background image

1

Podstawy rachunkowo

ś

ci

Blok Wykładowy nr 8

dr Wojciech Hasik 

wojciech.hasik@ue.wroc.pl

Inwentaryzacja

background image

2

Istota inwentaryzacji 

Rachunkowo

ść

W

E

J

Ś

C

I

E

POMIAR

WYCENA

DOKUMEN
TOWANIE

KSI

Ę

GOWO

ŚĆ

EWIDENC
JA

RACHUNEK 

KOSZTÓW

INWENTA
RYZACJA

SPRAWOZDAWCZ

O

ŚĆ

 FINANSOWA

ANALIZA 

FINANSOWA

W

Y

J

Ś

C

I

E

IDENT

YFIKAC

JA

K O N T  R O L A

• dlaczego powinna być przeprowadzana? 

• co powinno być inwentaryzowane?

• jak prezentować jej rezultaty?

Regulacje prawne inwentaryzacji



jako element organizacyjny i techniczny nie jest 
przedmiotem regulacji MSSF (ani w US GAAP)



jest zagadnieniem szczegółowo uregulowanym w 
ustawie o rachunkowo

ś

ci (Rozdział 3 ustawy) 

background image

3

Regulacje prawne inwentaryzacji –
ustawa o rachunkowo

ś

ci

Terminy inwentaryzacji (1):



musi by

ć

 wykonana na ostatni dzie

ń

 ka

ż

dego roku obrotowego,



dopuszcza si

ę

 wyj

ą

tki w przypadkach:

gdy inwentaryzacj

ę

 rozpocz

ę

to nie wcze

ś

niej ni

ż

 3 miesi

ą

ce 

przed ko

ń

cem roku obrotowego, a zako

ń

czono do 15 dnia 

nast

ę

pnego roku (nie dotyczy zapasów, aktywów pieni

ęż

nych 

i papierów warto

ś

ciowych),

zapasów materiałów, towarów, produktów gotowych i 
półproduktów znajduj

ą

cych si

ę

 w strze

ż

onych składowiskach i 

obj

ę

tych ewidencj

ą

 ilo

ś

ciowo-warto

ś

ciow

ą

 przeprowadzono 

raz w ci

ą

gu 2 lat

Regulacje prawne inwentaryzacji –
ustawa o rachunkowo

ś

ci

Terminy inwentaryzacji (2):



musi by

ć

 wykonana na ostatni dzie

ń

 ka

ż

dego roku obrotowego,



dopuszcza si

ę

 wyj

ą

tki w przypadkach:

ś

rodków trwałych oraz maszyn i urz

ą

dze

ń

 wchodz

ą

cych w 

skład 

ś

rodków trwałych w budowie, znajduj

ą

cych si

ę

 na 

terenie strze

ż

onym – przeprowadzono raz w ci

ą

gu 4 lat,

zapasów towarów i materiałów (opakowa

ń

) obj

ę

tych 

ewidencj

ą

 warto

ś

ciow

ą

 w punktach obrotu detalicznego 

jednostki – przeprowadzono raz w roku,

background image

4

Regulacje prawne inwentaryzacji –
ustawa o rachunkowo

ś

ci

Metody inwentaryzacji (1):

1. aktywa pieni

ęż

ne, papiery warto

ś

ciowe, zapasy, 

ś

rodki trwale

(czyli aktywa pozostaj

ą

ce pod fizyczn

ą

 kontrol

ą

 jednostki):

spis z natury

nast

ę

pnie: wycena tych aktywów i porównanie z zapisami 

ksi

ę

gowymi, wyja

ś

nienie i rozliczenie ewentualnych ró

ż

nic 

2. aktywa przechowywane w banku (na rachunkach bankowych) lub 

przez inne jednostki, nale

ż

no

ś

ci oraz udzielone po

ż

yczki (aktywa

poza fizyczn

ą

 kontrol

ą

 jednostki)

otrzymanie potwierdze

ń

 stanów (sald) od banków lub 

innych jednostek

nast

ę

pnie: wyja

ś

nienie i rozliczenie ewentualnych ró

ż

nic

Regulacje prawne inwentaryzacji –
ustawa o rachunkowo

ś

ci

Metody inwentaryzacji (2):

3. 

ś

rodki trwałe, do których dost

ę

p jest znacznie utrudniony, 

gruntów, nale

ż

no

ś

ci spornych i w

ą

tpliwych i pozostałych 

aktywów i zobowi

ą

za

ń

:

drog

ą

 porównania danych ksi

ą

g rachunkowych z 

odpowiednimi dokumentami

nast

ę

pnie: weryfikacja istnienia i rzeczywistej warto

ś

ci 

aktywów (zobowi

ą

za

ń

)

background image

5

Rodzaje ksi

ą

g rachunkowych

Rodzaje ksi

ą

g rachunkowych

Ksi

ę

gi rachunkowe to zbiory zapisów ksi

ę

gowych, 

obrotów (sum zapisów) i sald.

Rodzaje ksi

ą

g: 



dziennik



ksi

ę

ga główna



ksi

ę

gi pomocnicze



inwentarz



zestawienia: obrotów i sald kont ksi

ę

gi głównej 

oraz sald kont ksi

ą

g pomocniczych

background image

6

Polityka rachunkowo

ś

ci

Co to jest polityka rachunkowo

ś

ci

polityka rachunkowo

ś

ci:

- obowi

ą

zkowa dokumentacja jednostki

-

opisuje przyj

ę

te przez jednostk

ę

 zakładowe 

zasady rachunkowo

ś

ci

-

wynika ze swobód wynikaj

ą

cych z prawa 

bilansowego (opcjonalne metody i zakresy 
swobodnego działania)

-

polityka rachunkowo

ś

ci 

rachunkowo

ść

 kreatywna, 

polityka bilansowa

background image

7

Polityka rachunkowo

ś

ci w uor

Jednostka powinna posiada

ć

 dokumentacj

ę

 opisuj

ą

c

ą

 w 

j

ę

zyku polskim przyj

ę

te przez ni

ą

 zasady (polityk

ę

rachunkowo

ś

ci, a w szczególno

ś

ci dotycz

ą

ce:

1) okre

ś

lenia roku obrotowego i wchodz

ą

cych w jego 

skład okresów sprawozdawczych,

2) metod wyceny aktywów i pasywów oraz ustalania 

wyniku finansowego,

3) sposobu prowadzenia ksi

ą

g rachunkowych,

4) systemu słu

żą

cego ochronie danych i ich zbiorów, w 

tym dowodów ksi

ę

gowych, ksi

ą

g rachunkowych i 

innych dokumentów stanowi

ą

cych podstaw

ę

 

dokonanych w nich zapisów

Polityka rachunkowo

ś

ci w uor

W ramach  sposobu prowadzenia ksi

ą

g rachunkowych,

a) zakładowego planu kont, ustalaj

ą

cego wykaz kont ksi

ę

gi 

głównej, przyj

ę

te zasady klasyfikacji zdarze

ń

, zasady 

prowadzenia kont ksi

ą

g pomocniczych oraz ich powi

ą

zania z 

kontami ksi

ę

gi głównej,

b) wykazu ksi

ą

g rachunkowych, a przy prowadzeniu ksi

ą

rachunkowych przy u

ż

yciu komputera - wykazu zbiorów 

danych tworz

ą

cych ksi

ę

gi rachunkowe na komputerowych 

no

ś

nikach danych z okre

ś

leniem ich struktury, wzajemnych 

powi

ą

za

ń

 oraz ich funkcji w organizacji cało

ś

ci ksi

ą

rachunkowych i w procesach przetwarzania danych,

background image

8

Plan kont

Nr zespołu 

Nazwa zespołu kont 

Przykładowe konta 

Aktywa trwałe 

Środki trwałe, Wartości niematerialne i 
prawne,

 

Odpisy umorzeniowe ST/WNiP 

Środki pieniężne, rachunki 
bankowe i inne KAF 

Kasa. Rachunki bankowe, Kredyty bankowe, 
Krótkoterminowe aktywa finansowe 

Rozrachunki i roszczenia 

Rozrachunki z odbiorcami, dostawcami,  
z tytułu VAT, z ZUS, z tyt. wynagrodzeń 

Materiały i towary 

Rozliczenie zakupu, Materiały, Towary, 
Odchylenia od cen ewidencyjnych M/T 

Koszty według rodzajów i ich 
rozliczenie 

Amortyzacja, Zużycie materiałów i energii, 
Usługi obce, Wynagrodzenia, Ub. społ. IIS 

Koszty wg typów działalności 
i ich rozliczenie 

Działalność podstawowa, Działalność pomoc- 
nicza, Koszty zarządu, Koszty sprzedaży  

Produkty i rozliczenia 
międzyokresowe 

Produkty gotowe, Odchylenia od cen  
ewidencyjnych prod. got. RMK 

Przychody i koszty związane 
z ich osiągnięciem 

Sprzedaż produktów, Koszt sprzedanych 
produktów, Sprzedaż towarów, WST w CN 

Kapitały własne, fundusze 
specjalne, rezerwy i wynik f. 

Kapitał podstawowy, Pozostałe kapitały, 
Wynik finansowy, Rezerwy 

8  

 

Wprowadzenie do sprawozdawczo

ś

ci 

finansowej

background image

9

Podstawy prawne sprawozdawczo

ś

ci 

finansowej

1.

Ustawa z dnia 29 wrze

ś

nia 1994 r. o rachunkowo

ś

ci, Dz.U. 

Nr 121/94 poz. 591 z pó

ź

n. zmianami – (wersja aktualna 

na stronie: http://isip.sejm.gov.pl/prawo/index.html) 

2.

Rozporz

ą

dzenie Rady Ministrów z dnia 21 marca 2005 r. w 

sprawie informacji bie

żą

cych i okresowych 

przekazywanych przez emitentów papierów warto

ś

ciowych 

(Dz.U. 2005 nr 49 poz. 463),

3.

Mi

ę

dzynarodowe Standardy Sprawozdawczo

ś

ci 

Finansowej (MSSF) Tom I i II, IASB, SKwP

Podstawy prawne sprawozdawczo

ś

ci 

finansowej



Zró

ż

nicowanie obowi

ą

zków sprawozdawczych w ustawie o 

rachunkowo

ś

ci

spółki nie podlegaj

ą

ce uor (brak obowi

ą

zków sprawozdawczych)

spółki podlegaj

ą

ce uor:



spółki osobowe (800TEUR obrotów)



spółki kapitałowe wszystkie

spółki o rozszerzonych obowi

ą

zkach sprawozdawczych:



spółki akcyjne



banki, ubezpieczyciele i inne podmioty działaj

ą

ce na rynkach 

finansowych



pozostałe podmioty o ile spełniaj

ą

 kryteria ilo

ś

ciowe dla „du

ż

ych spółek”

background image

10

Podstawy prawne sprawozdawczo

ś

ci 

finansowej



Obowi

ą

zki sprawozdawcze podmiotów obecnych na rykach 

finansowych (emitentów):

spółki b

ę

d

ą

ce emitentami papierów warto

ś

ciowych dopuszczonych 

do obrotu na rynkach publicznych (spółki notowane)

spółki notowane sporz

ą

dzaj

ą

ce skonsolidowane sprawozdanie 

finansowe

Układ i powi

ą

zania sprawozda

ń

 

background image

11

Rachunek 
przepływów 
pieni

ęż

nych