of H

aemosta

tic

iversity

„Praktyczna analiza funkcji układu hemostazy w oparciu
o najczęściej wykonywane badania diagnostyczne”

Mechanizmy prowadzące do powstania czopu hemostatycznego oraz
testowanie ich sprawności za pomocą badań diagnostycznych
(2 godziny)

Mechanizmy antykoagulacyjne oraz testowanie ich sprawności za
pomocą badań diagnostycznych (2 godziny)

FIZJOLOGIA STOSOWANA - TEMATY ĆWICZEŃ REALIZOWANYCH

W ZAKŁADZIE ZABURZEŃ KRZEPNIĘCIA KRWI

KDL UM W ŁODZI

Zaliczenie (1 godzina )

Hemostaza to zespół procesów

fizjologicznych, które zapewniają:

of H

aemosta

tic

iversity

• sprawne hamowanie krwawienia po

przerwaniu ciągłości ściany naczyń,

•

płynność krąŜącej krwi

Wprowadzenie do ćwiczeń

aktywne czynniki krzepnięcia

fosfolipidy (aktywne płytki)
PAI-1

śródbłonek
AT, układ białka C
Układ fibrynolizy

Układ

antykoagulacyjny

PODWYśSZONE RYZYKO

WYSTĄPIENIA ZAKRZEPICY

Zachwiana równowaga układu hemostazy

Układ

prokoagulacyjny

śródbłonek
AT, układ białka C
Układ fibrynolizy

aktywne czynniki krzepnięcia

fosfolipidy (aktywne płytki)
PAI-1

adniki

adu

antykoagulacyjnego

Antytrombina

• Śródbłonek naczyniowy

• Układ fibrynolityczny

• Inhibitory osoczowe układu krzepnięcia

układ białka C

XIIa, KK

prou-PA

u-PA

plazminogen

-AP,

-MG

PAI-1,

PAI-2

C1-INH

Regulacja fibrynolizy

PAI-2

plazmina

HRGP

inhibitory

PAI: inhibitor aktywatora plazminogenu
C1-inh: inhibitor C1 esterazy
HRGP: glikoproteina bogata w histydynę
α2AP: α2 -antyplazmina

α2MG: α2 -makroglobulina

t-PA

tPA

fibryna

XIIa, KK

ScuPA

DcuPA

plazminogen

fibryna

fibrynogen

2-AP,

2-MG

PAI-1,

PAI-2

C1-INH

Fibrynoliza w szczegółach

PAI-1

plazmina

HRGP

D-dimery

FDP

TAFI

XIIa

XIa TF-VIIa

IXa +

VIIIa

Xa +

IIa

TFPI

APC

Inhibitor aktywowane cz. krzepnięcia

Inhibitor

AT :

antytrombina

APC:

aktywowane białko C

PS:

białko S

TFPI: inhibitoraktywacji

zaleŜnej od TF

TF: czynnik tkankowy

Inhibitory układu krzepnięcia

Triada Virchowa

zmniejszenie przepływu krwi,

osłabienie antykoagulacyjnej funkcji śródbłonka,

przewaga mechanizmów prokoagulacyjnych nad

antykoagulacyjnymi w układzie osoczowym

W powstawaniu zakrzepów Ŝylnych decydującą rolę odgrywają zburzenia
mechanizmów osoczowych i ściany naczyń.

W powstawaniu zakrzepów tętniczych decydującą rolę odgrywają zburzenia
czynności płytek krwi i ściany naczyń.

ROZPOZNANIE ZAKRZEPICY

Badanie podmiotowe

Badanie przedmiotowe

Badania ultrasonograficzne,

radiologiczne, scyntygrafia, tomografia ....

Badanie stęŜenia D-Dimerów

ROZPOZNANIE ZAKRZEPICY

Badanie podmiotowe

Badanie przedmiotowe

Badania ultrasonograficzne, radiologiczne,

scyntygrafia, tomografia ....

Badanie stęŜenia D-dimerów

Wybrane zaburzenia zakrzepowo-zatorowe

DIC – zespół rozsianego krzepnięcia wewnątrznaczyniowego
to niekontrolowana aktywacja układu hemostazy, występująca
jako powikłanie wielu chorób. Następuje zuŜycie wszystkich
czynników hemostazy, wielonarządowa niewydolność i
krwawienie.

śylna choroba zakrzepowo-zatorowa.

Zatory pochodzenia sercowego i aortalnego.

Zakrzepy i zatory tętnic mózgowych.

Choroba niedokrwienna serca.

Zakrzepy w chorobach nowotworowych.

Zakrzepy i zatory w chorobach nerek.

Powszechnie uznane czynniki ryzyka

zakrzepicy Ŝylnej

Wcześniej przebyte incydenty zakrzepowo-zatorowe

Okres ciąŜy i połogu

Długotrwałe unieruchomienie

Stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych i hormonalna terapia
zastępcza

Ŝylaki, podeszły wiek

zespół antyfosfolipidowy

Rozległe złamania i urazy, duŜe zabiegi chirurgiczne

Nowotwory złośliwe, czerwienica prawdziwa, nadpłytkowość

Homocysteinemia

PodwyŜszone stęŜenie czynników VIII, IX, XI

TROMBOFILIA

Częstość występowania dysfunkcji układu

antykoagulacyjnego i ryzyko wystąpienia śChZZ

Oporność na aktyw. Białko C (APCR) - 1 – 15

4 – 6 x 40 - 50

(mutacja cz V Leiden)

mutacja 20210A protrombiny (hetero)- 1 – 6.5

2 – 4 x 18 - 24

niedobór białka S -

< 1

10 x

1 - 13

niedobór białka C -

0.2 – 0.4

10 x

1 - 9

niedobór AT

0.02

10 x

1 - 7

Zwiększone stęŜenie cz. krzepnięcia –

2 – 3 x 15 – 25

Zespół antyfosfolipidowy –

3 – 5

10 x

5 - 15

Hiperhomocysteinemia -

0.3 – 1

2 x

15 - 20

Og pop.

Pac. z ZChZZ

Wzgl. ryz.

śChZZ

P.M. Mannucci, Laboratory Detection of Inherited Thrombophilia.
Sem Thromb. Hemost 31(1) 2005

Wskazania do przeprowadzenia badań

w kierunku wrodzonej trombofilii

•

śylna choroba zakrzepowo-zatorowa występująca przed 50
r.Ŝ.

•

Nawroty zakrzepicy Ŝył głębokich lub zapalenia
zakrzepowego Ŝył powierzchniowych

•

Zakrzepica w nietypowym miejscu (np. Ŝył kreskowych,
układu Ŝylnego mózgu

•

Niewyjaśniona zakrzepica w okresie noworodkowym

•

Martwica skóry w czasie stosowania doustnego
antykoagulanta

•

Krewni osoby, u której rozpoznano wrodzoną trombofilię

•

Występowanie zakrzepicy Ŝylnej u innych członków rodziny

S. Łopaciuk. Wrodzona trombofilia. w Zakrzepy i zatory PZWL W-wa 2002

Diagnostyka zaburzeń układu antykoagulacyjnego

(zakrzepica Ŝylna)

Oporność na aktywne białko C (APC-R) (badanie
funkcjonalne)

APC-R w kierunku mutacji Leiden (potwierdzające badanie
genetyczne)

Białko C (badanie funkcjonalne)

Białko S (stęŜenie)

Antytrombina (badanie funkcjonalne)

Mutacja 20210 genu protrombiny (bad. genetyczne)

Zespół antyfosfolipidowy (PTT LA)

StęŜenie homocysteiny

P.M. Mannucci, Laboratory Detection of Inherited Thrombophilia.
Sem Thromb. Hemost 31(1) 2005

Antykoagulacyjne działanie APC

Oporność na aktywowane białko C

• Inaktywacja czynnika Va

proteoliza w pozycji Arg 506

• Podstawienie Arg-Gln – mutacja Leiden

306 505-506-507 679

ARG – ARG - GLY

APC

zdegradowany cz Va

Dodatkowe czynniki ryzyka zakrzepicy

Ŝylnej

Długotrwałe unieruchomienie w czasie podróŜy

Brak aktywności fizycznej

Otyłość

Choroby autoimmunologiczne

Zastoinowa niewydolność serca, zawał, migotanie
przedsionków

Choroby zapalne jelit, zespół nerczycowy