T4
• T3
• T4
• T3
Podwzgórze
Hormon
uwalniający
(TRH)
Przysadka
Hormon
tyreotropowy
(TSH)
Tarczyca
Hormony
docelowe
(
T4,
T3)
Bezpośrednia
pętla
sprzężenia
zwrotnego
Krótka pętla
sprzężenia
zwrotnego
Pośrednia pętla
sprzężenia
zwrotnego
+ lub -
+ lub -
+ lub -
+ lub -
+
Wzajemne oddziaływanie miedzy podwzgórzem, przysadką
a tarczycą wraz z regulacją sprzężenia zwrotnego.
Około 99.9 % T
4
jest wiązane z białkami
osocza:
Tylko ~0.1- 0,3 %
z całkowitej puli T
4
w
krwi jest niezwiązane i występuje jako
frakcja wolna (f T
4
).
Hormony tarczycy w krwi
W zależności
od czasu jej
wystąpienia:
wrodzona
nabyta
W zależności
od stopnia
nasilenia
objawów
klinicznych:
klinicznie
jawna
subkliniczna
W zależności
od miejsca
uszkodzenia
układu
endokrynnego:
pierwotna
(pierwszorzędowa)
wtórna
(ośrodkowa, drugo-
lub trzeciorzędowa)
Hipotyroidyzm- klasyfikacja choroby
90% to nabyta pierwotna niedoczynnośd
limfocytarne zap. tarczycy
idiopatyczny zanik tarczycy
Rzadko – wrodzony niedorozwój
Rzadko nowotwory (raczej nadczynnośd)
Jatrogenna – zabieg chirurg., leki
2012-12-05
2
10% - wtórna niedoczynnośd tarczycy
niedobór tyreotropiny, TSH
często związana z karłowatością przysadkową
nowotwory przysadki
Zespół Cushinga
niedobory jodu, zaburzenia białek transportujących,
problemy z przekształcaniem T4 do T3
• psy pomiędzy 2 a 10
rokiem życia (najcz. > 4 lat)
• głównie średnie i duże
rasy,
predyspozycje:
U młodych zwierząt można
badad predyspozycje oraz
monitorowad wystąpienie
późniejszych objawów
Predyspozycje rasowe
Golden
retriever
Labrador
retriever
Owczarek
niemiecki
Bokser
Beagle
Owczarek
staroangielski
Nowofundland
Doberman
Cocker
spaniel
Seter
angielski
Rottweiler
American pit
bull terrier
Wyżeł
niemiecki
Dalmatyoczyk
Jamnik
Objaw kliniczny
Występowanie
(
%)
Łojotok tłusty lub suchy
90,3
Nadwaga lub zauważona tendencja do tycia
84,7
Unikanie zimnych miejsc
81,2
Niechęd do zabawy
78,9
Łamliwy suchy włos
78,2
Symetryczne wyłysienie boków
76,9
Bradykardia
57,8
Ropne powierzchowne zapalenie skóry
14,0
Zapalenie zewnętrznego przewodu słuchowego
8,1
Wyłysienie ogona (szczurzy ogon”)
7,5
Brak lub utrudniony odrost włosa
7,5
Problemy rozrodcze (zaburzenia cyklu płciowego, mlekotok)
7,5
Niezborności lub kulawizny
4,2
Wyłysienie na bokach i szyi
3,2
Obrzęk okolicy głowy
0,3
Agresja
0,3
Łojotok tłusty lub suchy
90,3%
• Nadwaga lub zauważona tendencja do tycia
84,7%
• Unikanie zimnych miejsc
81,2%
• Niechęć do zabawy
78,9%
Łamliwy suchy włos
78,2%
Symetryczne wyłysienie boków
76,9%
• Bradykardia
57,8%
Najczęściej występujące objawy
kliniczne hipotyreozy (>50 % psów)
Objawy kliniczne wynikające z
zaburzeo metabolicznych:
Ospałośd
Otępienie, brak zainteresowania otoczeniem w czasie badania
Niechęd do wysiłku
Tycie przy nie zmienionym apetycie !!!!!!
Unikanie zimna, - niska temperatura ciała
2012-12-05
3
zmiany skórne
symetryczne wyłysienie boków, rzadko obejmujące
głowę i kooczyny
włosy suche, łamliwe, „szczenięca okrywa”
skóra zgrubiała, chłodna, nalana (obrzęk śluzakowaty),
przebarwiona
często utrata włosów na grzbietowej powierzchni
ogona – „szczurzy ogon”
łojotok suchy lub tłusty
wtórne ropne zap. skóry lub rogowacenie,
utrudnine
gojenie ran
Objawy nerwowo – mięśniowe:
Oslabienie - miopatie
Sztywnośd mięśni
Neuropatie obwodowe
Niezbornośd tylnych kooczyn
Zanik mięśni
Afonia – porażona głośnia
Problemy z oddawaniem moczu
Objawy kardiologiczne:
Bradykardia
Arytmie
Kardiomiopatia
Objawy ze strony narządu wzroku:
Złogi lipidów w rogówce
Owrzodzenia rogówki
Zapalenie naczyniówki
Opadnięcie powiek
Objawy z narządu rodnego:
skrócona ruja lub jej brak,
spadek libido,
niepłodnośd
wysoka śmiertelnośd szczeniąt,
atrofia jader,
obniżenie lub brak produkcji spermy
Objawy z przewodu
pokarmowego:
wymioty,
Zaparcia na zmianę z
biegunkami
2012-12-05
4
Bokser, suka 4 lata, widoczne
zmiany
skórne – symetryczne wyłysienia
boków z przebarwieniem skóry
Airedale terrier, samiec, 4 lata, widoczne
symetryczne wyłysienia boków z przebarwieniem
,
Rhodesian ridgeback , suka 4 lata, widoczne
wyłysienia z częściowym przebarwieniem skóry
Mieszaniec, samiec, 8 lat,
widoczne rozlegle
wyłysienia grzbietu,
boków tylnej powierzchni
ud i ogona („szczurzy
ogon”)
Sznaucer min., suka 5 lat,
widoczne wyłysienia z
częściowym przebarwieniem skóry
Hipotyroidyzm- diagnostyka
• Badanie krwi
• anemia nieregeneratywna, normocytarna,
normobarwliwa,
• Hypercholesterolemia hyperlipidemia,
hypertrigliceridemia
• ↑
Fosfatazy alkalicznej (AP)
• ↑
Aminotransferazy alaninowej (AlAt)
• Badanie moczu – prawidłowe
• Biopsia
• Testy hormonalne tarczycy
• Odpowiedź na leczenie
2012-12-05
5
wykonywane testy hormonalne tarczycy
całkowite stężenie T4,
Wolna frakcja (Free) T4 (fT4)
,
Całkowite stężenie T3
Poziom cTSH (specyficzny psi)
Przeciwciała przeciwko tyreoglobulinie -
TgAb
Hipotyroidyzm - diagnostyka
Proponowany panel tarczycowy do badania
psów:
•
T4
•
FT4
•
cTSH
•
TgAb
•
Cholesterol
•
minimum
Oznaczanie TSH w surowicy
• Małe znaczenie – bardzo duża specyfika
• Musi byd cTSH (psi)
• Tylko potwierdza podejrzenie hipotyreozy
• Zdrowe psy poniżej 0,6 ng/ml
• Do 40 % chorych też podobnie…..
Oznaczanie przeciwciał TgAA
• Miano TgAA najbardziej wiarygodne
(istnieją anty T4, anty T3 i inne)
• Można rozpoznad u młodych kiedy jeszcze
nie ma żadnych objawów chorobowych
• Może byd wymóg zwiazku kynologicznego
- np. nowofundlandy
Poziomy hormonów tarczycy oznaczane we krwi
u psów
Test
Wartości prawidlowe
Tyroksyna (T4)
19 do 45 (60) nmol/l*
FT4
(
Frakcja wolna)
7 do 31 pmol/l **
**wg niektórych autorów od 12
TSH
poniżej 37mU/L
(0,6 ng/ml)
* U Greyhoundów nawet o połowę niższe